Skip to main content

مقالات
اخبار روز
حراست از زبان دری
لغت نامه
آرشیف ویدیوها
جنتری
سایت های افغانی
اداره
Go Search
  
حسین حیدری: کشمکش‌ها میان کمیسیون‌ های انتخاباتی   ملالی موسی نظام: روز جهانی اعلامیۀ ارزشمند حقوق بشر   محمد ظاهر عزیز : اعلامیۀ جهانی حقوق بشر   سمیع الدین افغانی: رښتینې څوک دي؟   شریف حکیم: فــروپاشـی مـعـیـارهـا   آریانا افغانستان آنلاین: هفتادمین سالگرد ابلاغیه اعلامیه حقوق بشر   ف، هیرمند: گرامیداشت از صدور "اعلامیۀ جهانی حقوق بشر"   عارف عباسی: آیا دلیلی برای خوشبینی به انتخابات آینده وجود دارد؟   یاسین حکیم: رابطۀ متقابل امنیت افغانستان    اخبار امروز (پښتو l دریاخبار روز های گذشته

 
  
فرانسه کې مظاهرې، پاریس له ټرمپ سیاسي مسلو کې د نه لاسوهنې غوښتنه وکړه
منبع: بی بی سی        تاریخ: 12/10/2018        

د فرانسې د بهرنیو چارو وزیر ژان ایو لو دریان د امریکا له ولسمشر وغوښتل چې د دغه هېواد سیاسي مسلو کې لاسوهنه ونه کړي.

نوموړي وویل، پاریس د واشنګټن کورنیو چارو کې لاسوهنه نه کوي او تمه لري چې سپینه ماڼۍ هم دا ډول سیاست خپل کړي.

د امریکا ولسمشر د شنبې په ورځ یوه ټوېټ کې وویل، د پاریس اقلیمي تړون سره مخالفت په فرانسه کې د وروستي تاوتریخوالي سبب شوی دی.

* فرانسه: روسیه "فضا کې زموږ جاسوسي کوي"

* فرانسه کې پر پوځيانو خېژول شوی موټر لټول کېږي

هغه دغه ټوېټ کې ادعا وکړه چې خلک نه غواړي پر چاپېریال ساتنه ډېرې پیسې ولګوي.

د ډونلډ ټرمپ اشاره د سونتوکو د ماليې لوړولو ته وه چې له امله یې فرانسه کې پراخې مظاهرې پیل شوې.

د اقتصاد لپاره کړکېچ

مظاهرې په زېړ واسکټو مشهورې دي.

د شنبي په ورځ نږدې ۱۲۵ زره کسانو مظاهره کړې وه، چې تر ۱۲ سوو ونیول شول.

په دې مظاهرو کې تاوتریخوالی کېږي او موټرو ته اور چول کېږي.

د فرانسې د بهرنیو چاروو زیر دغه مظاهرې د خپل هېواد اقتصاد ته ناورین او د ولسواکۍ او ټولنې لپاره کړکېچ بولي.

هغه پاریس کې د لاریونونو له امله زیانمنو پلورنځیو ته تللو سره وویل: دا د کار او کسب لپاره ناورین دی، د اقتصاد لپاره ناورین دی.

پاریس کې د شنبې ورځې مظاهره کې لس زرو کسانو ګډون کړی و، چې ډېر زیان یې واړاوه، د پلورنځیو ډېرې شیشې ماتې شوې، موټر وسوځول شول او هټۍ ولوټل شوې.

د یووالي غوښتنه

پر اتمه نږدې پنځوس موټر وسوځول شول.

په ورته مهال د فرانسې لومړی وزیر ایډوار فیلیپ دغو تاوتریخجنو مظاهرو پسې د ملي یووالي غوښتنه کړې ده.

هغه زیاتوي، د سوله ییزو لاریونوالو سره باید خبرې دوام وکړي.

"هیڅ ډول مالیې هم باید زموږ ملي یووالی له خطر سره مخ نه کړي. موږ باید له یو بل سره د خبرو او همکارۍ له لارې ملي یووالی ورغوو".

د فرانسې د حکومت یو ویاند هم وايي، چې د دغه هېواد ولسمشر ایمانویل مکرون به د دوشنبې په ورځ تلوېزوني وینا وکړي.


  
به شمول رئيس وظايف پنج مقام فدراسيون فوتبال به تعليق درآورده شد
منبع: پزواک        تاریخ: 12/10/2018        

کابل (پژواک، ١٨ قوس ٩٧): لوى څارنوالى افغانستان تاييد کرد که وظايف پنج مقام فدراسيون فوتبال افغانستان به شمول کرام الدين کرام رئيس فدراسيون را به تعليق درآورده است. 

ده روز قبل، روزنامه گاردین با نشر گزارشى، مسئولان فدراسیون فوتبال افغانستان را به «سوء استفاده جنسی» از اعضای تیم ملی فوتبال زنان افغانستان متهم کرد و در پى اين اتهامات، فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا) از آغاز تحقیقات در اين مورد خبر داده بود.

همچنان لوى څارنوالى کشور، از ایجاد تشویش و نگرانی در پی انتشار اين گزارش‌ اطمينان داده بود که در اين راستا تحقیقات «همه جانبه، منصفانه و قاطعانه» را انجام مى دهد.

جمشيد رسولى سخنگوى لوى څارنوالى، به آژانس خبرى پژواک گفت که به دنبال اتهامات يادشده، لوى څارنوالى هيئتى را جهت تحقيق و بررسى اين مسئله، توظيف کرد.

وى افزود: «اين هيئت به منظور تامين عدالت بيشتر، جمع آورى اسناد و شواهد موثق و برچيدن اخلال در جريان تحقيق، به لوى څارنوال پيشنهاد نمود که وظايف رئيس فدراسيون، معاون، سکرتر جنرال، مسئول امنيت و مسئول ولايات فدراسيون فوتبال، به حالت تعليق آورده شود، که اين پيشنهاد از سوى لوى څارنوال پذيرفته شد و وظايف اين اشخاص به حالت تعليق درآورده شد.»   

وى گفت که تحقيقات در اين مورد، به جديت ادامه دارد.

شفيع شاداب مسئول مطبوعات فدراسيون فوتبال کميته ملى المپيک گفت که تا حال در اين مورد، کدام مکتوب رسمى از سوى لوى څارنوالى به اين فدراسيون فرستاده نشده است و هر زمانى که مکتوب رسمى را دريافت کند، فدراسيون در اين زمينه عکس العمل خود را اعلام خواهد کرد.


  
په هندوستان کې د بزګرو ځان وژنې د دوی میرمنې اغیزمنوي
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 12/10/2018        

په هندوستان کې د تیرو دوو لسیزو په ترڅ کې د کافي کرنیزو حاصلاتو د نه ترلاسه کولو له کبله سلګونه زرو بزګرانو د بې وزلۍ او د پورونو په پایله کې ځان وژنه کړې. کارپوهان وايي چې دا کار په ځانګړې توګه میرمنې اغیزمنوي.

د مخدره توکو او جرمونو سره د مبارزې په برخه د ملګرو ملتونو په یوه وروستي رپوټ کې راغلي چې [هندوستان] د میرمنو له پاره تر ټولو خطرناک ځای دی، خو ویجای شري بهاګت په دې هکله معلومات نه لري، خو له دې موضوع سره همنظره ده. له دغه ځایه چیرته چې میرمن بهاګت ناسته ده څو متره لرې، ګڼ شمیر میرمنو لاسونه پورته کړي او له حکومت څخه د عدالت غوښتنه کوي. بهاګت هغوی ته وکتل او پوښتنه يې وکړه: «دا ښه دي خو څوک زموږ او زموږ له کورنیو ساتنه کوي؟»

 د بهاگت په نامه دغه هندۍ میرمن ۲۹ کلونه عمر لري او د هندوستان په شرقي ایالت ماهراشترا کې د واردها په ناحیه کې په بزګرۍ بوخته ده. د هندوستان په ایالتونو کې یو شمیر بزګران د کرنیزو حاصلاتو د کمښت، د بیو د لوړوالي او د پورونو د ډیروالي له کبله له کرنیز کړکیچ سره مخ دي. دغه څه د دې سبب ګرځیدلي چې په هندوستان کې هر کال ګڼ شمیر بزګران په ځان وژنه لاس پورې کړي.

د جرمونو پر وړاندې د هندوستان د ملي ادارې د خپرو شوو شمیرو له مخې د ۱۹۹۵ او ۲۰۱۰م کلونو په منځ کې شاوخوا ۲۵۷ زره بزګرانو ځان وژنه کړې ده. د «ټایمز» په نامه د هندوستان یوه ورځپاڼه اټکل کوي چې د هندوستان یوازې په ماهراشترا ایالت کې په ورځني ډول ۷ بزګران ځانونه وژني. په هندوستان کې کرنیز کړکیچ او د کروندګرو ځان وژنه د دې سبب ګرځیدلې چې د دې هیواد په پلازمینه نوي ډهلي کې د نومبر میاشتې په وروستیو کې پراخ لاریونونه ترسره شي. د دې لاریونونو له پاره په پلازمینه نوي ډهلي کې له ۱۰۰ زرو ډیر بزرګران راټول شوي وو او د هندوستان له لومړي وزیر نریندرا مودي څخه یې د دې ستونزې د حل غوښتنه کوله.

