Skip to main content

آریانا افغانستان آنلاین

مقالات
اخبار روز
فهرست مندرجات
لغت نامه
جنتری
سایت های افغانی
Go Search
گل رحمان فراز: عوامل رشد مجدد قدرت طالبان در افغانستان   محمد اکبر یوسفی: کلانهای افغانستان کیانند؟ (قسمت۱)   محمد داود مومند : واقعیت های تاریخی را نمیتوان با شعارهای چپگرایانه و عقده کشایی تغییر داد «قسمت۱»   عبدالقیوم میرزاده: زنان و مشکلات فرا روی شان در جامعهٔ افغانی (قسمت۳۸)   عبدالوکیل متین: د سولې ارمان   محمد اکبر یوسفی: خط فرضی«دیورند» را نمی شناسیم!   میرعبدالرحیم عزیز: قوانین جدید امپراتور   ف، هیرمند: نسبیت فرهنگی و ارزش های حقوق بشری   سلطان جان کلیوا ل: بدګومانی    اخبار امروز (پښتو l دریاخبار روز های گذشته

 
  
پس از خروج قوا، به نظامیان افغان حمایت هوایی فراهم نخواهد شد – مک‌کینزی
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 6/15/2021        

کنیت (فرانک) مک‌کینزی، فرمانده قوماندانی مرکزی قوای امریکایی (سنتکام) گفته است که ایالات متحده در نظر ندارد که پس از خروج کامل نظامیان خارجی از افغانستان، به نیروهای امنیتی و دفاعی آن کشور حمایت هوایی را فراهم کند.

آقای مک‌کینزی در مصاحبۀ اختصاصی با صدای امریکا گفته است که حملات هوایی تنها به عملیات ضد دهشت افگنی محدود خواهد شد، آنهم در صورتیکه پی برده شود که قصد حمله بر قلمرو ایالات متحده یا متحدان آن وجود دارد.

روزنامۀ نیویارک تایمز از قول مقام‌های ارشد امریکایی که نامی از آنان نبرده است، هفتۀ گذشته گزارش داد که وزارت دفاع ایالات متحده در صدد گرفتن مجوز است تا در صورت خطر سقوط کابل یا دیگر شهرهای بزرگ افغانستان به دست طالبان پس از خروج نظامیان خارجی، به حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان حملات هوایی را انجام دهند.

همزمان با نشر این گزارش، لوید آستن، وزیر دفاع ایالات متحده در یک جلسۀ استماعیه در کانگرس امریکا گفت که پس از خروج کامل نظامیان خارجی از افغانستان، فراهم آوری حمایت هوایی به نیروهای امنیتی و دفاعی افغان "بسیار دشوار" خواهد بود.

با اینحال، جنرال مک‌کینزی می‌گوید که ایالات متحده نیروهای هوایی افغانستان را که بزرگترین سهم را در نبرد با طالبان ایفا می‌کند، حمایت خواهد کرد. او گفت که مشاوران امریکایی به گونۀ مجازی قوای هوایی افغانستان را مشورت داده و نیز پرزه جات مورد نیاز آنان را فراهم خواهند کرد.

اما با توجه به اینکه قوای هوایی افغانستان، شمار محدود طیاره‌ها و هیلیکوپترهایی جنگی را در اختیار دارند، این روش حفظ و مراقبت از جنگ افزار آنان زمانگیر بوده و انجام عملیات هوایی آنان را کند خواهد کرد.

در همین حال، ینس ستولتنبرگ، منشی عمومی ناتو گفته است که این پیمان پس از خروج قوا، به تمویل و آموزش‌دهی نیروهای هوایی افانستان در خارج از آن کشور و حمایت ملکی از حکومت افغانستان ادامه خواهد داد.

آقای ستولتنبرگ روز دوشنبه ۱۴ جون (۲۴ جوزا) گفت: "برخی متحدان ناتو، به شمول ایالات متحده، ترکیه و دیگران، سرگرم گفتگوهای مستقیم اند که چگونه می‌توان[امنیت] میدان هوایی بین‌المللی کابل را [پس از خروج قوای خارجی] تامین کرد."

با اینحال، شماری از کارشناسان و مقام‌های پیشین نظامی در مورد فقدان جزییات پیرامون نحوۀ حمایت از نیروهای امنیتی افغان و ادامۀ عملیات ضد دهشت افگنی در افغانستان پس از خروج کامل قوا از آن کشور، ابراز نگرانی کرده اند.

جوزف ووتل، فرمانده پیشین سنتکام به صدای امریکا گفت که آرزو داشت شاهد یک طرح فراگیر در مورد خروج قوا باشد تا پس از خروج، حکومت و نیروهای مسلح افغانستان در بهترین وضعیت باشند. او با اشاره به "رویکرد عجولانۀ" خروج قوای امریکایی از عراق در سال ۲۰۱۱ گفت که باید طرح فراگیر و مشرح در خصوص بیرون شدن نظامیان امریکایی از افغانستان وجود داشته باشد.

همزمان با ادامۀ خروج قوای امریکایی از افغانستان، پنتاگون عملیات مبارزه با داعش و القاعده را در شرق میانه در مقایسه با گذشته محدودتر کرده و اکنون به رقابت با چین و روسیه اولویت بخشیده است.

جنرال مک‌کینزی گفته است که اکنون شمار نیروهای امریکایی در شرق میانه به حدود ۴۰ هزار نظامی کاهش یافته است، حالانکه ۱۸ ماه پیش بین ۶۰ تا ۸۰ هزار نظامی امریکایی در این منطقه مستقر بودند.


  
اردوغان: د افغانستان د ثبات ساتلو له پاره ترکيه د اعتماد وړ هيواد دی
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 6/15/2021        

د ترکيې جمهور رئيس ويلي دي چي د بهرنيو ځواکونو تر وتلو وروسته په افغانستان کي د ثبات ساتلو له پاره کيدای سي ترکيه يوازنی «د اعتماد وړ» هيواد وي. هغه په دې سره واشنګټن ته اشاره رسوي چي کولای سي پر انقرې حساب وکړي.

اردوغان ويلي دي چي د دوشنبې په ورځ (۲۰۲۱م کال د می ۱۴) په بروکسل کي له جوبايدن سره په لومړيو مخامخ خبرو کي به په دې اړه هم خبري وکړي. په وروستيو کلونو کي د ترکيې او امریکا متحده ايالاتو ترمنځ اړيکي خړي پړي دي.

د ترکيې جمهور رئيس د يکشنبې په ورځ بروکسل ته د سفر پرمهال د استانبول په هوايي ډګر کي خبريالانو ته وويل: «امريکا ډېر ژر له افغانستان څخه وتلو ته تياری نيسي، او له هغي شېبې څخه چي هغوی ووځي، روښانه ده چي په افغانستان کي د پروسو د جاري ساتلو له پاره يوازینی د اعتماد وړ هيواد ترکيه دی.»

امريکا متحده ايالات او ناټو له افغانستان څخه د خپلو ځواکونو د ايستلو په وروستۍ مرحله کي دي او په پام کي ده چي دغه پروسه د روان کال د سپتمبر مياشتي تر ۱۱نېټې پوري بشپړه سي.

د راپورونو له مخي ترکيې تياری ښوولی چي د کابل نړيوال هوايي ډګر د امنيت ساتلو له پاره خپل ځواکونه هلته پريږدي. که په افغانستان امنيتي وضعيت نور هم خراب سي، له دغه هيواده د بهرنيو ديپلوماتانو د وتلو يوازینۍ لار د کابل هوايي ډګر دی.

اردوغان بې له دې چي جزئيات وړاندي کړي وويل چي د ترکيې چارواکو خپلو امريکايي سيالانو ته د بهرنيو ځواکونو تر وتلو وروسته د افغانستان په اړه د انقرې د طرحې په اړه معلومات ورکړي دي.

د ترکيې جمهور رئيس وويل چي امريکايان له دغي طرحي څخه «راضي دي. موږ به په دې وتوانيږو چي له هغوی سره د افغانستان په اړه بحث وکړو».

په دي سره ترکيې په افغانستان کي د پاتيدلو موخه روښانه کړې ده، خو د دغي طرحي جزئيات تر اوسه پوري لا خپاره سوي نه دي.

يوه ترکي چارواکي ويلي دي چي ځواکونه به هغه وخت هلته پاته سي چي «يو لړ معلوم شرايط د قانوني او مالي امکاناتو په ګدون ورته برابر وي».

دغه چارواکي چي نه يې غوښتل نوم يې واخيستل سي، زياته کړې ده: «که ترکيه په افغانستان کي پاته سي، په کوم چوکاټ کي پاتيږي؟ د ناټو که دوه اړخيزو شرايطو په چوکاټ کي؟ که دغه حضور د ناټو په مرسته او همکارۍ وي، د کوم جواز له مخي؟»

دغه چارواکي دغه راز منلې ده چي غربي چارواکي د دې پلوي کوي چي د ترکيې ځواکونه دي د کابل نړيوال هوايي ډګر امنيت وساتي. خو هغه زیاته کړه: «کله چي نور څوک ملاتړ نه کوي، ولي ترکيه سخت کار وکړي؟ دغه موضوعات بايد روښانه سي.»

د کابل د نړيوال هوايي ډګر د امنيت ساتلو پرسر د راپورونو تر خپريدو وروسته طالبانو ويلي دي چي ټول بهرني ځواکونه بايد له افغانستان څخه ووځي. دغي ډلي ويلي دي چي د کابل د هوايي ډګر او سفارتونو د امنيت ساتلو مسؤليت د افغانانو دی.


  
مرکل: تعادل میان آزادی بیان در دنیای دیجیتال و حقوق اساسی حفظ شود
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 6/15/2021        

کنفرانس دو روزه «همایش جهانی رسانه‌ها دردویچه وله» با سخنرانی انگلا مرکل گشایش یافت. مرکل درمراسم افتتاح این همایش گفت که جهان مجازی ظاهراً مرزی نمی‌شناسد. دراین جهان مردمان و فرهنگ‌های کاملاً متفاوت به هم نزدیک می‌شوند.

در کنفرانس دو روزه همایش جهانی رسانه‌ها که امروز دوشنبه در شهر بن توسط دویچه وله افتتاح شد، بیش از ۴۰۰۰ تن از عرصه‌های سیاست، رسانه‌ها و همچنین کارشناسان از بیش از ۱۶۰ کشور جهان اشتراک نموده اند. این اجلاس که بخش اعظم آن به طور مجازی راه اندازی شده است، با سخنرانی انگلا مرکل، صدراعظم آلمان گشایش یافت. موضوع امسال همایش مجتمع جهانی رسانه ها را «اختلال و نوآوری» „Disruption and Innovation"  تشکیل می‌دهد.     

