Skip to main content

مقالات
اخبار روز
حراست از زبان دری
لغت نامه
آرشیف ویدیوها
جنتری
سایت های افغانی
اداره
Go Search
  
خلیل اسیر: هشدار احزاب و نمایندۀ خاص امریکا   عارف عباسی: از جنگ سخت بیزارم و متنفر   نور احمد خالدی: خطوط اساسی یک صلح پایدار در افغانستان   حسیب فضل: کتیبۀ رباطک و قصۀ زبان دری   محمد اکبر یوسفی: سخت ترین وظیفه در جهان (بخش ششم)   حامد نوید : گزارش کوتاهی از سفر انگلستان و فرانسه   دویچی ویلی: صلح واقعی در افغانستان   ولی احمد نوری : اگر در اجلاس مسکو می بودم به طالبان میگفتم:   یاران وطن: چیست یاران طریقت بعد ازین تدبیر ما ؟    اخبار امروز (پښتو l دریاخبار روز های گذشته

 
  
افغان حکومت کابل کې د پاکستان سفیر احضار کړ
منبع: بی بی سی        تاریخ: 2/21/2019        

د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت د هند او پاکستان د وروستۍ سیاسي ترینګلتیا او د افغان سولې د خبرو په اړه په کابل کې د پاکستان د سفیر څرګندونې غندلې دي او هغه یې کابل کې د بهرنیو چارو وزارت ته ور احضار کړی دی.

د بهرنیو چارو وزارت وایي، په دې اړه یې خپل رسمي احتجاج د یو لیک په توګه کابل کې د پاکستان سفیر زاهد نصرالله ته سپارلی دی.

ښاغلي نصرالله پرون سه شنبه یوې خبري غونډې ته ویلي وو، که هند د پاکستان پر ضد پوځي ګام پورته کړي نو له دې سره به په افغانستان کې د سولې روانې خبرې اغېزمنې شي.


  
داوودزی: تا ۲۵ روز دیگر «لویه جرگه مشورتی صلح» برگزار می شود
منبع: پزواک        تاریخ: 2/21/2019        

کابل (پژواک، اول حوت ۹۷): شورای عالی صلح می گوید که قشر سیاسی و دولت افغانستان، به امریکا اجازه داده تا با طالبان وارد مذاکرات صلح شود؛ اما فیصله نهایی در این روند با حکومت افغانستان است.

محمد عمر داوودزی رئیس دارالانشاى شورای عالی صلح، امروز در نشستی که پیرامون آغاز تحقیق ملی تحت نام «زنان، صلح و امنیت» از سوی کمیسیون حقوق بشر افغانستان، در کابل راه اندازی شده بود، گفت که هدف کلی تمامی تلاش‌ ها در روند صلح، رسیدن به مذاکرات اصلی یعنی میان دولت افغانستان و طالبان است؛ زیرا اگر آتش بس می‌ شود هم بین دولت و طالبان است و اگر معاهده صلح امضا می ‌شود، باید بین دولت و طالبان امضا شود.

موصوف با اشاره به اینکه نمایندگان طالبان در نشست قبلی با زلمی خلیلزاد نماینده ویژۀ امریکا برای صلح افغانستان صلاحیت کمتری داشته اند، لازم است برای آنان فرصت داده شود تا در نشست آینده، با صلاحیت بیشتر به مذاکره حاضر شوند؛ از همین رو در نشست آیندۀ قطر با صلاحیت بیشتر اشتراک خواهند کرد.

قرار است در ۲۵ ماه روان میلادی، بار دیگر مذاکرات صلح میان امریکا و طالبان در قطر برگزار شود.

داوودزی، نگرانی زنان در خصوص روند صلح را بجا دانست؛ اما گفت که بیش از حد نگران نباشند؛ چون تا جایی که او معلومات دارد، مذاکرات امریکا و طالبان، تاهنوز روی دو محور اصلی و چهار محور فرعی چرخیده است.

موصوف افزود: «محور اول این بوده که طالبان از امریکا خواسته که تقسیم اوقات خروج ابلاغ کند؛ جانب امریکا این مساله را پذیرفته است که اگر همه افغان ها بعد از صلح از آن ها خواهش کنند، بیرون می‌شوند و قبل از صلح نمی ‌برایند؛ چون به گفتۀ امریکایی ها این مربوط به فیصله همۀ افغان ها می ‌شود.»

وی خاطر نشان کرد که  امریکا هم از طالبان خواسته که این گروه با دولت مصالحه کند؛ اما هیات طالبان گفته است که آنان در این مورد صلاحیت ندارند؛ در مورد آتش بس هم گفته که صلاحیت ندارند و خلیلزاد برای آنان گفته که بروید صلاحیت بگیرید.

داوودزی علاوه کرد، در نشستی که قرار است تا پنج روز دیگر میان نمایندگان امریکا و طالبان در قطر برگزار شود، نمایندگان طالبان با صلاحیت بیشتری خواهند آمد.

به گفته او، محور دیگر مذاکرات قبلی قطر هم، آزادی زندانیان طالبان بوده که خلیلزاد آن را نیز به مذاکره مستقیم با حکومت افغانستان راجع کرده است.

او گفت که از این بالاتر، تا هنوز در روند صلح چیزی نبوده است و مردم باید مطلع باشند.

وی همچنان در مورد نشست مسکو گفت مذاکرات قشر سیاسی با طالبان یک ضرورت است؛ زیرا آنان سوالاتی در ذهن دارند که باید پاسخ یابد؛ اما بر اساس یک جامعه آزاد، مردم افغانستان نیز حق دارند که در مورد این نشست ملاحظات خود را داشته باشند.

او در مورد تشکیل جرگه مشورتی پیرامون صلح نیز گفت که تاریخ تشکیل این جرگه، ۲۶ تا ۲۹ حوت انتخاب شده و مدیریت آن را یک کمیسیون غیردولتی برعهده خواهد داشت.

به گفته او، در این لویه جرگه همه اقشار مردم دعوت خواهند شد و خطوط سرخ مذاکره با طالبان را برای دولت مشخص خواهند کرد.

این در حالی است که رییس جمهور غنی، هفته گذشته دستور تشکیل لویه جرگه مشورتی در مورد صلح را به منظور ایجاد اجماع ملی، صادر کرده است.

در همین حال، صلاح الدین ربانی سرپرست وزارت امور خارجه، در این نشست گفت که در روند صلح؛ حقوق بشری به ویژه حقوق زنان قابل معامله نیست. صلح بدون تامین حقوق زنان، به معنای نادیده گرفتن و قربانی بخشی از پیکر جامعه است، و این گونه صلح، قطع کوتاه مدت جنگ خواهد بود.

موصوف افزود که حکومت افغانستان در شرایط کنونی، هیچ گونه عقب ‌گردی نخواهد داشت و اجازه نمی‌ دهد که دستاوردهای مهم حقوق بشری که در طول  ۱۸ سال گذشته به دست آمده از بین برود.

وی با اشاره به محاکم صحرایی در گوشه و کنار افغانستان؛ گفت که زنان باید از روند صلح اطمینان حاصل کنند که با تطبیق حاکمیت قانون، دیگر شاهد محکمه صحرایی نباشند.

در همین حال، جان بس سفیر ایالات متحده امریکا در افغانستان که در این نشست حضور داشت، گفت امریکا علاقمند است که افغانستان به یک موفقیت برسد و خرسند می باشد که افغان ها کشوری بسازند که مردم در آن به صلح و امنیت زندگی کنند.

وی افزود: «ما عجله داریم که به افغانستان صلح بیاید؛ از همین رو ما از خلیلزاد خواستیم تا به میز مذاکره با طالبان بنشیند؛ چون مردم افغانستان خودشان باید به میز مذاکره بنشینند. ما نمی خواهیم جايگزین افغان ها در میز مذاکره با طالبان شویم.»

موصوف علاوه کرد که امریکا می خواهد مردم افغانستان اعم از زنان و مردان، در صلح و امنیت زندگی کنند؛ زنان طوری که می خواهند حقوق خود را داشته و از آن دفاع کنند.

موصوف گفت که در مذاکرات صلح، باید ۵۰ درصد زنان اشتراک داشته باشند؛ زیرا بیشتر از ۵۰ درصد نفوس افغانستان را زنان تشکیل داده اند و بدون اشتراک آن ها، مذاکرات صلح نتیجه نخواهد داد.


  
بوسنیا شپږ افغان مهاجر د ترهګرۍ او انساني قاچاق په شک نیولي
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 2/21/2019        

د بوسنیا د بهرنیو چارو د خدماتو ادارې ویلي دي چې د روان میلادي کال له پیل راهیسې یي شپږ افغان مهاجر له ترهګرۍ سره د ارتباط او انساني قاچاق په شک نیولي دي. دغه کسان ښایي له بوسنیا اخراج شي.