د میرمن بهاګت د خاوند په څیر په هندوستان کې زیاتره نارینه بزګران ځانونه وژني. د بهاګت خاوند هم څو ځله د خرابو کرنیزو حاصلاتو په ترلاسه کولو او د داخلي ستونزو له کبله خپل ځان وژنه  وکړه. دوی ۷ میاشتې سره واده کړی وو او د ځان وژنې پر مهال میرمن بهاګت میندواره وه. بهاګت وویل: «له ما څخه لاره ورکه وه. زه نه پوهیدلم چې زما شاوخوا څه پیښیږي.»

تر دې پیښې وروسته هغه د خپل مور او پلار کورته ولاړه، هغه کور چې پکې ورور یې هم د خرابو کرنیزو حاصلاتو له کبله ځان وژنه کړې وه. د ماشوم تر زیږیدو وروسته، د دغې میرمنې د خاوند کورنۍ له هغې سره ټولې اړیکې پرې کړي دي. هغې همدا راز هغه ځمکې چې په ګډه به یې ترې کار اخیست او هغه کور چې پکې ژوند یې کاوه، له لاسه ورکړ.

د ښځینه بزګروغږ

د هندوستان د کرنې په برخه کې د بهاګت په څیر د هندي میرمنو کیسو ته د جانبي مسایلو په سترګه کتل کیږي. فعالان وايي چې د کرنیز کړکیچ پر ضد په اعتراضونو کې په کمه اندازه ښځینه بزګرانو ته پاملرنه کیږي.

د هندوستان په مهاراشترا سیمه کې چې د ټول هندوستان په کچه پکې د ځان وژنې ډیرې پیښې رامنځ ته کیږي، د «سواراجیا میترا» په نامه د یوه سازمان بنسټ ایښودونکي آرتي بایس وايي: «په پټیو کې ۸۰ سلنه کارونه میرمنې کوي او په عین حال کې د هندوستان حکومت دوی د بزګرانو په توګه په رسمیت نه پیژني.»

خو د دې ټولو باوجود، په دې هیواد کې وضعیت کرار کرار د بدلون په لوري روان دی. د میرمن بهاګت په ګډون شاوخوا ۸۰ نورې میرمنې دوې اونۍ وړاندې نوي ډهلي ته ولاړې او هلته یې د اوسني وضعیت په هکله خپل غږ پورته او اعتراض وکړ. دوی په اعتراض کې د جنسیت حساسې مسئلې ته ګوته ونيوله او د یوې خوندي شبکې د جوړولو غوښتونکې شول. تر دې ټولو مهمه غوښتنه دا وه چې دوی د خپل شتون د په رسمیت پیژندلو غوښتنه وکړه.

د هندوستان د جرمونو د ملي ادارې د معلومانو په اساس په ۲۰۱۶م کال کې ډیواليتوب، بې وزلي، کورنۍ ستونزې او د ودونو اړونده ستونزې په دې هیواد کې د ځان وژنې د اصلي عواملو په توګه یاد شوي دي. له بل پلوه د کرنې په برخه کې ستونزې د ځان وژنو یوازې ۱۹،۵ سلنه تشکیلوي. په دې هیواد کې د بشري حقونو دفاع کوونکي سازمانونه پر دولت تور پورې کوي چې دغه ستونزې له پامه غورځوي او هغوی ته یې د حل لار نه ده موندلې


  
رییس جمهور غنی: برای تطبیق اصلاحات اراده جدی وجود دارد
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 12/10/2018        

حکومت افغانستان از "روز جهانی مبارزه با فساد اداری" تجلیل کرد. به گفته مقام‌های دولتی، اصلاحات چشمگیری در سکتورهای عدلی و قضایی، نهادهای امنیتی و خدماتی به وجود آمده است. اما مردم از فساد، اختلاس و کارشکنی شکایت دارند.

محمد اشرف غنی، رییس جمهور افغانستان روز یکشنبه در نشستی که با حضور نمایندگان نهادهای بین‌المللی و مقام‌های حکومتی در ارگ برگزار شد، گفت که تلاش می‌کند از طریق اصلاحات با فساد مبارزه کند و از این طریق به وضعیت زندگی مردم تغییر وارد نماید.

غنی تاکید کرد که برای اصلاحات باید باورمندی به این پدیده وجود داشته باشد و برای اصلاحات باید طرح وجود داشته باشد و اهداف آن تعیین شود. رییس جمهور غنی تاکید کرد که در برابر اصلاحات همواره مقاومت صورت می‌گیرد ولی او در این مورد جدی خواهد بود.

اصلاحات در امتحان کانکور نمونه واضحی بود که رییس جمهور غنی به آن اشاره کرد و گفت: «در گذشته کانکور یک نمونه واضح فساد بود. ده‌ها جوان ما انتحار کردند. هزارها جوان از جهت فساد در پروسه کانکور ناامید شدند. قیمت این همه بی عدالتی و فساد را اولاد غریب می‌پردازد». این در حالیست که این طرح مخالفانش را نیز دارد.

اصلاحات در نهادهای دولتی

رییس جمهور غنی در این کنفرانس گفت کسی در افغانستان باور نداشت که مقرری‌های دولتی بدون واسطه و پول امکان داشته باشد، در حالی که به گفته او، فعلا این پروسه با شفافیت انجام می‌شود و پست‌های دولتی تنها به آن عده از داوطلبان واگذار می گردد که توانایی و ظرفیت داشته باشند. آقای غنی گفت که ۲۲ هزار مقرری توسط کمیسیون اصلاحات اداری «با شفافیت کامل» انجام شده است.

رئیس جمهور غنی افزود که پیش از این دستگاه‌های عدلی و قضایی افغانستان بر اساس فساد تصمیم می‌گرفتند ولی در سه سال اخیر تغییرات واضح در این سکتور به وجود آمده است.

آقای غنی افزود که در گذشته قراردادها در وزارت داخله و دفاع، بر اساس روابط با شرکت‌ها و اشخاص داده می‌شد؛ ولی در حال حاضر این روند اصلاح شده و قراردادها در نتیجه پروسه شفاف داوطلبی به شرکت‌های واجد شرایط سپرده می‌شوند.

غنی گفت که پس از سال ۲۰۰۱ جامعه جهانی میلیاردها دالر به افغانستان کمک کرد ولی به دلیل این که مدیریت پول وجود نداشت و منافع شخصی بر منافع ملی ترجیح داده شد، این کمک‌ها نتوانست نیازمندی‌های افغانستان را رفع کند.

این در حالی است که مردم عادی می‌گویند مقام‌های دولتی همیشه از مبارزه با فساد سخن می‌گویند ولی در عمل کاری انجام نشده است. حشمت الله میرزاده، یک شهروند افغانستان گفت: «فساد در افغانستان هنوز جلوگیری نشده و در همه ادارات وجود دارد. نهادهایی که با فساد مبارزه می‌کنند، خودشان در فساد آلوده هستند».

تغییر نسلی

"حکومت وحدت ملی" در سال‌های اخیر برخی از چهره‌های جوان را در راس وزارت‌خانه‌ها و نهادهای دولتی گماشته است. رییس جمهور غنی گفت که این اقدام مخالفان زیادی داشت: «اگر در نهادها و در بخش قوای بشری از رهبران متعهد و جوان استفاده نکنیم، به این معنی است که ما دوباره به عقب بر می‌گردیم. آیا می‌خواهید در این پروسه از طرح ما حمایت کنید؟ زیرا این یگانه راه مبارزه با فساد است و یا می‌خواهید به عقب بر گردیم».

اما سازمان ملل متحد تاکید کرد که مبارزه با فساد باید در تمام ادارات دولتی اولویت داده شود و مردم و جامعه مدنی نیز سهم خود را در این عرصه ادا کنند. جاکلین میسن، نماینده اداره انکشافی ملل متحد در یک کنفرانس جداگانه در کابل در رابطه با مبارزه با فساد گفت: «امروز ملل متحد از ابتکارهای اصلاحات در افغانستان استقبال می‌کند و تاکید می‌نماید که همه نهادهای مدنی و دولتی باید برای شفافیت و حسابدهی دست به کار شوند».

ثبت دارایی‌ مقام‌های دولتی و تطبیق قانون دسترسی به اطلاعات دو موضوعی بود که سازمان ملل متحد به آن اشاره کرد. آقای میسن گفت که تطبیق قانون دسترسی به اطلاعات می‌تواند در مبارزه با فساد کمک کند.


  
یاماموتو: در بخش تامین صلح در افغانستان به همکاری‌ خود ادامه می‌دهیم
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 12/10/2018        

نماینده خاص سر منشی سازمان ملل متحد برای افغانستان می گوید، سازمان ملل متحد همکاری هایش در بخش تامین صلح در این کشور را ادامه می دهد.

نماینده سازمان ملل متحد می گوید، ادامه مبارزه با فساد اداری در افغانستان به خاطری ضروری است که این پدیده صلح دوامدار در این کشور را تهدید می کند.

