Skip to main content

آریانا افغانستان آنلاین

مقالات
اخبار روز
فهرست مندرجات
لغت نامه
گنجینۀ شعر و ادب
آرشیف ویدیوها
جنتری
سایت های افغانی
Go Search
هاشم مهمند: ملي یووالی او د نظام ساتنه   سید هاشم سدید: آیا اسلام و دموکراسی را می توان با هم آشتی داد؟   صلاح الدین سعیدی: دوستان نداء!   سلطان جان کلیوا ل: زما ښایسته بهاره!   عبدالصبور صافی: طرح های ناکام بلند پروازیهای طالبان   صلاح الدین سعیدی: صداقت و اخلاص    محمد داود مومند : عرایضی خدمت ښاغلی صدیق   آریانا افغانستان آنلاین: متن بیانیهٔ جو بایدن رئیس جمهور اضلاع متحده در مورد خروج کامل عساکر امریکایی از افغانستان   محمد ظاهر عزیز : تقدیر و تحسین از خدمات فرهنگی جناب ولی احمد نوری    اخبار امروز (پښتو l دریاخبار روز های گذشته

 
  
ملګري ملتونه او جرمني له افغانستان سره مرستو ته ادامه ورکوي
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 4/17/2021        

آلمان غواړي د بهرنیو ځواکونو تر وتلو وروسته هم خپلو پرمختیايي مرستو ته دوام ورکړي.همدارنګه ملګرو ملتونو هم اعلان کړی دی چي په دغه هیواد کي به خپل بشري اوسیاسي ماموریت ته ادامه ورکوي.

له افغانستان څخه د بهرنیو ځواکونو تر وتلو وروسته هم ملګري ملتونه غواړي په افغانستان کي خپل سیاسي او بشري ماموریت ته ادامه ورکړي. د ملګرو ملتونو ویاند ستیفان دویاریک ویلي: «موږ به حالات بیا هم تر پلټنو لاندي ونیسو او همدارنګه به زموږ ماموریت په افغانستان کي ادامه پیدا کړي. دا معلومداره خبره ده چي د ناټو او امریکايي ځواکونو وتل به پر دغه هیواد خپل اغیز ولري.»

هغه زیاتوي: «ملګري ملتونه له ډیرو کلونو راهیسي د بشري مرستو په برخه کي په افغانستان کي حضور لري. د افغانستان له پاره د یوناما په نامه د ملګرو ملتونو ماموریت یو کوچنی سیاسي ماموریت دی چي ۱۲۰۰ کارکوونکي لري او د هغو له جملې څخه اکثریت کارکوونکي یې افغانان دي. په هغه کي سوله ساتونکي ځواکونه شامل نه دي.»

له بلي خوا د جرمني د پرمختیايي چارو وزیر ګیرد میولر هم له افغانستان سره خپل د ملاتړ د دوام ژمنه کړې. نوموړي سیاستوال د اوګسبورګر الګیماینر په نامه ورځپاڼي ته وویل: «موږ به په راتلونکي کي هم د پرمختیايي چارو په برخه کي له افغانستان سره ګډ کار وکړو. آلمان د دوهم لوی تمویل کوونکي هیواد په توګه یو ستر مسؤلیت پرغاړه لري. د بهرنیو ځواکونو تر وتلو وروسته هم دغه هیواد بشري مرستو ته اړتیا لري.»

میولر د افغانستان له پاره د آلمان پرمختیايي مرسته بریالۍ بولي. هغه ټینګار کوي: «په ګډه مو په افغانستان کي په تیرو دوو لسیزو کي د روغتیا او تعلیمي چارو په برخه کي لوی پرمختګونه کړي دي. له ۲۰۰۱ کال راهیسي د اوسط عمر سطحه ۹ کاله پورته سوې. د سړي پر سر عاید څلور برابره او د هغو کوچنیانو شمیر چي ښوونځیو ته ځي ۱۲ برابره سوی دی.

امریکا او د آلمان په گډون د ناتو متحدین غواړي د می مياشتي په پیل کي له دغه هیواده د خپلو ځواکونو په راایستلو پیل وکړي.


  
کاخ سفید: ایالات متحده امریکا مراقب هرگونه تلاش القاعده برای تجدید قوا در افغانستان است
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 4/17/2021        

کاخ سفید گفته که با وجود عدم حضور نظامی در افغانستان مراقب تجدید قوا از سوی القاعده در این کشور است. پیش از این وزیر دفاع امریکا نیز تاکید کرده که نیروهای ضدتروریسم را در منطقه حفظ می کنند.

کاخ سفید روز پنجشنبه گفت، ایالات متحده امریکا این توانایی را دارد که مراقب هرگونه تلاش القاعده برای از سرگیری فعالیت هایش در افغانستان باشد، بدون این که  به حضورنظامی اش در این کشور ادامه دهد. پیش از آن، جو بایدن، رئیس جمهور ایالات متحده امریکا گفته بود که پس از تقریبا ۲۰ سال جنگ، نیروهای امریکایی را از افغانستان خارج می کند.

جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید به گزارشگران گفت: «ما مطمئن هستیم که ابزار لازم را برای نظارت بر تهدیدات تروریستی یا هرگونه نشانه ای از تجدید قوای القاعده در افغانستان داریم. بدون این که به حضور نظامی مان در این کشور ادامه دهیم.«

به گزارش خبرگزاری اسوشیتدپرس، لوید آستین وزیر دفاع امریکا اطمینان داده است که ارتش ایالات متحده، پس از خروج از افغانستان نیز "توانایی‌های"‌ ضد تروریسم را در منطقه حفظ خواهد کرد. او هدف حفظ این نیروها را تحت فشار نگه داشتن گروه‌های افراطیی عنوان کرد که در افغانستان حملات انجام می دهند.

اما وزیر دفاع امریکا در مورد محل حضور و شمار این نیروها جزئیات ارایه نکرده است.

اما جاوید کوهستانی، یکی از آگاهان امور نظامی در افغانستان می گوید که احتمالاً این نیروها در آسیای میانه مستقر خواهند شد. او به دویچه وله گفت: «امریکایی ها با وجودی که از افغانستان خارج می شوند، احتمال زیاد وجود دارد که در یکی از کشورهای آسیای میانه همانگونه که در گذشته بودند، در قرغزستان، تاجیکستان و یا ازبیکستان پایگاه داشته باشند و نیز از کشورهای خلیج که در نزدیکی افغانستان است می توانند به افغانستان رسیدگی بکنند.» 


  
آلمان پیش از آمریکا نیروهای خود را از افغانستان بیرون می‌برد
منبع: RFI        تاریخ: 4/17/2021        

آنه گرت کرامپ کارنباور وزیر دفاع آلمان دستور بازگشت سربازان این کشور از افغانستان را صادر کرد. به موجب این دستور، اگر همه چیز مطابق برنامه پیش برود، نیروهای آلمان باید تا نیمه ماه اوت امسال به خانه بازگردند. پیش تر ناتو اعلام کرد که در هماهنگی با آمریکا تخلیه تدریجی خاک افغانستان را از اول ماه مه آغاز می‌کند.
دستور بازگشت سربازان آلمانی از خاک افغانستان در حالی صادر می شود که بر اساس ماموریت مجلس فدرال، ۱۳۰۰ نظامی آلمان قرار بود دست کم تا آخر ژانویه سال ۲۰۲۲ در افغانستان بمانند.

دونالد ترامپ رئیس جمهوری پیشین ایالات متحده آمریکا در تابستان سال ۲۰۲۰ پس از مذاکراتی با دولت مرکزی افغانستان و رهبران طالبان اعلام کرد که نیروهای آمریکائی تا اول ماه مه سال ۲۰۲۱ خاک افغانستان را ترک خواهند کرد. پیش شرط تحقق این امر استقرار صلح میان دولت مرکزی و طالبان بود، اما دو طرف  که از ماه ها پیش در دوحه پایتخت قطر مشغول مذاکره هستند، هنوز به توافقی در این زمینه دست نیافته اند.

بازگشت به امارت اسلامی؟

در این میان، طالبان حدود نیمی از خاک افغانستان، از جمله بخش عمده ایالت غزنی را به حوزه نفوذ خود تبدیل کرده و پرچم "امارت اسلامی افغانستان" را در آنجا به اهتزاز در آورده اند. طالبان در حوزه نفوذ خود بار دیگر قوانین شرعی را با اندکی تعدیل به مرحله اجرا در آورده اند، از جمله به دختران اجازه می دهند در مدارس جداگانه درس بخوانند. البته به گزارش شبکه دوم تلویزیون آلمان، تنها ماده درسی آن ها قرآن است که صرفا به وسیله ملاهای مورد اعتماد طالبان آموزش داده می شود.

طالبان در این میان برای مدتی از حضور در مذاکرات صلح دوحه سرباز زدند و به جای آن به لابی گری در کشورهای همسایه، از جمله ایران و ترکیه و پاکستان پرداختند. رهبران این گروه در سفری به تهران مورد استقبال مقام های دولتی قرار گرفتند و حتی با علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی دیداری محرمانه داشتند. آن ها با توجه به موقعیت جدید خود، در دور دوم مذاکرات دوحه که هنوز پایان نیافته، خواستار امتیازات بیشتری هستند که تامین آن ها به معنای تضعیف قدرت مرکزی خواهد بود. به همین دلیل پیش بینی می شود که در صورت خروج نیروهای بین المللی از افغانستان، این کشور به صحنه یک جنگ داخلی خونین تبدیل شود.

چرا جو بایدن تصمیم به خروج نیروها گرفت؟

به رغم هشدارهای بی شمار گروه ها و شخصیت های سرشناس افغانستان در مورد احتمال بازگشت طالبان به قدرت، جو بایدن رئیس جمهور آمریکا اعلام کرده است که ۲۵۰۰ سرباز آمریکائی تا روز ۱۱ سپتامبر سال جاری خاک افغانستان را ترک  می کنند. اندکی پس از اعلام این تصمیم فرماندهی ناتو اعلام کرد که خروج سایر نیروهای بین المللی نیز با هماهنگی آمریکا از اول ماه مه آغاز می شود و تا روز ۱۱ سپتامبر به اتمام می رسد.

وزیر دفاع آلمان روز جمعه ۱۶ آوریل/۲٧ فروردین همراه با ژنرال ابرهارد سورن بازرس عالی ارتش در دستورالعملی موسوم به "فرمان روز" طرح خروج نیروهای آلمان را در ماه اوت امسال ابلاغ کرد. به این ترتیب نیروهای آلمانی که قرار بود تا آخر ژانویه سال آینده در افغانستان بمانند، حتی زودتر از آمریکا خاک این کشور را ترک خواهند کرد. در دستورالعمل تازه اعلام شده است که آلمان خود را موظف به حفظ امنیت سربازان و همکاران غیرنظامی خود در افغانستان می داند.