انگلا مرکل در این سخنرانی گفت: «اینترنت برای اکثر مردم زمینه اشتراک در مباحثات را فراهم کرده است تا علایق و باورهای خود را به گوش دیگران برسانند.» اما به گفته مرکل آزادی بیان در جهان دیجیتال و انالوگ زمانی به مرزهای خود می‌رسد که «آزادی و حقوق اساسی دیگران را نقض کند».

او گفت که باید همیشه توازن رعایت گردد و به دقت دیده شود که مرز میان آزادی و نقض حقوق دیگران در کجاست: «در جوامع دموکراتیک، جایی که پذیرای انکشافات جدید هستیم، باید همواره دقیق فکر کنیم که آزادی واقعاً برای ما چه معنی می‌دهد و چگونه می‌توانیم آزادی و حقوق اساسی را حفظ کنیم.»

همچنان پیتر لیمبورگ، رئيس عمومی دویچه وله در مراسم افتتاح همایش جهانی رسانه ۲۰۲۱ از اشتراک کننده‌ها استقبال نموده تأکید کرد: «خبرنگاری باید از بنیاد متنوع‌تر گردد. این اصل هم در قسمت عرضه برنامه‌ها و هم در بخش کارمندان رسانه‌ای صدق می‌کند.»

لیمبورگ افزود: «پس از پاندمی نیاز می رود که ما شدیدتر و به صورت مشترک روی خبرنگاری راه حل محور تمرکز کنیم؛ چیزی که کاربران ما انتظارش را دارند.»

همایش جهانی رسانه‌ها در دویچه وله تنها کنفرانس بین المللی رسانه‌ها در سطح آلمان می باشد که در آن خبرنگاران و مسئولان رسانه ها از سرتاسر جهان اشتراک می‌نمایند. این اجلاس با حمایت شرکای اصلی مانند وزارت امور خارجه، ایالت نوردراین ویستفالن، یک بنیاد مربوط به بانک اشپارکسه در بن و وزارت همکاری‌های اقتصادی و انکشافی آلمان همه ساله راه اندازی می گردد.

دویچه وله با برگزاری این همایش فرصتی را برای اشتراک در گفتگوهای گسترده برای فعالیت رسانه ای فراهم می نماید تا با استفاده از آن موضوعات و مسایل مهم و مختص به زمان را در عرصه های مختلف با افراد مسئول و با نفوذ مطرح نماید و خط وصلی باشد میان مردم و رسانه‌ها. 


  
داعش شیعیان را ''کافر" خواند و مسئولیت حمله تروریستی غرب کابل را برعهده گرفت
منبع: RFI        تاریخ: 6/15/2021        

وقوع دو انفجار جداگانه در مناطق عمدتا هزاره‌نشین غرب کابل، روز شنبه ۱۲ ژوئن/۲۲ خرداد دست‌کم هفت کشته و شش زخمی بر جای گذاشت. گروه داعش شامگاه شنبه ضمن ''کافر'' خواندن شیعیان افغانستان، مسئولیت این حمله تروریستی را برعهده گرفت.
گروه تروریستی داعش شامگاه شنبه ۱۲ ژوئن/۲۲ با انتشار بیاینه‌ای رسما مسئولیت دو انفجار جداگانه در مناطق عمدتا هزاره‌نشین غرب کابل را که هفت کشته و شش زخمی بر جای گذاشت، برعهده گرفت. در بیانیه شاخه داعش در افغانستان آمده است: «دو مینی ون حامل "شیعیان کافر" را منفجر کردیم.»  

در همین حال، صحرا کریمی، رئیس ''افغان فلم'' امروز یکشنبه (۱۳ ژوئن) ۱۳ با انتشار توییتی از کشته شدن دو تن کارمندان این نهاد دولتی در حمله تروریستی روز شنبه خبر داد. بنا بر این توییت، طیبه موسوی و فاطمه محمدی دو تن از کارمندان افغان فلم هستند که در انفجار روز گذشته جان خود را از دست دادند. 

در پی حمله تروریستی روز گذشته، احمد ضیا ضیا، معاون سخنگوی وزارت کشور افغانستان اعلام کرد که انفجار دو ماین مغناطیسی روز شنبه دو مینی ون شهری را هدف قرار داد.

بر اساس اظهارات احمد ضیا ضیا، این دو انفجار بعد از ظهر روز شنبه در مناطق سیزدهم و ششم امنیتی کابل پایتخت افغانستان رخ داد.   

معاون سخنگوی وزارت کشور افغانستان گفت، در حمله روز شنبه دست‌کم هفت نفر کشته و شش تن دیگر زخمی شدند. وی تاکید کرد که تمامی قربانیان این حمله تروریستی غیرنظامیان هستند. 

حملات تروریستی علیه غیر‌نظامیان در اغلب کلان شهر‌های افغانستان، بویژه در کابل، از زمان آغاز روند خروج نیروهای نظامی آمریکا و ناتو در اول مه (۲۰۲۱) به شدت افزایش یافته است.

با این وجود، افزایش آمار حملات تروریستی در غرب کابل که اغلب باشند‌گان آن شهروندان هزاره و شیعه مذهب افغانستان هستند، نشان می‌دهد که تروریست‌ها این اقلیت قومی و مذهبی را بیش از پیش هدف قرار می‌دهند.  

شماری از کنشگران مدنی، نویسندگان و روزنامه‌نگاران افغانستانی ضمن محکوم کردن حملات اخیر به غرب کابل، این اقدامات تروریستی را '' نسل کشی خاموش هزاره‌ها'' خوانده و خواستار توقف آن شده اند.

کاربران رسانه‌های اجتماعی اهل افغانستان نیز با اشاره به حملات هدفمند در غرب کابل، یک هفته پیش هشتگ ''StopHazaraGenocide'' را در توییتر به راه انداختند و خواهان پایان دادن به کشتن هزاره‌های این کشور شدند.  

مرگبارترین حمله تروریستی سال ۲۰۲۱ در غرب کابل، روز شنبه هشتم مه (۱۸ اردیبهشت) در نزدیکی مدرسه دخترانه سید‌الشهدا به وقوع پیوست. در این حمله تروریستی دست‌کم ۸۵ نفر کشته و ۱۴۷ تن دیگر نیز زخمی شدند. بیشتر قربانیان حمله تروریستی مدرسه سید‌الشهدا، دانش‌آموزان دختر بودند. 


  
کابل در تلاش افزایش سرمایه گذاری کشورهای اروپایی در افغانستان
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 6/15/2021        

اجلاس هیئت بلند پایه حکومت افغانستان روی تقویت روابط اقتصادی و تجارتی، با سرمایه گذاران چکی و سلواکی امروز دوشنبه (۲۴ جوزا) در شهر پراگ آغاز شد.

کارل هاولی چک وزیر صنعت و ترانسپورت جمهوری چک که معاون صدراعظم نیز است، به همکاری‌های دوامدار با افغانستان تعهد سپرد.

او در مراسم گشایش نشست سه روزۀ افغانستان، جمهوری چک و سلواکیا گفت، افغانستان برای سرمایه گذاری فرصت‌های خوبی دارد: "جمهوری چک از تقویت همکاری‌های تجارتی و سرمایه گذاری با افغانستان حمایت می‌کند. افغانستان بنابر موقعیت استراتژیک و جغرافیه‌یی اش، و با توجه به پل ارتباط میان آسیای میانه، جنوب آسیا و شرق میانه، فرصت‌های خیلی خوب اقتصادی دارد. این همه، توانایی بیشتر به افغانستان می‌دهد تا مرکز منطقه‌یی برای تجارت جهانی باشد."

معاون صدراعظم جمهوری چک افزود، افغانستان منابع فراوان طبیعی دارد که فرصت خوب را برای سرمایه گذاران چکی و سلواکی فراهم می‌کند.

معادن، زراعت و صنایع از سکتورهای اند که سرمایه گذاران دو کشور به سرمایه گذاری در آن‌ها تمایل نشان داده اند.

هیئت دولت افغانستان هم تلاش کرده تا سرمایه گذاران اروپایی را برای سرمایه گذاری در این کشور تشویق کند. این هیئت همچنان از فراهم کردن سهولت‌ها برای این سرمایه گذاران در افغانستان تعهد سپرده.

نثار احمد فیضی غوریانی وزیر تجارت و صنعت افغانستان می‌گوید، آنها علاوه بر جمهوری چک و سلواکیا، طرح گسترش روابط اقتصادی با سایر کشورهای اروپایی را دارند.

آقای غوریانی که به هدف اشتراک در اجلاس اقتصادی و سرمایه گذاری افغانستان، چک و سلواکیا در پراگ است، به رادیو آزادی گفت، می‌خواهند که یک انبار بزرگ را در جمهوری چک برای تولیدات افغانی ایجاد کنند تا از آن طریق، تولیدات به آسانی به سایر بازارهای اروپا منتقل شود.​

او گفت: "ما کوشش می‌کنیم که سطح صادرات خود را از افغانستان به اینجا زیاد کنیم. تلاش می‌کنیم که در اینجا یک انبار بزرگ برای تولیدات افغانستان داشته باشیم. ما در گفت‌وگوها با معاون صدراعظم و وزیر تجارت ]چک[ داشتیم از آنها درخواست کردیم که برای یک جای بدهند که اموال افغانستان، قالین، زعفران، میوه خشک، سنگ‌های قیمتی و نیمه قیمتی را اینجا بیاوریم. یک انبار و نمایشگاۀ بزرگ ایجاد کنیم که بتوانیم تمام اروپا را تحت پوشش داشته باشیم."

سال گذشته افغانستان به جمهوری چک حدود یک و نیم میلیون صادرات داشت، اما اکنون مقام‌های افغان امیدواری دارند که میزان تجارت میان دو کشور افزایش یابد.

آنها گفته اند، تلاش می‌کنند پس از خروج کامل نیروهای بین‌المللی از افغانستان، در بخش‌های اقتصادی و سرمایه گذاری تنها نمانند.

از این تلاش‌ها در حالی خبر داده شده که ادامه ناامنی‌ها، میزان سرمایه گذاری خارجی در افغانستان را خیلی کاهش داده.