تدامیچی یاماماتو نماینده خاص سرمنشی سازمان ملل متحد برای افغانستان که روز یکشنبه در مراسم تجلیل از روز جهانی مبارزه با فساد اداری در ارگ ریاست جمهوری در کابل صحبت می‌کرد گفت، سازمان ملل متحد برای از بین بردن موانع فراه راه صلح و همچنان تامین صلح در این کشور با حکومت و مردم افغانستان همکاری خواهد کرد.

"ما به همکاری دوامدار با مردم و حکومت افغانستان متعهد هستیم، این تعهد ما در بخش های صلح، پیشرفت های اجتماعی و مبارزه با فساد اداری است، ما در کنار این که تلاش های صلح را می ستایم اما با توجه به موانع که وجود دارد این پروسه زمان گیر خواهد بود."

آقای یاماماتو همچنان گفت، برای از بین بردن فساد اداری در این کشور به کار های مشترک نیاز است.

وی هرچند در این باره به کدام مثال اشاره نکرد که کدام نوع فساد صلح در افغانستان را سبوتاژ می کند اما گفت، اقدامات برای تامین صلح قابل ستایش است.

اظهارات نماینده خاص سرمنشی سازمان ملل متحد برای افغانستان در حالی مطرح می شود که حکومت افغانستان نیز به آغاز گفتگو های زود هنگام با مخالفان مسلح دولت و مبارزه با فساد اداری تاکید کرده است.

محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان در این مراسم گفت، بهای فساد را مردم غریب می پردازد اما حکومت وحدت ملی به خاطر تامین عدالت اجتماعی علیه فساد اداری اقدامات جدی انجام خواهد داد.

اما این که فساد اداری چگونه در برابر صلح موانع ایجاد می کند و نگرانی جامعه جهانی در این باره تا چه حد بجا است، عطاالرحمان سلیم معاون شورای عالی صلح روز یک شنبه در صحبت با رادیو آزادی گفت:

"بدبختانه یک عامل که مخالفان مسلح دولت در ظاهر آن را بهانه می کنند این است که به گفته آن ها در این کشور فساد است و ما بر علیه آن می جنگیم، در حالی که به باور ما کشتن مردم نمی تواند دلیلی باشد برای ختم فساد."

آقای سلیم همچنان می گوید، در کنار بخش های دیگر پروسه صلح نیز از بابت موجودیت فساد متضرر شده است.

به گفته وی، در صورت که فساد اداری به پایان برسد شکی وجود نخواهد داشت که حاکمیت قانون و تامین صلح نیز آسان خواهد شد.


  
رئیس جمهور فرانسه در مورد خواست‌ معترضان تصمیم ‌می‌گیرد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 12/10/2018        

سخنگوی حکومت فرانسه گفت یک روز بعد از اعتراضات خشن مظاهره کنندگان مسمی به "واسکت زردها" امانویل مکرون، رئیس جمهور فرانسه قرار است در اوایل هفته جاری تصمیم عمده یی را اعلام کند. اما او جزئیاتی درباره زمان و موضوع مورد اعلام ارائه نکرد.

متحدین ارشد مکرون روز جمعه گفته بودند که رئیس جمهور در هفته آینده سخنرانی خواهد کرد. مکرون از بلند بردن مالیات تیل دست کشید اما این اقدام در پایان دادن جنبش اعتراض واسکت زرد ها ناکام بود. آنها مالیات کمتر، بلند بردن دستمزد، و مزیت های بهتر تقاعدی را تقاضا دارند.

محبوبیت امانویل مکرون، رئیس جمهور فرانسه به پایین ترین سطح خود رسیده است. برخی از مظاهره چیان واسکت زردها می خواهند با حکومت مذاکره کنند. سایرین انقلاب می خواهند. این جنبش رهبر واضحی ندارد – و برای اکنون تقاضای شان واضح نیست.

درگیری "واسکت زردها" با پولیس

معترضین ضد حکومتی موسوم به "واسکت زردها" با پولیس ضد شورش در پاریس به روز شنبه درگیر شدند، موترها را آتش زدند، و به فروشگاه ها و رستوران ها آسیب رساندند. پولیس نیز از گاز اشک آور و موترهای آب پاش برای متفرق کردن معترضین استفاده کرد.

این مظاهرات وسیع در اعتراض به تصمیم بلند بردن مالیات تیل در این کشور بود. با تداوم این اعتراضات خواست های معترضین نیز بیشتر شده است.

اولیویر گلد فارب، معترض واسکت زرد گفت "ما با این معاش مان زندگی نمی توانیم، ما قبل از ختم هر ماه پول معیشت مان تمام می شود. و طبقه کارگر و متوسط به نسبت کسانی که عاید بیشتر دارند، مالیات بیشتر می پردازند."

یک معترض دیگر گفت "این یک مظاهره صلح آمیز است. برای ادامه صلح آمیز این اقدام ما خواهان تغییر رژیم استیم، این چیزی است که ما به آن توافق کردیم. این خواسته اکثر مردم و هر کسی است. ما دیگر آنها را نمی خواهیم. آنها دیگر اعتباری ندارند."

هوگو، مظاهره چی واسکت زرد گفت "ما به سیستمی اعتراض داریم که کارا نیست، اما این کار من نیست که بگویم این کار شود یا آن کشور نشود. این کار سیاستمداران مسلکی است. ما پیام می فرستیم که این سیستم دیگر کار نمی کند. همین حالا کاری به سرعت انجام دهید.

نظر سنجی ها حمایت عامه از این معترضین واسکت زرد ها را بلند نشان می دهد. الیان دابیگنی یک عابر پیاده است می گوید او نگرانی این معترضین را درک می کند.

الیان دابیگنی یک عابر پیاده گفت "اما من همچنین در کار در ماداگاسکار دخیل استم، و می دانم که مردم آنجا چگونه زندگی می کنند. و در مقایسه با آن می توانم بگویم که وضع فرانسوی ها خراب است."

در همین حال، هزاران فرانسوی دیگر در یک اعتراض بسیار متفاوت که اتخاذ اقدامات بیشتر در مبارزه با تغیر اقلیم بود روز شنبه در سراسر فرانسه به راهپیمایی پرداختند. در برخی موارد، معترضین واسکت زردها نیز به این مظاهرات پیوستند.


  
عبدالله: د کوکنارو د فصل د اړولو پر پلان کار روان دی
منبع: باختر        تاریخ: 12/10/2018        

د افغانستان په ختیځو او جنوبي ولایتونو کې سږکال هم ډیرو بزګرانو کوکنار کرلي دي.

د افغانستان په ختیځو او جنوبي ولایتونو کې سږکال هم ډیرو بزګرانو کوکنار کرلي دي.

اجرائیه رئیس عبدالله د شنبې په ورځ ( لیندۍ ۱۷ مه) د سپېدار په ماڼۍ کې د وزیرانو شورا د نشه يي توکیو سره د مبارزې فرعي کمټې غونډه ته په وینا کې وویل، په هر دلیل، چې سږکال د کوکنارو کر او تولید کم شوی افغانانو لپاره د خوشالۍ خبره ده.

ښاغلي عبدالله وویل " که څه هم متاسفانه د افغانستان په ځینو سیمو کې درې ځلې کوکنار کرل کیږی،خو بیا هم د نشه یې توکو د تولید او د کر د کچې ټیټیدل د افغانستان خلکو ته یو ښه خبر دی".

په افغانستان کې د کوکنارو د کر او اپینو د تولید په اړه د ملګروملتونو د نشه یي توکو او جرمونو سره د مبارزې د دفتر " یواین او ډي سي" او د افغان حکومت یوه ګډه سروې، چې د روان لمریز کال د لړم په ۱۹ مه خپره شوې، په تیرو دریو کلونو کې د لومړي ځل لپاره په دغه هیواد کې د کوکنارو د کر او اپینو د تولید د کمیدو خبر ورکړی دی.

د دغې سروې له مخې په روان لمریز کال کې په افغانستان کې پر ۲۶۳۰۰۰ هکتاره ځمکه کوکنار کرل شوي وو، چې د تیرکال پرتله ۲۰ فیصده کم وو.

همداشان سږکال په افغانستان کې ۶۴۰۰ ټنه اپین تولید شوی، چې د تیرکال پرتله ۲۹ فیصده کموالی ښيي.

تیر ۱۳۹۶ لمریز کال کې په دغه هیواد کې پر ۳۲۸۰۰۰ هکتاره ځمکه کوکنار کرل شوي وو.

همداشان تیرکال په افغانستان کې د اپینو تولید ۹۰۰۰ ټنو ته رسیدلی وو.

د ملګروملتونو د نشه یي توکو او جرمونوسره د مبارزې د دفتر " یواین او ډي سي" او د افغان حکومت د دغې ګډې سروې پر اساس تېر کال د نورستان، خوست، بامیان، کندز، لوګر، پکتیکا، پکتیا، پنجشیر، پروان او وردګ ولایتونو کې کوکنار نه وو کرل شوي، خو د تخار ولایت، چې پخوا په کې کوکنار نه کرل کیدل سږکال په دغه ولایت کې په ۲۵۱ هکتاره ځمکه کوکنار کرل شوي وو.

د دغې سروې له مخې دهلمند په ولایت کې سږکال یو ځل بیا د ټول افغانستان پرتله ډیر کوکنار کرل شوي وو.