موقعیت مناسب طالبان در عرصه بین المللی

آمریکا، ناتو و آلمان در پی تهدیدهای مکرر طالبان برای حمله به نیروهای خود تصمیم به خروج از افغانستان گرفته اند. این گروه، پس از توافق سال گذشته با دونالد ترامپ در عرصه داخلی و خارجی دارای موقعیت بهتری شده و احساس می کند که می تواند شرایط خود را به دولت مرکزی افغانستان تحمیل کند. به همین دلیل، پس از تمدید ماموریت نیروهای خارجی در آستانه سال جاری، بارها تهدید کرد که اگر این نیروها در ماه مه امسال افغانستان را ترک نکنند، جنگ علیه آن ها آغاز خواهد شد. حتی زمانی که در این هفته جو بایدن اعلام کرد که ارتش آمریکا تا روز ۱۱ سپتامبر خاک افغانستان را ترک خواهد کرد، طالبان اعلام کردند که حاضر به پذیرش این تصمیم نیستند.

بیست سال پیش در روز ۱۱ سپتامبر حمله خونبار به برج های دوقلوی مرکز تجارت جهانی نیویورک و ساختمان مرکزی پنتاگون زمینه ساز مداخله نظامی آمریکا در افغانستان و سرنگونی طالبان در کابل شد.

طالبان ضمن سکوت کامل درباره پیش شرط خروج نیروهای بین المللی، یعنی صلح با دولت مرکزی، اصرار می روزند که خروج نیروها باید مطابق توافقی که در سال گذشته با دولت آمریکا حاصل شده تا ماه مه امسال انجام شود.

نگرانی دولت مرکزی و نیروهای سکولار

دولت مرکزی و نیروهای سکولار افغانستان اکنون با نگرانی شدید شاهد پایان پشتیبانی بین المللی از روند توسعه و مردم سالاری در کشور خود هستند. ناظران آلمانی بر این عقیده اند که برای دولت جو بایدن توانمندی آمریکا در برابر تهدیدهای احتمالی چین و روسیه اولویت دارد و به این دلیل می کوشد با پایان دادن به جنگ ۲۰ ساله و ناموفق خود در افغانستان، کشور خود را در برابر تهدید رقبای اصلی تجهیز کند.

وزیر دفاع آمریکا در سفر این هفته خود به آلمان اعلام کرد که تا پائیز امسال ۵۰۰ سرباز تازه نفس آمریکائی وارد آلمان خواهند شد، در حالی که دونالد ترامپ اعلام کرده بود از ۳۵ هزار سرباز آمریکائی مستقر در آلمان ۱۲ هزار تن از آنان را از خاک آلمان خارج خواهد کرد.

به موازات تغییر توازن قوا در افغانستان، گروه های شبه نظامی وابسته به ایران در خاک عراق نیز بر حملات خود علیه مواضع ارتش آمریکا افزوده اند. ناظران منطقه گمانه زنی می کنند که با توجه به استراتژی نظامی جدید آمریکا، احتمال عقب نشینی نیروهای این کشور از خاک عراق نیز وجود دارد.


  
محب: برای پایان دادن به جنگ باید با همه جناح‌های طالبان صلح شود
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 4/17/2021        

حمدالله محب مشاور امنیت ملی ریاست جمهوری می‌گوید باید با همه جناح‌های طالبان صلح شود.

آقای محب در کنفرانس رایزنا ۲۰۲۱ گفت، طالبان اکنون به چهار جناح تقسیم شده‍‌اند که هر کدام به نوبه خود برای رسیدن به قدرت می‌جنگند.

در حالی طالبان تطبیق توافق‌نامه دوحه را به معنی ختم جنگ در افغانستان می‌دانند، حمدالله محب مشاور امنیت ملی ریاست جمهوری می‌گوید برای پایان دادن به جنگ در افغانستان، تنها با گروه طالبان نه بل با سه گروه دیگر نیز باید توافق صورت گیرد.

آقای محب امروز در کنفرانس زنده رایزانا که جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران و جی شنکر وزیر امور خارجه هند نیز حضور داشتند گفت: "جناح‌هایی در داخل طالبان وجود دارد که هر کدام می‌خواهند به قدرت برسند. اگر قرار است صلح برقرار شود، باید با همه جناح‌ها باشد، نه فقط جناح ملابرادر در دوحه، یا با ملایعقوب. باید شبکه حقانی ملابرادر و گروه هلمند برای گفتگوهای صلح یکجا شوند."

ذبیح‌الله مجاهد سخنگوی گروه طالبان صحبت‌های حمدالله محب را رد کرده و بر یک‌پارچه‌گی طالبان تاکید دارد.

به گفته آقای محب، طالبان فرصت خوبی برای گفتگو و تبدیل شدن به بخشی از جامعه افغانستان دارند.

او افزود که نیروهای افغان پس از عقب‌نشینی نیروهای خارجی قدرت کافی را برای حفظ امنیت دارند و دولت افغانستان در حال کار با شرکای بین‌المللی برای خروج نیروهای خارجی است

به گفته آقای محب، طالبان فرصت خوبی برای گفتگو و تبدیل شدن به بخشی از جامعه افغانستان دارند.

جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران در کنفرانس رایزنا گفت طالبان نباید بخواهند به دهه نود بازگردند، آنان باید برای ختم جنگ روان در افغانستان با مردم گفتگو کنند.

او افزود: "طالبان باید اکنون با دولت افغانستان، افغان‌ها و گروه‌های مختلف در این کشور گفتگو کنند و گفتگوهای جامع نیز باید انجام شود. اگر در انتظار ایجاد یک خلا احتمالی استند و سپس طالبان به این فکر می‌کنند که این خلا را پر کنند، این یک فاجعه است و زمینه آغاز یک جنگ را فراهم می‌کند که ما و کشورهای منتطقه حوصله آن‌را نداریم."

آقای ظریف افزود که روند صلح باید به رهبری افغانستان، تحت کنترل افغانستان و با حمایت کشورهای منطقه باشد.

جی شنکر وزیر خارجه هند با اشاره به تصمیم اخیر جو بایدن رئیس جمهور امریكا مبنی بر عقب نشینی همه نیروها از افغانستان تا ۱۱ سپتامبر گفت كه همه باید در این زمینه به افغانستان كمك كنند.

آقای شنکر افزود: "تصمیم اخیر رییس جمهور بایدن یک قدم بزرگی است که افغانستان را به یک مسیر مشخص هدایت می‌کند. همه باید در این راه افغانستان را یاری کنیم تا ببینیم مسیر درست است و به نفع افغانستان است."

عقب نشینی نیروهای خارجی قرار است از اول ماه می آغاز شود و در ماه سپتامبر پایان یابد اما مشخص نیست که آیا توافق صلح بین طالبان و دولت افغانستان حاصل خواهد شد یا خیر؟


  
افغانستان نه د امریکايي عسکرو د ویستلو اعلان د "نا امنۍ ډېرېدو ویره" پارولې
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 4/17/2021        

د بشري حقونو د څار نړیوال سازمان د امریکا د متحدو ایالتونو له حکومت څخه غوښتي چې په افغانستان کې د بشري حقونو، ولسي خلکو د حفاظت، تعلیم، روغتیا او مطبوعاتو ننګه خپل لومړيتوب وګڼي.

د دغې ډلې په اعلامیې کې د ولسمشر جوبایډن له ادارې څخه غوښتل شوي دي‌ چې د امریکا متحده ایالتونه باید په افغانستان کې د ښځو د تعلیم په برخه کې مرستې زیاتې کړي.

د مخکني‌ ولسمشر دونالډ ټرمپ ادارې تېرکال په فبرورۍ کې له طالبانو سره تړون وکړ چې په اساس یې باید د مۍ په میاشت کې له افغانستان څخه امریکايي عسکر ووځي.

خو ولسمشر بایډن څو ورځې مخکې اعلان وکړ چې د روان ۲۰۲۱ د سپتمبر په میاشت کې به له افغانستان څخه خپل ټول عسکر وباسي.

د بشري حقونو د څار سازمان وايي چې دغه اعلان په افغانستان کې د نا امنیو د زیاتېدو ویره زیاته کړې ده.

د دغه سازمان د اسیا د برخې مشره پېټرېشا ګوسمن وايي: « د ولسمشر جوبایډن له لوري د عسکرو د ویستلو اعلان د نا امنیو د ډېرېدو ویره زیاته کړې چې ښايي د بشري حقونو مهمې لاس ته راوړنې زیانمنې کړې. بشري حقونو افغانانو او په خاص ډول نجونو او ښځو ته د پراخې ازادۍ، ښه تعلیم او روغتیا اجازه ورکړې ده.»

نوموړې ټېنګار کړی چې د امریکا حکومت باید « د دغو لاس ته راوړنو د ساتلو او زیاتولو لپاره حیاتي مالي ‌مرستې او دپلوماتیکې هلې ځلې وکړي او د ولسي خلکو د ځورونې په ختمولو فشار راوړي.»

د بشري حقونو د څار سازمان د جمعې د ورځې په اعلامیې کې اپریل ۱۶ (وري۲۷) ویلي دي چې د امریکا مخکنیو حکومتونو په افغانستان کې د بشري حقونو مسئلې ته په خپلو اساسي ‌لومړیتوبونو کې ځای نه و ورکړی.

اعلامیه وايي‌ چې د طالبانو نورې لاس ته راوړنې دغه حقوق ګواښي او د امریکا عاجل اقدام ته ضرورت دی. وايي طالبانو د سولې له تړون وروسته او د «انتقالي حکومت» پر مهال د اساسي‌ حقونو د ساتلو لپاره کومه قوي ژمنه نه ده کړې بلکې د اعلامیې په اساس تر خپل کنترول لاندې سیمو کې یې د ښځو او نجونو په تعلیم باندې محدودیت هماغسې روان ساتلی دی.

اعلامیه وايي چې طالبان همدغه راز په افغان مطبوعاتونو بریدونو او هغوی ته په ګواښونو کې هم دخیل دي.

د بشري حقونو د څار ډلې د امریکا له متحدو ایالتونو څخه غوښتي دي‌ چې که تاوتریخوالی همداسې روان پاتې کیږي باید خپل ټول دپلوماتیک او نور اغیز وکاروي چې د جګړې ښکیلې غاړې د بشري‌ حقونو نړیوال قوانین عملي کړي.

دا سازمان داسې مهال په افغانستان کې د بشري حقونو او په ځانګړي ډول د نجونو د تعلیم او مطبوعاتو د ازادۍ د ساتلو خبره کوي‌ چې امریکايي چارواکو له افغانستان سره په دغو برخو کې د خپلو مرستو په دوام ټېنګار کړی.


  
ظریف: ایران و منطقه اجازه نمی‌دهند افغانستان به دهه نود میلادی برگردد؛
منبع: بی بی سی        تاریخ: 4/17/2021        

حمدالله محب، مشاور امنیت ملی افغانستان می‌گوید با وجود طرح خروج کامل نیروهای آمریکایی از افغانستان تا ماه سپتامبر، متحدان غربی این کشور به کابل "اطمینان داده‌اند که حمایت آنها از نیروهای امنیتی افغانستان ادامه خواهد یافت."

آقای محب که در یک پنل مشترک "نشست رایزنا" با محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران و اس جی شنکر، وزیر خارجه هند صحبت می‌کرد، گفت که در روزهای پیش‌رو یک تیم مشترک دولت افغانستان، آمریکا و ناتو روی برنامه انتقال کامل مسئولیت امنیت به دولت افغانستان کار خواهد کرد.

در همین حال وزیر خارجه ایران گفت اعلام اینکه بالاخره آمریکا از افغانستان خارج می‌شود، "یک اقدام مثبت" است و گروه طالبان نباید از این فرصت برای افزایش خشونت استفاده کند.

جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا دو روز پیش اعلام کرد که نیروهای آمریکایی تا ۱۱ سپتامبر امسال به صورت کامل از افغانستان خارج خواهد شد.

آقای محب گفت نیروهای امنیتی افغانستان سال‌هاست "به صورت مستقلانه مسئولیت دفاع" از این کشور را به عهده دارد و با ادامه حمایت مالی جهان، در مورد توانایی این نیروها نگرانی وجود ندارد.

مشاور امنیت ملی افغانستان گفت: "رئیس جمهور غنی بهترین فرد به عنوان فرمانده کل قوای افغانستان برای رهبری این دوره انتقال است. او در سال ۲۰۱۴ هنگامی که اکثر نیروهای بین المللی از افغانستان خارج شدند ، مسئولیت انتقال از نیروهای آمریکایی و نیروهای ناتو را بر عهده داشت."

آقای محب افزود که گروه طالبان شانسی ندارد که قدرت را در افغانستان به زور بگیرد و اگر این گروه از فرصت به وجود آمده برای صلح استفاده نکند، "جنگ‌ها در افغانستان تشدید خواهد شد اما هیچ کسی به طالبان اجازه نمی‌دهد با زور به قدرت برسد."

او همچنین گفت "اختلافات میان رهبران طالبان بالا گرفته و همین حالا ملا برادر، ملا هبت‌الله، ملا یعقوب، شبکه حقانی و جبهه هلمند با این تصور که طالبان پیروز شده‌اند، بر سر قدرت با یکدیگر به شدت مشغول رقابت هستند."

ظریف: برقراری دوباره امارت اسلامی طالبان ناممکن است

جواد ظریف همچنین گفت ایران از "خروج مسئولانه" نیروهای آمریکایی از افغانستان استقبال می‌کند و باور دارد حضور نیروهای خارجی "هیچ زمانی به امنیت منطقه و افغانستان مفید نبوده است."

آقای ظریف تاکید کرد که "گروه طالبان باید با استفاده از این فرصت بلافاصله مذاکره جدی را با دولت افغانستان شروع کند. طالبان نمی‌توانند منتظر بمانند تا خلا به وجود بیاید و بخواهد از این خلا استفاده کند و افغانستان وارد جنگ داخلی شود. طالبان می‌تواند جز روند مذاکره باشد، اما نمی‌تواند آن را در کنترل خود داشته باشند."

آقای ظریف گفت می‌دانیم که طرح طالبان "برقراری دوباره امارت اسلامی افغانستان است ولی این طرح عملی نست و توافق عمومی در مورد آن وجود ندارد. طالبان باید بدانند که بازگشت افغانستان به دهه ۹۰ میلادی ناممکن است."

آقای ظریف گفت که ایران و منطقه اجازه نمی‌دهد افغانستان به جنگ برگردد و از آنچه "نیروهای دموکراتیک" در کابل خواند، خواست تا "موضع واحد در مذاکرات" اتخاذ کنند تا مذاکرات به نتیجه برسد.

اس جی شنکر، وزیر خارجه هند نیز گفت که کشورش تصمیم جو بایدن برای خروج کامل نیروهای آمریکایی از افغانستان را یک "یک اقدام بزرگ می‌داند که مسیر آینده افغانستان و حتی منطقه را تحت تاثیر قرار خواهد داد."

او گفت هند هر چه در توان دارد برای ثبات و صلح در افغانستان انجام می‌دهد اما چالش‌های بزرگی در برابر افغانستان و منطقه وجود دارد.

دیالوگ رایزنا (The Raisina Dialogue) یک کنفرانس چند جانبه است که هر سال در دهلی پایتخت هند برگزار می‌شود و از زمان آغاز به کار آن در سال ۲۰۱۶، این کنفرانس به عنوان برجسته‌ترین کنفرانس هند در زمینه ژئوپلیتیک و اقتصاد ژئو مطرح شد.


  
ایران: اورانیوم با غنای ۶۰ درصد تولید کردیم
منبع: بی بی سی        تاریخ: 4/17/2021        

در حالی که مذاکرات کمیسیون مشترک برجام در وین برای احیای توافق هسته‌ای در جریان است، مقام‌های بلندپایه ایران اعلام کرده‌اند که اولین محصول اورانیوم با غنای ۶۰ درصد را تولید کرده‌اند.

علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، گفته است این محصول در ساعت ۰۰:۴۰ نیمه شب و به دست "دانشمندان جوان و خداباور ایرانی" تولید شده است.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران هم عین صحبت‌های آقای صالحی را در حساب توییتر خود همرسانی کرده است.

ایران غنی‌سازی را پس از حادثه‌ای در نظنز به سطح ۶۰ درصد رسانده است. گزارش‌هایی از احتمال نقش داشتن اسرائیل در این خرابکاری منتشر شده است.

رئیس سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرده که "برق اصلی" نظنز جمعه شب وصل می‌شود.

علی اکبر صالحی گفته است ایران در حال حاضر ساعتی ۹ گرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد تولید می‌کند.

پیش از این آمریکا و قدرت‌های اروپایی درباره پیامدهای غنی‌سازی ۶۰ درصدی و احتمال تاثیر منفی آن بر مذاکرات وین هشدار داده‌اند.

عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران و رئیس هیات ایرانی در وین، درباره مذاکرات گفته است: "من نمی‌توانم بگویم که خوش بین هستم، اما فکر می کنم که در مسیر خوبی قرار داریم، اگرچه تأثیرات منفی تحولات روزهای گذشته را داشتیم و باید به نوعی آن را مدیریت کنیم."


  
محب: د امریکا د پوځ شتون ته نه بلکی افغان ځواکونو سره مرستې ته یې اړتیا لرو
منبع: بی بی سی        تاریخ: 4/17/2021        

د افغانستان ملي امنیت سلاکار حمدالله محب د ایران او هند بهرنیو چارو وزیرانو سره د جمعې پر ورځ په یوه ګډه ویډیويي غونډه کې له افغانستانه د ټولو امریکايي ځواکونو وتل د خپل هېواد د امنیت کنټرولولو لپاره فرصت وباله.

د ښاغلي محب دا خبرې یوه ورځ له هغه وروسته دي چې امریکا د راتلونکي سپټمبر تر ۱۱ له افغانستان د ځواکونو وتل اعلان کړل.

حمدالله محب د رایزانا ۲۰۲۱ نومي کنفرانس دې خبرو کې وویل، راتلونکو څو ورځو کې به یوې کاري ډلې سره کېنو چې له ناټو او امریکا سره د ځواکونو د وتلو پر پلان او راتلونکې همکارۍ کار وکړو.

د نوموړي په خبره، افغانستان د امریکا پوځیانو ته نه بلکې ملاتړ ته اړتیا لري.

ښاغلي محب هغه اندېښنه بې ځایه وبلله چې د بهرنیو ځواکونو وتلو سره به طالبان په زور واک ونیسي.

"طالبان په زور واک نه شي نیولی کورنۍ جګړه به پیل کړي، خو واک نشي ترلاسه کولی."

دې خبرو کې د ایران بهرنیو چارو وزیر جواد ظریف وايي، دا ناشونې ده چې افغانستان بیا نوییمو کلونو ته لاړ شي:

"طالبان که غواړي نویمو ته لاړ شي د دوی ایډیالوجي که بدله وي یا نه د دوی چلن بدل وي که نه خو دا ناشونې ده چې افغانستان نوییمو کلونو ته لاړ شي. "

د هغه په خبره، طالبان باید اوس له افغان حکومت او خلکو سره خبرې پیل کړي:

"یوازنۍ حل لاره د افغانانو په مشرۍ او د دوی په کنټرول کې د سولې خبرې دي او موږ ورته سهولتونه برابرولی شو. "

ظریف

د عکس سرچینه، Getty Images

د عکس تشریح،

جواد ظریف وايي، د افغانستان مختلف ګاونډیان ګډې ګټې او ګډې اندېښنې لري

د نوموړي په خبره، د ایران په ګډون د افغانستان مختلف ګاونډیان ګډې ګټې او ګډې اندېښنې لري او سوله ییز او ټیکاومن افغانستا ته اړتیا لري:

''که افغانستان کي ترهګرو ته ازادي وي، دا به هند، پاکستان، چین روسیې ایران او نورو هېوادونو ته ګواښ وي. د طالبانو اسلامي امارت به پاکستان ته هم ګواښ وي لکه هند او ایران ته چې دی، ځکه ویلی شو چې موږ له پاکستان سره ورته اندېښنې لرو. "

هغه دا هم وویل، که افغانستان کې امن وي، نو ګاونډیان یې د اقتصاد او ټرانزېټ برخه کې هم ګډ چانسونه لري.

دې خبرو کې د هند بهرنیو چارو وزیر جی شنکر وویل، د سولې بهیر باید د افغانو په مشرۍ وي او مختلف اړخونه باید هڅه وکړي چې دا بهیر پر سمه لار لاړ شي.

نوموړي دې برخه کې له افغانستان سره د هر ډول همکارۍ ژمنه وکړه او هم یې وویل، چې هند افغانستان کې د خپلو پرمختیايي پروژو ته اندېښمن دی.

"مهمه دا ده چې افغانستان شلو کلونو کې ډېر بدل شوی دی او نړیواله ټولنه باید اجازه ور نه کړي چې دا لاسته راوړنې له منځه لاړې شي. "

له دې مخکې د پاکستان بهرنیو چارو وزارت هم پرون له افغانستان د ټولو بهرنیو ځواکونو د وتلو د اعلان په تړاو اندېښنه ښودلي، خو بلخوا د دغه هېواد پوځ بیا دا پر ېکړ ه ستایلې ده.

له بلې خوا د چین بهرنیو چارو وزارت ویاند ژاو لیجیان د پنجشنبې پر ورځ وویل افغانستان کې مېشت بهرني ځواکونه باید "په مسئولانه او منظم" ډول ووځي، چې ترهګرې ډلې له دغې هلې ګولې ګټه وانخلي.

هغه زیاته کړه:

"متحد ایالتونه د افغانستان د مسئلې تر ټولو ستر بهرنی اغېزمنوونکی فاکتور دی. د امریکا لخوا د افغانستان اړوندو پریکړو او اقداماتو کې باید د دغه هېواد حاکمیت، خپلواکۍ او ځمکنۍ بشپړتیا ته بشپړ درناوی وشي او امریکا د افغانستان د سولې او رغونې د ساتنې لپاره د هغو [خپلو پریکړو] د پایلو مسئولیت په جدي ډول ومني .''


  
اردوغان د استانبول کنفرانس په درشل کې عمران خان سره خبرې کړي
منبع: بی بی سی        تاریخ: 4/17/2021        

د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان دغه هېواد کې د افغانستان په تړاو د یوه مهم نړیوال کنفرانس په درشل کې د پاکستان له لومړي وزیر عمران خان سره تلیفوني خبرې کړې دي.

د پاکستان بهرینو چارو وزارت وايي دواړ مشران پنجشنبه پر نورو مسایلو سربېره د افغانستان د سولې پر پروسه وغږېدل او عمران خان یو ځل بیا د افغانستان د کړکیچ سوله ییز حل کې د همکارۍ ژمنه تکرار کړه.