رویترز خبري آژانس په خپل رپوټ کې لیکلي دي چې دغه شپږ مهاجر د تر ۲۵۰۰۰ زیاتو هغو مهاجرو له ډلې څخه دي چې د اروپایي اتحادیې د غړو هیوادونو هنګري او سلوانیا له لوري د پولو تر تړل کیدو وروسته بوسنیا ته ورغلي دي. زیاتره دغه مهاجر د پاکستان، افغانستان، عراق او ایران وگړي دي.

د بوسنیا د بهرنیو چارو د خدماتو ادارې ویلي دي چې له نیول شوو شپږو مهاجرو څخه پر پنځو یې له نړیوالې ترهګرۍ سره د تړاو شک کیږي او پر شپږم یي بیا د انساني قاچاق او سازمان شوو جرمونو گومان کیږي.

دغې ادارې په یوه اعلامیه کې ویلي دي چې دغه کسان «عامه نظم او امنیت» ته خطر متوجه کوي او په وینا یي له دغه هیواده به اخراج شي.

د رپوټونو له مخې دغه شکمن کسان د بوسینا په پلازمېنه سرایوو او شمال لویدیځ ښار بیهاچ کې نیول شوي دي. په بیهاچ ښار کې تر۵۰۰۰ زیات مهاجر د ژمې په سخت موسم کې له میاشتو راهیسې بند پاتې دي او د کروشیا پولیس یې د وړاندي سفر مخه نیسي.

د ۲۰۱۵ او ۲۰۱۶م کلونو په ترڅ کې چې تر یوه میلیون زیات مهاجر د بالکان له لارې لویدیځ اروپایي هیوادونو ته ځانونه ورسول، د بوسنیا له لارې استفاده نه کیده. خو د بالکان لاري تر بندیدو وروسته دغه هیواد د مهاجرو له پاره په یوه ستره ترانزیتي لاره اوښتی دی.


  
خودکشی یک سرباز جوان به دلیل تاخیر مقامات در انتقال جنازه پدرش؟
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 2/21/2019        

یک سرباز جوان افغانستان احتمالابه دلیل تاخیر در انتقال جنازه پدرش به زادگاه او در بدخشان، در مقر پولیس ولایت کندز خودکشی کرده است. پدر این سرباز صاحب منصب بوده و در حمله طالبان در ولایت فاریاب کشته شده بود.

مقام ها گفته اند پدر این سرباز جوان نزدیک به دو هفته بعد از کشته شدن اش‌به زادگاه اش در ولایت بدخشان انتقال داده نشده بود و وقتی تلاش های این سرباز جوان نتیجه نداد، روز سه شنبه دست به خودکشی زد.

انعام الدین رحمانی، سخنگوی پولیس کندز به دویچه وله گفت: «پدر این پسر در ولایت فاریاب صاحب منصب بوده و در آنجا شهید می شود. سپس جنازه به قول اردوی ۲۰۹ شاهین در مزار انتقال داده می شود تا به فرقه ۲۰ پامیر در کندز انتقال داده شود.»

سخنگوی پولیس کندز ادامه داد: «اما به نسبت خرابی هوا طیاره پرواز نمی کند. پسر این صاحب منصب که از فامیل های سرباز معاون ملکی قوماندانی بود، شب را در آنجا سپری می کرده است. وقتی که سرباز به دنبال کار می رود‌، او سلاح او را گرفته و خودکشی می کند.»

باقی نورستانی، فرمانده امنیه کندز نیز این حادثه را تایید کرده است. او به خبرگزاری "دی پی آ" گفته است که جنازه پدر این سرباز هشت روز بعد از کشته شدن، به زادگاه اش انتقال داده نشده بود.

به گفته مسئولین امنیتی قرار بود جنازه این افسر از فاریاب به بلخ و از آنجا به کندز و سپس به بدخشان انتقال داده شود.

فرحناز پامیری، عضو شورای ولایتی بدخشان گفت که جنازه این صاحب منصب اردو هشت روز در ولایت بلخ و چهار روز دیگر در کندز مانده بود. به گفته او، این وضعیت پسر او را شدیداَ مایوس کرده بود که سرانجام دست به خودکشی زد.

این عضو شورای ولایتی بدخشان به خبرگزاری آلمان گفت که تاخیر در انتقال اجساد اعضای کشته شده نیروهای امنیتی افغانستان یک امر معمول است، مگر این که خانواده افراد کشته شده روی مقام‌ها نفوذ داشته باشند.

خودکشی این جوان روز سه شنبه اتفاق افتاده و بعداَ به صورت فوری جسد او و پدرش یکجایی به بدخشان انتقال داده شده است. به گفته نورستانی، پسر و پدر هر دو روز سه شنبه در زادگاه شان در ولسوالی شغنان ولایت بدخشان به خاک سپرده شدند.


  
ارگ: در صورت نیاز هیئت ۱۲ نفری مذاکره کننده صلح حکومت قابل تغییر است
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 2/21/2019        

قصر ریاست جمهوری افغانستان، ارگ
حکومت افغانستان می ‌گوید، در صورت نیاز هیئت ۱۲ نفری مذاکره کننده صلح حکومت قابل تغییر است.

پس از آن که زلمی خلیل‌زاد از حکومت افغانستان خواسته تا برای مذکرات صلح یک تیم قوی و ملی تشکیل بدهد، حالا حکومت این کشور می‌گوید، در صورت نیاز هیئت تعیین شدۀ حکومت برای صلح تغییر کرده می‌تواند.

شاه حسین مرتضوی معاون سخنگوی رئیس جمهور روز چهارشنبه «۰۱ حوت ۱۳۹۷» در صحبت با رادیو آزادی گفت، حکومت به‌خاطر مذاکرات صلح یک هیئت ۱۲ نفری را تشکیل داده که در آن احتمال تغییر وجود دارد.او افزود:

شاه حسین مرتضوی معاون سخنگوی رئیس جمهور افغانستان

"در پلان صلح ما آمده، هیئت مذاکره کننده ما ۱۲ نفر است و امکان تغییر آن وجود دارد و هر زمانی که نیاز باشد امکان تغییر در آن است."

زلمی خلیل ‌زاد نمایندۀ خاص وزارت خارجه امریکا برای صلح افغانستان دوشنبه هفته جاری در مصاحبه اختصاصی با تلویزیون طلوع ابراز امیدواری کرده است که باید به رهبری حکومت وحدت ملی یک تیم قوی از تمام احزاب سیاسی برای صلح تشکیل گردد تا بخش مذاکرات قطر باشد.

آقای خلیل ‌زاد همچنان گفته است، به چنان یک تیم مذاکره کننده نیاز است که با اعتبار بوده و نماینده‌‌گان گروه ‌های سیاسی دیگر هم در آن شامل باشند.

به چنان یک تیم مذاکره کننده نیاز است که با اعتبار بوده و نماینده‌‌گان گروه‌های سیاسی دیگر هم در آن شامل باشند.

وی گفته است، صلح در افغانستان تنها در صورتی ممکن است که وحدت، اجماع و توافق بین افغان‌ها و در داخل حکومت ایجاد شود.

اما یک منبع حکومتی که از افشای نامش خودداری کرده در صحبت با رادیو آزادی گفته است که در حال حاضر حکومت در تلاش ایجاد یک اجماع ملی برای صلح است.

این منبع گفته است، با تیم اعلان شدۀ حکومت خلیل‌زاد و طالبان مخالفت دارند و حکومت پس از ایجاد اجماع ملی به‌خاطر تشکیل یک تیم ملی تلاش خواهد کرد.

پیش از این حکومت افغانستان به رهبری عبدالسلام رحیمی رئیس دفتر ریاست جمهوری یک هیئت مذاکره کننده ۱۲ نفری صلح را اعلان کرده بود.

این هیئت ۱۲ نفری متشکل از:

  • عبدالسلام رحیمی رئیس دفتر رئیس جمهور افغانستان
  • محمد میرویس بلخی سرپرست وزارت معارف
  • حسینه صافی سرپرست وزارت اطلاعات و فرهنگ
  • عبدالتواب بالا کرزی معین وزارت تحصیلات عالی
  • داکتر عالمه معین وزارت مهاجرین و عودت کنندگان
  • عبادالله عباد معاون ریاست عمومی امنیت ملی
  • شاه گل رضایی عضو ولسی جرگه
  • عطا الله لودین عضو شورای علما
  • شمیم خان کتوازی والی پکتیا
  • عبدالله عطایی عضو ستره محکمه
  • توریالی غیاث رئیس امور فرهنگی وزارت خارجه
  • و عبدالحکیم منیب سرپرست وزارت حج و اوقاف می‌باشد.