اجرائیه رئيس عبدالله هم د هلمند په ولایت کې د کوکنارو د کر په زیاتوالي اندیښنه وښودلې او ویلي دي، چې افغان حکومت د کوکنارو د را روان فصل د اړولو لپاره یو پلان باندې کارکوي.

ښاغلي عبدالله وویل " البته بیا هم د هلمند په ولایت کې د کوکنارو کر او اپینو د تولید د زیاتوالي په اړه ارقام لرو، چې هيښوونکي دي".

ښاغلي عبدالله وویل، د امنیت په شورا کې به د کوکنارو د اړولو په پلان خبرې وشي.

افغان حکومت هرکال د نړیوالې ټولنې په مالي او تخنیکي مرسته په یو شمیر ولایتونو کې د کوکنارو ولاړ فصل اړوي، چې اکثره دا کار د اپینو د تولید څو اونۍ وړاندې ترسره کیږي.


  
غني: سوله باید ټول افغانستان لپاره وي نه یوازې کابل لپاره
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 12/10/2018        

ولسمشر محمد اشرف غني د یکشنبې په ورځ د «لېندۍ پر۱۸مه» په ارګ کې د سولې په اړه د افغان ښځو د ملي اجماع په غونډه کې ویلي چې د سولې په پروسه کې باید کابل محور نه، بلکې افغانستان محوره واوسو.

افغان مېرمنې

له ولسمشرۍ ماڼۍ څخه په خپره شوې اعلامیه کې راغلي چې ښاغلي غني د سولې په اړه د مېرمنو د خبرو تر اورېدو وروسته ویلي چې:"د هېواد په اساسي قانون کې هر راتلونکی بدلون به د هغه میکانیزم پر بنسټ وي چې اساسي قانون تشریح کړی وي."

هغه وايي چې ملي یووالی د هېواد د اتفاق کیلي ده او په ملي یووالي کې د ښځو رول مهم دی.

افغان ولسمشر پر داسې مهال د سولې په مشورتي بورډ کې د ولایتي مېرمنو د ونډې پر زیاتوالي ټینګار کوي چې څو ورځې مخکې یوناما هم د سولې په بهیر کې د مېرمنو پر ونډې ټینګار کړی و.


  
قضا، سارنوالی و معارف 'فاسدترین' نهاد‌ها در افغانستان اند - سروی
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 12/10/2018        

نتایج یک سروی تازه دیده بان شفافیت افغانستان نشان می دهد که در سال ۲۰۱۸ میلادی، حجم فساد اداری در افغانستان بالغ بر ۱.۷ میلیارد دالر می شود. در ۲۰۱۶ میلادی این رقم به ۲.۹ میلیارد دالر می رسید.

دیده بان شفافیت افغانستان یک شنبه (۱۸قوس) گفت که علیرغم موجودیت گسترده فساد اداری در افغانستان، افزایش فقر و ناامنی ها، سبب شده اند تا مردم توان پرداخت رشوت را نداشته باشند که امر فساد اداری را کاهش داده است.

بربنیاد این سروی، محاکم، لوی سارنوالی و وزارت معارف، فاسدترین نهادها معرفی شده اند.

در این سروی، ۱۱ درصد پاسخ دهندگان، محاکم را از جمله فاسدترین نهادی افغانستان دانسته، ۱۰ درصد دیگر وزارت معارف را فاسدترین نهاد گفته و ۹ درصد نیز گفته اند که لوی سارنوالی از فاسدترین اداره‌ های افغانستان است.

در این سروی که با ۸۰۰۰ نفر در تمامی ۳۴ ولایت افغانستان صحبت شده است، اکثر پاسخ دهنده گان به دیده بان شفافیت افغانستان گفته اند که هیچ پیشرفتی در امر مبارزه با فساد اداری صورت نگرفته است و این "مشکل بسیار جدی" است.

در بخشی از این سروی آمده است که در سال ۲۰۱۸ میلادی، ۴ میلیون و ۶۰۰ هزار تن به پرداخت رشوت ناگزیر شده است، در حالیکه در ۲۰۱۶ میلادی، ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار تن از سوی نهادهای حکومتی افغانستان ناگزیر به پرداختن رشوت شده بودند.

دیده بان شفافیت افغانستان گفت که هرچند، شمار پرداخت کننده گان رشوت افزایش یافته است، اما اوسط رشوت هایی که پرداخت شده است، کاهش یافته است.

به گونه مثال، در سال ۲۰۱۶ میلادی، اوسط رشوت ۱۴۱۱۵ افغانی برآورد شده بود، اما در ۲۰۱۸ میلادی، این رقم به ۸۹۵۵ افغانی کاهش یافته است.


  
کشمکش کمیسیون‌های انتخاباتی در مورد آرای کابل ادامه دارد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 12/10/2018        

کمیسیون شکایات انتخاباتی روز پنجشنبه اعلام کرد که به دلیل "ارتکاب جرایم انتخاباتی توسط برخی مسوولان کمیسیون انتخابات" آرای انتخابات ولسی جرگۀ کابل باطل است.

اما پس از مداخله حکومت و جلسه مشترک دو کمیسیون انتخاباتی با مسوولان ارشد دولت به روز جمعه ۱۶ قوس (هفتم دسمبر) کمیسیون شکایات انتخاباتی توافق کرد تا تصمیم خود مبنی بر ابطال همه آرای انتخابات پارلمانی ولایت کابل را باز نگری کند.

در این جلسه قرار بر آن شد تا کمیسیون مستقل انتخابات اسناد ضروری چون فهرست رایدهندگان، مراکز انتخاباتی بایومتریک شده، ژورنال‌ها، جدول‌های نتایج و سایر مدارک را در جریان ۴۸ ساعت در اختیار کمیسیون شکایات انتخاباتی قرار دهد.

داکتر علی رضا روحانی، سخنگوی کمیسیون شکایات انتخاباتی، عصر یک شنبه ۱۸ قوس (۹ دسمبر) به صدای امریکا گفت که کمیسیون مستقل انتخابات تا کنون این اسناد را فراهم نکرده است.

آقای روحانی در پی جلسۀ مشترک با اعضای کمیسیون مستقل انتخابات گفت که باید بازشماری آرای موجود ولایت کابل به گونۀ شفاف صورت گیرد، زیرا به گفتۀ وی روش قبلی مملو از "تقلب و تخلف" بود. او گفت "کمیسیون مستقل انتخابات تعهداتی دادند که کار را انجام می دهند و ما منتظر عملی شدن وعده های شان استیم ".

در همین حال، مسوولان کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان مدعی اند که تمام اسناد مورد نیاز را در دسترس کمیسیون شکایات انتخاباتی قرار داده است.

عبدالعزیز ابراهیمی، معاون سخنگوی کمیسیون مستقل انتخابات، گفت روند بازشماری و تفتیش آرای کابل از چهار روز به اینسو متوقف شده است تاکمیسیون شکایات انتخاباتی از این روند نظارت کند.

آقای ابراهیمی به صدای امریکا گفت که در صورتیکه دوشنبه ۱۹ قوس (۱۰ دسمبر) اعضای کمیسیون شکایات انتخاباتی به خاطر ادامۀ بازشماری آرای کابل حضور نیابند، آرا در حضوراعضای نهادهای ناظر انتخاباتی، نمایندگان احزاب سیاسی و نامزدان بازشماری و تفتیش خواهد شد.

نهادهای ناظر بر انتخابات هشدار می‌دهند که اگر روحیۀ همکاری میان کمیسیون‌های انتخاباتی همچنین "ضعیف" باشد، خطر آن وجود دارد که بار دیگر روند انتخابات افغانستان به بحران کشانده شود.


  
وروستي خبرونه
منبع: پزواک        تاریخ: 12/9/2018        


  
"طرح جدید مشترک، هرگز به معنای سهمیه بندی کانکور نمی باشد"
منبع: پزواک        تاریخ: 12/9/2018        

کابل (پژواک، ١٧ قوس ٩٧): طرح جدید مشترک وزارت تحصیلات عالی و معارف، هرگز به معنای سهمیه بندی برای امتحان کانکور نمی باشد.

اين مطلب را فیصل امین سخنگوی وزارت تحصیلات عالی، امروز طی یک کنفرانس مطبوعاتى بيان داشت.

وى گفت که وزارت‌های تحصیلات عالی و معارف، برای انکشاف متوازن در عرصۀ تحصیلات عالی و تربیه کادرهای محلی در مناطق کمتر انکشاف یافتۀ کشور، طرح تازه ای را در زمینۀ کانکور به کابینه پیشنهاد کرده بود که مورد تأیید قرار گرفته است.

وى علاوه کرد که بر اساس این برنامه، ۷۵ درصد از سیت‌های کانکورِ امسال، مانند گذشته به گونه عمومی و ۲۵ درصد آن به سطح زون‌ها به رقابت گذاشته می شود.

امين افزود: "این طرح هرگز به معنی سهمیه بندی نبوده و زمینه شفاف راه یافتن افراد واجد شرایط را به پروسه کانکور فراهم می سازد."

همچنان در اين نشست، نوریه نزهت سخنگوی وزارت معارف نیز گفت که هدف از این طرح، تقسیم بندی بر اساس قوم و ملیت نه، بلکه فراهم سازی زمینه تعلیم و تحصیل متوازن برای تمامی جوانان افغانستان است.