د پاکستان له بهرنیو چارو وزارت په خپره شوې اعلامیه کې راغلي:

" د سیمې په تړاو، لومړي وزیر د امریکا لخوا د [ځواکونو] وتلو تر علان شوي پلان وړاندې د افغانستان جګړې ته د خبرو له لارې د سیاسي جوجاړي [د موندل کېدو] پر اهمیت ټینګار وکړ. "

په اعلامیه کې د عمران خان له خولې زیاته شوې چې د سولې بین الافغاني مذاکراتو یو "تاریخي فرصت" برابر کړي او افغان مشرتابه باید یوې پراخ بنسټه او ټولګډونه سیاسي جوړجاړي ته رسېدو لپاره له دغه فرصت ګټه واخلي.

د پاکستان لومړي وزیر د افغانستان د سولې پروسه کې د ترکیې د رول د ستایلو ترڅنګ یو ځل دا ژمنه تکرار کړې چې "پاکستان به افغانستان کې د سیاسي حل له لارې د اوږدمهاله سولې او ثبات د ټینګښت لپاره خپل ټول وس او ممکن ملاتړ وکاروي."

د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان د پاکستان له لومړي وزیر عمران خان سره په داسې مهال د افغان سولې په تړاو غږېدلی چې ټاکلې هېواد یې د اپریل له ۲۴ مې د لس ورځو لپاره د افغانستان د سولې پروسې په تړاو د یوه مهم کنفرانس کوربتوب وکړي.

طالبانو ویلي د ترکیې ناسته کې ګډون نه کوي.

دغه کنفرانس کې به له افغانستانه پر بېلابېلو خواو سربېره د ملګرو ملتونو، امریکا، قطر او کوربه ترکیې استازي ګډون وکړي.

طالبانو د امریکا د حکومت لخوا د ډلې سره د دوحې هوکړې خلاف له افغانستان د خپلو ځواکونو ایستلو کې د څو میاشتني ځنډ د راوستلو په غبرګون کې ویلي چې د ترکیې کنفرانس کې ګډون نه کوي.

دوحه کې د بین الافغاني خبرو له بې پایله اوږدېدو وروسته ډېرو افغانانو سولې ته د رسېدو هیلې د ترکیې کنفرانس پورې هیلې تړلې.

طالبانو د بهرنیو ځواکونو په وتلو کې د ځنډ په تړاو غبرګون داسې مهال وښود چې د امریکا بهرنیو چارو وزیر انتوني بلېنکن تېره ورځ کابل کې له افغان ولسمشر محمد اشرف غني او د ملي مصالحې د عالي شورا له مشر عبدالله عبدالله سره د افغانستان د سولې پروسې، د بهرنیو ځواکونو د وتلو او د ځواکونو تر وتلو وروسته د افغانستان او امریکا ترمنځ د اړیکو او همکاریو په تړاو لیدنې درلودې.

هغه کابل کې د دغو لیدنو پر مهال وویل "د ملګرتیا بڼه بدله شوې، خو ملګرتیا دوام کوي."


  
استخبارات امریکا: خروج از افغانستان خطر جدی را به بار خواهد آورد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 4/16/2021        

مقامات ارشد استخباراتی امریکا می‌‌گویند که طرح خروج نیروها از افغانستان می‌تواند به گروه های تروریستی مانند القاعده و داعش فرصتی احیای قابلیت‌های را مساعد سازد که آنان برای حمله به ایالات متحده به آن نیاز دارند.

بل برنز، رییس جدید ادارهٔ استخبارات مرکزی ایالات متحده روز چهارشنبه ۱۴ اپریل (۲۵حمل) به قانونگذاران امریکایی گفت: "هنگامی كه اردوی امریكا و نظامیان ایتلاف خارج شوند، خطر گستردهٔ وجود دارد. و این یک واقعیت است که توانایی دولت ایالات متحده در جمع آوری (اطلاعات) در مورد تهدیدات و اقدام علیه آن، کاهش می یابد."

او افزود که القاعده و داعش در افغانستان همچنان در تلاش احیای قابلیت‌ها جهت حمله بر اهداف امریکایی در منطقه، در غرب و یا ایالات متحده می‌باشند.

اما آقای برنز همچنین گفت که به هر اندازهٔ که القاعده و داعش بخواهند به ایالات متحده حمله کنند، "واقعیت این است که امروز هیچکدام این ظرفیت‌ها را ندارند".

مقامات ارشد استخباراتی دیگر گفته اند که تهدید تروریستی که باعث شد ایالات متحده در ابتدا به جنگ در افغانستان برود، دیگر خطر اصلی نیست.

ارویل هاینس، رییس استخبارات ملی امریکا به قانونگذاران امریکایی گفت که خطرات ناشی از افغانستان تحت سایهٔ تهدیدات کشورهای مانند چین، روسیه ، ایران و کوریایی شمالی قرار گرفته است.

رییس ادارهٔ استخبارات مرکزی ایالات متحده گفت که آنچه در آینده رخ خواهد داد به میزان پابندی طالبان به تعهدات شان با ایالات متحده بستگی دارد.

قطع رابطه با گروه‌های دهشت افگن، و جلوگیری از استفاده خاک افغانستان برای حمله علیه ایالات متحده از تعهدات اساسی طالبان در توافقنامۀ آن گروه با ایالات متحده است که به تاریخ ۲۹ فبروری ۲۰۲۰ در شهر دوحه، پایتخت قطر امضا شد.

با آنهم، آقای برنز به قانونگذاران گفت که حتا اگر طالبان به تهدات شان پابند نمانند استخبارات امریکا مراقب تحرکات القاعده و داعش خواهد بود.


  
واکنش‌ها به خروج نیروهای امریکایی و ناتو از افغانستان
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 4/16/2021        

مشخص شدن زمان خروج نیروهای امریکایی و ناتو از فغانستان با واکنش‌های متفاوت افغان‌ها مواجه شده است. شماری از این تصمیم دولت امریکا و ناتو استقبال می‌کنند و برخی دیگر خروج نیروهای خارجی در شرایط کنونی را خطرناک می‌دانند.

شماری از افغان‌ها از تصمیم خروج نیروهای امریکایی و ناتو از افغانستان استقبال می‌کنند و می‌گویند که نیروهای ناتو و امریکایی هیچ تاثیر بر بهبود وضعیت این کشور نگذاشته اند و وضعیت امنیتی با گذشت هر روز خراب‌تر می‌شود.

جمعه گل باشنده میدان وردک به دویچه وله گفت: «نیروهای خارجی خودشان در ناامنی این کشور دست دارند و چطور ممکن است که این نیروها که طالبان را در یک هفته شکست داده بودند، در ۲۰ سال مقابل این گروه پیروز نشدند.»

عیسی باشنده کابل به این باور است که حضور و عدم حضور نیروهای خارجی هیچ تاثیر مثبت بر وضعیت امنیتی این کشور ندارد چرا که به گفته او با وجود حضور این نیروهای در افغانستان وضعیت این کشور خراب‌تر شده است.

الله گل مجاهد نماینده پارلمان افغانستان به دویچه وله گفت، عامل جنگ و ناامنی نیروهای خارجی است و اگر این نیروها افغانستان را ترک کنند، افغان‌ها وضعیت بهتری را تجربه خواهند کرد.

مجاهد می‌گوید: «پروسه صلح به مرحله حساس خود رسیده است و تنها مانع این روند حضور نیروهای امریکایی در افغانستان می‌باشد که اگر این نیروها کشور را ترک کنند، طالبان صلح خواهند کرد.»

اما شماری دیگر از افغان‌ها از مسئله خروج نیروهای امریکایی و ناتو از افغانستان ابراز نگرانی می‌کنند و می‌گویند که نیروهای امنیتی افغان به تنهایی توان تامین امنیت کشور را ندارند و اگر نیروهای خارجی افغانستان را ترک کنند وضعیت امنیتی وخیم‌تر خواهد شد.

کامله شیرزاد باشنده کابل به این باور است که خروج نیروهای نظامی امریکا و ناتو از افغانستان تاثیر منفی بر وضعیت آینده این کشور می‌گذارد، چرا که به باور وی: «نیروهای افغان که در حال حاضر معاش شان از خارج تمویل می‌شود، چطور می‌توانند امنیت این کشور را تامین کنند.» خانم شیرزاد علاوه می کند: «نیروهای امنیتی افغان در شرایط حاضر نیازمند تعلیم و تجهیز نیروهای خارجی و مخصوصاً نیروهای امریکایی اند.»

نیازبیک باشنده دیگر کابل معتقد است که «امریکا و ناتو در جنگ افغانستان شکست خورده اند و اکنون از این کشور فرار می‌کنند و خروج نیروهای این کشورها یک نگرانی برای افغان ها خلق کرده است.»


  
خطر بالا گرفتن جنگ میان ایران و اسرائیل واقعی است
منبع: RFI        تاریخ: 4/16/2021        

خبرگزاری فرانسه در مطلبی نوشت که سال‌هاست اسرائیل و جمهوری اسلامی ایران مستقیم یا غیرمستقیم به رویارویی با یکدیگر در لبنان، سوریه و نوار غزه روی آورده‌اند و این رویارویی اکنون دامنه‌اش به دریاها و جنگ‌های سایبری، جاسوسی و انفجارهای مشکوک در تأسیسات ایران نیز کشیده است.  

در سال ٢٠١٨ سرویس‌های اطلاعاتی اسرائیل، موساد، موفق شدند ٥٥ هزار صفحه از اسناد محرمانۀ اتمی ایران را از این کشور خارج کنند و بسیاری از آنها را در اختیار محققان دانشگاه هاروارد آمریکا قرار بدهند.

خانم "سیما شین"، مدیر تحقیق دربارۀ ایران در مؤسسۀ تحقیقات امنیتی تل‌آویو، گفته است : "اکنون با یک رشته واکنش و رویداد میان ایران و اسرائیل روبرو هستیم. ممکن است برخی بگویند که این رویدادها با انتقال بایگانی اسناد محرمانۀ اتمی ایران به اسرائیل یا قتل قاسم سلیمانی آغاز شد... اما، این اتفاقات به مسئلۀ اتمی و تلاش ایران برای استقرار در سوریه و ارادۀ اسرائیل برای جلوگیری از این امر مرتبط است."

"سیما شین" سپس افزوده است : "اتفاق تازه‌ای که در هفته‌های اخیر روی داده این است که جنگ دریایی اسرائیل و ایران که طی دو سال مخفی مانده بود اکنون از پرده بیرون افتاده است."

به گفتۀ فرزین ندیمی، پژوهشگر ایرانی‌تبار در واشنگتن، جنگ دریایی ایران و اسرائیل فقط از پرده بیرون نیفتاده، بلکه شدت نیز پیدا کرده است و بر شدت آن آنهم در منطقۀ جغرافیایی گسترده‌تر و با بکارگیری تکنیک‌ها و تاکتیک‌های جدید (برای نمونه، حملات پهپادی یا زیردریایی) افزوده خواهد شد."

فرزین ندیمی سپس افزوده است : اگر چه دو طرف تاکنون کوشیده‌اند از دامنه‌دار شدن این جنگ پرهیز کنند، اما، خطر شعله ور شدن جنگ میان دو کشور به قوت خود باقی است.