با وجود نگرانی‌ها، وزارت تجارت افغانستان می‌گوید، در سه هفته گذشته، ده‌ها کارخانه را به ارزش صد میلیون دالر فعال کرده و به گفته این وزارت، قرار است به زودی ۵۱ کارخانه دیگر هم گشایش یابد.


  
قریشي: امریکا ته د غني په سفر کې پاکستان باید د افغانستان د ناامنیو مسول ونه ګڼل شي
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 6/15/2021        

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر شاه محمود قریشي ویلي دي چې کابل باید پر پاکستان باندې د تورونو د لګولو لړۍ بنده کړي او په وینا یې باید په افغانستان کې د ناامنیو مسولیت په پاکستان وانه اچول شي.

د امریکا متحده ایالاتو ته د افغانستان د ولسمشر محمد اشرف غني په را روان سفر کې ښايي پاکستان د افغانستان د سولې په بهیر کې د رول په نه لوبولو مسول وګڼل شي، خو د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر وايي: "په پوره اندازه ملامت شوي یو...مونږ مسولیت نه اخلو."

ښاغلي قریشي د دوشنبې په ورځ جون ۱۴ (غبرګولي ۲۴) د افغانستان-پاکستان په دوه اړخیزه غونډه کې وویل: "هغوی ته [غني او مل پلاوي ته] بخت او د ښه لیدنې کتنې هیله کوم، خو پریږئ چې مخکې له مخکې ووایم چې که واشنګټن ته د تللو هدف د [افغانستان] سولې د ټولو نیمګړتیاو او نه پرمختګ په وجه د پاکستان د مسول ګڼلو او ملامتولو د نوې لوبې پیل وي، دا [سفر] به هیڅ مرسته ونکړي."

تمه ده چې جمهور رئیس غني په راتلونکو ورځو کې د امریکا متحده ایالاتو ته سفر وکړي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر د افغانستان د سولې په بهیر کې د پاکستان مشارکت ګډ مسولیت وګاڼه او وویل چې اسلام آباد پدې بهیر کې خپله ونډه په "صادقانه او مخلصانه" توګه ترسره کړې ده. هغه وویل چې دا په افغانانو پورې اړه لري چې د خپل هیواد دپرمختګ په هکله تصمیم ونیسي او هغوی چې ددې کار د کولو توان لري پیدا کړي.

ښاغلي غني څه وخت مخکې د جرمني د شپیګل ورځپاڼې سره په مرکه کې پاکستان د طالبانو څخه په "سیستماتیک ملاتړ" تورن کړ او وویل چې طالبان له پاکستان څخه مالي او لوژستیکي ملاتړ ترلاسه کوي او په هماغه هیواد کې جلب او جذب کیږي.

خو پاکستان تل دغه تورونه رد کړي او ښاغلي قریسي په وینا اسلام آباد په افغانستان کې د سولې د ټینګیدو لپاره بې دریغه هڅه کړې ده.

د طالبانو-امریکا ترمنځ د دوحې تړون له لاس لیک وروسته ددغې لاسته راوړنې امتیاز د پاکستان حکومت ځان ته ځانګړی کړ او وویل چې پاکستان د خپل نفوذ نه په استفادې طالبان د خبرو میز ته راوستل.

تیره اونۍ د افغانستان د جمهوري ریاست لومړي مرستیال امرالله صالح، هم د امریکا غږ سره په مرکه کې وویل پاکستان په وار وار ډاډ ورکړی چې په افغانستان کې د سولې د ټینګیدو لپاره به پر طالبانو باندې له خپل نفوذ څخه کار واخلي، خو په عمل کې تر اوسه څه ندي لیدل شوي.

ښاغلي صالح وویل چې طالبان چاودیدونکي توکي [ې په بمي بریدونو او ماین ایښونو کې کاروي زیاته برخه یې د پاکستان څخه ترلاسه کوي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر د دوشنبې د ورځې په غونډه کې وویل چې پاکستان تصمیم نیولی چې له دې وروسته د افغانستان په داخلي چارو کې لاس ونه وهي.

له دې دمخه د پاکستان صدراعظم عمران خان، هم ویلي وو چې هیواد یې باید په افغانستان کې لاسوهنه ونکړي او یا داسې هڅه ونکړي چې په هغه هیواد کې د خپل پام وړ کسان ولري.

عمران خان وویل: "زما حکومت احساسوي چې دا سیاست زوړ دی. مونږ په افغانستان کې ستراتیژیک عمق ته اړتیا نلرو. هر هغه حکومت چې د افغانستان خلک یې ټاکي پاکستان باید له هغې سره معاکله وکړي. مونږ باید په افغانستان کې هیڅ ډول لاسوهنه ونه کړو یا نه ښایي چې د هغې د ترسره کولو هڅه وکړو."

لوړپوړي پاکستاني مقامات پداسې حال کې دا څرګندونې کوي چې د افغانستان د حکومت سره خبرو لپاره د طالبانو د حاضرولو په خاطر پر اسلام آباد باندې فشارونه زیات شوي دي.

بین‌الافغاني مذاکرات د تیر کال د سپتمبر په ۱۲ (وږي ۲۲) په دوحه کې په رسمي توګه پیل شول خو تر اوسه ترې کومه څرګنده نتیجه نده ترلاسه شوی.


  
نشست سران ناتو با حضور بایدن؛ سرنوشت افغانستان از موضوعات اصلی است
منبع: بی بی سی        تاریخ: 6/15/2021        

نشست سران ناتو (پیمان آتلانتیک شمالی) با شرکت جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا و دیگر رهبران عضو این سازمان در بروکسل آغاز شد.

این نخستین نشست رو در روی رهبران سی کشور عضو ناتو پس از شروع همه‌گیری کرونا است.

انتظار می‌رود در این نشست در کنار بحث درباره هزینه‌های دفاعی به مسأله خروج نیروهای خارجی از افغانستان، روابط با چین و روسیه و مسأله اوکراین نیز پرداخته شود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا که در تمام دوره ریاست جمهوری خود اغلب ناتو را تحقیر کرد و حتی یک بار تهدید کرد که از این اتحاد امنیتی خارج خواهد شد.

اما جو بایدن اخیرا در اجلاس سران گروه هفت در بریتانیا اعلام کرد که ایالات متحد "بازگشته است" و دوباره با متحدانش در ارتباط است.

مسأله افغانستان

دو روز پیش، ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو در یک نشست خبری با اشاره به بحث درباره افغانستان در این نشست گفت: "حضور نظامی ما [ در افغانستان] به پایان می‌رسد ولی به حمایت از نیروهای امنیتی و مردم افغانستان ادامه خواهیم داد."

منبع این نخستین نشست رو در روی رهبران سی کشور عضو ناتو پس از شروع همه‌گیری کرونا است.

آمریکا و ناتواعلام کرده‌اند که نیروهایشان را تا ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۱ از افغانستان خارج می‌کنند.

دبیر کل ناتو همچنین از بررسی حضور نظامی نیروهای این سازمان در فرودگاه کابل نیز سخن گرفت و افزود که امنیت فرودگاه پایتخت افغانستان برای فعالیت‌های دیپلماتیک کشورها حیاتی است.

همچنین قرار است رئیس‌جمهوری آمریکا در کنار شرکت در نشست عمومی ناتو، با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه نیز نشست خصوصی داشته باشد. گفته شده بحث سهم ترکیه در امنیت فرودگاه کابل، پس از خروج نیروهای خارجی یکی از موضوعات این نشست خواهد بود.

ترکیه ۵۰۰ نیرو در چارچوب ناتو در افغانستان دارد و گفته شده است که اگر مسئولیت امنیت فرودگاه کابل را بپذیرد، ممکن است به نیروی بیشتری نیاز داشت باشد.

وزیر دفاع ترکیه هفته گذشته گفته است که ترکیه در نظر دارد در افغانستان باقی بماند اما این بستگی به شرایط تکنیکی، سیاسی و مالی دارد.

اما گروه طالبان همواره تاکید کرده‌اند که آماده پذیرفتن هر نوع حضور نظامی نیروهای خارجی در افغانستان نیستند.

در همین حال هفته گذشته (۸ ژوئن) آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا با اشاره وضعیت افغانستان و در پاسخ به نگرانی‌های اعضای مجلس در سنا گفت:

"ما نیروهای خود را خارج می‌کنیم اما از افغانستان کنار نمی‌کشیم و همچنان خیلی دخیل باقی می‌مانیم".

آمریکا گفته روند خروج نیروهای این کشور از افغانستان در ماه جولای/ژوئیه تکمیل می‌شود

او بدون این که جزئیات بیشتری ارایه کند به کمیته امور خارجی مجلس گفت:"ما کاملا خارج نمی‌شویم...ما آنجا باقی می‌مانیم. سفارت ما باقی می‌ماند. برنامه‌های ما همچنان باقی خواهد ماند. می‌خواهیم اطمینان حاصل کنیم که شرکای ما هم باقی می‌مانند. در این زمینه کار خواهیم کرد."

او افزود که حضور قدرتمند دیپلماتیک آمریکا عملا حضور نیرومند برای ادامه حمایت از افغانستان است و این که افغانستان دیگر جدامانده در سطح بین‌المللی نخواهد بود.

ناتو همچنین گفته که در نظر دارد به آموزش نیروهای افغان در خارج از افغانستان ادامه بدهد اما این که این آموزش‌ها در کدام کشور انجام می‌شود، هنوز مشخص نشده است.


  
دبیر کل ناتو: ناتو باید به ظهور قدرت فزاینده چین واکنش نشان دهد
منبع: بی بی سی        تاریخ: 6/15/2021        

در آستانه اجلاس ناتو دبیر کل این پیمان از اعضا خواسته است تا به قدرت فزاینده نظامی چین پاسخ دهند.

نشت سران کشورهای عضو ناتو برای نشان دادن حمایت مجدد آمریکا از این پیمان برنامه‌ریزی شده است.

انتظار می‌رود رهبران ناتو پس از نشست روز دوشنبه خود در بلژیک ، با صدور بیانیه‌ای چین را به عنوان یک خطر امنیتی معرفی کنند.

ینس استولتنبرگ دبیر کل ناتو گفت این اجلاس "لحظه‌ای مهم" برای این پیمان است.

این اولین حضور جوبایدن در نشست ناتو بعد از به عهده گرفتن ریاست جمهوری آمریکا است.