به گفته وى؛ هدف این برنامه تربیه کادرهای محلی و رشد ظرفیت‌ها و استعدادهای جوانانی است که در مناطق مختلف کشور، از راه یافتن به کانکور بازمانده اند.

نزهت افزود که امتحان سراسری کانکور امسال نیز مانند گذشته به صورت عمومی برگزار می شود؛ اما برای ۲۵ درصد سیت‌های کانکور در رشته‌های طب، انجنیری، حقوق، اقتصاد، زراعت وکمپیوترساینس، تنها در سطح هر زون رقابت صورت می گیرد.

طبق معلومات وى براساس این برنامه، تمام کشور به شمول پایتخت، بر اساس رشته‌های مورد نیاز، در هشت زون تقسیم بندی شده و سهمیه رشته‌های مورد نیاز با توجه به دریافت بالاترین نمره کانکور در نظر گرفته شده است.

قابل ذکر است که طرح تازۀ کانکور، از سوی وزارت معارف وتحصیلات عالی به گونه مشترک به کابینه پیشکش شده بود، که هفته گذشته مورد تأیید قرار گرفت.

اين در حاليست که تعداد زيادى از کاربران صفحات اجتماعى، با اين مسئله مخالف اند و اين را به گونه اى حق تلفى شاگردان ممتاز ميدانند.


  
هلمند ـ ځانګړو ځواکونو د طالبانو له بنده یو شمیر ملکیان آزاد کړي
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 12/9/2018        

افغان چارواکو ویلي چې په هلمند ولایت کې د افغان ځانګړو ځواکونو د یو لړ عملیاتو په پایله کې د طالبانو له بنده ۱۱ ملکي زندانیان آزاد کړل شوي دي. طالبانو په دې وروستیو کې د ملکیانو په بندي کولو لاس پورې کړی دی.

د شنبې په ورځ (د ۲۰۱۸م کال د دسمبر میاشتې په ۸ نیټه) یوه افغان چارواکي وویل چې په جنوبي ولایت هلمند کې د افغان ځانګړو ځواکونو په یو لړ عملیاتو کې د طالبانو له بند څخه ۱۱ ملکي زندانیان آزاد کړل شوي دي. د پوځ ویاند ولي خان په دې تړاو ویلي چې دغه کسان د څو میاشتو راهیسې د هلمند ولایت په سنګین ولسوالۍ کې د طالبانو په بند کې ساتل کیدل. د ولي خان په خبره طالبانو پر دغو کسانو باندې له پوځ سره د مرستې تور پورې کړی وو. په دې عملیاتو کې امنیتي ځواکونو ته کومه مرګ ژوبله نه ده اوښتې.

په عین حال کې په وروستیو میاشتو کې افغان ځانګړو ځواکونو په دغه جګړه ځپلي ولایت کې د طالبانو له بیلابیلو زندانونو څخه د میرمنو او ماشومانو په ګډون په لسهاوو ملکي زندانیان آزاد کړي دي.

بل لوري ته د هیواد په شمالي ولایت جوزجان کې د هوايي عملیاتو په ترڅ کې د طالبانو یو مهم قومانان وژل شوی دی. په بلخ ولایت کې د ۲۰۹ شاهین قول اردو د مطبوعاتو مسوول حنیف رضايي ویلي چې د ولي محمد په نامه د طالبانو دغه قوماندان په جوزجان ولایت کې د امنيتي ځواکونو یو له مهمو هدفونو څخه وو. رضايي د هوايي عملیاتو په هکله وویل چې د جوزجان ولایت په فیض آباد ولسوالۍ کې د هوايي بریدونو په پایله کې د طالبانو د دغه مهم قوماندان درې تنه نیږدې کسان ټپیان شوي هم دي.

تیره اونۍ د ملا منان په نامه د طالبانو یو مهم مشر په جنوبي هلمند ولایت کې د امریکايي ځواکونو د یوه هوايي برید په پایله کې ووژل شو. ملا منان د هلمند ولایت له پاره د طالبانو والي او د دې ډلې یو له مهمو پوځي قوماندانانو څخه شمیر کیدو.


  
وزارت تحصیلات عالی: هدف از طرح جدید کانکور تربیه کادر در ولایات است
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 12/9/2018        

حکومت افغانستان تصمیم گرفته است تا فرصت‌های تحصیلی بیشتری را از طریق سهمیه‌بندی کانکور در اختیار دانش‌آموزان ولایات کمتر انکشاف یافته قرار دهد. هدف از این اقدام، انکشاف متوازن در عرصه تحصیلات عالی خوانده شده است.

براساس طرح جدید حکومت افغانستان ۷۵ درصد سیت‌های کانکور سال ۱۳۹۷ مانند گذشته به رقابت گذاشته می‌شود. به این معنی که فارغان مکاتب می‌توانند برای بدست آوردن رشته‌های دلخواه شان در دانشگاه‌ها رقابت کنند. اما ۲۵ درصد سیت‌های کانکور در سطوح زون‌ها به رقابت گذاشته می‌شود.

وزارت تحصیلات عالی افغانستان گفته است که هدف از این اقدام، تربیه کادرهای محلی و رشد ظرفیت‌ها و استعدادهای جوانانی است که در مناطق مختلف افغانستان از راه یافتن به کانکور باز مانده‌اند.

وزارت‌های معارف و تحصیلات عالی افغانستان روز شنبه در مورد این طرح توضیح دادند. فیصل امین سخنگوی وزارت تحصیلات عالی گفت: «این طرح سهمیه بندی نیست. کانکور ما پروسه رقابتی است و همه ملت به آن اجماع دارند و موافقند که کانکور یک پروسه ملی و رقابتی است.»

آقای امین افزود که هدف این طرح تربیه کادرها برای ولایاتی است که با کمبود نیروی متخصص روبروهستند: «ما در ولایت پکتیکا یک نفر داکتر نداریم چطور کنیم؟ ما در ولایت دایکندی با کمبود متخصص در پنج رشته مواجه هستیم. در ولایات پکتیا، خوست، نورستان، فراه و سرپل و جوزجان نیز با همین مشکل مواجه هستیم و مشکلات داریم.»

وزارت تحصیلات عالی می‌گوید افرادی که در دانشگاه‌ها تحصیل می‌کنند پس از فراغت به ولایات شان نمی‌روند و این موضوع سبب می‌شود تا دولت افغانستان در تطبیق برنامه‌های انکشافی خود با مشکل مواجه شود. آقای امین تاکید کرد که ۲۵ درصد از فارغان نیز پس از سپری کردن امتحان کانکور اختصاصی وارد دانشگاه‌ها خواهند شد.

استدلال منتقدان

منتقدان این طرح به این باورند که تطبیق سهمیه‌بندی کانکور راه را برای فارغ التحصیلانی که زحمت می‌کشند و درس می‌خوانند می‌بندد و در مقابل زمینه را برای ورود آسان دانش‌آموزانی فراهم می‌کند که درس نخوانده‌اند و به دلیل زندگی در یکی از ولایات کمتر انکشاف یافته به دانشگاه‌ها راه پیدا می‌کنند.

زرمینه که صنف دوازدهم است و قرار است در امتحان کانکور شرکت کند به دویچه وله گفت: «من امسال صنف دوازده را تمام می‌کنم و امتحان کانکور را در پیش دارم. فکر می‌کنم تمام زحمت‌هایی که کشیده‌ام هدر رفته است.»

اما موافقان این طرح استدلال می‌کنند که باید زمینه برای تحصیل جوانانی که در ولایات محروم زندگی می‌کنند، فراهم شود. در بسیار ولایات افغانستان فارغان مکتب‌ها به کورس‌های آمادگی کانکور دسترسی ندارند و حتا به دلیل ناامنی و جنگ نمی‌توانند درس‌های مکتب را به درستی تکمیل کنند.

سخنگوی وزارت تحصیلات عالی افغانستان گفت که امتحان سراسری کانکور امسال نیز مانند سال‌های گذشته برگزار می‌شود اما برای ۲۵ درصد سیت‌های کانکور در رشته‌های طب، انجنیری، حقوق اقتصاد، زراعت و کمپیوتر ساینس تنها در سطح هر زون رقابت صورت می‌گیرد.

براساس این برنامه، تمام ولایات افغانستان به شمول پایتخت براساس رشته‌های مورد نیاز در ۸ زون تقسیم بندی شده و سهمیه رشته‌های مورد نیاز با توجه به دریافت بالاترین نمره کانکور در نظر گرفته شده است.

طرح حکومت افغانستان برای سهمیه‌بندی کردن امتحان کانکور با واکنش‌های زیادی در فضای مجازی روبرو شده است. کاربران شبکه‌های مجازی با این طرح مخالفت کرده و تاکید کرده‌اند که رقابتی بودن امتحان کانکور نباید زیر سوال برود زیرا در چنین صورتی انگیزه برای درس خواندن و آموزش از بین می‌رود.


  
طالبان: له امریکایانو سره د خپلو بندیانو پر خوشي کېدو خبرې کوو
منبع: بی بی سی        تاریخ: 12/9/2018        

 افغان حکومت په دې اړه څه نه دي ویلي

د طالبانو باوري سرچينو بي بي سي ته ویلي، د دوی مرکچي پلاوی له امریکایي لوري سره د افغان دولت له زندانونو د زرګونه طالب زندانیانو د خوشې کېدو پر سر هوکړې ته نژدې شوی دی.