مناخیم مرخاوی، کارشناس مسائل ایران در دانشگاه بیت‌المقدس، در اینباره به خبرگزاری فرانسه گفته است : "جمهوری اسلامی ایران نمی‌تواند دست به اقدام مهم بزند، زیرا، اولاً کرونا شیرازه‌های این کشور را از هم پاشانده و ثانیاً حکومت ایران سرگرم مذاکره با غرب است و چیزی که تهران به آن احتیاج ندارد جنگ است تا بتواند "پاک و منزه" به گفتگوهای خود با دولت بایدن ادامه بدهد."

با این حال، پژوهشگر اسرائیلی تصریح کرده است که دولت یهود نیز که مخالف احیای برجام است در جنگ پنهان دریایی با جمهوری اسلامی یا حملۀ یکشنبه گذشته به تأسیسات نطنز با آتش بازی می‌کند و در این بین "بزرگترین خطر برای اسرائیل تخریب مناسبات این کشور با آمریکا است."    


  
انتونی بلنکن: اگر طالبان افغانستان را به‌زور بگیرند، مشروع نخواهد بود
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 4/16/2021        

انتونی بلنکن وزیرخارجهٔ امریکا می‌گوید اگر طالبان به روند سیاسی تن در ندهند، و تلاش کنند کشور را به‌زور بگیرند، مشروع نخواهد بود.

اعلام زمان بیرون کردن نیروهای امریکایی از افغانستان از سوی جوبایدن رئیس جمهور امریکا پای انتونی بلینکن وزیر خارجهٔ آن کشور را به کابل کشاند.

آقای بلنکن در یک سفر از پیش نااعلام‌شده به روز پنجشنبه(۲۶ حمل) به کابل آمد.

او‌ پس از دیدار با محمداشرف غنی رئیس جمهور کشور و عبدالله عبدالله رئیس شورای عالی مصالحهٔ ملی در یک نشست خبری در سفارت امریکا در کابل گفت: "در صورتی که طالبان تلاش کنند بر نیروهای امریکایی حمله کنند با پاسخ نیرومند روبه‌رو خواهند شد."
انتونی بلنکن تاکید‌ می‌کند که جنگ افعانستان راه حل نظامی ندارد.

او هشدار می‌دهد که طالبان نباید روندسیاسی را رد کنند.

او افزود: "این بسیار مهم است که طالبان بدانند که اگر یک روند سیاسی را رد کنند و تلاش کنند که کشور را به زور بگیرند، مشروع و پایدار نخواهند بود."

بر اساس تصمیم تازهٔ جوبایدن رئیس جمهور‌ ایالات متحده، تمامی نیروهای این‌کشور از اول ماه می تا ۱۱سپتامبر سال روان میلادی افغانستان را ترک خواهند کرد.


  
طالبانو ته د بایډن خبرداری او د ځواکونو ایستلو ته ددې ډلې غبرګون
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 4/16/2021        

د امریکا جمهور رئیس جو بایډن له افغانستان څخه د امریکایي ځواکونو د ایستلو د نیټې د اعلانولو وروسته د طالبانو ډلې ته خبرداری ورکړ چې په دغه موده کې پر ځواکونو باندې د برید په فکر کې ونه اوسي او که داسې وکړي د جدي غبرګون سره به مخامخ شي.

ښاغلي بایډن پرون وویل: "طالبان باید پوه شي کله چې مونږ وځو، که پر مونږ برید وکړي د خپل ځان او خپلو شریکانو څخه به په ټولو هغو وسایلو چې لرو یې دفاع وکړو."

د امریکا متحده ایالاتو تیر کال د قطر په مرکز دوحه کې طالبانو سره یوه موافقه لاس لیک کړه چې له مخې یې باید ټول بهرني ځواکونه د مۍ میاشتې تر لومړۍ نیټې پورې له افغانستان څخه ووځي.

خو د جمهور رئیس بایډن د تصمیم پر اساس ددغو ځواکونو د وتلو بهیر د مۍ په لومړۍ نیټه پیل او د سپتمبر تر ۱۱پورې بشپړیږي؛ هغه تصمیم چې طالبانو د دوحې تړون نه سرغړونه ګڼلی ده.

د طالبانو ډلې د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي دي چې له افغانستان څخه د ځواکونو د ایستلو دغه څو میاشتنی ځنډ د دوحې موافقطنامې نه څرګنده سرغړونه ده او پکې د شویو ژمنو خلاف کار دی.

دغې ډلې د موافقې د لاس لیک پر وخت د حاضرو هیوادونو او سازمانونو څخه غوښتي چې پر امریکا فشار راوړي تر څو خپل ټول ځواکونه د مۍ تر لومړۍ نیټې پورې له افغانستان څخه وباسي.

د طالبانو ډلې همداشان ویلي دي چې دغه کار به عواقب ولري چې مسولیت به یې د متحده ایالاتو په غاړه وي.

دا پداسې حال کې دي چې ناټو هم ویلي دي له هغه ځایه چې د افغانستان ستونزه پوځي حل نلري نړیوال ځواکونه به د وتلو بهیر په څو میاشتو کې بشپړ کړي، خو که طالبان پدغه موده کې پر نړیوالو ځواکونو برید وکړي د سخت غبرګون سره به مخامخ شي.

د مذاکراتو دوام

تمه ده چې د افغانستان د سولې په اړه کنفرانس د اپریل په ۲۴مه نیټه په استانبول کې پیل شي. سره له دې چې د افغانستان حکومت په کې د ګډون لپاره تیاری ښودلی دی، د طالبانو ډلې ویلي دي چې د افغانستان څخه په بشپړه توګه د بهرنیو ځواکونو له وتلو دمخه په هیڅ ډول کنفرانس کې ګډون نه کوي.

دغې ډلې دمخه ویلي وو چې که د افغانستان جمهور رئیس استعفا وکړي او واک یو موقت حکومت ته وسپاري، مذاکراتو ته تیار دي.

شیر محمد عباس ستانکزي د جنورۍ په ۲۹په مسکو کې یو خبري کنفرانس کې ویلي وو چې: "که نن اشرف غني له جګړې لاس واخلي او ووایي چې استعفا کوي او د سولې لپاره قرباني ورکوي مونږ حاضر یو چې د نوي حکومت لپاره مذاکرې ...په همدې دلیل هم مذاکره کوو."

ښاغلي غني تازه وړاندیز کړی چې که طالبان یې ومني حاضر دی چې د جمهوري ریاست د دورې له بشپړیدو دمخه انتخابات وکړي. هغه ویلي دي چې حتی حاضر دی چې پدغو انتخاباتو ګې ګډون هم ونه کړي.

د نظام جوړیدل

د طالبانو ډلې په نننۍ اعلامیه کې د "خالص اسلامي نظام" په جوړیدو ټینګار کړی او ویلي یې دي چې له هغه نه به منصرف نشي.

دا پداسې حال کې دي چې امریکا، روسیې،چین او پاکستان د مارچ په میاشت کې په یوه ګډه اعلامیه کې د طالبانو د اسلامي امارت د بیا رامنځ ته کیدو سره مخالفت څرګند کړ.

په اعلامیه کې راغلي: "هماغسې چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په ۲۵۱۳ (۲۰۲۰) پریکړه لیک کې ذکر شوي مونږ د اسلامي امارت د بیا راژوندي کولو ملاتړ نه کوو او د افغانستان د اسلامي جمهوري حکومت او ددې هیواد د مصالحې د عالي شورا څخه غواړو چې په علني توګه د طالبانو سره د مذاکراتو له لارې د یوې حل لارې هڅه وکړي."

د افغانستان حکومت وایي چې ددې هیواد نظام اسلامي دی او د جمهوریت پر دوام ټینګار کوي. خو په اساسي قانون کې د تعدیلاتو لپاره بحث ته تیار دي.

خو د مسکو په غونډه کې د طالبانو د پلاوي مشر عبدالحکیم حقاني وویل د اسلامي نظام پرته به د بل هر ډول نظام پر وړاندې به وجنګیږي.


  
ناتو: همراه آمریکا از افغانستان می‌رویم؛
منبع: بی بی سی        تاریخ: 4/16/2021        

بعد از اینکه جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا اعلام کرد که تا حدود پنج ماه دیگر کل نیروهایش را از افغانستان خارج خواهد کرد، پیمان آتلانیک شمالی(ناتو) نیز اعلام کرده که همزمان با آمریکا نیروهایش را از افغانستان خارج خواهد کرد.

ارگ ریاست جمهوری افغانستان دیر هنگام شب گذشته با نشر اعلامیه مطبوعاتی نوشته که به تصمیم آقای بایدن احترام گذاشته و در "راستای انجام این روند(خروج نیروها) همکاری لازم را" خواهد کرد.

در این اعلامیه ‍‌آمده که بعد از توافق میان آمریکا و طالبان در ماه فیبروری/فوریه سال ۲۰۲۰، نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان اکثریت مطلق عملیات را به طور مستقلانه انجام می‌دهند. گفته شده این نیروها توانایی دفاع از افغانستان را در برابر تهدیدهای فعلی دارند.

ارگ ریاست جمهوری افغانستان افزوده که همزمان، "ایالات متحده و سایر متحدان ما اطمینان داده‌اند که حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان و ادامه کمک‌های بشردوستانه و انکشافی(توسعه‌ای)شان با دولت افغانستان همچنان ادامه خواهد داشت.

در این اعلامیه تاکید شده که دولت افغانستان بحث خود را با آمریکا و سایر متحدانش در مورد فصل نو مناسبات، به ویژه تسریع روند صلح را با در نظر داشت منافع مشترک، اعتماد و احترام متقابل ادامه خواهد داد.


  
بلینکن وارد کابل شد،
منبع: بی بی سی        تاریخ: 4/16/2021        

آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا به کابل رفته و با محمد اشرف غنی، رئیس‌جمهوری افغانستان، و عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه این کشور دیدار کرده است. همزمان گروه طالبان از تصمیم خروج نیروهای آمریکایی و ناتو از افغانستان استقبال کرده و گفته‌اند که این کار دستیابی به صلح را سهل‌تر می‌کند.

ارگ ریاست جمهوری افغانستان با انتشار بیانیه‌ای گفته که آقای غنی در دیدار با آقای بلینکن در قصر گلخانه از همکاری آمریکا و دیگر شرکای بین‌المللی در طی دو دهه گذشته به افغانستان قدردانی کرده است و افزوده که به تصمیم آمریکا مبنی بر خروج نیروهایش از افغانستان احترام می‌گذارد و در روند خروج همکاری خواهد کرد.

آقای غنی گفته است نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان "قابلیت دفاع از سرزمین و کشورشان را دارند".

در این اعلامیه به نقل از وزیر خارجه آمریکا آمده است که خروج نیروهای آمریکایی "به معنی تضعیف مناسبات استراتژیک میان دو کشور نخواهد بود آمریکا به تعهدات خویش با دولت و مردم افغانستان پایبند است".

گفته شده هر دو طرف در مورد "آغاز فصل جدید همکاری‌ها میان دو کشور" به صحبت‌ها و مباحث خود ادامه خواهند داد.

در همین حال، عبدالله عبدالله نیز از دیدار با وزیر امور خارجه آمریکا در قصر سپیدار خبر داده است.