ناتو یک اتحاد نظامی قدرتمند بین ۳۰ کشور اروپایی و آمریکای شمالی است. این پیمان پس از جنگ جهانی دوم در واکنش به گسترش اتحاد جماهیر شوروی تاسیس شد.

در سالهای اخیر، این اتحادیه به خاطر مسائلی در ارتباط با بودجه و اهداف آن تحت فشار قرار گرفته است.

تنشها در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ، که از کمکهای مالی کشورش به ناتو شکایت داشت و تعهد آمریکا برای دفاع از شرکای اروپایی را زیر سوال برد، افزایش یافت.

اما در مقابل جو بایدن، جانشین او، سعی در حمایت مجدد آمریکا از این اتحاد نظامی ۷۲ ساله داشته است.

روز یکشنبه، جیک سالیوان ، مشاور امنیت ملی کاخ سفید گفت که مذاکرات ناتو بر امنیت جمعی، از جمله ایستادگی در برابر چین و ظهور سریع قدرت نظامی آن متمرکز است.

آقای استولتنبرگ پیش از نشست امروز، در مقر ناتو به خبرنگاران گفت: "ما وارد جنگ سرد جدیدی نمی‌شویم و چین رقیب ما یا دشمن ما نیست."

"اما ما باید به عنوان یک اتحاد چالشهایی را که ظهور (نظامی) چین برای امنیت ما ایجاد می‌کند ، برطرف کنیم."

تغییرات آب و هوایی، امنیت سایبری ، روسیه و خروج نیروهای ناتو از افغانستان که طولانی ترین استقرار برون مرزی نیروهای این پیمان است، هم در دستور کار نشست سران ناتو قرار خواهد گرفت.پیام قاطع ناتو به چین به دنبال انتقاد سران کشورهای گروه هفت، متشکل از اقتصادهای بزرگ جهان، در نشست اخیرشان در بریتانیا صورت می‌گیرد.

رهبران گروه هفت،در بیانیه‌ای چین را به اتهام نقض حقوق بشر سرزنش کردند و خواستار تحقیق شفاف درباره منشأ بروز ویروس کرونا در این کشور شدند.

در پاسخ، چین در بیانیه‌ای از طریق سفارت خود در بریتانیا گروه هفت را به گفتن "دروغ، شایعات و اتهامات بی اساس" متهم کرد.


  
نامتو خبریال او د ولسمشر سلاکار نبي مصداق وفات شو
منبع: بی بی سی        تاریخ: 6/15/2021        

 بي بي سي پښتو څانګې یو بنسټګر او د افغان ولسمشر محمد اشرف غني د رسنیزو چارو سلاکار نبي مصداق د کووېډ-۱۹ ناروغۍ له امله مړ شو.

نبي مصداق ته یوې نږدې سرچینې بي بي سي ته ویلي، نوموړی له څو ورځو راهیسې په کووېډ-۱۹ ناروغۍ اخته و او تېره شپه وفات شوی دی.

پر ۱۹۸۱ کال د بي بي سي پښتو څانګې جوړېدو سره ښاغلی مصداق د دې څانګې ویاند او خبریال او بیا د څو کلونو لپاره مشر و.

نوموړی پر ۲۰۰۱ کال له بریتانیا امریکا ته لاړ او هلته څو کاله پوهنتون کې استاد و.

د ولسمشر محمد اشرف غني په لومړۍ دوره کې ښاغلی مصداق بالاخره افغانستان ته ستون شو.

نبي مصداق پر ۲۰۱۵ کال د ولسمشر غني مطبوعاتي سلاکار شو او تراوسه یې دا دنده درلوده.

افغان ولسمشر محمد اشرف غني د ښاغلي مصداق پر مړینه خواشیني ښودلې ده.

د ارګ د بیان له مخې: "مرحوم مصداق کلونه د ژورنالېزم له لارې د مظلومو افغانانو غږ پورته کړ او د یو لیکوال په توګه یې د اوسنۍ غمیزې د حقیقتونو په بیانولو سره ځوان نسل د یو روښانه تاریخي مسیر پر لور رهنمایي کړ. "

ارګ وايي، ښاغلي مصداق د ولس او دولت ترمنځ د پیاوړي ارتباط رامنځته کولو لپاره نه ستړې کېدونکې هلې ځلې وکړې، مړینه یې لویه ضایعه ده.

خواله رسنیو کې افغان سیاستوالو او عادي افغانانو د نوموړي په مړینه خواشیني ښودلې ده.

د بي بي سي خپرونو پر مها ل نبي مصداق له ښي لوري دویم.

نبي مصداق پر ۱۹۴۴ کال د پکتیا ځاځیو کې زېږېدلی و.

نوموړی د ښوونځي تر بشپړولو وروسته د لوړو زدکړو لپاره بریتانیا ته ولېږل شو.

نبي مصداق بریتانیا کې تر لیسانس او ماسټرۍ وروسته دوکتورا هم وکړه.

د نبي مصداق د فیسبوکپاڼې له مخې نوموړی ۳۲ کاله د بریتانیا او امریکا په ګډون څلورو هېوادونو کې استاد پاتې شوی دی.


  
ناټو سرمشریزه کې چین سره پر مقابلې او د افغانستان پر وضعیت خبرې کېږي
منبع: بی بی سی        تاریخ: 6/15/2021        

د شمالي اتلانتیک تړون سازمان "ناټو" سرمنشي ینس سټولټنبرګ بروکسل کې د دغه سازمان د سرمشریزې په درشل کې پر غړو هېوادونو غږ کړی چې د چین پراخېدونکي نفوذ ته غبرګون وښيي. د ناټو د دې غونډې اصلي هدف دا دی چې امریکا پکې له دغه سازمان سر ملاتړ تازه کړي.

تمه کېږي چې د ناټو مشران به د دوشنبې ورځې دې غونډه کې چین د ځان لپاره یو امنیتي خطر معرفي کړي. ښاغلي سټولټنبرګ دا ناسته د دغه ایتلاف لپاره 'مهمه شیبه' بللې ده.

د ناټو سرمنشي ینس سټولټنبرګ د دې غونډې تر پیلېدو وړاندې د دغه سازمان په مقر کې رسنیو ته وویل: "موږ نوې سړې جګړې ته نه داخلېږو او چین زموږ غلیم نه دی - دښمن مو نه دی."

هغه زیاته کړه "خو اړتیا ده چې موږ باید په ګډه د یوه اېتلاف د هغو ننګونو مقابله وکړو چې د چین د راپورته کېدو له اړخه زموږ امنیت ته پېښ دي."

د امریکا ولسمشر جو بایډن په لومړي ځل د امریکا د ولسمشر په توګه د ناټو غونډه کې برخه اخلي.

په وروستیو کلونو کې د ناټو د اهدافو او بودیجې په اړه د غړو هېوادونو ترمنځ لانجمن بحثونه شوي، چل له کبله یې دا ټلواله تر فشار لاندې ده.

دا ناندرۍ د ډونلډ ټرمپ د ولسمشرۍ پر مهال د دې لپاره اوج ته ورسېدې چې هغه له مالي اړخه د ناټو د تامین لپاره د خپل هېواد له سترې ونډې شکایت وکړ او د اروپايي متحدانو د دفاع لپاره یې د امریکا ژمنتیا په اړه پوښتنې راپورته کړې.

خو د هغه ځای ناستی جو بایډن به له دغه ۷۲ کلن پوځي اتحاد سره د امریکا د ملاتړ ژمنه له سره تازه کړه.

د سپینې ماڼۍ د ملي امنیت سلاکار جک سلیوان د یکشنبې پر ورځ وویل د ناټو غړي به په دې ناسته کې د چین او د دغه هېواد د چټکې پوځې پیاوړتیا پر وړاندې د درېدو په ګډون پر جمعي امنیت تمرکز وکړي.


  
آیا ترجمانان افغان نیروهای امریکایی به جزیرهٔ گوام منتقل می‌شوند؟
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 6/14/2021        

مقام‌ها در گوام،‌ یکی از قلمرو‌های کوچک ایالات متحده در اقیانوس آرام، ابراز آمادگی کرده اند که به هزاران همکار افغان نظامیان امریکایی مستقر در افغانستان، سرپناه موقت فراهم خواهند کرد.

اما این جزیرهٔ کوچک تاکید کرده است که در مورد برنامه‌ریزی آن باید با مقامات این قلمرو مشورت صورت گیرد و مسوولان امور گوام باید در بخش تصمیم‌گیری آن دخیل باشند.

لو لیون گواریرو، والی گوام در نامه‌ای به جو بایدن، رییس جمهور ایالات متحده گفته است که می‌خواهد متیقن شود که این تصامیم بازتاب‌دهندهٔ‌ منافع مردم‌اش است.

این در حالی است که مدافعان حقوق بشر و شماری از نظامیان برحال و بازنشستۀ امریکایی از واشنگتن خواسته اند تا افغان‌هایی را که به نیروهای امریکایی کار کرده اند،‌ تا زمانی که ویزه‌های مهاجرت شان طی مراحل می‌شود، به محل مصوون انتقال دهد.

خانم گواریرو گفته است: "به شما اطمینان می‌دهم که اگر گوام انتخاب شود، ادارهٔ‌ من در تطبیق طرح شما در این خصوص آمادهٔ همکاری است."

والی گوام از رییس جمهور بایدن خواستار صحبت در این خصوص شده است.

قرار است روند بیرون شدن نیروهای بین المللی از افغانستان تا ۱۱ سپتمبر سال جاری تکمیل شود، اما قانونگذاران امریکایی می‌گویند که روند طی مراحل ۱۸ هزار ویزه برای متحدین افغان نیروهای امریکایی و خانواده‌های آنان بیش از دو سال را در بر خواهد گرفت.

هراس این وجود دارد که گروه طالبان در این مدت دست به انتقام جویی بزنند. این در حالی است که شماری از ترجمانان نیروهای امریکایی نیز گفته اند که طالبان آنان را خواهند کشت.

پیش از این قانونگذاران امریکایی، امارات متحدهٔ عرب، کویت و بحرین را پیشنهاد کرده بودند تا ترجمانان و سایر همکاران نیروهای امریکایی به آنجا انتقال یافته و پس از طی مراحل اسناد شان در ایالات متحده مستقر شوند.

واکنش‌ها در گوام

واکنش‌ها پیرامون این موضوع در گوام در این خصوص متفاوت است،‌ زیرا این جزیره در سال ۱۹۷۵ نیز مهاجرین ویتنامی را پذیرفته بود؛ مهاجرینی که سپس در ایالات متحده مسکن گزیدند.