نماینده‌های طالبان و سیاستمدارن افغان در جلسۀ مسکو روی تیم اعلان شدۀ رئیس جمهور انتقاد کرده بودند.

در عین حال شماری اعضای ولسی جرگه از حکومت می‌خواهند تا در هیئت تعیین شدۀ صلح تغییرات به‌میان بیاورد.​

صالح محمد صالح عضو کمیسیون امنیت داخلی ولسی جرگه در صحبت با رادیو آزادی گفت:

"تیم ۱۲ نفری را که حکومت اعلان کرده یک تیم بسیار ضعیف و غیر مطرح است و لازم است تا حکومت در این تیم آن عده رهبران که به‌خاطر بهتر شدن وضعیت کنونی طرح داشته و در برابر مردم مسئولیت دارند چنین افراد را در این تیم شامل بسازد، زیرا تمام افغان‌ها از حکومت کنونی خوش نیستند، به‌خاطریکه آن تیم از تمام ملت افغانستان نماینده‌گی نمی‌کند."

این در حالیست که فقط ۵ روز برای برگزاری نشست قطر که در آن نماینده‌های طالبان و هیئت امریکایی اشتراک می‌کنند، باقی مانده است.

شاه حسین مرتضوی معاون سخنگوی رئیس جمهور می‌گوید، اگر نیاز باشد قبل از نشست قطر در تیم اعلان شدۀ حکومت تغییرات به‌میان می‌آید.

حکومت افغانستان گفته است، در نشست قطر مشروط بر این اشتراک می‌کند که طالبان به‌خاطر گفتگو با نماینده‌های حکومت آماده باشند.


  
روسیې امریکا ته د برید خبرداری ورکړی
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 2/21/2019        

ښاغلی پوتین وویل هغه هېوادونه به هم په نښه کوي چې اتومي توغندي په کې ځای پر ځای کیږي

ښاغلی پوتین وویل هغه هېوادونه به هم په نښه کوي چې اتومي توغندي په کې ځای پر ځای کیږي

د روسیې ولسمشر ولاديمير پوتین خبرداری ورکړ که واشنګټن اټمي میزایل په اروپا کې ځای پر ځای کړي، مسکو به امریکا په نښه کړي.

هغه ویلي دي چې روسیه به هغه هېوادونه هم په نښه کړي چې دا میزایل په کې ځای پر ځای کیږي. ښاغلي پوتین د چهارشنبې په ورځ (فبروري۲۰) د روسیې ولس ته په خبرو کې وویل مسکو هېڅکله هم له واشنګټن سره د ښکېلتیا هڅه نه دی کړی بلکې هڅه یې کړې ده چې له هغه هېواد سره ښې اړیکي وپالي.

دا له امریکا سره د وسلو د احتمالي سیالۍ د پيل په اړه د ولسمشر پوتین تر ټولو تند غبرګون او خبرداری بلل کیږي. امریکا څو ورځې مخکې وویل چې له مسکو سره د لنډ او منځني واټن وېشتونکو توغندیو له تړون څخه وځي. روسیې هم وویل چې له تړون څخه وځي.

ښاغلي پوتین خبرداری ورکړ چې د دغو میزایلو د نسبولو په اړه به د روسیې غبرګون غوڅ او پرېکنده وي، خو دا یې هم وویل چې هېواد به یې په اړه لومړی ګام نه اخلي.

هغه وویل چې په اروپا کې د دغو میزایلو تر ځای پر ځای کولو مخکې باید د هغه بدې پایلې او له کبله یې پیدا کېدونکي خطرونه هم وارزول شي.

د لنډ او منځني واټن وېشتونکیو توغندیو تړون په ۱۹۸۷م کې لاسلیک شو. په تړون کې د هغو بلاستیکی میزایلو ازمایل او ځای پر ځای کول چې ۵۰۰ او ۵۵۰۰ ترمنځ واټن وېشتلی شي، بندیز لګول شوی.


  
د هند او پاکستان جنگ احتمال لري؟
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 2/21/2019        

د سیاسي چارو کارپوه ډاکټر محمد تقي د هند او پاکستان ترمنځ د جنگ احتمال په اړه امریکا غږ ته وویل: "زخمي هند د خرابو پایلو باوجود د یو لوی شخړې توان لري."

د کشمیر په سیمې پلوامه کې د ترهگر برید نه وروسته د هند پوځ په پاکستان د دغه برید تور ولگاوه چې د دواړو ملکونو اړیکې یې سختې خرابې کړیدي.

په هند کې سیاستمدارانو په پاکستان د برید خبرداری هم ورکړ چې د هغې په ځواب کې پاکستان هم وویل چې سخت ځواب به ورکړي.

ډاکټر تقي وویل چې "هند دا وخت په پوځي، ډپلوماتیکه او تخنیکي توگه د پلوامه د برید ځواب نشي ورکولی. او ځواب ورکول به باید دا وي چې په پاکستان کې دننه برید وکړي چې دغه به نړیواله ټولنه و نه زغمي."

د کال ١٩۴٧ کې د برتانیې نه د ازادۍ ترلاسه کولو وروسته، د هند او پاکستان ترمنځ دری لوی جنگونه شویدي چې په دغه کې یو یې د ١٩٧١ کال جنگ و چې پاکستان یې دوه ټوټې کړ.

په ‏پیښور پوهنتون کې پروفیسره نورین نصیر وایي: "دواړه ملکونه د جنگ توان نه لري ځکه دواړه ملکونه اتومي وسلې لري. هغې وویل د دواړو تر منځ به د پروپیگنډې جنگ او هم دغه ډول ترهگري به دوام ولري. دواړه ملکونه د یو بل ضد لگیا دي بیگناه ولس کاروي. خو د جنگ کولو نه به دواړه ډډه وکړي."

نورین نصیر وویل چې هند به د پاکستان ضد خپلو هغو فعالیتونو ته دوام ورکړي کوم چې د ډیر وخت نه کوي. هغه وایي: "د مثال په توگه هند ویلې و چې په پاکستان کې یې د ترهگرو ضد ستراتیجک بریدونه ترسره کړیدي."

د هند صدراعظم د کشمیر برید نه وروسته پاکستان ته خبرداری ورکړیدی چې په نړیواله کچه به یې منزوي کړي.

له بلې خوا د ملگرو ملتونو سرمنشي انتونیو گوتیرس د پاکستان او هند د مشرانو نه غوښتي دي چې د زغم نه کار واخلي ا په غوسې کې داسې هیڅ اقدام و نکړي چې د نړیوالو قوانینو خلاف وي.


  
ټرمپ د بیړني حالت پر وړاندې محکمې ته عریضې وغندلې
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 2/21/2019        

د امریکا د متحدو ایالتونو جمهور رئیس ډانلډ ټرمپ د ملي بیړني حالت د اعلان پر وړاندې د یو شمیر ایالتونو عریضې او دعوا غندلې ده.

ډانلډ ټرمپ په خپل ټویټر پاڼه کې عریضه کول وغندل او دیموکراتان یې ملامت وبلل:" موږ بشپړ حق لرو چې دا کار وکړو. زه د ملي بیړني حالت د اعلان بشپړ حق لرم. موږ پیاوړي سرحدات غواړو."

د امریکا ۱۶ ایالتونو له مکسیکو سره په سرحد کې د دیوال د جوړیدو په اړه د جمهور رئیس له خوا د بیړني حالت په غبرګون کې محکمې ته عریضه کړې ده.

په دې عریضو کې داسې هڅه کیږي چې د محکمې له پریکړې سره سم جمهور رئیس په جنوبي سرحد کې د دیوال له جوړیدو منع شي.

د کالیفرونیا لوی څارنوال ژاور بیسیرا وايي" جمهور رئیس دا صلاحیت نلري چې بیځایه عمل وکړي او د څه باندې ۲۴۰ کلونو د دیموکراسي قدرت داسې وکاروي چې هیڅ وخت ندی کارول شوی."

په داسې حال کې چې د امریکا سرحدي ځواکونو د روانې میلادي میاشتې له لومړیو څخه له مکسیکو سره ددې هیواد په سرحد کې پوځي مانورې پیل کړي، د مرکزي امریکا په زرګونه کډوال په امریکا کې د پناه اخیستلو هڅه کوي.

جمهور رئیس تیره اوونۍ هغه مهال ملي بیړنی حالت اعلان کړ چې کانګرس د هغه د کمپاین مهمې ژمنې ته چې په جنوبي سرحد کې د دیوال جوړیدل دي، بودیجه رد کړه.