رئیس شورای عالی مصالحه نیز در اعلامیه‌ای گفته است که از تصمیم آمریکا حمایت و از تعهد ادامه همکاری‌های این کشور استقبال می‌کند.

آقای عبدالله نوشته است که آقای بلینکین نیز بر ادامه کمک‌های آمریکا در عرصه‌های مختلف در افغانستان تاکید کرده است.


  
طالبان: د پوځیانو ایستل ښه ګام دی،‌
منبع: بی بی سی        تاریخ: 4/16/2021        

افغان طالبانو له دې هېواده د بهرنیو ځواکونو د وتلو په تړاو د امریکا او ناټو پرېکړه 'یو ښه ګام' بللی، خو تور لګوي چې پر ټاکلې نېټه نه وتل یې په دې معنا دي چې د دوحې تړون مات شوی دی.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد له بي بي سي پښتو تلویزیون سره ځانګړې مرکه کې وویل، د امریکا د نوي حکومت دا پرېکړه په دې معنا ده چې د 'جنګ طلبو کړیو' خبره نه ده منل شوې.

خو نوموړي وویل، که بهرني ځواکونه د دوحې تړون پر اساس د می میاشتې تر پیله له افغانستانه بهر نشي نو د ښکېلو غاړو ترمنځ بې باوري رامنځته کېږي.‌

طالبانو همدا راز یوه جلا اعلامیه کې ویلي،‌ دا چې اوس د دوحې له تړونه سرغړونه کېږي نو د راتلونکو پایلو مسئولیت به یې هم د امریکا پر غاړه وي.‌

د امریکا ولسمشر جو بایډن او نورو چارواکو یې له رسمي اعلان وړاندې بیا بیا ویلي وو چې د اپرېل تر پایه به له افغانستان د پوځیانو ایستل ناشونې وي.

خو ذبیح الله مجاهد بي بي سي سره خبرو کې وویل، پر ټاکلې نېټه د بهرنیو ځواکونو وتل د دوحې تړون مهم اصل و،‌ او اوس چې پرې عمل نه کېږي نو دوی باور نه لري چې پر نورو برخو به یې څومره عمل وشي.‌

نوموړی وایي، د همدې ژمنې د ماتېدو له کبله به دوی اوس په قطر کې د بین الافغاني مذاکراتو په اړه هم له سره غور کوي.


  
بلېنکن په کابل کې: "د ځواکونو ایستل د اړیکو او همکاریو د پای په معنا نه دي"
منبع: بی بی سی        تاریخ: 4/16/2021        

د امریکا بهرنیو چارو وزیر انتوني بلېنکن پنجشنبه په نا اعلان شوي سفر کابل ته تللی او د افغانستان له ولسمشر محمد اشرف اغني او د ملي مصالحې عالي شورا له ئیس عبدالله عبدالله سره یې جلا کتنې کړې دي.

ښاغلي بلېنکن داسې مهال کابل ته راغلی چې د جو بایډن حکومت له څو میاشتنیو ارزونو وروسته تازه د سپتمبر تر ۱۱مې له افغانستان څخه د خپلو ځواکونو د ایستلو اعلان کړی.

د امریکا د حکومت لخوا له افغانستان څخه د خپلو ټولو ځواکونو د ایستلواعلان له بیلابیلو غبرګونونو سره مخامخ دی.

له افغان مشرانو سره د امریکا د بهرنیو چارو وزیر په لیدنو کې د افغانستان د وسلې په پروسه، له افغانستان د بهرنیو ځواکونو په وتلو او تر هغې وروسته د افغانستان او امریکا ترمنځ د همکاریو پر څرنګوالي خبرې شوې دي.

ارګ په یوه اعلامیه کې ویلي چې ولسمشر غني د امریکا بهرنیو چارو وزیر سره لیدنه کې د ترهګرۍ پر وړاندې د ټولو هېوادونو په ګډه مبارزه د ټینګار ترڅنګ ویلي "له افغانستان د خپلو ځواکونو د ایستلو په تړاو د امریکا د متحدو ایالتونو د پریکړې درناوی کوي، او د افغانستان دولت به هڅه وکړي، چې د لېږد پروسه کې اړینه همکاري وکړي."

د ارګ اعلامیه کې د ولسمشر غني له خولې زیاته شوې: "اوس چې امریکا له افغانستان څخه د خپلو ځواکونو د ایستلو هوډ کړی، د دواړو هېوادونو ترمنځ د متقابل درناوي او ګډو ګټو پر محور د همکاریو د وي باب د پرانیستل کېدو په تړاو یو واضح بحث ته اړتیا موجوده ده.

د افغانستا ولسمشرۍ ماڼۍ وايي د امریکا بهرنیو چارو وزیر له ولسمشر غني سره لیدنه کې ویلي چې له افغانستان څخه د امریکايي د ځواکونو وتل به د دواړو هېوادونو ترمنځ د ستراتیژیکو اړیکو د کمزوي کېدو په معنا نه وي او امریکا د افغانستان له دولت او خلکو سره پر خپلو ژمنه ولاړه ده.

هغه دا ژمنه هم کړې چې له افغانستان او د دغه هېواد له امنیتي او دفاعي ځواکونو سره به خپلو "دیپلوماتیکو او بشردوستانه' مرستو ته دوام ورکړي.

د امریکا بهرنیو چارو وزیر دا راز ویلي د افغانستان د سولې پروسه کې د اسانچارۍ هڅې روانې ساتي.

له دې سره د افغانستان د ملي پخلاینې عالي شورا وايي د امریکا بهرنیو چارو وزیر د دې شورا له رییس عبدالله عبدالله سره لیدنه کې هم د دواړو هېوادونو ترمنځ پر دوامداره اړیکو ټینګار کړی او ویلي یې دي چې د ځواکونو ایستل د افغانستان او امریکا ترمنځ د"اړیکو او همکاریو د پای" په معنا نه دي.

د امریکا ولسمشر جو بایډن طالبان سره د دغه هېواد د لاسلیک کړې هوکړې تر ارزولو، خپلو نړیوالو متحدوانو سره تر مشورو وروسته تېره شپه اعلان وکړ چې خپل ځواکونه د می میاشتې تر ۱۱مې له افغانستان څخه باسي او په دې توګه د خپل هېواد د تاریخ دا تر ټولو اوږه جګړه پای ته رسوي.


  
نیروهای امریکایی و ناتو یکجا افغانستان را ترک خواهند کرد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 4/15/2021        

وزیر خارجهٔ ایالات متحده امروز ۱۴ اپریل (۲۵ حمل) در بروکسل گفت که نیروهای به رهبری ناتو در هماهنگی با خروج طرح شدهٔ نیروهای امریکایی تا ۱۱ سپتمبر امسال افغانستان را ترک خواهند کرد.

انتونی بلینکن گفت: "من اینجا (بروکسل) استم تا از نزدیک با متحدین خویش و با منشی عمومی (ناتو) بر اصول که از آغاز ایجاد کرده ایم: یکجا می‌رویم، یکجا سازگاری می‌کنیم و یکجا بیرون می‌شویم،‌ کار ‌کنم."

هم‌اکنون ۲۵۰۰ سرباز امریکایی و هفت هزار تن از نیروهای کشورهای عضو ناتو در افغانستان حضور دارند.

وزیر خارجهٔ امریکا افزود که در ماه‌های اخیر روی خروج هماهنگ شده، سنجیده‌شده و مصوون نیروها از افغانستان از نزدیک با متحدین ایالات متحده کار خواهیم کرد.

در این حال، ینس ستولتنبرگ، منشی عمومی ناتو گفت که از فرصت پیش‌ آمده برای توافق روی حضور آیندهٔ نیروهای ناتو در افغانستان جهت هماهنگی نزدیک و مشوره با تمامی متحدین خویش استقبال می‌کند.

قرار است، وزرای دفاع و خارجهٔ ناتو امروز از طریق ویدیوکنفرانس طرح‌های شان در مورد چگونگی حضور نظامی شان در افغانستان را به بحث بگیرند.

یک دپلومات ارشد ناتو به آژانس رویترز گفته است که انتظار نمی‌رود هیچ یک از متحدین با اعلام رسمی جو بایدن، رییس جمهور ایالات متحده مبنی بر خروج نیروهای امریکایی از افغانستان تا ۱۱ سپتمبر مخالفت کند.

انتظار می‌رود که آقای بایدن امروز تصمیم در مورد خروج نیروها از افغانستان را اعلام کند.

نگرانی سناتوران امریکایی

خروج نیروها از افغانستان در حالی بحث می‌شود که چندین تن از سناتوران امریکایی نگرانی شان را نسبت به این تصمیم ابراز کرده اند.

مچ مکانل، رهبر اقلیت در مجلس سنا گفت: "ادارهٔ بایدن می‌خواهد که جنگ را در افغانستان ترک کرده و فرار کند. خروج شتابزدهٔ نیروهای امریکایی از افغانستان یک اشتباه عمیق است."

جم انهوف، عضو کمیتهٔ خدمات نظامی مجلس سنا تصمیم خروج نیروها را "بی باکانه و خطرناک" عنوان کرد.

لیندسی گراهام، یکی از سناتوران برجستهٔ امریکایی خروج کامل از افغانستان را "نابخردانه و خطرناک خواند."

او افزود که رییس جمهور بایدن در اصل با این تصمیم راه را برای یک حملهٔ دیگری مانند ۱۱ ستمبر باز می‌کند.

کنفرانس استانبول

ترکیه دیروز اعلام کرد که کنفرانس صلح افغانستان را به تاریخ ۲۴ اپریل تا چهارم می برگزار خواهد کرد.

اما گروه طالبان گفته است که در صورت عدم خروج سربازان خارجی، این گروه در هیچ کنفرانسی اشتراک نخواهد کرد.

محمد نعیم، یکی از سخنگویان گروه طالبان در صفحهٔ تویترش نوشته است تا زمانیکه همه نیروهای خارجی از افغانستان بیرون نشوند این گروه "در هیچ کنفرانسی که درباره افغانستان در آن تصمیم گیری می‌شود، اشتراک نخواهد کرد."

گروه طالبان گفته است که نیروهای خارجی باید بر اساس توافقنامهٔ دوحه تا تاریخ اول ماه می افغانستان را ترک کنند.

این گروه پیش از این گفته بود که در صورت باقی مانده نیروهای خارجی فراتر از این تاریخ، به "جنگ و جهاد" ادامه خواهند داد.

این در حالی است که دولت افغانستان طرحی را برای پیشکش در این نشست آماده کرده که شامل نقشهٔ راهی برای مصالحه و ایجاد حکومت صلح می‌شود، اما بر اساس گزارش‌ها، مشکلاتی در خصوص این طرح میان شورای عالی مصالحه و ریاست جمهوری به میان آمده است.

با وجود آنکه شورای عالی مصالحهٔ ملی افغانستان از نهایی شدن مسودهٔ طرح صلح جمهوری افغانستان و تسلیمی آن به رییس این شورا خبر داده بود، محمد سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری بر این طرح انتقاد کرده و گفته است که قابل ارایه به نشست ترکیه نیست.

با آنهم شورای عالی مصالحهٔ ملی گفته است که در روز‌های آینده در مورد این طرح تصمیم نهایی اتخاذ خواهد شد.