دغه سرچینې د نوم نه ښودو په شرط وایي چې د دغه کار موخه د سولې ټینګښت لپاره د باور فضا رامنځ ته کول ښودل شوي دي.

افغان حکومت په دې اړه څه نه دي ویلي، خو د چارو کتوونکي وایي، د ملابرادر او څو نورو طالب چارواکو له راخوشې کېدو داسې ښکاري چې ممکن دواړه لوري دې هوکړې ته رسیدلي وي.

داسې ښکاري چې طالب او امریکایي چارواکي د سولې په تړاو له څو ناستو وروسته اوس عملي ګامونو ته نژدې شوي دي.

د طالب بندیانو خوشې کول، په څو شویو غونډو کې د طالبانو له عمده غوښتنو څخه وو.

سرچینه وایي چې د طالب بندیانو د خوشې کېدو پر سر وروستی ځل خبرې څو ورځې وړاندې په اسلام اباد کې د زلمي خلیلزاد او طالب استازو ترمنځ شوي دي.د انځور حقوق سرچینه وایي چې د طالب بندیانو د خوشې کېدو پر سر وروستی ځل خبرې څو ورځې وړاندې په اسلام اباد کې د زلمي خلیلزاد او طالب استازو ترمنځ شوي دي.

اوس د طالبانو یوې باوري سرچینې بي بي سي ته منلې چې د دوی او امریکا مرکچي پلاوی د لسګونه زره طالب بندیانو د خوشې کېدو پر سر هوکړې ته نژدې شوي دي.

دا سرچینه وایي، طالبانو سره درې زره حکومت پلوه کسان بندیان دي، خو له دولت سره د طالب زندانیانو شمېر بیا شاوخوا لس زره یادوي.

سرچینه وایي چې د طالب بندیانو د خوشې کېدو پر سر وروستی ځل خبرې څو ورځې وړاندې په اسلام اباد کې د زلمي خلیلزاد او طالب استازو ترمنځ شوي دي.

په همدې حال کې د طالبانو د زندانونو د چارو یوې سرچینې هم بي بي سي سره خبرو کې ویلي چې د خپلو زندانیانو نوملړ یې چمتو کړی او امریکایي لوري ته یې سپارلی دی.

د افغانستان د زندانونو ریاست هم مني چې له دوی سره د ترهګریزو جرمونو په تور شاوخوا اته زره کسان زنداني دي.

د غزني پر محبس د طالبانو په برید کې ۳۵۵ طالب بندیان تښتېدلي

پاکستان اووه تنه ‌طالب بندیان خوشي کوي

''پنځه طالب بندیان له ګوانتانامو قطر ته لېږدول کېږي''

دوی وایي، بګرام زندان کې هم په دې تور زندانیان شته چې کره شمیر یې ورته نه دی معلوم.

د بندیانو د راخوشې کېدو د احتمالي هوکړې په اړه مو د ولسمشرۍ ماڼۍ نظر وپوښت، دوی ویل چې په دې اړه خبرې د لویې څارنوالۍ دنده ده.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد هم دا خبرې نه رد او نه تائید کړې.

سیاسي شنوونکی وحید مژده چې د سولې هڅې له نژدې څارې وایي، د ملابرادر او یوشمیر نورو طالب چارواکو له خوشې کېدو داسې ښکاري چې ممکن امریکا او طالبان د بندیانو په خوشې کېدو هوکړې ته نژدې شوي وي.

قطر ته د خلیل زاد لومړي سفر کې هلته طالبانو له هغه نه درې غوښتنې درلودې چې هغه د دوی د بندیانو خوشې کول یا د بندیانو بدلول وو.

دویمه غوښتنه دا وه چې ددوی د رهبرانو نومونه دې له تور لیسته وویستل شي. او دریم د بهرنیو سرتیرو د وتلو لپاره تاریخ مشخصول.

امریکایان غواړي په دې مسئله کار وکړي. څه موده وړاندې هم داسې اوازې وې چې ځینې بندیان د څرخي پله له زندان نه د بګرام زندان ته لېږدول شوي دي.

که داسې وشي، ښيي چې امریکایانو دا ګام د اعتماد جوړونې لپاره پورته کړی.

بندیان

د افغانستان د جګړې د پای ته رسولو لپاره چې په تاریخ کې د امریکا تر ټولو اوږده جګړه بلل شوې، هڅې د پخوا پرتله ګړندۍ شوي.

د افغانستان سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت استازي زلمي خلیل زاد هم تراوسه درې ځله په دې موخه د سیمې هېوادونو ته سفرونه کړي.

نوموړی اوس هم په همدې موخه په یوه اتلس ورځنې سفر بوخت دی چې په ترڅ کې یې تراوسه پاکستان، افغانستان، روسیې او ازبکستان ته تللی او تمه ده بلجیم، متحده عربي اماراتو او قطر ته هم ولاړ شي.

نوموړی د پنجشنبې په ورځ کابل ته د خپل سفر پر مهال د خپلو لاسته راوړنو جزیات مشخص نه کړل.


  
یک هیئت افغانی به هدف حل مشکلات انتقال گاز، به ترکمنستان می رود
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 12/9/2018        

ارشیف
ریاست اجرائیه حکومت افغانستان می گوید، یک هیئت افغانی به هدف حل دایمی مشکلات تجار این کشور در بخش انتقال گاز، به ترکمنستان می رود.

ریاست اجرائیه حکومت افغانستان می گوید، یک هیئت با صلاحیت به ترکمنستان سفر می کند تا مشکلات تجار افغان بر سر انتقال گاز از آن کشور را به گونه دایمی حل کند.

فریدون خوزون معاون سخنگوی این ریاست روز شنبه به رادیو آزادی گفت، در این هیئت نمایندگان وزارت های خارجه، تجارت و برخی ادارات دیگر شامل اند. او افزود:

فریدون خوزون "رئیس اجرائیه یک هیئت را از وزارت‌های خارجه، صنعت و تجارت، اتاق تجارت، نورم و استندرد و ریاست اجرائیه تعیین کرده تا به ترکمنستان برود و در باره گاز وارداتی استندرد صحبت کند و گاز که ستندرد نمی باشد باید دوباره مسترد شوند."

افغانستان و ترکمنستان با هم در بخش گاز تجارت رسمی دارند که افغانستان هشتاد درصد گاز مورد نیاز خود را از ترکمنستان وارد می‌کند.

این در حالی است که حکومت افغانستان حدود ۳۰ تانکر گاز را در بندر آقینه به دلیل بی‌کیفیت بودن گاز آن توقف داده است.

اتاق تجارت و صنایع افغانستان می گوید، حکومت ترکمنستان این گاز را دوباره مسترد نخواهد کرد.

مسئولان در این اتاق گفته اند که سال گذشته هم این مشکل موجود بود و ترکمنستان بر خلاف استندرد‌های قبول شده گاز را با کیفیت پایین به افغانستان صادر می کرد.

اتاق تجارت و صنایع افغانستان اقدام اخیر حکومت را برای اعزام هیئت به ترکمنستان استقبال می کند.

خان جان الکوزی معاون این اتاق روز شنبه به رادیو آزادی گفت، این وظیفه حکومت است تا جلو انتقال گاز بی‌کیفیت به کشور را بگیرد و همچنان مشکلات تجار را در این بخش حل کند. او افزود:

خان جان الکوزی

"این وظیفه حکومت است تا در باره کار و بار تجارتی تدابیر بگیرد، مشکلات را با کشور مربوط مطرح کند، حکومت افغانستان برای حل مشکلات تجارتی با ترکمنستان اقدام خوبی کرده‌است."

کارشناسان محیط زیست نیز می گویند، حکومت برای حفاظت محیط زیست باید جلو واردات گاز و تیل بی کیفیت را بگیرد.

اما اتاق تجارت و صنایع می‌گوید، تجار افغان مطابق لایحۀ حکومت مواد تجارتی را وارد می کند که از کیفیت بالا برخوردار اند.


  
په پکتیکا کې د سلګونو ښوونځيو لپاره ودانۍ جوړېږي
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 12/9/2018        

د کليو د پراختيا او بيارغونې وزارت له خوا په پکتيکا ولايت کې د ۱۵۳ ښوونځيو لپاره د ودانيو د جوړولو چارې پيل شوې دي.

پکتیکاوال وایې چې دغه پروژه به زده کوونکو او ښوونکو ته مناسب درسي چاپېريال برابر کړي.

د ښوونځیو د جوړولو کار به په دوو کلونو کې پاي ته رسېږي. د کليو د پراختيا او بيارغونې وزارت پلان لري چې په افغانستان کې د ۶۰۰۰ ښوونځیو لپاره ودانۍ جوړې کړي.

د پکتيکا د والي مرستيال شېربادشاه ارګوني د ودانیو د بنسټ ډبرې ايښودو پرمهال خبريالانو ته وويل چې دغو ښوونځيو ته ۸ ميليونه ډالر ځانګړي شوي دي. د ارګوني په وینا نوې ودانۍ به ګڼو زده کوونکو ته سرپناه برابره کړي.