برخی از باشندگان این جزیره گفته اند که پذیرفتن هزاران افغان برای این جزیرهٔ کوچک دشوار خواهد بود. اما شماری دیگری گفته اند که این افراد به ایالات متحده وفادار بوده اند و حال که زندگی شان در خطر است باید از آنان حفاظت صورت گیرد.

در این حال مایکل سن نیکولاس، نمایندهٔ گوام در کانگرس امریکا گفت که اگر این مهاجرین به گوام انتقال داده می‌شوند، باید نخست واکسین کووید۱۹ دریافت کنند.

گوام جزیره‌ای کوچکی است که در غرب اقیانوس آرام و در شمال قارهٔ آسترالیا موقعیت دارد.


  
سعودي: سږکال ۶۰۰۰۰ کسان د حج کولو اجازه لري
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 6/14/2021        

پر کرونا وبا سربیره سعودي عربستان غواړي سږکال د حج په مراسمو کي ۶۰۰۰۰ تنو ته د ګډون اجازه ورکړي. پروسږکال بیا فقط ۱۰۰۰۰ تنو ته اجازه ورکول سوې وه.

دغه خبره د سعودي عربستان د حج او اوقافو وزارت پرون شنبه ورځ (د جون میاشتي ۱۲ مه) خبري آژانس SPA ته کړې ده. د دغه وزارت په یوه اعلامیه کي راغلي دي،« هغه کسان چي غواړي سږکال د حج په مراسمو کي ګډون وکړي، باید عمرونه یې د ۱۸ او ۶۵ کلونو تر منځ وي، نباید یو ساري مرض ولري او واکسین یې لګولی وي.»

لکه پروسږکال د حج په مراسمو کي سږکال هم یوازي هغه کسان اشتراک کولای سي، چي په سعودي عربستان کي ژوند کوي. سربیره پردې باید مسلمانان د حج پر وخت کعبې شریفي ته لاس ورنه وړي او لمس یې نکړي.

د سږکال په اپریل میاشت کي سعودي عربستان مسلمانانو ته د عمرې اجازه هم ورکړه ، خو ډیرو لږو کسانو ته او هغه هم هغه چاته چي د کرونا واکسین یې لګولی ؤ او یا هم ورڅخه جوړ سوي وه. پاته دي نه وي ، چي د تیر ۲۰۲۰ م کال په اپریل کي د کرونا پانډمۍ په سبب نور چاته د عمرې اجازه هم نه ورکول کیده، خو بیا د تیر اکتوبر میاشتي راهیسي یې بیرته د کرونا تر سختو قیوداتو لاندي او په محدود تعداد سره اجازه ورکړه.

دا هم په داسي حال کي ده ، چي د سعودي شاهي دولت دپاره حج یوه لویه عایداتي منبع هم ده. د خلیج دغه هیواد هرکال د دې درکه تر ۱۰ ملیارډه اضافه یورو پلاس راوړي. په مکه معظمه کي د سلهاوو زرو کسانو کار وبار هم په هغه پوري مربوط دی اوپه دې باندي چلیږي.د کرونا وبا دمخه په ۲۰۱۹ م کال کي لا د حج په مراسمو کي تقریبأ ۲،۵ ملیونه مسلمانانو ګډون کړی ؤ.


  
سران دولت های ناتو به صورت نمادین با افغانستان وداع می‌کنند
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 6/14/2021        

جو بایدن، رئیس جمهور امریکا پیش از آنکه با خروج سربازانش، به طولانی‌ترین جنگ در افغانستان «برای همیشه» پایان دهد، با همتایان ناتو در آخرین اجلاس شان به روز دوشنبه می‌خواهند به صورت نمادین با این کشور وداع کنند.

   این دیدار خواه ناخواه این سؤال را مطرح می‌کند که آیا عملیات بسیار بلند پروازانه ناتو در افغانستان اصلاً ارزش داشته یا خیر.

براساس ارقام  دانشگاه برون، این عملیات ۱۸ ساله تنها برای ایالات متحده امریکا، ۲۲۶ تریلیون دالر هزینه داشته است و به قیمت جان ۲۴۴۲ سرباز این کشور به شمول ۱۱۴۴ سرباز متحدین تمام شده است. ناتو شمار آن‌هایی را که در جریان عملیات های سربازان شان کشته شدند، ثبت نکرده است.

اما شمار قربانیان افغان، این رقم را تحت شعاع قرار می دهد. در مدت زمان حضور نیروهای خارجی در افغانستان پس از حملات یازدهم سپتمبر، بیش از ۴۷ هزار غیر نظامی، تا ۶۹ هزار سرباز اردوی ملی و نیروی پولیس و نیز بیش از ۵۱ هزار جنگجوی مخالف جان باخته اند.

حمله کابل؛ ناله‌های مادر در سوگ فرزند

از آنجایی که ایالات متحده امریکا، روند خروج را رهبری می کند، متحدین اروپایی و کانادا می‌خواهند دیدگاه جو بایدن را در این باره بشنوند که چگونه امنیت سفارت های شان، در مسیر راه های اصلی ترانسپورت و قبل از همه در میدان هوایی کابل تأمین می شود.

بسیاری ها نگران اند که آیا حکومت افغانستان در برابر احیای قدرت طالبان، قادر به دوامش خواهد بود یا خیر. برخی ها فکر می‌کنند که تسلیم شدن کابل، فقط مساله زمان است.

جوزف بارل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت: «ما در حال حاضر، با دولت های عضو مان، ایالت متحده امریکا، ناتو و سازمان ملل، شامل بحث‌های جدی در مورد نبود پیش شرط های مهم امنیتی برای حضور دیپلوماتیک مان هستیم.»

در حال حاضر ناتو قصد دارد که شاورین ملکی را از افغانستان خارج کند که در بازسازی نهاد های حکومت کمک کرده اند. این روشن نیست که چه کسی از آن‌ها حفاظت خواهد کرد. ۳۰ دولت همپیمان نیز در حال بررسی این مساله اند که آیا نیروهای ویژه افغان را در خارج از کشور آموزش بدهند یا خیر.

جمس دابینس، فرستاده پیشین ایالات متحده امریکا برای افغانستان که حالا در نهاد اتاق فکر امریکایی «رند کورپوریشن» کار می کند، پیش‌بینی کرده است که خروج سربازان ایالات متحده امریکا به معنای از دست دادن مشروعیت حکومت کابل خواهد بود.

او توضیح داد: «خروج ایالات متحده امریکا پیروزی برای طالبان و شکست برای ایالات متحده امریکا خواهد بود. نتیجه آن ضربه‌ای برای اعتبار امریکا، تضعیف سیاست بازدارنده آن و ارزش اطمینان از سوی امریکا در سایر جا ها خواهد بود.»

به روز دوشنبه رهبران ناتو بر قوت پیمان شان و بر موضع گیری مشترک شان در قبال روسیه تأکید خواهند کرد. بایدن به شرکایش معلومات خواهد داد، پیش از آنکه با پوتین، رئیس جمهور روسیه دیدار کند.

محمد اشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان در اجلاس ناتو دعوت نشده است.


  
پارلمان اسرائیل با رای اعتماد به دولت ائتلافی نفتالی بِنِت، به دوازده سال حکومت نتانیاهو پایان داد
منبع: RFI        تاریخ: 6/14/2021        

با اعلام رای اعتماد پارلمان اسرائیل به دولت ائتلافی تازۀ این کشور به ریاست نفتالی بِنِت، هزاران تن از مخالفان بنیامین نتانیاهو در میدان «رابین» تل آویو گردهم آمدند و از سرنگون شدن دولت او ابراز شادمانی کردند. اندکی پیش از آن، دولت تازه در جوی پُر تنش  با حمایت ۶٠ تن از نمایندگان، رای اعتماد کِنِسِت را به دست آورد. در این رای گیری ۵٩ تن از اعضای پارلمان، به تشکیل دولت ائتلافی تازه رای مخالف دادند و یکی از نمایندگان «فهرست متحد عربی»، مشهور به رعام، یکی از احزاب عرب اسرائیل، به آن رای ممتنع داد.
دولت تازۀ اسرائیل با کسب رای موافق ۶٠ نماینده، تنها اکثریت نسبی پارلمان را بدست آورد. نمایندۀ حزب عرب رعام که از دادن رای اعتماد خودداری کرد، با این حال از موافقان تشکیل ائتلاف دولتی تازه به شمار می‌آید. کلیۀ دیگر نمایندگان هشت حزب شرکت کننده در ائتلاف ضد نتانیاهو متشکل از دو حزب چپ گرا، دو حزب میانه رو، سه حزب راست گرا و بویژه رعام، حزب عرب اسرائیل،  با آراء خود دولت تازه را مورد تائید قرار دادند. نمایندگان لیکود، احزاب ارتدُکس افراطی و نیز حزب راست افراطی این کشور در حمایت از بنیامین نتانیاهو با تشکیل دولت تازه مخالفت کردند.

در نشست پر تنش امروز، نفتالی بِنِت که بر اساس توافق بدست آمده میان احزاب تشکیل دهنده ائتلاف دولتی، برای مدت دو سال مقام نخست وزیری را بر عهده خواهد داشت، اعضای دولت خود را معرفی کرد. نفتالی بِنِت در سخنانی که مرتباً با سر و صدای طرفداران بنیامین نتانیاهو قطع می‌شد، تاکید کرد که دولت تازه در خدمت کلیۀ شهروندان از جمله جمعیت عرب و نیز یهودیان ارتدوکس که در ائتلاف دولتی نماینده‌ای ندارند، خواهد بود. شماری از نمایندگان مخالف، به هنگام ایراد سخنان وی، چندان اختلال ایجاد کردند که رئیس پارلمان ناگزیر شماری از آنان را از نشست امروز اخراج کرد.

نفتالی بِنِت «شهروندان اسرائیل» را خطاب قرار داد و گفت «در دورۀ سیاسی خطیری قرار گرفته‌ایم و [از همین رو] همگان را به خویشتنداری دعوت می‌کنم».