په کانګرس کې دیموکراتان هم په دې فکر کوي چې د جمهور رئیس د بیړني حالت د اعلان پر وړاندې عریضه وکړي او له دې سره ممکن جمهور رئیس د دیوال د جوړیدو لپاره د خپلو ژمنو په پوره کیدو کې له نورو مشکلاتو سره مخ شي.

د ۱۶ ایالتونو تر څنګ یو شمیر غیر انتفاعي سازمانونو هم د جمهور رئیس له بیړني حالت سره مخالفت کړی دی او یو شمیر کارپوهان وايي ددې قضیې بشپړ هواری ممکن میاشتې او یا هم کلونه وخت ونیسي


  
لوی څارنوالی روند تحقیقات انتخاباتی را آغاز کرده است
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 2/21/2019        

تصویر – صفحۀ فیسبوک لوی څارنوالی افغانستان

لوی څارنوالی افغانستان گفته است که روند تحقیقات و جمع‌ آوری اسناد در مورد جرایم انتخاباتی توسط کمیشنران سابق کمیسیون ‌های انتخاباتی آغاز شده است.

جمشید رسولی، سخنگوی لوی څارنوالی افغانستان، امروز (٢٠فبری) گفت که قبلاً ۱۲ تن از اعضای رهبری کمیسیون ‌های انتخاباتی ممنوع ‌الخروج شده اند و تحقیقات در زمینۀ اتهامات وارده بر کمیشنران کمیسیون ‌های انتخاباتی توسط یک کمیته این اداره به پیش برده میشود.

به گفتۀ سخنگوی لوی څارنوالی، پس از بررسی اسناد و شواهد، مشخص خواهد شد که درجه الزامیت متهمان به چه اندازه بوده است.

قبل از این کمیشنران پیشین انتخاباتی گفته بودند که در خصوص هر گونه ادعا، حاضر به پاسخگویی اند.

ناظران انتخابات، به این باور اند که حکومت افغانستان برای پیگیری جرایم انتخاباتی دیر وارد اقدام شده است.

اما می افزایند که با توجه به انتخابات‌ سال آینده، هنوز هم فرصت برای جلب اعتماد مردم به پروسه‌های دموکراتیک چون انتخابات و ایجاد شفافیت در امور انتخاباتی، وجود دارد.

در عین حال، مروه امینی، سخنگوی بنیاد انتخابات آزاد و عادلانه افغانستان یا (فیفا) به رادیو آشنا  – صدای امریکا گفته است که لوی څارنوالی افغانستان تا حآل از این نهاد خواستار ارائه معلومات و شواهد نشده است، اما اضافه کرده که اگر این خواست مطرح شود، فیفا تمام یافته‌ هایش را در اختیار نهادهای عدلی و قضایی قرار خواهد داد


  
خشکسالی سال گذشته ۲۲ ولایت افغانستان را متضرر کرد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 2/21/2019        

سازمان خوراکۀ جهان در افغانستان گفته است که سال گذشته، احصائیۀ متضررین خشکسالی در افغانستان بیشتر از تخمین بود و به همین دلیل در اواخر آن سال این اداره در روند کمک ‌رسانی با مشکل مواجه شد.

زلاتن میلیسیچ که امروز چهارشنبه اول حوت، هنگام تسلیم‌ شدن کمک ۱۳ میلیون دالری جاپان در کابل صحبت می‌ کرد، گفت که در سال ۲۰۱۸ میلادی باشندگان ۲۲ ولایت افغانستان با مشکلات خشکسالی مواجه بودند.

او گفت: "کمک جدید ۱۳ میلیون دالر جاپان به دبلیو اف پی این امکان را داد که ما با بیشتر کسانی که به کمک نیاز داشتند، کمک کنیم. ما کمک ‌های خود را از ۱.۴ میلیون متضررین خشکسالی به ۲.۵ میلیون می‌رسانیم".

رئیس سازمان خوراکۀ جهان در افغانستان گفت که سال گذشته این نهاد به سه میلیون آسیب ‌دیدگان خشکسالی کمک کردند.

به گفتۀ وی، این اداره برعلاوۀ کمک به آسیب‌دیدگان خشکسالی، به حدود ۲.۵ میلیون افغان‌های بیجاشده و برگشت ‌کننده نیز کمک کرده است.

محمد قسیم حیدری، معاون وزارت دولت در امور رسیدگی به حوادث افغانستان، ۱۳ میلیون دالر کمک جاپان را بجا دانست و گفت که این کمک روند کمک‌رسانی را تا پایان زمستان تقویت خواهد کرد.

آقای حیدری گفت: "۱۳ میلیون دالر کمک جاپان به دبلیو اف پی، برای امور کمک‌رسانی به آسیب‌دیدگان خشکسالی باارزش است که در شرایط کنونی با دولت افغانستان کمک می‌شود".

به گفتۀ وی، در سال ۲۰۱۸ میلادی، ۳۰ هزار خانواده در هرات، ۱۸ هزار خانواده در بادغیس و ۶۰۰۰ خانواده نیز در غور به دلیل خشکسالی بیجا شده اند.

کیچی هاراُ شارژدافیر جاپان گفت که سال گذشته، کمبود شدید مواد خوراکی در افغانستان، اکثر مناطق را متأثر ساخته بود و کشورش تصمیم گرفت که در همکاری با سازمان خوراکه جهان، کمک‌های اضطراری را برای مقابله با خشکسالی فراهم کند.


  
هشدار مقام امریکایی از 'حمله مستقیم' داعش به امریکا از افغانستان
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 2/21/2019        

جنگ‌جویان داعش در افغانستان (عکس از آرشیف)

جنگ‌جویان داعش در افغانستان (عکس از آرشیف)

یک مقام استخباراتی امریکا در افغانستان گفته است که گروه داعش به تهدید بزرگی تبدیل شده است و این گروه در تلاش کسب قابلیت برای اجرای حملات مستقیم به ایالات متحده امریکا از خاک افغانستان است.

شبکۀ تلویزیونی سی ان ان بدون ذکر نام از قول این مقام استخباراتی امریکا نوشته است که داعش هم‌اکنون با استفاده از رسانه‌ های مجازی اجتماعی، در حال تقویت حضور خود در امریکا است.

این مقام استخباراتی امریکا گفت "آن‌ها (داعش) به دست یافتن به ظرفیتی برای حمله به امریکا از افغانستان نزدیک شده اند."

او گفت که داعش در پی ردیابی و برقراری ارتباط با افرادی در داخل امریکا است که بتواند از آن‌ها برای اجرای حملات احتمالی آینده به این کشور استفاده کند.

براساس اظهارات مقامات استخباراتی امریکا، داعش استخدام افراد را از مکاتب و مدرسه‌ها شدت بخشیده و از آن‌ها در مورد شماره‌های تماس و یا حساب ‌های کاربری شبکه‌های اجتماعی افراد ساکن در امریکا پرس و پال می‌کند.

این اطلاعات، از اعضای داعش که از سوی نیروهای امنیتی بازداشت شده اند، به دست آمده است.

حملات یازدهم سپتمبر سال ۲۰۰۱ که زمینه‌ساز حمله نظامی امریکا به پایگاه‌های طالبان شد، از افغانستان طراحی شده بود.

پیش از این، میخایل بوگدانوف، معاون وزارت خارجۀ روسیه گفته بود که افزایش ساحۀ نفوذ داعش در افغانستان، تهدیدی را متوجه کشورهای آسیای مرکزی کرده است.

مقامات امریکایی که ظرف ماه‌های اخیر سرگرم مذاکره با نمایندگان گروه طالبان بوده اند، روی این تاکید دارند که افغانستان دوباره به پایگاهی برای تروریزم که بتواند امنیت جهان تهدید کند، تبدیل نشود.

حضور داعش در افغانستان، به ویژه در شرق این کشور در سال‌های اخیر رو به گسترش بوده است.

در همین حال، مسولان محلی در ولایت نورستان هشدار داده اند که فعالیت داعش اخیرا در مناطق مرزی کنر و نورستان شدت گرفته است.

سعیدالله پاینده‌زوی، رییس شورای ولایتی نورستان به صدای امریکا گفت که اگر همین‌حالا جلو فعالیت این گروه گرفته نشود، سرکوب آن‌ها در مناطق کوهستانی کنر و نورستان برای نیروهای امنیتی دشوار خواهد بود.

اخیرا امریکا اعلام کرد که داعش را در سوریه شکست داده و به همین دلیل، نیروهای خود را از این کشور بیرون می‌کند.

با این‌ حال، شماری از مقامات امریکایی ابراز نگرانی کرده اند که سرکوب داعش در سوریه، باعث رو آوردن جنگ‌جویان این گروه به افغانستان خواهد شد.