ارګونی وایې: ”دا ښوونځي د پکتيکا په ۱۷ ولسواليو کې جوړېږي"

په پکتيکا کې ۳۸۰ دولتي ښوونځي فعاليت لري. له دې جملې څخه په مرکز او ولسواليو کې د څه باندې ۳۰۰ ښوونځيو زده کوونکي تر شنه آسمان لاندې سره لمر ته زده کړه کوي. په دغو ټولو ښوونځيو کې ۱۵۰۰۰۰ زده کوونکي زده کړې کوي چې ۳۰۰۰۰ يې نجونې دي.

د شمېرو له مخې په ټول هېواد کې ۵۰٪ ښوونځي ودانۍ نه لري. افغان دولت ويلي چې ۶۰۰۰ ښوونځيو ته د ودانۍ جوړولو لپاره د کليو د پراختيا او بيارغونې وزارت ۲۰۰ ميليونه ډالر ځانګړي کړي دي.


  
خلیلزاد: افغانان باید پرېښودل شي چې خپل برخلیک په‌خپله وټاکي
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 12/9/2018        

په روسیې کې د امریکا سفارت پر خپل رسمي ویب سایټ ویلي چې ښاغلي خلیلزاد دا څرګندونې پرون جمعه د ډیسمبر پر اومه په مسکو کې د افغانستان لپاره د روسیې د ځانګړي استازي ضمیر کابلوف او د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزارت له مرستیال ایګور مورګلولوف سره د لیدنې پرمهال کړي دي.

بیان وايي ښاغلي خلیلزاد په دغه لیدنه کې په ټنیګار سره ویلي چې د افغانستان مسله یوازې د سیاسي خبرو اترو له لارې هوارېدای شي او افغانان باید د خپل راتلونکې په اړه په‌خپله یووالي سره تصمیم ونیسي.

دواړو خواو په دغه لیدنه کې د افغانستان د ستونزې سیاسي حل د امریکا او روسیې په ګټه بللی او ټینګار یې کړی چې د روغې جوړې په صورت کې به د ترورېزم او د مخدره موادو ګواښوونه راکم شي.

په روسیې کې د امریکا سفارت پر ویب پاڼه په دې اړه همدارنګه ویل شوي چې ښاغلي خلیلزاد او روسي چارواکو ویلي چې د افغانستان د ستونزې په هوارېدو سره به اقتصادي همکارۍ پياوړې او په دغه هېواد کې روانې ۴۰کلنې جګړې ته به د پای ټکی کېښودل شي.

د افغان سولې لپاره د امریکا ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد، په افغانستان کې د سولې د لارو چارو د موندلو لباره د ډیسمبر پر دوهمه د سیمې هېوادونو ته خپل ۱۸ ورځنی سفر پیل کړ.

نوموړی د خپل دریم سفر په پيل کې لوموړی پاکستان ته لاړ او له پاکستاني چارواکو سره یې د افغان سولې په اړه خبرې وکړې.

تر هغه وروسته ښاغلي خلیلزاد د لېندۍ پر ۱۵مه د افغان سولې په اړه له پاکستاني چارواکو سره د خپلې لیدنې جزئیات په کابل کې د افغان حکومت له مشرانو سره شریک کړل.


  
بازگشت ۷۰۰ هزار پناهجو در سال ۲۰۱۸ به افغانستان
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 12/9/2018        

وزارت امور مهاجرین افغانستان اعلام کرده است که از آغاز سال ۲۰۱۸ میلادی تاکنون، نزدیک به ۷۰۰ هزار پناهجوی افغان به کشورشان بازگشته اند.

این وزارت، امروز شنبه (۱۷ قوس) به صدای امریکا گفت که بیشتر این پناه ‌جویان در ایران، پاکستان، ترکیه، عربستان سعودی و کشورهای اروپایی بسر می‌ بردند.

بر بنیاد آمارهای این وزارت،‌ ۶۳۰ هزار پناه‌جو از ایران، بیش از ۴۰ هزار از پاکستان، ۲۶ هزار از ترکیه، نزدیک به ۲۳۰۰ از کشورهای اروپایی و بیش از ۲۰۰ پناه‌جوی دیگر از عربستان سعودی به افغانستان بازگشته اند.

اسلام الدین جرات، سخنگوی وزارت امور مهاجرین افزود که از میان نزدیک به ۲۳۰۰ پناه‌جوی افغان، ۲۶۱ تن آنان از المان اخراج شده اند.

تغییر سیاست های مهاجرتی کشورهای اروپایی از دلایل عمده پذیرفته نشدن درخواست پناه‌جویان افغان گفته شده است.

آمارها نشان می‌دهند که در سال ۲۰۱۵ میلادی، ۲۵۰ هزار،‌ در ۲۰۱۶ میلادی، ۴۷ هزار و در سال های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ میلادی،‌ ۲۶ هزار نفر از افغانستان در کشورهای اروپایی درخواست پناهنده‌گی داده اند.


  
انفجار در هرات سه غیرنظامی را کشت
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 12/9/2018        

پولیس در هرات (عکس از آرشیف)

مقامات افغان گفته اند که در اثر انفجار یک بمب در غرب افغانستان، سه غیرنظامی کشته شده اند.

جیلانی فرهاد، سخنگوی والی هرات گفت که موتر حامل این غیرنظامیان، در ولسوالی گذره با یک بمب کنار جاده برخورد کرده است.

به گزارش خبرگزاری اسوشیتد پرس، هر سه قربانی این انفجار اعضای یک خانواده بوده اند.

هنوز مسولیت این انفجار را گروهی برعهده نگرفته است، ولی آقای فرهاد گفت که جنگجویان طالبان در این منطقه فعال هستند.

همزمان با این، مقامات امنیتی گزارش کرده اند که حداقل چهار نفر از جنگجویان گروه طالبان در اثر انفجار بمب خودشان کشته شده اند.

این انفجار در ولسوالی قلعه زال ولایت کندوز، در شمال افغانستان زمانی صورت گرفته است که شورشیان طالبان در حال جاسازی آن در کنار جاده بودند.

 

  
وروستي خبرونه
منبع: پزواک        تاریخ: 12/8/2018        


  
آیا د خنځیر زړونه به په راتلونکې کې انسانانو ته پیوند شي؟
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 12/8/2018        

د زړونو جراح برونو رایچارت یوې بیزو ته د خوګ یا خنځیر زړه په بریالیتوب سره پیوند کړ. نوموړي دویچه ویله ته وویل چې څرنګه د حیواناتو زړونه انسانانو ته د بدن د غړو د ورکړې تشه ډکولی شي.

دویچه ویله: ښاغلي رایچارت، په اول وار د یوې بیزو په سینه کې د خنځیر زړه پیوند کول د دې هیلي ژوندۍ کوي چې دغه کار په انسانانو کې هم امکان لري؟ د حیواناتو په نړۍ کې ولې خوګان دغه راز ورته والی لري؟

برونو رایچارت: دلته اخلاق او د اخلاقو پوهه ډیر نقش لري. انسانان له کلونو راهیسې د خوګ غوښه خوري، نو له دې کبله له ټولنیز پلوه د دوی وژل د منلو وړ یو کار دی. بله موضوع دا ده چې خنځیران په ډیر کم وخت کې وده کوي او رالویږي یعنې په هرو څلورو میاشتو کې دوی د تکامل دوره بشپړوي او دوی په شپږو میاشتو کې له جنسي او فزیکي پلوه ښه رسیدلي وي. له ساختاري پلوه د خوګانو زړونه انسانانو ته ډیر ورته والی لری. له تیرو ۴۰ کلونو راهیسې د خوګانو د زړونو والونه د انسانانو په زړونو کې پیوند او کارول کیږي.

دویچه ویله: نو ولې په بیزوګانو کې مو دغه پیوند عملي کړی دی؟

 برونو رایچارت: دا په اصل کې د چارواکو د غوښتنې یوه برخه ده. د خوګانو د بدن غړي باید بیرته په خوګانو کې او یا سپیو کې پیوند نه شي، بلکې د دې پرځای په داسې حیواناتو کې پیوند شي چې له بیولوژیکي پلوه انسانانو ته ډیر نیږدیوالی لري، چې په پایله کې په دې پوهیدلی شوو چې دغه راز یو کار یا اقدام په انسانانو کې هم بریالي کیدلی شی او که نه؟

رایچارت وايي چې د دغه کار د بریا له پاره ډیرو پیسو او پانګونې ته اړتیا لیدل کیږي

دویچه ویله: آیا د دې کار له پاره ټول خوګان کارول کیږي؟

برونو رایچارت: د دې له پاره چې د انسان بدن تر پیوند کیدو وروسته د خوګانو زړه رد نه کړي، باید هغه برابر کړل شي. په دې معنی چې له پیوند کولو څخه وړاندې له ژینیتیکي پلوه د خوګانو د زړونو په جوړښت کې تغیرات راوستل کیږي.