نفتالی بِنِت در بارۀ سیاست خارجی خود بویژه به جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد و گفت «هرگز به این کشور اجازه نخواهد داد به سلاح اتمی دست یابد». بنیامین نتانیاهو در این زمینه سخنان او را قطع کرد و دولت تازه را به «ضعف» در برابر «تهدیدات» ایران متهم کرد. اندکی پیش از آغاز رای گیری، بنیامین نتانیاهو با اذعان به شکست خود در تشکیل یک دولت تازه، بر عزم خود برای بازگشت به قدرت تاکید کرد. او که تحت سه پیگرد قانونی مختلف قرار دارد، در نشست کِنِسِت تصریح کرد که هرگز قصد ندارد سیاست را ترک کند و رهبری مخالفان را در پارلمان برای سرنگون ساختن دولت بر عهده خواهد داشت. او وعده داد بزودی به قدرت باز گردد.

وی با این حال در پایان رای گیری از کرسی خود برخاست و بسوی جانشین خود که اندکی پیش از آن وی را به «تقلب انتخاباتی قرن» متهم کرده بود رفت و دست او را فشرد.

نفتالی بِنِت، رهبر حزب راست «یمینا» در دو سال نخست ریاست دولت ائتلافی را بر عهده خواهد داشت و سپس جای خود را به لائیر لاپید، رهبر حزب میانه رو و لائیک «یش عتید» خواهد سپرد. لائیر لاپید بنیانگذار واقعی ائتلافی است که از فردا ادارۀ کشور را در اسرائیل در اختیار می‌گیرد. رئیس جمهوری اسرائیل، در پی شکست نتانیاهو در کسب موافقت اکثریت پارلمانی، وی را مامور تشکیل دولت تازه کرده بود. او در تلاش خود به این منظور، تقسیم قدرت با نفتالی بِنِت را پذیرفت و دو سال نخست ریاست بر هیئت دولت را به او واگذار کرد.

اندکی پس از اعلام تشکیل دولت تازۀ اسرائیل، جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا، با انتشار بیانیه‌ای با اشاره به آغاز کار دولت جدید «از سوی مردم آمریکا، به نخست وزیر، نفتالی بنت، وزیر جدید امور خارجه، یائیر لاپید، و کلیۀ اعضای دولت، تبریک» گفت و اعلام کرد که واشینگتن «بیصبرانه»  در انتظار همکاری با دولت تازه «برای تحکیم کلیۀ ابعاد مناسبات نزدیک و دراز مدت میان دو کشور است».

آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، نیز با ارسال مراتب تبریک به نخست وزیر جدید اسرائیل، اعلام داشت که دو کشور «با دوستی بی نظیری به یکدیگر پیوند خورده‌اند و او با ارادۀ تحکیم این مناسبات بی صبرانه در انتظارهمکاری» با نخست وزیر تازه و دولت اوست.

انتقال رسمی قدرت فردا دوشنبه در دفتر نخست وزیری صورت خواهد گرفت.


  
مسابقات بایسکل‌رانی دختران در بامیان؛ "می‌خواهیم صدای زنان بی‌صدا باشیم"
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 6/14/2021        

دومین دور مسابقات بایسکل‌رانی دختران برای گزینش تیم ملی بایسکل‌رانی در بامیان برگزار شد.

این مسابقات در حالی برگزار گردید که با آغاز روند خروج نیروهای بین‌المللی در اول ماه می نگرانی‌ها از دسترسی زنان افغان به حقوق شان بالا گرفته.

این دختران ورزشکاری برای رسیدن به یک آینده روشن رکاب می‌زنند.

آنان ورزشکارانی اند که پس از سقوط رژیم طالبان پرروش یافته و آموزش دیده اند.

این‌بار بیش از چهل تن از دختران ورزشکار از ولایت‌های، لوگر، فاریاب، بامیان، غزنی، کابل و بلخ در ولایت بامیان با هم رقابت کردند تا عضویت تیم ملی بایسکل‌رانی را کسب کنند.

این مسابقات طی چهار روز در دو بخش، بایسکل‌رانی جاده‌ای و کوهستانی برگزار شد.

در چهارمین روز این مسابقات، امروز یکشنبه (۲۳ جوزا) ۱۲ نفر از این دختران به تیم ملی راه یافتند.

 
دخترانی که در مسابقات بایسکل‌رانی در بامیان مقام اول، دوم و سوم را کسب کرده اند

زهرا رضایی از بامیان، فریبا هاشمی و یلدوز هاشمی از فاریاب در بخش بایسکل‌رانی جاده هر یک مقام نخست تا سوم را کسب کردند.

در بخش کوهستانی نسرین از ولایت بامیان عضویت تیم ملی را کسب کرد. هم‌چنان سحر سروری ۱۸ ساله از ولایت لوگر توانست به تیم ملی بایسکل‌رانی راه یابد.

او می‌گوید که در شرایط بسیار دشوار با دیدگاه‌های افراط‌گرایانه مبارزه کرده تا ندای صلح خواهی دختران افغان را به جهانیان برساند: "من در این مسابقات توانستم که مقام دهم را بگیرم. در افغانستان بسیار مشکل است که دختران بایسکل تمرین کنند، اما ما این مشکلات را تحمل می‌کنیم و مسابقه می‌دهیم. من می‌خواهم که کشور ما پیشرفت کند."

فریبا هاشمی از ولایت فاریاب مقام دوم این مسابقات را کسب کرد.

او می‌گوید از طریق ورزش می‌خواهد صدای زنان بی‌صدای افغان باشد: "من منحیث یک دختر افغان به بامیان آمدم که رکاب بزنم و برای جهان ثابت کنم که دختران افغان هم می‌توانند در هر عرصه فعالیت کنند."

فریبا می‌گوید که هیچ گروه افراطی نمی‌تواند که دیدگاه خود را بر زنان افغان تحمیل کند.

در زمان حاکمیت گروه طالبان در سال‌های دهه نود دختران حتی نمی‌توانستند بیرون از خانه کار کنند و درس بخوانند.

اما حالا که تقریباً دو دهه از آن زمان می‌گذرد این امر برای دختران افغان پذیرفتنی نیست.

عبداللطیف دوست از مسئولان فدراسیون بایسکل‌رانی کشور، هدف از برگزاری این مسابقات را در کنار گزینش تیم ملی بایسکل‌رانی کشور، حفظ دستاوردهای دو دهه اخیر زنان به ویژه ورزشکاران می‌خواند: "ما در این شرایط با برگزاری این برنامه‌ها می‌خواهیم به دختران و زنان روحیه بدهیم که ما منحیث برادران و پدران شان در کنار شان هستیم. نمی‌گذاریم که دوباره به روزهای سیاه برگردند و خانه نشین شوند. آن‌ها باید دوشادوش ما در هر عرصه فعالیت کنند."

از دوسال به این‌طرف مسابقات انتخابی دختران به تیم ملی بایسکل‌رانی کشور در بامیان برگزار می‌‌شود.

گذشته از آنکه این بانوان ورزشکار برحفظ دستاوردهای شان تاکید می‌کنند از طرف‌های درگیر جنگ می‌خواهند که به برقراری آتش‌بس دایمی توافق کنند، تا آنها بتوانند با خیال راحت در تمام ولایت‌های افغانستان این مسابقات را برگزار کنند.


  
ایا د امریکايي ځواکونو افغان ژباړونکي به د ګوام ټاپو ته واستول شي؟
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 6/14/2021        

د امریکا د متحده ایالتونو تر قلمرو لاندې د یو کوچني ټاپو «ګوام» چارواکي وايي‌ چمتو دي چې په افغانستان کې د امریکا د بهرنیو ځواکونو ژباړونکو او همکارانو ته موقتې سرپناوې برابرې کړي.

د دغه ټاپو چارواکو ټېنګار کړی دی چې باید په دې اړه له هغوی سره سلا مشورې وشي او په پرېکړو کې دخیل شي.

د «ګوام» والۍ «لو لیون ګواریرو» د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر جوبایډن ته په دې اړه یو لیک استولی او لیکلي دي‌ چې غواړي پوه شي دا پرېکړه د «ګوام» د خلکو د ملي ګټو په اساس کیږي.

هغې لیکلي دي: «تاسو ته ډاډ درکوم که ګوام انتخاب شو، زما اداره به ستاسو د طرحې د عملي کولو په برخه کې همکارۍ ته چمتو وي.»

هغې له ښاغلي بایډن څخه غوښتي دي چې په دې اړه ورسره خبرې وکړي.

تر دې مخکې په دغه ټاپو کې په ۱۹۸۵ کې د ویتنام یو شمېر کډوال هم موقتآ ځای په ځای شوي وو چې بیا امریکا کې مېشت کړل شول.

په «ګوام» کې ځینې خلک اندېښنه لري چې په دغه کوچني ټاپو کې به د زرګونو افغان ژباړونکو مېشت کول ستونزمن وي،‌ خو ځینې نور بیا وایي‌ چې دغو افغانانو له امریکایانو سره مرسته کړې او باید لاس یې ونیول شي.

دا په داسې حال کې دي چې د بشري حقونو ځینو سازمانو په افغانستان کې د امریکايي ځواکونو د ژباړونکو د ژوند او مصونیت په اړه اندېښنې ښودلې دي.

له افغانستان څخه د امریکايي ځواکونو د وتلو بهیر د مۍ په میاشت کې پیل شو او ټاکل شوې چې د روان کال د سپتمبر په یولسمه بشپړ شي.

د امریکا قانون جووړونکو د بهرنیو چارو له وزارت څخه غوښتي چې له افغانستان څخه د امریکایي ځواکونو د همکارانو د ایستلو په اړه اقدام وکړي. ویل کیږي چې زرګونه افغانانو د امریکا د مهاجرت ځانګړو ویزو ته غوښتنې سپارلي دي او د خپلو ویزو ترلاسه کولو ته منتظر دي.

یو شمېر امریکایي قانون جوړوونکو دا خبره کړې وه تر څو چې دغه کسان خپلې ویزې ترلاسه کوي، باید یو بل درېیم هېواد ته واستول شي.

په همدې حال کې څه موده مخکې طالبانو په یوې اعلامیې کې د بهرنیو ځواکونو ژباړونکو ته وویل چې وطن پرېنږدي او طالبان له هغوی سره کار نلري، خو ځینې ژباړونکي وايي چې د طالبانو په وعدو باور نشي کېدای.

«ګوام» د آسترالیا په شمال او د ارام اقیانوس په لویدځ کې کوچنی ټاپو دی


  
پیام نتانیاهو به تهران: به زودی برمی‌گردیم
منبع: بی بی سی        تاریخ: 6/14/2021        

آقای نتانیاهو بعد از این سخنان گفت که نفتالی بنت جایگاه و اعتبار بین‌المللی و توانایی لازم برای مقابله با ایران را ندارد.