مقامات استخباراتی امریکا گفته اند که حداقل ۱۰ تا ۱۵ نفر از فرماندهان ارشد داعش را شناسایی کرده اند که فعالیت‌های خود را از افغانستان تنظیم می‌کنند.


  
افغانستان ته د پیسو سپینولو په هکله د اروپایي ټولنې خبرداری
منبع: بی بی سی        تاریخ: 2/20/2019        

د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت وايي، اروپايي ټولنې د پیسو سپینولو د ډېرو خطرناکو هېوادونو نوملړ کې د ور زیاتولو خبرداری ور کړی.

د افغانستان بانک وايي، دغه نوملړ ته ور زیاتېدلو سره یې د هېواد اقتصاد له سخت خطر سره مخ کېږي.

د بهرنیو چارو وزارت ویاند صبغت الله احمدي بي بي سي ته وویل، اروپايي ټولنې دا خبرداری تېره اونۍ دغه وزارت ته سپارلی او دوی هم دا مسله له افغانستان بانک سره شریکه کړې ده.

* د پیسو سپینولو لاملونه او لارې

* افغان چارواکي ولې له خپلو شتمنیو ثبتولو تښتي؟

* د ۲۶ کسانو شتمني د 'ځمکې نیمايي وګړو له شتمنۍ سره برابره ده'

د اروپايي ټولنې کمېسون د هغو ۲۳ هېوادونو نوملړ خپور کړی چې د پیسو سپینولو لوی خطر سره مخ دي.

افغانستان، عراق، سعودي او نور افریقايي هېوادونه هم دې نوملړ کې دي.

دې نوملړ کې د دغو هېوادونو د اچولو معیارونه د پیسو سپینولو مبارزې ستراتیژۍ کي نیمګړتیا او د ترهګرۍ مالي خوندیتوب دی.

د اروپا کمېسون دا وړاندیز باید د دغې ټولنې پارلمان او ۲۸ غړي تصویب کړي.

د افغانستان بانک غبرګون

د افغانستان بانک وايي، د اروپايي ټولنې خبرداری ارزوي او زیاتوي چې دې نوملړ ته د افغانستان اچول د دغه هېواد اقتصاد له سخت خطر سره مخ کوي.

د افغانستان بانک وایي، چې اقتصادي او مالي ته د تورو پیسو د ننوتو د مخنیوي لپاره نور خنډونه جوړوي.

دې نوملړ ته د یو هېواد زیاتېدل په دې مانا نه دي چې له بانکي بندیزونو سره مخ کېږي، بلکې اروپايي ټولنې بانکونه اړ کېږي چې د دغو هېوادونو له مانکونو سره مالي معاملو کې ډېر څار وکړي.

پیسې سپینوال داسې بهیر دی چې پکې له بې قانونه لارو ترلاسه شوې پیسې په داسې پیسو یا شتمني بدل شي چې په ښکاره له قانوني لارو ترلاسه کېږي او په دې ډول "پاکې پیسې" اقتصاد ته ننوځي.


  
به دلیل ریزش سنگین برف و طوفان شدید شاهراه سالنگ بسته شد
منبع: پزواک        تاریخ: 2/20/2019        

چاریکار(پژواک، اول حوت ۹۷): اداره حفظ و مراقبت سالنگ ها می گوید که به دلیل ریزش سنگین برف و طوفان شدید، شاهراه سالنگ ساعت ۱۲:۰۰ شب گذشته (۳۰ دلو) به روی ترافیک بسته شده است.

در صفحه رسمی اداره حفظ و مراقبت سالنگ ها، از شهروندان خواسته شده است که تا زمان بازشدن شاهراه از حرکت در این مسیر خودداری کنند.

منبع نوشته است که قرار پیش بینی اداره هواشناسی برفباری در سالنگ ها تا ٢٤ ساعت آینده ادامه خواهد داشت.

این در حالی است که از زمان آغاز فصل سرما به دلیل ریزش سنگین برف، طوفان های شدید، سرازیر شدن برفکوچ ها و پاک کاری جاده ها، شاهراه سالنگ برای ششمین بار به روی ترافیک مسدود می گردد.


  
پاکستان له هند سره د کشمېر په شخړه کي د م.م. د مداخلې غوښتنه کړې
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 2/20/2019        

پاکستان له م.م. څخه غوښتي دي چې له هند سره يې د ترنگلتياوو په له منځه وړولو کې مرسته وکړي. د هند تر ولکې لاندي کشمير کې تر ځانمرگي بريد وروسته چې هند یې پړه پر پاکستان اچوي، د دواړو هيوادونو اړيکې لا پسي خرابي شوي دي.

د هند لومړي وزير نريندرا مودي پاکستان ته خبرداری ورکړی دی چې د کشمير د خونړي بريد د «غښتلي ځواب» په تمه دي اوسي. پر هندي ځواکونو باندي د تيري پنجشنبې ورځي د خونړي بريد پړه پاکستان ميشته وسله والي ډلي اخيستې وه. تر دغي پيښي وروسته د دواړو اټومي قدرت لرونکو گاونډيو هيوادونو ترمنځ د شخړو د زياتېدو اندېښني زياتي شوي دي.

د پاکستان د بهرنيو چارو وزیر شاه محمود قريشي د ملگرو ملتونو عمومي منشي انتونيو گوتېرش ته ليکلي دي: «اړينه ده چې په چټکه توگه ستاسې پام د سيمې مخ پر خرابيدونکې امنيتي حالت ته را وگرځوم، کوم چې د هند له خوا د پاکستان پر ضد د زور کارولو د گواښ په نتيجه کې رامنځته شوی دی.»

هغه ليکلي دي: «ډېره اړينه ده چې د وضعې د آرامولو په موخه گامونه پورته شي. ملگري ملتونه بايد د ترنگلتياوو د له منځه وړولو له پاره لاس په کار شي.» هغه ويلي دي چي هندوستان د داخلي سياسي دلايلو له کبله قصداً دښمنۍ ته لمن وهي.

په دې منځ کې د پاکستان لومړي وزیر عمران خان ولس ته په خپله يوه وينا کې وويل چې هند له شواهدو پرته تر بريد سملاسي وروسته پر پاکستان تور لگولی دی. د پاکستان لومړي وزير هند ته په دې برخه کې د همکارۍ وړاندیز وکړ او ویې ويل چې که هند د کشمير په ځانمرگي بريد کې د پاکستان د ښکيلتيا په اړه کوم شواهد لري نو وړاندې یې دې کړي.

 هغه زياته کړه: «زه نن د هند حکومت ته دا وړاندیز کوم چې موږ د پيښې په هلکه هر ډول پلټنو ته چمتو يوو. که ستاسو سره څه معلومات وي نو زموږ سره یې شریک کړئ، زه تاسې ته ډاډ درکوم چې موږ به یې په رڼا کې عمل وکړو. او دا کار د کوم فشار له کبله نه، بلکې له دې امله کوو چې که څوک د ترهگرۍ له پاره زموږ خاوره کاروي نو هغه زموږ سره دښمني کوي.»


  
پاکستان هشدار داد که انتقام هند به حمله کشمیر می‌تواند مذاکرات صلح افغانستان را متاثر کند
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 2/20/2019        

نخست وزیر پاکستان هشدار داده است که اگر هند علیه پاکستان حمله کند، اسلام آباد دست به اقدام متقابل خواهد زد. یک دیپلومات پاکستانی نیز گفته که اگر هندوستان علیه پاکستان وارد اقدام شود، پروسه صلح افغانستان آسیب می‌بیند.

در این حمله در کشمیر ۴۰ نیروی شبه نظامی هندوستان کشته شدند

سفیر پاکستان در افغانستان روز سه شنبه هشدار داد که اگر هندوستان در واکنش به بمبگذاری مرگبار کشمیر، علیه پاکستان به خشونت متوسل شود، مذاکرات جاری صلح میان طالبان و ایالات متحده امریکا از آن متاثر خواهد شد.

زاهد نصرالله، سفیر پاکستان در کابل، زمانی این اظهارات را بیان می‌دارد که تنشج میان دو همسایه مسلح با سلاح اتومی بعد از یک بمب‌گذاری در کشمیر زیر کنترول هند به شدت افزایش یافته است.

در این حمله در روز پنج شنبه هفته گذشته ۴۰ نیروی شبه نظامی هندوستان کشته شدند. گروه افراطی «جیش محمد» که در پاکستان مستقر است، مسئولیت این حمله را به عهده گرفته است.

مقام‌های امریکایی با اشاره به مناسباتی که پاکستان با طالبان دارد، می‌گویند که این کشور نقش مهمی در تلاش‌های صلح با طالبان بازی می‌کند. قرار است نمایندگان طالبان به زودی با زلمی خلیل‌زاد، نماینده خاص ایالات متحده در امور صلح افغانستان، در دوحه دیدار کنند.