حکومت افغانستان گفته است که قرار است رییس جمهور بایدن در رابطه با خروج نیروها از افغانستان با محمد اشرف غنی، رییس جمهور افغانستان صحبت تلیفونی داشته باشد.


  
ناټو په افغانستان کې خپل ماموریت پای ته رسوي
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 4/15/2021        

د ناټو هیوادونو سره توافق کړی دی چې په افغانستان کې خپل ماموریت په تدریجي ډول سره پای ته ورسوي. دا پریکړه له افغانستانه د امریکايي ځواکونو د وتلو تر اعلان وروسته شوې.

ډیپلوماتیکو سرچینو د آلمان خبري آژانس ته ویلي دي چې دغه پریکړه د چهارشنبې په شپه د ناټو د ۳۰ غړو هیوادونو د بهرنیو او دفاع وزیرانو په غونډه کې شوې ده.

دا پریکړه په داسې حال کې کېږي چې د امریکا متحده ایالاتو ولسمشر جو بایدن، هم د چهارشنبې په ورځ اعلان وکړ چې د مې میاشتې په لومړۍ نیټه به له افغانستان څخه د خپلو پاتې ځواکونو د ایستلو بهیر پیل کړي او د سپتمبر میاشتې تر یوولسمې نیټې پورې به خپل ټول ځواکونه له دې هیواد څخه اخراج کړي.

بریتانیا هم له امریکا سره سم له افغانستانه ځپل ځواکونه باسي

اوس مهال په افغانستان کې د ناټو د غړو او د دې سازمان د متحدو هیوادونو پوځیان میشت دي چې اصلي دنده یې د افغان امنیتي ځواکونو روزنه او هغوی ته مشوره ورکول دي.

بایدن له افغانستان څخه د امریکایي ځواکونو د وتلو په اړه په خپله وینا کې دې ته اشاره وکړه چې ناټو او متحدین یې یو ځای افغانستان ته تللي وو، او یوځای به له دې هیواد څخه راوځي.


  
جو بایدن: خروج نیروهای امریکایی از افغانستان اول ماه می آغاز می شود
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 4/15/2021        

رئیس جمهور امریکا اعلام کرد که روند خروج نیروهای امریکایی از افغانستان در اول ماه می آغاز شده و تا یازدهم سپتمبر ادامه می یابد. وی گفت اگر طالبان در روند خروج بر نیروها حمله کنند، با تمام قوا پاسخ داده خواهد شد.

رئیس جمهور ایالات متحده خروج "بدون قید و شرط" و قاطعانه همه سربازان امریکایی از افغانستان را اعلام کرد. جو بایدن در سخنرانی اش در کاخ سفید اعلام کرد: «وقتش رسیده که طولانی ترین جنگ امریکا پایان یابد و نیروهای امریکایی از افغانستان به خانه برگردند.»

وی گفت نمی خواهد این تصمیم بزرگ را به رئیس جمهور پنجم (از زمان آغاز تهاجم نظامی به افغانستان) واگذار کند. وی همچنان تاکید کرد که خروج نیروهای امریکایی و متحدانش در ناتو از افغانستان آرام، سنجیده و ایمن خواهد بود: «تمدید حضور نیروها برای دست یافتن به یک خروج "ایده آل" دیگر امکان پذیر نیست.»

مرتبط:  پایان طولانی ترین جنگ امریکا؛ خروج نیروهای امریکایی از افغانستان رسما اعلام شد

بایدن تلویحا از حمله نظامی ایالات متحده امریکا به افغانستان دفاع کرد و گفت این ماموریت به آنچه هدفش بود، دست یافته است: «القاعده واقعا درهم شکسته، مرده و از افغانستان فراری شده است.» او اضافه کرد: «ما باید مطمئن می شدیم که افغانستان دوباره به مکانی تبدیل نخواهد شد که از آنجا بر وطن ما حمله شود، ما به این هدف دست یافتیم.»

ایالات متحده امریکا پس از حملات یازدهم سپتمبر القاعده بر مرکز تجارت جهانی و پنتاگون به افغانستان حمله نظامی کرد و امارت اسلامی طالبان را که به پناه دادن به اسامه بن لادن رهبر این شبکه تروریستی متهم بود، درهم کوبید. بعدا پای نیروهای ناتو و متحدان امریکا نیز به جنگ افغانستان باز شد. ایالات متحده امریکا توانست اسامه بن لادن را در سال ۲۰۱۱ در خاک پاکستان به قتل برساند.

هشدار به طالبان

پس از نزدیک به دو دهه شورشگری طالبان و تداوم جنگ، ایالات متحده امریکا با طالبان در پایان ماه فبروری ۲۰۲۰ "توافقنامه آوردن صلح به افغانستان" را امضا کرد؛ توافقنامه ای که زمان خروج کامل نیروها را در اول ماه می تعیین کرده است.

طالبان که چشم به راه خروج کامل نیروهای خارجی از افغانستان براساس توافقنامه شان با حکومت ترامپ بودند، هشدار داده اند که حملات شان بر نیروهای خارجی را از سر می گیرند. بایدن در این سخنرانی اش به طالبان هشدار داد: «طالبان باید این را بدانند که اگر در جریان خروج بر ما حمله کنند، با تمام قوا و امکانات از خودمان و متحدان مان دفاع می کنیم.»


  
سرقت هزاران سند و سی‌دی
منبع: RFI        تاریخ: 4/15/2021        

یک مقام جمهوری اسلامی ایران، برای نخستین‌ بار، «سرقت اسناد کاملا سرّی هسته‌ای» توسط اسرائیل را تائید کرد و نسبت به وجود «آلودگی امنیتی» در کشور هشدار داد. پیش از این، مقامات جمهوری اسلامی ادعای اسرائیل مبنی بر سرقت هزاران سند از داخل ایران را تکذیب کرده بودند. مقامات ارشد جمهوری اسلامی ایران بروز  حادثه در تاسیسات هسته‌ای نطنز را ناشی از «نفوذ»، «خرابکاری» و «تروریسم هسته‌ای» عنوان کردند. 
محسن رضائی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، روز چهارشنبه ۲۵ فروردین، در گفتگو با خبرگزاری مهر، درباره حادثه در تاسیسات هسته‌ای نطنز، تاکید کرد: کشور دچار «رخدادی حیثیتی» شده است.

دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، با بیان اینکه «کشور دچار یک آلودگی امنیتی گسترده شده است»، گفت: «نمونه این آلودگی امنیتی، آن است که در کمتر از یک سال، سه رویداد امنیتی، از جمله دو انفجار و یک ترور (محسن فخری‌زاده) اتفاق افتاده است». 

علاوه بر بروز حادثه‌ی روز یک‌شنبه ۲۲ فروردین در تاسیسات هسته‌ای نطنز، مرکز مونتاژ سانتریفیوژها در محوطه باز تاسیسات اتمی نطنز، یک‌بار دیگر، در روز ۱۳ تیر ماه ۱۳۹۹، دچار حادثه شده بود. 

محسن رضائی، با اشاره به «افزایش موارد مشکوک نفوذی» در کشور، تائید کرد: «قبل از این، اسناد به کلی سری هسته‌ای ما سرقت شده است». این نخستین‌بار است که یک مقام ارشد نظام جمهوری اسلامی ایران، گزارش‌ها درباره سرقت اسناد هسته‌ای از سوی اسرائیل را مورد تائید قرار می‌دهد. 

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در تابستان سال ۱۳۹۷، در یک سخنرانی تلویزیونی ادعا کرد که اسرائیل به اطلاعاتی دسترسی پیدا کرده که نشان می‌دهد ایران پس از امضا توافق جامع هسته‌ای با کشورهای قدرتمند جهان در سال ۲۰۱۵ همه اسناد مرتبط را در یک مکان محرمانه در جنوب تهران، در منطقه شورآباد، مخفی کرده است. 

بنیامین نتانیاهو در این برنامه تلویزیونی بخشی از این اسناد، از جمله تعداد زیادی پوشه و سی‌دی، را به نمایش گذارده و تاکید کرد: اسرائیل، در یک عملیات اطلاعاتی به ۵۵ هزار صفحه و ۵۵ هزار فایل دیجیتال از اطلاعات مربوط به برنامه هسته‌ای نظامی ایران دسترسی پیدا کرده است. 

جمهوری اسلامی ایران، ادعای نخست‌وزیر اسرائیل را تکذیب کرده و مدعی شده بود اسنادی که اسرائیل علنی کرده است، جعلی است. 

اما محسن رضائی در گفتگو با خبرگزاری مهر، ضمن تائید سرقت اسناد کاملا سری هسته‌ای، افزود: قبل از سرقت هم «چند ریز پرنده مشکوک آمدند و کارهایی انجام دادند؛‌ پس معلوم است آلودگی امنیتی پیدا کرده‌ایم».

محسن رضائی که احتمال می‌رود برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ نامزدی خود را اعلام کند، هشدار داد: «معلوم است که به آلودگی امنیتی دچار شده‌ایم و سالم‌سازی امنیتی باید یکی از برنامه‌های مهم دولت آینده باشد».

به گفته محسن رضائی، «سالم‌سازی امنیتی باید در تمام رده‌ها، وزارتخانه٬ها و مکان‌های حساس انجام بگیرد و این موارد مشکوک و منابع نفوذی احتمالی پاکسازی شود». 

دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام تاکید کرد: از «۱۰ سال پیش تاکنون موارد مشکوک و نفوذی تشدید» شده است. 

محسن رضائی، در عین حال، بروز حادثه در نطنز، همزمان با مذاکرات هسته‌ای را بی ارتباط ندانسته و گفت: به نظر من، بعد از اینکه ایران در مذاکرات هسته‌ای مقاومت کرد این کار را انجام دادند تا بکلی مقاومت ما را در دیپلماسی بشکنند. 


  
ایجاد فارم آلوئه‌ورا در دایکندی؛
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 4/15/2021        

بانوی تجارت پیشه در دایکندی که پارسال چالش‌های همه‌گیری ویروس کرونا را به فرصت تبدیل کرد.

جمیله سلطانی نخستین فارم گیاه آلوئه‌ورا را با هزینه شخصی نزدیک به ۵۰۰ هزار افغانی حدود یک سال پیش در دایکندی ایجاد کرده.

جمیله می‌گوید چگونگی کشت و برداشت این گیاه را از انترنت فراگرفت.

بانو سلطانی گفت: "پارسال ۸ هزار بته را از کابل خریداری کردم در کنار بچه‌هایم نفر کرا کردم باز این بته‌ها را شاندم. حال خیلی رشد کرده هوا هم گرم است، خیلی خوب است. من یک کتاب گیاه آلوئه پیدا کردم دیگر از انترنت گرفتم".

این بانوی ۵۰ ساله که نزدیک به ۱۵ سال در بخش صنایع دستی فعالیت کرده، می‌گوید که هموراه در جستجوی راهی برای مبارزه با فقر و تنگدستی و توانمند سازی زنان در دایکندی بوده.

او هدف از ایجاد فارم گیاه آلوئه‌ورا را ترویج کشت گیاهان طبی و تشویق زنان برای ایجاد فرصت‌های شغلی می‌خواند.