او با حمله شدید به ائتلاف تازه، به عنوان رهبر مخالفان در پارلمان وعده داد که به زودی این دولت را "سرنگون" خواهد کرد.

آقای نتانیاهو گفت: "پیام من به کسانی که در تهران جشن گرفته‌اند این است: به زودی برمی‌گردیم."بنیامین نتانیاهو به عنوان رهبر مخالفان در پارلمان وعده داد که به زودی دولت ائتلافی را "سرنگون" خواهد کرد

آقای بنت در ابتدای سخنانش از بنیامین نتانیاهو، رقیب سیاسی خود به خاطر "فداکاری‌هایش" برای اسرائیل تشکر کرد.

با وجود این سخنرانی آقای بنت با فریادهای اعتراضی نمایندگان حزب لیکود به رهبری آقای نتانیاهو همراه شد.

آقای بنت بعد از رای اعتماد به دلت ائتلافی جایگزین آقای نتانیاهو می‌شود که ۱۲ سال قدرت را در دست داشت.

آقای بنت از معترضان خود در کنست خواست که به "این جنون" پایان دهند و گفت اسرائیل با شکافی عمیق در داخل روبرو است که آن را "به طوفان نفرت‌پراکنی و نزاع میان برادران" کشانده است.نفتالی بنت در صدر جلسه رهبران احزاب حاضر در دولت ائتلافی پیش از رای‌گیری در پارلمان اسرائیل

آقای بنت قرار است به مدت دو سال در دولت ائتلافی جدید که یائیر لپید، رهبر حزب یش عتید، تشکیل داده نخست وزیری اسرائیل را به عهده بگیرد و جایگزین بنیامین نتانیاهو شود که ۱۲ سال قدرت را به دست داشت.

او در سخنرانی خود از حمایت آمریکا از اسرائیل در جریان درگیری‌های اخیر غزه قدردانی کرد اما در مقابل ایران موضعی مشابه آقای نتانیاهو در پیش گرفت.

آقای بنت، رهبر حزب راستگرای یمینا پیش از این هم همواره موضعی تند علیه جمهوری اسلامی و برجام داشته است.

مقابله با ایران در کنار تنش‌ها میان اسرائیل و فلسطینی‌ها از جمله چالش‌های عمده آقای بنت در دولت ائتلافی بعدی اسرائیل خواهد بود.

او در شرایطی به نخست وزیری اسرائیل می‌رسد که مذاکرات وین برای احیای برجام با بازگشت آمریکا به این توافق و ازسرگیری تعهدات کامل ایران در برجام در حال برگزاری است.

پارلمان اسرائیل امروز درباره کابینه جدید رای‌گیری می‌کند و انتظار می‌رود با تایید دولت ائتلافی تازه به سیطره بنیامین نتانیاهو بر فضای سیاسی اسرائیل پایان دهد.

دولت آتی اسرائیل - که ائتلاف بی‌سابقه ای از احزاب مختلف است - فقط با یک کرسی در اکثریت قرار می‌گیرد.

تشکیل دولت تازه به دو سال بن‌بست سیاسی در اسرائیل پایان می‌دهد؛ دوره‌ای که چهار انتخابات در آن برگزار شد. 

در صورت تایید دولت جدید در پارلمان اسرائیل بنیامین نتانیاهو بعد از ۱۲ سال از قدر کنار می‌رود

نفتالی بنت، رهبر حزب راست افراطی یامینا، در توافقی برای تقسیم قدرت با یائیر لپید رهبر حزب راست میانه یش عتید به نخست وزیری خواهد رسید.

براساس این توافق آقای بنت تا سپتامبر ۲۰۲۳ در قدرت خواهد بود و بعد از آن آقای لپید برای دو سال به نخست وزیری می‌رسد.

آقای نتانیاهو، که رکورد طولانی‌ترین نخست وزیری تاریخ اسرائیل را دارد، رهبری حزب راست‌گرای لیکود را حفظ می‌کند و به رهبر اپوزیسیون تبدیل می‌شود.

بنیامین نتانیاهو رقبای خود را به دلیل ائتلاف با احزاب چپگرا به تلاش برای تشکیل یک "دولت چپ خطرناک" متهم کرده و قول "سرنگونی خیلی سریع" آن را داده است.

در همین حال محاکمه او به اتهام ارتشاء، کلاهبرداری و نقض اعتماد عمومی - اتهاماتی که رد می کند - ادامه دارد.


  
بنت در کنست: اسرائیل در برابر ایران حق آزادی عمل کامل دارد
منبع: بی بی سی        تاریخ: 6/14/2021        

جلسه فوق‌العاده کنست، پارلمان اسرائیل، برای رای‌ اعتماد به دولت ائتلافی جدید آغاز شده است.

نفتالی بنت، سیاستمدار راستگرای افراطی اسرائیل که بعد از تایید کنست، به عنوان نخست وزیر جدید اسرائیل سوگند می‌خورد گفت که دولت او اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.

آقای بنت با اشاره به تلاش‌ها برای احیای برجام و احتمال بازگشت آمریکا به این توافق، چنین کاری را "اشتباه" خواند و گفت هنوز خاورمیانه از آسیب‌های توافق هسته‌ای "که پول زیادی در اختیار ایران گذاشت" بهبود نیافته است.

او برنامه هسته‌ای ایران را "یکی از چالش‌های اصلی" دولت ائتلافی جدید دانست و گفت اسرائیل بخشی از برجام نیست و "حق آزادی عمل کامل" در مقابل ایران دارد.


  
په ګڼو ولایتونو کې سخته جګړه
منبع: بی بی سی        تاریخ: 6/14/2021        

د کندز، لوګر، پکتیا، هرات، فراه، سرپل، لغمان، هلمند، بلخ، زابل او کندهار په ګډون د هېواد له ګوټ ګوټه د ناامنیو ریپوټونه ورکړل شوي.

د کندز د ولایتي شورا رییس محمد یوسف ایوبي وايي چې د علي اباد ولسوالۍ بازار طالبانو نیولی خو د ولسوالۍ او امنیه قومندانۍ ودانۍ د امنیتي ځواکونو په واک کې دي.

طالبانو ویلي چې د علي آباد بازار تر څنګ یې ګڼې امنیتي پوستې هم نیولې دي.

طالبانو د پکتیا ګردېز اړوند په ابرهیم خېلو سیمه کې د امنیتي ځواکونو د یوه بېس د نیولو ادعا کړې. د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد زیاته کړې چې د بدخشان ولایت راغستان ولسوالۍ اړوند یې هم درې مهمې سیمې نیولې خو د دغو سیمو نومونه نه دي روښانه کړي.

امنیتي ځواکونه تر اوسه د طالبانو د دغو ادعاګانو په اړه څه نه دي ویلي.


  
طالبان په فراه او زابل کې د ولسوالیو نیولو خبره کوي؛ دفاع وزارت: طالبانو ته مو درنه مرګژوبله اړولې
منبع: بی بی سی        تاریخ: 6/14/2021        

د افغانستان د فراه او زابل ولایتونو ولایتي شوراګانې وایي، فراه کې د جوین او زابل کې د ارغنداب ولسوالۍ د طالبانو لاس ته ورغلې دي. مرکزي چارواکو له په دې اړه څه نه دي ویلي، خو د دفاع وزارت وایي، تېرو ۲۴ ساعتونو کې یې طالبانو ته درنه مرګژوبله اړولې ده.

د فراه ولایت ولایتي شورا مني چې د دغه ولایت د جوین ولسوالۍ په بشپړه توګه طالبانو نیولې ده.

د دغه ولایت د ولایتي شورا مشر دادالله قانع دغه راز د طالبانو لاس ته د یاد ولایت د پشترود ولسوالۍ د امنیه قومندانۍ لوېدل هم تاییدوي.

طالبانو هم ویلي چې د فراه پشترود ولسوالۍ یې هم په بشپړه توګه نیولې.

بله خوا د زابل ولایتی شورا د دغه ولایت د ارغنداب ولسوالۍ د سقوط خبره کړې.

د دغې شورا مشر عطا جان رسنیو ته ویلي د ارغنداب ولسوالۍ چې دوه میاشتې وړاندې یې مرکز د ملي اردو کنډک ته وړل شوی وو، تېره شپه یې له کنډکه هم تکتیکي شاتګ کړی او ولسوالۍ د طالبانو لاس ته لوېدلې.

طالبانو د غور ولایت د ساغر ولسوالۍ د نیولو ادعا هم کړې خو امنیتي ادارو په دې اړه څه نه دي ویلي.


  
طرح بدیل امریکا در مقابل 'ابتکار یک کمربند یک راه' چین
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 6/13/2021        

ادارهٔ جو بایدن، رییس جمهور ایالات متحده می‌گوید که میکانیزم تمویل زیربنا را برای کشورهای کم عاید و با در‌آمد متوسط اعلام می‌کند؛ میکانیزمی که برای رقابت با "ابتکار یک کمربند یک راه" چین طرحریزی شده است.

یک مقام بلند پایهٔ ادارهٔ رییس جمهور بایدن گفت که این "ابتکار بازسازی جهان بهتر" (Build Back Better World) که ارزش محوری، شفاف و پایدار خواهد داشت، امروز در جریان نشست سران هفت اقتصاد بزرگ جهان اعلام می‌شود.

او افزود: "ما باور داریم که با معرفی گزینهٔ با کیفیت بالاتر،‌ ابتکار یک کمربند یک راه را شکست دهیم."

ابتکار یک کمربند یک راه، یک استراتیژی توسعهٔ زیربنای جهانی است که بیجنگ آنرا در سال ۲۰۱۳ ایجاد کرد تا در حدود ۷۰ کشور سرمایه‌گذاری کند. این ابتکار عنصر مرکزی پالیسی خارجی این کشور است.

این مقام قصر سفید گفت که ابتکار بازسازی جهان بهتر (B3W) بر بسیج کردن سکتور خصوصی برای سرمایه‌گذاری و عملی کردن نیازمندی تمویل زیربنا‌ها به ارزش ده‌ها تریلیون‌‌ دالر در جهان رو به انکشاف متمرکز است؛ در حالی که از معیار‌های کار، محیط و شفافیت برخوردار است.

با آنهم، جدول زمانی، ساختار، محدودهٔ مالی و مقدار سرمایه‌گذاری که ایالات متحده به این ابتکار تعهد خواهد کرد،‌ هنوز واضح نیست.