هشدار نخست وزیر پاکستان از حمله نظامی

عمران خان، نخست وزیر پاکستان روز سه شنبه هشدار داد که اگر هندوستان در پاسخ به این حمله به اقدام نظامی دست بزند، پاکستان نیز اقدام تلافی‌جویانه خواهد کرد. او گفت که کشورش آماده است در تحقیقات در مورد این حادثه با هند همکاری کند.

پاکستان هرگونه دست داشتن در این حمله را رد کرده و در نامه‌ای به ملل متحد خواسته است که برای حل این تنش وارد اقدام شود.

نارندرا مودی، نخست وزیر هندوستان که انتخابات ماه می را در پیش دارد، در داخل کشورش زیر فشار قرار گرفته است که انتقام این حمله را بگیرد. مودی گفته است که به نیروهای امنیتی کشورش دست باز داده است تا یک «پاسخ قوی» به این حمله را برنامه ریزی کنند.

عمران خان روز سه شنبه در یک سخنرانی تلویزیونی در این ارتباط گفت: «اگر فکر می‌کنید که هرگونه حمله‌ای بر پاکستان انجام می‌دهید، پاکستان در مورد اقدام تلافی جویانه فکر هم نمی‌کند، بلکه اقدام متقابل خواهد کرد.»


  
قانون‌دانان: طرح اتمر برای ایجاد «حکومت سرپرست» مبنای قانونی ندارد
منبع: هشت صبح        تاریخ: 2/20/2019        

به دنبال مطرح کردن طرح حکومت سرپرست توسط حنیف اتمر، نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۸، حقوق‌دانان و نهادهای ناظر بر تطبیق قانون اساسی، می‌گویند که این طرح، هیچ گونه مبنا و مرجع قانونی ندارد.

دکتر عبدالله شفایی، عضو کمیسیون مستقل نظارت بر تطبیق قانون اساسی، معتقد است که طرح حکومت سرپرست که از سوی حنیف اتمر پیشنهاد شده، فاقد مبنا در قانون اساسی است.

او گفت که اعتبار و مشروعیت انتخابات تا زمانی که حکومت جدید از طریق برگزاری انتخابات تعیین نشود، می‌تواند ادامه یابد.

همین گونه عبدالعلی محمدی، استاد دانشگاه و مشاور حقوقی پیشین رییس جمهور نیز معتقد است که ایجاد «حکومت سرپرست» نظم موجود را متزلزل می‌کند و به لحاظ حقوقی و قانونی قابل توجیه نیست.  مشاور حقوقی پیشین رییس جمهور گفت: «اگر به رویه‌ها و عرف، استناد کنیم، در زمان حامد کرزی نیز عین مشکل را داشتیم و بر اساس نظری که از دادگاه عالی گرفته شد، رییس جمهور به کارش ادامه داد و این رویه نیز پذیرفته شده است و بر اساس آن نمی‌توانیم استدلال کنیم که رییس جمهور در اول جوزا کارش ختم شود و بعد اداره سرپرست روی کار بیایید و انتخابات را برگزار کند.»


  
وزارت مخابرات افغانستان "مرکز حکومت‌داری الکترونیکی" را افتتاح کرد
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 2/20/2019        

شهزاد گل آریوبی وزیر مخابرات و تکنالوژی معلوماتی افغانستان

وزیر مخابرات و تکنالوژی معلوماتی افغانستان "مرکز حکومت ‌داری الکترونیکی" را افتتاح کرد.

این وزارت می‌گوید، "مرکز حکومت ‌داری الکترونیکی" در مراحل مختلف تخنیکی امورات تمام ارگان ‌های دولتی را از سیستم پیچیده و ضایع کنندۀ وقت بیرون کرده و به سوی سیستم پیشرفتۀ آسان، ساده و شفاف مانند کشور های مترقی، سوق خواهد داد.

شهزاد گل آریوبی وزیر مخابرات و تکنالوژی معلوماتی افغانستان روز سه شنبه «۳۰ دلو ۱۳۹۷» هنگام افتتاح این مرکز که در چوکات وزارت مخابرات و تکنالوژی معلوماتی ایجاد شده است گفت:

"به تمام ملت مبارک ‌باد می ‌گویم که تهداب حکومت ‌داری الکترونیکی را گذاشتیم، حالا یک سیستم به نام انتر کام آماده است که تمام سیستم‌ های عامه را با هم وصل می ‌کند، مردم می ‌توانند به آسانی کارهای روزمرۀ شان را که در ادارات دارند، اجرأ کنند."

آقای آریوبی می ‌گوید، روند حکومت ‌داری الکتورنیکی از سال‌ ها پیش در برخی وزارتخانه ‌ها و ادارات آغاز شده بود، اما به‌ گفته وی پس از این تمام امورات تخنیکی ادارات از طریق مرکز الکترونیکی وزارت مخابرات تنظیم می ‌شوند.

همایون قیومی سرپرست وزارت مالیه هنگام گشایش مرکز حکومت‌ داری الکترونیکی گفت، با فعالیت این مرکز کارهای مربوط به عواید ملی شفاف خواهند شد. آقای قیومی افزود:

همایون قیومی سرپرست وزارت مالیه افغانستان

"این یک زیربنای خوب است، کسانی که تادیات مالیات دارند کارهای‌ شان آسان خواهد شد، امیدوارم این روند تنها در کابل نه، بلکه در مناطق دور دست افغانستان نیز آغاز شود."

به‌گفته مسئولان، این سیستم تا حد زیاد جلو فساد را نیز خواهد گرفت.

این در حالی است که پیش از این دیده ‌بان شفافیت افغانستان در یک گزارش گفته است، مردم برای انجام کارهای ‌شان در ادارات به دلیل سیستم اداری کهنه و پیچیده هر سال حدود یک میلیارد دالر رشوه می ‌دهند.


  
۱۶ ایالتونه د بیړني حالت له امله د ټرمپ پر حکومت عریضه کوي
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 2/20/2019        

د کالیفرونیا لوی څارنوال ژاور بیسیرا
 د امریکا ۱۶ ایالتونه غواړي چې په جنوبي سرحد کې د دیوال د جوړیدو په اړه د جمهور رئیس ټرمپ له خوا د بیړني حالت د اعلان په غبرګون کې د ټرمپ پر حکومت عریضه وکړي.

د کالیفرونیا لوی څارنوال ژاور بیسیرا د دوشنبې په ورځ ناوخته په ایالتي فدرال محمکه کې خپله عریضه وړاندې کړه.

په دې شکایت کې ټرمپ تورن شوی او ویل شوي چې د ملي بیړني حالت اعلان غیر قانوني او د اساسي قانون خلاف دی او دا پریکړه د امریکا اوسیدونکي زیانمنوي.

عریضه کې له محکمې غوښتل شوي چې د کانګرس له هوکړې پرته جمهور رئیس ټرمپ د دیوال د جوړیدو لپاره د دولت له نورو اداراتو څخه د بودیجې له اخیستلو منع کړي.

جمهور رئیس ټرمپ د بیړني حالت په اعلان سره کولای شي چې په جنوبي سرحد کې د دیوال د جوړیدو لپاره د مخدره موادو پر ضد د مبارزې، د پوځ د ساختماني برخې او د قانون د تطبیق له یو شمیر نورو برخو بودیجه ترلاسه کړي.

سپینې ماڼۍ تر اوسه د یو شمیر ایالتونو د عریضې په غبرګون کې څه ندي ویلي.

خو جمهور رئیس ټرمپ له دې مخکې ویلي وو چې دی د کانګرس له خوا په جنوبي سرحد کې د دیوال د جوړیدو لپاره په ځانګړو شویو ۱.۴ میلیاردو ډالرو خوشحاله ندی.

د امریکا له بیلابیلو سیمو څخه ګڼ کسانو د سپینې ماڼۍ مخ ته په راغونډیدو د ټرمپ ددې پریکړې په اړه خپله نارضایتي څرګنده کړه.

په جنوبي سرحد کې د دیوال جوړیدل د ډانلډ ټرمپ د ۲۰۱۶ کال د ولسمشریزو ټاکنو د کمپاینونو یوه مهمه ژمنه وه


  
پاکستان کې د افغان کارګرانو مشکلاتو ته جدي پاملرنه کیږي
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 2/20/2019        

بلوچستان کې د ډبرو سکرو د کان افغان کارګر
د پاکستان په بلوچستان ایالت کې افغان جنرال قونسل وحید الله مومند وايي د پاکستان په کانونو کې د افغان کارګرانو د مشکلاتو مسله ډیره مهمه ده او جدي پاملرنه ورته کوي.