سلطانی افزود: "گفتم خانم‌ها تشویق شود و مصروفیت برای آن‌ها ایجاد شود. برای دختر خانم‌ها گفتم تشویق شود، چون موادهای شیمیایی را استفاده می‌کنند او هم خیلی ضرر دارد. آلوئه ورا برای پوست صورت و همه چیز خوب است".

اکنون جمیله مخارج خانوداه خود را از طریق همین فارم تامین می‌کند. این مادر هشت فرزند رویای بزرگ فعالیت‌های تجاری را برسر دارد.

اما نبود دستگاه برای پروسس و مکان مناسب برای ذخیره و بازاریابی این محصول از چالش‌های عمده‌ای او است.

او گفت: "چالش‌ها خیلی زیاد است. جای مشخص برای بازریابی نداریم. حال نگران این هستم که یک دستگاه خریداری می‌توانستم، شامپو و صابون‌اش را برای خانم‌ها آماده می‌‌کردم که نمی‌توانم".

بسیاری‌ها در دایکندی از ابتکار خانم سلطانی استقبال کرده و این اقدام وی را الگوی برای دیگر زنان در راستای خودکفایی اقتصادی عنوان می‌کنند.

مسئولان اداره زراعت و مالداری دایکندی می‌گویند آب و هوای این ولایت برای کشت گیاه آلوئه‌ورا مناسب است و آنان تلاش دارند که این گیاه را در دایکندی ترویج کنند.

عبدالواحد فیروز رئیس این اداره به رادیو آزادی گفت.

فیروز می‌گوید: "امسال برای اولین بار نبات آلوئه‌ورا که یک نبات طبی و صنعتی است در دایکندی توسط یک یک خانم متشبث کشت شد که خوشبختانه نتیجه خیلی خوب داد".

در ولایت مرکزی دایکندی زنان در بخش‌های اقتصادی و اجتماعی فعالیت‌های چشمگیری دارند.

فیروزی می‌گوید در حال حاضر بیش از شش هزار خانم در سراسر این ولایت در بخش‌های پروسس لبنیات، پروسس و بسته بندی بادام، کشت زعفران و پرورش سبزیجات گلخانه‌ای مشغول کار اند.

او می‌افزاید که در سال جاری برای توانمند سازی زنان نزدیک به یک هزار باغچه خانگی و سبزخانه‌ها توزیع خواهد شد.

آقای فیروز گفت: "یگانه فرصت در دایکندی مردم به ویژه زنان می‌تواند سرمایه‌گذاری کند زراعت است. به همین دلیل در این بخش مردم زیادتر سرمایه‌گذاری کرده که زنان در این بخش نقش عمده را ایفا می‌کنند".

براساس آمار اداره زراعت دایکندی، ۹۰ درصد مردم این ولایت مشغول زراعت و مالداری هستند که بادام محصول عمده‌شان را تشکیل می‌دهد.

به باور جمیله اگر زنان در بخش سبزی‌های گلخانه‌ای و گیاهان طبی سرمایه‌گذاری کنند در کنار فراهم شدن شغل به خودکفایی اقتصادی می‌رسند.


  
غني: د ځواکونو د ایستلو په اړه د امریکا د تصمیم درناوی کوو
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 4/15/2021        

جمهور رئیس محمد اشرف غني وایي د امریکا د جمهور رئیس جو بایډن سره یې په ټیلیفون خبرې کړي.

د ښاغلي غني په ټویټر کې لیکل شوي: " د جمهور رئیس بایډن سره مې په ټیلیفون کې د سپټمبر د میاشتې په لومړنیو ورځو کې د افغانستان نه د امریکایي عسکرو د ایستلو په پریکړې خبرې وکړلې. د افغانستان اسلامي جمهوریت د امریکا د پریکړې درناوی کوی او د امریکایي شریکباڼو سره به په ښه توګه د انتقال په منظور همکاري کوي. "

جمهور رئیس اشرف غني همدرانګه لیکلي چې د امریکا او ناټو د همکارانو سره به د سولې په روانو هلو ځلو ګډ کار کوي.

ښاغلي غني ویلي چې د افغانستان امنیتي او دفاعي ځواکونه په بشپړه توګه د خپل هیواد او ولس د دفاع وړتیا لري او زیاته کړې یې ده چې "هغوي (افغان امنیتي او دفاعي ځواکونه) د پخوا راهیسې دا کار کوي او افغان ولس به یې د تل لپاره شکر ګزاره وي"

د امریکا او افغانستان جمهور رئیسان پداسې وخت کې په افغانستان کې د امریکايي عکسرو په هکله خبرې کوي چې ټاکل شوې د امریکا جمهور رئیس جو بایډن په رسمي توګه د افغانستان نه د سپټمبر د میاشتې تر ۱۱مې نیټې د امریکایي عسکرو د ایستلو اعلان وکړي.

د طالبانو او د امریکا تر منځ د دوحې د سولې د تړون له مخې امریکا منلې وه چې ټول امریکایي عسکر به د مې د میاشتې تر لومړۍ نیټې د افغانستان نه وځي خو ښاغلي بایډن تیره ورځ د امریکا عسکرو د ایستلو نیټه بدله کړله.

امریکا پداسې وخت کې د افغانستان نه د خپلو عسکرو د ایستلو نیټه بدلوي چې ټاکل شوې د همدې میاشتې په ۲۴ مې د ترکیې د استانبول په ښار کې د افغانستان د سولې په هکله نړیوال غونډه جوړه شي.

طالبانو ویلي و چې که دا غونډه د اپریل د میاشتې په ۱۶ مې وشي دوي به پکې ګډون ونکړي خو وروسته یې وویل چې تر څو چې ټول بهرني ځواکونه د افغانستان نه وتلي نه وي دوي به په هیڅ داسې غونډې کې برخه وانخلي چې د افغانستان د سولې په هکله پکې خبرې کیږي.

په همدې حال کې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر انتوني بلینکن د ناټو د متحدینو سره د سلا مشورو په خاطر اروپا ته تللی. ښاغلی بلینکن د ناټو د عمومي منشي سره په خبرو کې پدې ټینګار وکړ چې د امریکایي عسکرو تر څنګ به د ناټو ځواکونه هم د سپټمبر د میاشتې تر ۱۱ مې د افغانستان نه وځي.

بلینکن ویلي چې امریکا او ناټو په یو ځای افغانستان ته تللي، هلته یې د شرایطو د بدلیدو سره سم ځانونه عیار کړي او په یو ځای به راووځي.

امریکا اوس مهال په افغانستان کې شاوخوا ۲۵۰۰ عسکر لري چې افغان امنیتي ځواکونه روزي، سلا مشورې ورته ورکوي او همکاري ورسره کوي.


  
مذاکرات وین برای احیا برجام 'به تعویق افتاد'
منبع: بی بی سی        تاریخ: 4/15/2021        

عباس عراقچی معاون وزیر خارجه و عضو تیم مذاکره کننده هسته‎ای ایران در وین می‌گوید با تغییر برنامه قبلی، مذاکرات وین از روز چهارشنبه به روز پنج‌شنبه موکول شده است. پیشتر سفیر روسیه در سازمان ملل در وین نیز این موضوع را تایید کرده بود.

همزمان، آمریکا تصمیم ایران برای غنی‌سازی ۶۰ درصدی را "تحریک‌آمیز" خوانده و فرانسه آن را "تحولی جدی" دانسته است.

او علت این موضوع را "ابتلای یکی از اعضای هیئت سیاسی اتحادیه اروپا به کرونا و ضرورت رعایت پروتکل‌های مراقبتی" عنوان کرد.

مذاکرات وین با هدف احیای توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ (برجام) در جریان است. این مذاکرات بین ایران و ۱+۴ برگزار می‌شود. همزمان با جلسات کمیسیون برجام نمایندگان آمریکا هم در وین هستند، هرچند به طور مستقیم با ایران مذاکره نمی‌کنند.

هفته گذشته پس از آخرین دور مذاکرات، ایران و ۱+۴ با 'خرسندی از پیشرفت اولیه' و ادامه گفت‌وگوها در هفته بعد خبر داده بودند.

اما در چند روز گذشته تحریم‌های تازه اروپا علیه تهران و سپس خرابکاری در سایت هسته‌ای نطنز و اعلام تصمیم ایران در افزایش غنی‌سازی بر مذاکرات سایه انداخت.‌

روز یکشنبه ۲۲ فروردین مقام‌های ایران اعلام کردند که حادثه‌ای در شبکه برق مرکز غنی‌سازی نطنز رخ داده و بعد از ساعاتی آن را "اقدام علیه" این مرکز و "تروریسم هسته‌ای" عنوان کردند. دو روز بعد از آن، ایران اعلام کرد غنی‌سازی ۶۰ درصدی را آغاز می‌کند.

به فاصله کوتاهی از اعلام تصمیم ایران برای غنی‌سازی ۶۰ درصدی اورانیوم در تاسیسات نطنز، آمریکا این اظهارات مقام‌های ایرانی را "تحریک‌آمیز" خواند. فرانسه هم این اقدام ایران را "تحولی جدی" دانست و گفت کشورش در حال هماهنگی برای پاسخ بین‌المللی به است.

با این حال کاخ سفید اعلام کرده است که همچنان به مذاکرات هسته‌ای با ایران پایبند است.

امروز حسن روحانی رئیس جمهوری ایران نیز در تازه‌ترین اظهاراتش بار دیگر بر ادامه مذاکرات تایید کرد.

روز گذشته نیز ۲۷ سناتور دمکرات در نامه ای به جو بایدن رئیس جمهوری آمریکا با استقبال از گفت و گوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا در وین نوشتند که بازگشت به برجام "برای رسیدگی به تهدید برنامه هسته ای ایران باید یکی از اولویت های سیاست خارجی" باشد.

آنها نوشته اند: "تصمیم رئیس جمهور ترامپ برای خروج از برجام و دنبال کردن استراتژی 'فشار حداکثری ' نه تنها بی نتیجه مانده بلکه ایران را به ظرفیت ساخت سلاح های اتمی نزدیک تر کرده است."

هفته گذشته نیز وزارت خارجه آمریکا از آمادگی این کشور برای برداشتن قدم‌های ضروری برای بازگشت به توافق هسته‌ای، از جمله "رفع تحریم‌های ناسازگار با برجام" خبر داد. آمریکا در عین حال خواستار بازگشت ایران به تعهدات برجامی از جمله محدودیت غنی‌سازی اورانیوم است.

ایران اما خواستار پایان دادن فوری به تمامی تحریم‌های یکجانبه آمریکا است. آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران گفته است که همه تحریم های آمریکا باید یکجا رفع شود و سپس ایران با "راستی آزمایی" آن دوباره به تعهدات خود در برجام بازخواهد گشت.

آمریکا سه سال پیش از برجام خارج شد و همه تحریم های اتمی را همراه با تحریم های تازه تر مجددا اعمال کرد. ایران پس از یک سال عمل به توافق، قدم به قدم از تعهدات برجامی خود کاست.


______________________________________________________________________________________________________________________________________

پالیسی نشرات | مقالات | اخبار روز | فهرست مندرجات | لغت نامه | گنجینۀ شعر و ادب | آرشیف ویدیوها | جنتری | سایت های افغانی

لطفاً مقالات خود را به این آدرس ارسال دارید:  info@arianafghanistan.com

Besucherzaehler