دویچه ویله: څو میاشې وړاندې د دغه راز پیوند کولو پر وړاندې ډیرې څرګندونې شوي او ویل شوي دي چې د خوګانو زړونه د انسانانو د زړونو په څیر د وینې د پمپ کولو ظرفیت نه لري او دا هم ویل شوي چې د خوګانو د زړونو بیولوژیکي جوړښت د انسانانو ژوند په خطر کې اچوي؟

برونو رایچارت: زه باید ووایم چې له بده مرغه هغه خلک چې دغه راز څرګندونې کوي هغوی په دې هکله ډیر کم معلومات لري او دا چې دوی باید په دې هکله ډیره مطالعه وکړي. د خوګ زړه په بیزوګانو او انسانانو کې د وینې د پمپ کولو له پلوه ډیر ښه فعالیت کوي. په دې معنی چې په ښه توګه وینه پمپ کولی شي. د خوګانو په انساجو کې میکروبونه یا ویروسونه موجود نه دي. د (porcine endogenous retroviruses (PERV په نامه دې ډوله ریترو ویرسونه موجود دي یعنې A, B  او C چې دریم ډول یعنې C یې ډیر بریدګر یا خطرناک دي نو له دې کبله موږ داسې حیوانات کاروو چې د C ډول ریترو ویروس پکې منفي وي او یا د ژنیتیکي تغیراتو په پایله او یا د ذات له کبله د C ډول ریترو ویروس اصلاً ونه لري


  
انه گریت کرامپ کارنباور رئیس جدید حزب دموکرات مسیحی آلمان شد
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 12/8/2018        

در نشست حزبی "حزب دموکرات مسیحی آلمان" در شهر هامبورگ، انه گریت کرامپ کارنباور دبیر کل پیشین حزب در دور دوم رای گیری به عنوان جانشین مرکل صدراعظم، رئیس جدید حزب انتخاب شد.

استقبال مرکل صدراعظم آلمان از پیروزی انه گریت کرامپ کارنباور به عنوان رئیس جدید حزب

امروز جمعه (هفتم جنوری/شانزدهم قوس) در نشست حزبی "حزب دموکرات مسیحی آلمان"، نمایندگان احزاب از سرتاسر کشور در شهر هامبورگ گردهم آمدند و جانشین انگلا مرکل صدراعظم آلمان را به عنوان رهبر حزب انتخاب کردند.

رای گیری دور اول

برای جانشین آینده او، سه تن از سران حزب خود را نامزد کرده بودند: انه گریت کرامپ کارنباور دبیر کل پیشین حزب، فریدریش مِرتس و ینس اشپان وزیر صحت آلمان. بعد از سخنرانی هر سه نامزد با بیان اهداف اساسی شان در صورت احراز رهبری حزب، رای گیری برای انتخاب آنان آغاز شد.

ساعت ۱۶:۱۴، ۹۹۹ نماینده از مجموع ۱۰۰۱ نماینده در یک جریان رای گیری سری، به سیاست مدار مورد نظر شان رای دادند. دور اول بدون نتیجه ماند، زیرا هیچ یک از نامزدان نتواستند به ۵۰ درصد آرای لازم نمایندگان دست یابند.

در این رای گیری انه گریت کرامپ کارنباور ۴۵۰ رای، فریدریش مِرتس ۳۹۲ رای و ینس اشپان ۱۵۷ رای به دست آوردند. در نتیجه دور دوم رای گیری میان دو رقیب کرامپ کارنباور و فریدریش مِرتس صورت گرفت.

اما بالافاصله در دور دوم، انه گریت کرامپ کارنباور دبیر کل پیشین حزب با اکثریت آرا، به عنوان جانشین مرکل صدراعظم، رئیس جدید حزب انتخاب شد.

انگلا مرکل صدراعظم آلمان بعد از ۱۸سال رهبری حزبش اعلام کرده بود که از این مقام استعفا می کند، اما تا پایان دوره کنونی حکومت، در پُست صدرات باقی می ماند.


  
مقام ‌های فرانسه: برای امنیت تظاهرات احتمالی ۸۹ هزار پولس را توظیف ‌می‌ کنیم
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 12/8/2018        

مقام‌های فرانسوی می ‌گویند، برای تامین امنیت تظاهرات احتمالی روز‌ های شنبه و یکشنبه، ۸۹ هزار پولس را در سراسر این کشور می  گمارند.

تظاهرات در فرانسه از سه هفته بدینسو در اعتراض به بلند رفتن مالیه مواد سوخت راه اندازی شده است. پولیس فرانسه می گوید، در جریان این تظاهرات ده‌ ها تن زخمی و بیش از چهارصد تن دیگر بازداشت شده اند.

برخی از مسئولان ساحات تورستی فرانسه پیش از ختم هفته جاری گفتند که بخاطر ادامه تظاهرات گسترده که ممکن به روز‌های شنبه و یکشنبه در سراسر این کشور راه اندازی شود، تمامی ساحات جلب سیاحان در این کشور را مسدود خواهند کرد.

مسئولان موزیم ها، تیاتر و مارکیت‌های تجارتی این کشور گفته اند که برای تدابیر احتیاطی این ساحات را مسدود می کند و برج ایفل که

 یکی از مشهور ترین ساحه ترویستی در شهر پاریس است نیز مسدود خواهد بود.

تظاهرات فرانسه که بخاطر بلند رفتن مالیات مواد سوخت سه هفته پیش آغاز شد در آخر روز‌های هفته یعنی شنبه‌ها و یکشنبه‌ها با اشتراک

 صد‌ها تن گسترش یافته و دیروز پس از آن به خشونت گرایید که شماری از معترضان با پولیس درگیر شدند، این درگیری باعث شد تا

 انتقادات بالای حکومت امانوئل مکرون افزایش یابد.

امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه گفته است که به پالیسی مواد سوخت بخاطری نیاز است تا با گرم شدن اقلیم جهان مبارزه شود.

اما ادوارد فلیپی صدراعظم فرانسه گفته است که این پالیسی برای شش ماه دیگر به تعلیق افتاد تا فرصت برای رای زنی فراهم شود.

امانوئل مکرون با شعار اصلاحات اقتصادی برای بهبود وضع زنده‌ گی مردم از طریق کاهش بیکاری و کمک به رشد اقتصادی برنده انتخابات فرانسه شده بود، اما معترضان در شعار‌های شان گفتند که وعده ‌های آقای مکرون عملی نشده است.

رئیس جمهور فرانسه

ادورد فلیپی صدراعظم فرانسه به رسانه ‌ها گفت که ۸۹ هزار پولیس را بخاطر جلوگیری از تکرار خشونت‌ها در جریان تظاهرات روز‌های شنبه و یکشنبه در سراسر این کشور می گمارند.

پیش از این حکومت فرانسه از گماشتن ۶۵ هزار پولیس برای تامین امنیت تظاهرات خبر داده بود.

صدارعظم فرانسه گفت که تنها هشت هزار پولیس تازه نفس در جمع نیرو‌های امنیتی که پیش از این تامین امنیت شهر پاریس را گرفته اند، شامل خواهند شد.

مقام‌ها گفته اند که از آغاز تظاهرات در فرانسه تا کنون ۱۳۳ تن زخمی و بیش از چهارصد تن دیگر بازداشت شده اند.

اما تنظیم کننده‌ های این تظاهرات تاکید کرده اند که به اعتراض‌شان دوام خواهند داد و حتی هشدار هم داده اند که تظاهرات شان را گسترش میدهند، کاهش مالیه مواد سوخت و افزایش معاشات دو خواست عمده این معترضان فرانسوی است.


  
اوپک مؤقتاً د تېلو د تولید پر کمولو موافقه وکړه
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 12/8/2018        

د اوپک مشرانو د پنجشنې په ورځ (ډېسامبر ۶) د اتریش په مرکز ویانا کې مجلس کړی دی.

د عمان د تیلو وزیر د چهارشنبې په ورځ وویل چې د تیلو د تولید پر کمولو یوې موافقې ته د رسېدو په خاطر د هېوادونو استازي رابلل شوي دي.

د اکټوبر میاشتې راپدې خوا په نړېوالو مارکېټونو کې د اومه تېلو بیه شاخوا ۳۰٪ فیصده رالوېدلې ده.

د امریکا ولسمشر له صادرونکو هېوادونو څخه غوښتي چې د تېلو تولیدات نه یواځې دا چې کمه نه کړي بلکې د بیه دې نوره هم راکمه کړي.

د اوپک سازمان مهم غړی او د امریکا نږدې متحد سعودي عربستان تمه لري چې نننۍ غونډه نتجه ولري. د سعودي د انرژۍ وزیر خالد الفالح وایې چې د روسیې په شمول غیر اوپک هېوادونه هم باید په مشورو کې شامل شي.

ممکن د اوپک د غړو هېوادونو استازي په ورځ کې د ۰،۱څخه تر ۱،۵ مېلیون بېرل تېلو پورې د تیلو تولید راکم کړي.

د جي شل هېوادونو په وروستۍ سرمشریزه کې د روسیې ولسمشر ویلادمیر پوتین وویل چې د نړۍ هېوادونه د تیلو د تولیداتو په راکمولو کې اجماع لري.

ولسمشر پوتین وویل چې مسکو به "په ګډه له سعودي عربستان سره کار وکړي."


آريانا افغانستان آنلاین
تماس با ما برای ارسال مقالات: info@arianafghanistan.com  و یا spineghar@gmail.com 

Besucherzaehler