ښاغلي مومند وویل، دا موضوع یې د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو له دفتر، د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت او د بلوچستان له سترې محکمې سره شریکه کړېده او ټاکل شوېده په نږدې وختونو کې په دې اړه یو وکیل وټاکل شي.

د پاکستان د ډبرو سکرو په کانانو کې په کار یو شمیر بوخت افغان کارګران وايي که څه هم دوی په سختو شرایطو سره کار کوي خو د مرګژوبلې پرمهال له خپلو قانوني حقونو بې برخې پاتې کیږي.

رفیع الله چې د افغانستان د زابل ولایت اوسیدونکی دی وايي د تیرو نهو کلونو راهیسې خپلو اولادونو ته د نفقې د برابرولو لپاره اړ دی د بلوچستان د ډبرو سکرو په کانونو کې ډیر ستونزمن کار وکړي.

هغه وايي:" که څه هم د سږ کال په جنوري میاشت کې زما ۱۴ ملګرو په کانونوکې د کار پرمهال ژوند له لاسه ورکړ خو اړ یو چې د ژوند د تیرولو لپاره دا ستوزمن کار وکړو."

د راپورونو له مخې، په ۲۰۱۸ کال کې د پاکستان په کانونو کې ۱۶۴ کارګران د کار پرمهال وژل شوی دي چې اکثریت یې افغانان دي.

په داسې حال کې چې د پاکستان د ډبرو سکرو په کانونو کې په زرګونه افغانان کار کوي خو دوی ته د مرګژوبلې پرمهال هغه امتیازات نه ورکول کیږي چې پاکستاني اتباع یې ترلاسه کوي.

د پاکستان د کارګرانو د ټولنې مشر سلطان الله هم دا مني او وايي هغه افغانان چې د ډبرو سکرو په کانونو کې د کار پرمهال وژل کیږي او یا هم ټپي کیږي د پاکستاني اتباعو په شان مالي مرستې ورسره نه کیږي.

د پاکستان په کانونو کې د کارګرانو د وژل کیدو یو ستر علت د کارګرانو د خوندیتوب د نړیوالو قوانینو نه مراعت ښودل شوی دی.


  
کشته شدن شش غیرنظامی در انفجاری در شرق افغانستان
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 2/20/2019        

پولیس افغانستان

مقامات افغان گفته اند حداقل شش غیرنظامی در اثر انفجاری در شرق افغانستان کشته شده اند.

اسدالله دولت ‌زی، سخنگوی والی لغمان گفت که این انفجار، موتر حامل غیرنظامیان را در ولسوالی قرغه ‌یی ولایت لغمان هدف قرار داده است.

هیچ گروهی تا حالا مسولیت این حمله را برعهده نگرفته است.

ولی گروه طالبان، معمولا به هدف حمله به نیروهای دولتی دست به بمب ‌گذاری‌ م ی ‌زنند که در مواردی باعث کشته شدن غیر نظامیان می‌ شود.

سازمان دیدبان حقوق بشر اخیرا اعلام کرد که در جریان سال ۲۰۱۸ میلادی در افغانستان، بیش از ده هزار غیرنظامی کشته و زخمی شده اند که یک سوم آن‌ ها، کودکان بوده اند.

این سازمان گفته است که بی ‌توجهی به مصونیت غیر نظامیان در جنگ افغانستان، از مشکلات ‌های اصلی است که حتی می ‌تواند روی روند گفتگوهای صلح نیز تاثیر داشته باشد.


  
انتقامگیری هند از پاکستان، صلح افغانستان را متاثر می‌کند - سفیر پاکستان
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 2/20/2019        

زاهد نصرالله، سفیر پاکستان در کابل گفته است که اگر هند بخواهد در عکس العمل به حملۀ مرگبار هفتۀ گذشته در کشمیر به خشونت علیه پاکستان متوسل شود، مذاکرات صلح میان ایالات متحدۀ امریکا و گروه طالبان متاثر خواهد شد.

مسولیت حملۀ مرگبار ۱۴ فروری در کشمیر هند را که منجر به کشته شدن بیش از ۴۰ شبه نظامی پولیس هند شد، گروه تندرو سنی جیش محمد مستقر در پاکستان به دوش گرفت. این رویداد بار دیگر اختلافات را میان دو همسایۀ رقیب –پاکستان و هند- شدت بخشیده است.

سفیر پاکستان گفت "این را نیز واضح می ‌سازم که مسله کشمیر روی مذاکرات صلح در افغانستان تاثیرگذار خواهد بود".

حکومت افغانستان اظهارات سفیر پاکستان را "غیر منطقی" و "بی ‌ربط" خوانده و استدلال کرده است که روابط پاکستان با هند، با روند صلح افغانستان هیچ ربطی ندارد.

صبغت الله احمدی، سخنگوی وزارت خارجۀ افغانستان به صدای امریکا گفت "این مسله بسیار بی‌ربط است، مشکلی که میان هند و پاکستان است او مشکل، طبیعتأ زمینه و ناحیه ‌ش مشخص است ... اینکه کشوری به این‌گونه تهدید کند، این بسیار غیرمنطقی است".

مقام‌ های افغان و امریکایی با اشاره به نفوذ پاکستان بر طالبان، همواره تاکید کرده اند که اسلام آباد نقش مهمی را در روند صلح افغانستان بازی می‌کند.

پاکستان که در سال‌ های پسین ادعا کرده است که دیگر مانند گذشته بر طالبان نفوذ ندارد، اینک با کشیده شدن روابط آن کشور با هند، از اخلال در روند مذاکرات صلح با طالبان هشدار داده است.

آقای نصرالله در حالی از اخلال روند صلح افغانستان در نتیجۀ انتقامگیری احتمالی هند از پاکستان خبر می‌دهد که قرار است به تاریخ ۲۵ فبروری، زلمی خلیلزاد، نمایندۀ ویژۀ ایالات برای صلح افغانستان با نمایندگان گروه طالبان در قطر دیدار کند.


  
افسری ‌که پس از سه ‌سال و ده ماه اعتراض هنوز به حقش نرسیده‌ است
منبع: طلوع نیوز        تاریخ: 2/19/2019        

در قلب پایتخت در گوشۀ پارک شهرنو در کنار دو چادر اعتراضی، چادر اعتراضی نجیب ‌الله، یک افسر بارنشستۀ اردو قرار دارد. این چادر اعتراضی سه ‌سال و ده ماه می ‌شود که همچنان برپا است.

نجیب‌الله می ‌گوید بارها به نهادهای عدلی و قضایی و دیگر ارگان‌ های دولتی رفته تا حقوق پایمال شده‌اش را پس بگیرد، اما پاسخی نشنیده ‌است و سرانجام در این پارک چادر اعتراض برپا کرده ‌است.

این نظامی پیشین که هردو پا، یک دست و یک چشمش را هنگام وظیفه از دست داده‌ است می ‌گوید که چهارده سال می ‌شود نهادهای عدلی و قضایی نمی ‌توانند چهارونیم بسوه زمین وی را به او پس بدهند.

نجیب‌الله می ‌گوید که بربخش زمین او مسجد و بر بخش دیگرش سرک ساخته شده است: «من زمین پدری خود را می ‌خواهم. محاکم ولایت کابل غصب مطلق حکم می ‌کنند بر روابط ناسالم این اشخاص. دوسیۀ من به ولایت پروان می ‌رود جایداد به کابل، چرا دوسیه من به پروان برود.»

مطیع‌الله و روح‌الله، یکی از هلمند و دیگری از کابل، دو تبعۀ دیگری هستند که در پارک شهرنو کابل چادر اعتراض برپا کرده‌ اند.

مطیع‌الله، می ‌گوید او را بی‌عدالتی‌ها مجبور ساخته ‌است که از هلمند به کابل بیاید و با برپایی چادر، اعتراض کنند.

روح‌الله، هم می‌ گوید که پنج سال می ‌شود زمینش در کابل غصب شده ‌است و دختر شانزده ساله وی نیز ربوده شده است، اما هیچ نهادی آواز او را نمی ‌شنود: «من از رییس جمهور می‌ خواهم که دخترم را پیدا کنند. به هر دری که می زنم از این در به آن در و از آن در به در دیگر روانم می ‌کنند از رییس ‌جمهور می ‌خواهم که سرنوشت دخترم را معلوم کند. پنج سال است که بی‌ سرنوشت استم و هیچ نهاد عدلی و قضایی برای من کاری نکرده اند.»

در گوشۀ دیگر پارک شهرنو، ۱۱۳ روز است که معلولان، چادر اعتراض برپا کرده ‌اند. این معلولان، علت اعتراض شان را تبعیض در برابر خودشان می ‌گویند که به گفتۀ آن ‌ها سال‌ هاست ادامه دارد.