این مقام امریکایی گفت که ایالات متحده امیدوار است در مشارکت با شرکای گروه هفت اقتصاد بزرگ جهان (جی-۷)، سکتور خصوصی و سایرین، بتواند صدها میلیارد دالر را به زودی در زیربناهای کشورهای کم عاید و کشورهای با در‌آمد متوسط سرمایه‌گذاری کند.

این در حالی است که سازمان‌های بشری می‌گویند که حکومت چین ایغور‌ها و سایر اقلیت‌ها را در فابریکه‌ها تحت شرایط دشوار به کار اجباری وا می‌دارند.

با آنهم تا حال واضح نیست که این ابتکار آقای بایدن چه مقدار حمایت نشست جی-۷ را کسب خواهد کرد؛ گروهی که برخی از اعضای آن روابط عمیق اقتصادی با چین دارند.


  
ولې ډيری افغانان کرونا نه مني؟
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 6/13/2021        

سید علي شاه د کابل د یوه روغتون په عاجل اتاق کې بستر دی. هغه چې آکسيجن ورته لګول شوی او تر څلورو ورځو شدیدو روغتيايي مراقبتونو اوس ایله کولی شي په خپل ځای کې راکښيني، نه مني چې کرونا دی.

افغان ډاکټران وايي چې عام خلک روغتيايي سپارښتنو ته جدي پام نه کوي او حتی په روغتون کې د ماسک اغوستلو انکار کوي

پنځوس کلن سید علي شاه په داسې حال کې چې نور له نفس کاږلو نه پاتې و، میرمنې يې د محمد علي جناح روغتون ته رسولی دی. هغه ته چې اوس هم آکسیجن لګیدلی او په يو عاجل اتاق کې بستر دی، د چټکې ساه کاږلو سره په زغرده وايي: «نه، نه، نه. زه کرونا ويروس نه لرم.»

خو د دغه ۲۰۰ بستريز روغتون مشر ډاکټر سعید امیري د علي شاه په اړه د فرانسې خبري آژانس ته وويل چې «دی يقینا په کرونا اخته دی.»

دا یوازې سید علي شاه نه دی چې د کرونا ناروغي نه مني، بلکې نور داسې افغان ناروغان هم شته چې د دغې ناروغۍ له لرلو او د خپل واقعي روغتيايي وضعيت له ښودلو څخه انکار کوي.

«راتلونکې څلور اوونۍ به ډيرې سختې وي»

په رسمي توګه افغانستان تر اوسه له ۹۰ زره لږ د کرونا مثبتې پيښې ثبت کړي دي او د مړو شمیر يې شاوخوا ۳۴۰۰ ښودل کيږي، خو روغتيايي کارپوهان وايي د تیست په برخه کې د امکاناتو کمښت او د ناروغانو له خوا د ناروغۍ پټول د دې سبب ګرځيدلي چې واقعي ارقام ښکاره نه شي. په دې حساب، ښايي واقعي ارقام له رسمي هغو ډیر وي.

د افغانستان د عامې روغتيا وزير وحید مجروح د پيښو له بېسارې ډيریدو څخه خبر ورکوي. هغه وايي: «په یوه اوونۍ کې موږ نژدې ۲۰۰ سلنه ډيرې پيښې ثبت کړي دي.»

په اوس وخت کې د افغان چارواکو لويه انديښنه د کافي اندازه آکسیجن نه لرلو څخه ده. مجروح په دې اړه ويلي دي: «راتلونکې څلور اوونۍ به ډيرې سختې وي.» هغه زیاتوي: «موږ باید د سختو حالاتو له پاره ځان آماده کړو.»

یو خوا جګړه، بلې خوا کرونا

افغانستان په داسې حال کې د کرونا وبا له يوې سختې څپې سره مخ دی چې په دغه هیواد کې د څو لسیزو روانه جګړه هم هره ورځ له افغانانو قرباني اخلي. په ځانګړې توګه اوس چې له افغانستان څخه د بهرنيو ځواکونو وتل پيل شوي، د طالبانو او حکومتي ځواکونو تر منځ جګړو لا زور اخیستی دی. ډیری افغانانو د جګړو، بمي چاودنو او هدفي وژنو له ويرې خپلې سيمې او کورونه پريښي او امن ځایونو ته تښتيدلي دي. افغانان په داسې بحراني وخت کې د کرونا ویروس څخه ډير په جګړه کې له وژل کیدو ویره لري.

له بل لوري داسې شکایتونه هم کیږي چې افغانان د کرونا ویروس سره د مقابلې په لار کې د روغتيايي ادارو پر سپارښتنو عمل نه کوي. ډاکټر اميري وايي: «تاسو د روغتون په مخ کې خلک وينئ، یو ناروغ چې په يو بحراني حالت کې وي له هغه سره يې خلک او خپلوان له ماسک پرته روغبړ کوي.»


  
ایالات متحده: اگر میدان هوایی امن نباشد سفارتخانه ها در کابل مسدود می شوند
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 6/13/2021        

ایالات متحده امریکا معتقد است که برای ادامه حضور دیپلماتیک بین المللی در کابل، به یک میدان هوایی "امن و فعال" نیاز دانسته می‌شود. یک سخنگوی وزارت خارجه ایالات متحده گفت که در غیر این صورت سفارتخانه ها مسدود خواهند شد.

هایکو ماس وزیر خارجه آلمان در میدان هوایی کابل

ایالات متحده امریکا این اظهارات را یک روز پس از آنکه سخنگوی طالبان برنامه پیشنهادی ترکیه را رد کردند که در آن از گرفتن امنیت و فعال نگه داشتن میدان هوایی بین المللی کابل پس از خروج نیرو های بین المللی از این کشور، توسط نیروهای ترکی مطرح گردیده بود، انجام داده است.

موضع فعلی گروه طالبان، ایالات متحده امریکا و سایر کشورها و سازمان های بین المللی را که مأموریت در افغانستان انجام می دهند، در برابر یک چالش قرار داده است. به ویژه در کابل خطر حملات از جانب طالبان بسیار بالا است.

پیش از این، ترکیه گفته بود كه پس از خروج نیروهای ایالات متحده امریکا و ناتو می خواهد در افغانستان بماند و امنیت و امور فعال نگه داشتن میدان هوایی بین المللی كابل را به دست گیرد. انقره گفته است که این موضوع را با واشنگتن نیز در میان گذاشته و از آن استقبال شده است.


  
گروه هفت کشور صنعتی برای مقابله با چین طرح «بازسازی بهینۀ جهان» را اعلام داشتند
منبع: RFI        تاریخ: 6/13/2021        

رهبران گروه هفت کشور صنعتی جهان که از روز جمعه در دهکدۀ ساحلی «کاربیس بی» در جنوب غربی انگلستان گردآمده‌اند، پس از توافق در بارۀ بسیج منابع مالی و داروئی برای مبارزه با همه‌گیری کوویدـ١٩ در سراسر جهان، امروز طرح همه جانبۀ «بازسازی بهینۀ جهان» را برای کمک به کشورهای نیازمند و آسیب پذیر اعلام کردند. این طرح خواستار توجه ویژه به بهداشت و سلامتی، مبارزه با نابرابری‌ها، تغییرات اقلیمی و نیز برخورداری از خدمات سایبری برای همه است.
رهبران گروه هفت امروز شنبه در دومین روز نشست خود در انگلستان همبستگی و حُسن مناسبات خود را به نمایش گذاشتند و با اعلام طرح جهانی احداث زیرساخت‌های ضروری برای کشورهای فقیر و در حال رشد، جبهۀ واحدی را در برابر طرح «جاده‌های تازۀ ابریشم» که چین ابتکار آن را در دست دارد، بر پا نمودند. هدف از این طرح، بگفتۀ یک مقام عالیرتبۀ آمریکائی، «این نیست که از کشورهای جهان خواسته شود میان آمریکا و چین، یکی را برگزینند. بلکه هدف اینست که در برابر «جادۀ» پیشنهادی چین، بینش و رویکرد دیگری ارائه شود».

طرح «بازسازی بهینۀ جهان» که به ابتکار جو بایدن رئیس جمهوری آمریکا تدارک دیده شده، به میلیاردها دلار سرمایه گذاری نیازمند است که بگفتۀ کاخ سفید، بخشی از آن می‌تواند از طرف بخش خصوصی تامین شود.

رهبران هفت کشور آمریکا، ایتالیا، بریتانیا، ژاپن، فرانسه و کانادا و چهار کشور میهمان نشست امسال، استرالیا، افریقای جنوبی، کرۀ جنوبی و هند، چنانکه در برنامۀ اجلاس پیش بینی شده بود، بخشی از بعد از ظهر شنبه را به بررسی مناسبات و سیاست خارجی اختصاص دادند و بر دفاع مشترک خود از «ارزش‌های لیبرال دموکراسی» تاکید کردند.

جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا، که بر خلاف دونالد ترامپ، همواره بر چندجانبه گرائی و همراهی و همبستگی با متحدان سنتی ایالات متحده تاکید کرده است، با انتشار عکس رهبران کشورهای گروه هفت، برای یادآوری این نگرش و تعهد خویش نوشت «دیپلماسی بازگشته است».


  
تيم ملی پاراتكواندوی افغانستان امروز به‌كشور لبنان سفر كرد
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 6/13/2021        

تيم ملی پاراتكواندو كشور برای مسابقات آسيايی پاراتكواندو امروز به كشور لبنان سفر كردند.

مجیب قاری‌زاده عضو مطبوعاتی کمیته ملی المپیک به رادیو آزادی گفت، در اين سفر پنج‌روزه چهار ورزشكار معلول، در چهار وزن و گروه‌های مختلف اشتراک کردند.

در این مسابقات علی سجاد، همراز ذكيه خدادی در وزن منفی ٦١ کیلو گرام و زبير حيدری و عبدالمتین هوتک در وزن مثبت ٦١ کیلوگرام‌در مقابل حريفان‌شان قرار می گيرند.

عیدالمتین هوتک در سال ٢٠١٩ از مسابقات آسیايی پاراتكواندو يك مدال نقره بنام پاراتكواندو كشور ثبت كرد.


______________________________________________________________________________________________________________________________________

پالیسی نشرات | مقالات | اخبار روز | فهرست مندرجات | لغت نامه | گنجینۀ شعر و ادب | آرشیف ویدیوها | جنتری | سایت های افغانی

لطفاً مقالات خود را به این آدرس ارسال دارید:  info@arianafghanistan.com

Besucherzaehler