اسدالله امرخیل، مسؤول چادر اعتراض معلولان در این باره گفت: «ما از حکومت افغانستان حقوق بنیادی خود ما را می ‌خواهیم که در قوانین افغانستان آمده اند.»

کسانی که این چادرها را برپا کرده ‌اند، با نشان دادن سندها، می ‌گویند که نهادهای عدلی و قضایی و نیز نهاد های دیگر دولتی شکایت‌ های شان را نمی ‌شنوند.


  
'نگهبانان وزیر تحصیلات یک استاد پوهنتون کابل را لت ‌و کوب کردند'
منبع: طلوع نیوز        تاریخ: 2/19/2019        

محمود مرهون، یکی از استادان پوهنځی زبان و ادبیات پوهنتون کابل ادعا دارد که نگهبانان نجیب‌الله خواجه عمری، وزیر تحصیلات عالی روز یک ‌شنبه، وی را اهانت و لت وکوب کرده ‌اند.

وی می ‌گوید که این رویداد در حضور وزیر تحصیلات عالی هنگام بیرون شدنش از پوهنتون کابل انجام شده ‌است: «فردی از پشت سر که دارای بروت ‌های کلان و عینک بود آمد و من را در موتر زد و آمرانه برای من گفت که در موترت بشین.  موتر من، در موتر خورد و در همین لحظه با مشت بر دهن من کوبید که در نتیجۀ آن دهنم خون شد و وقتی که دیدم در داخل موتر وزیر تحصیلات عالی نیز نشسته بود.»

این استاد پوهنتون اکنون خواهان اعادۀ حیثیت اش است و از حکومت می ‌خواهد جلو به گفتۀ او زورگویی ‌ها را بگیرد: «هر فردی که در افغانستان زند‌گی می ‌کند، باید امن باشد و احترام شود و هیچ فردی نباید برایش بی احترامی و اهانت کند. من هیچ برتری نسبت به کسی ندارم، اما این حق من است که در برابر ظلمی که در حقم شده است ایستادگی کنم.»

هرچند وزارت تحصیلات عالی، حاضر به مذاکره در این مورد نشد، اما کمیتۀ بررسی این موضوع در پوهنتون کابل، در اعلامیه ‌یی خواهان برکناری امید گلستانی از نگهبانان آقای عمری کسی که عامل این رویداد گفته می ‌شود، از سمت اش شده ‌است.

در همین حال، شماری از استادان دیگر پوهنتون کابل این کار نگهبانان وزیر تحصیلات عالی را نکوهش می ‌کنند.

محمود اواب، استاد پوهنتون کابل، گفت: «بسیاری از استادان پوهنتون کابل و در مجموع استادان افغانستان از آقای وزیر خاطرۀ بد دارند.»

جمال ذکی، محصل پوهنتون کابل، گفت: «بی احترامی به یک استاد به هرنوعی که باشد به هیچ وجه قابل توجیه نیست.»

پیش از این نیز شماری از مقام‌ های حکومت به زورگویی ‌ها و اهانت اتباع کشور با بهره‌ گیری از امکانات و صلاحیت‌ های دولتی متهم شده ‌اند.



  
هند د کشمیر برید پاکستانی طراح کوونکی وسله وال وواژه
منبع: خبریال        تاریخ: 2/19/2019        

د هند تر ولکې لاندې په کشمیر کې د جیش محمد ډلې له لورې پنج شنبې په ورځ په یو ځانمرګې برید کې تر ۴۶ هندي پوځیان ووژل شول چې له دې برید وروسته هند پاکستان ته ګواښونه وکړل چې ګواکې برید د پاکستان په پلان شوی و.

د هند لومړي وزیر نرېندرا مودي د جیش محمد ډله د پاکستان تر واک لاندې یاده کړه چې د دوی له لورې یې ملاتړ کېږي د هند لومړي وزیر د دې ډلې په تړاو اسناد او شواهد هم پیدا کړی و چې د پاکستان پورې تړاو لري.

نن  د هندی رسنیو د معلوماتو له مخې په هند کې د ۴۶ پوځیان قاتل د جیش محمد ډلې مشهور قومندان عبدالرشید غازي د هندي پوځیانو له لورې ووژل شو د راپورونو له مخې نوموړی د پاکستان تبعه او په هندي کشمير کې د وروستي بريد طراح و.

هندی رسنۍ زیاتوي چې  ۳۵ کلن عبدالرشيد غازي شاوخوا يوه لسيزه وړاندې د جیش محمد ډلې سره يوځای شوی و او دا مهال یې د پرمختللیو چاودېدونکو توکو په جوړښت او سمبالښت کې تخصص درلود همدارنګه په دیني او نظامي زده کړو سمبال کس و.

پاکستان له دې ډلې ناخبري ښودلې وه خو معلومه شوه چې یاده ډله د پاکستان له لورې تقویه کېدله او د پاکستان په پلانونو یې بریدونه  په ګاونډیو هېوادونو کې کول د دې ترڅنګ د معلوماتو له مخې دې قومندان عبدالرشيد غازي په افغانستان کې هم د جګړې پراخه تجربه درلوده.

د هند لومړي وزیر له برید وروسته خپلو ځواکونو ته خبر ورکړی و چې د  دې ډلې ختمولو ته دې چمتو والی ونیسي چې نن یې د دې ډلې مخکښ قومندان وواژه.

د یادونې وړده چې  نن د هندي پوځیانو او جیش محمد ډلې ترمنځ هم په کشمیر کې مخامخ جګړه شوې وه چې څلور هندی پوځیان په کې وژل شوي دي.

 


  
د غزني د مُقر اوسېدونکي هم د ولایت غوښتنه کوي
منبع: تاند        تاریخ: 2/19/2019        

 د غزني د مُقر ولسوالۍ اوسېدونکو د دوشنبې په ورځ یو وار بیا مظاهره وکړه او له حکومت څخه یې وغوښتل چې مُقر دې ولایت شي.

د مُقر اوسېدونکو دا مظاهره یوه ورځ وروسته له دې وکړه چې د افغانستان د سیمه ییزو اورګانونو په قول په راپورونو کې وویل شول چې د افغانستان حکومت غواړي چې ۷ نوي ولایتونه تاسیس کړي.

افغانستان اوس ۳۴ ولایتونه لري.

د افغانستان له سیمه ییزو اورګانونو څخه د درز شویو معلوماتو له مخې، دې ادارې وړاندیز کړی چې په هرات کې دې دوه نوي ولایتونه (شینډنډ او اسلام کلا)، په غور کې (تیوره)، په ننګرهار کې (شینوار) په غزني کې (جاغوري)، په بدخشان کې (پامیر) او په فاریاب کې (اندخوۍ) ولایتونه جوړ شي.

دا په داسې حال کې ده چې اوس هم ډېر خلک پر ولایت د پنجشېر او دایکنډي پر بدلېدو انتقاد لري او دا دواړه ولایتونه د حامد کرزي له لوري پنجشېریانو او هزاره ګانو ته د امتیاز ورکولو په خاطر بولي.

د ځینو راپورونو له مخې نه په پنجشېر کې او نه په دایکنډي کې د یوې لویې ولسوالۍ هومره نفوس اوسي.

له همدې کبله د مُقر د خلکو اعتراض بې ځایه نه ښکاری.

دوی د کابل – کندهار لویه لار بنده کړه او ویې ویل چې مرکزي حکومت له اوږدې مودې راهیسې د دوی غوښتنې ته پام نه کوي.

مُقروالو خبرداری ورکړ چې که حکومت د دوی غوښتنې ته مثبت ځواب ونه وایه، اعتراضونو ته به دوام ورکوي او څوک به پرېنږدي چې پر کابل – کندهار لویې لارې تګ راتګ وکړي.

په همدې حال کې د پکتیکا یو شمېر اوسېدونکو د یوه بل ولایت غوښتنه کوي.

سره له دې چې د ننګرهار د شینوارو د څو ولسوالیو اوسېدونکي د جلا ولایت غوښتونکي دي خو یو شمېر نور ننګرهاریان فکر کوي چې که څو ولسوالۍ ورڅخه جلا شي، د دې ولایت اهمیت به کم شي.

ننګرهار له کابل وروسته د افغانستان تر ټولو ګڼ نفوسه ولایت دی.

د هرات په اړه هم ویل کېږي چې که شینډنډ، چې څو ولسوالۍ دي، او اسلام کلا ورڅخه جلا شي، نو ایا بیا به هم لومړی درجه ولایت وي؟


آريانا افغانستان آنلاین
تماس با ما برای ارسال مقالات: info@arianafghanistan.com  و یا spineghar@gmail.com 

Besucherzaehler