Skip to main content

مقالات
اخبار روز
حراست از زبان دری
لغت نامه
آرشیف ویدیوها
جنتری
سایت های افغانی
اداره
Go Search
  
محمد اسحاق نگارگر : عید قربان و ماتم داران غزنی و کابل   ولی احمد نوری : قصه ای از روزگاران پار بمناسبت عید قربان   سلیم رگبار: ایزدت را خانه یکتاست   نور احمد خالدی: به پاسخ نامه سرگشادۀ دوکتورعوض علی سعادت   رمضان بشردوست: به نام انسانیت کمک کنید   استاد خلیل الله خلیلی: شب عید است و شهرِ غم آلود   محمد اسحاق نگارگر : ضرورت های تازۀ اقتصادی و سیاسی    عارف عزیز گذرگاه: نود ونهمین سال استرداد استقلال افغانستان   ولی احمد نوری : ای اشک آهسته بریز که غم زیاد است    اخبار امروز (پښتو l دریاخبار روز های گذشته

 
  
کابل طالبانو ته: د خپلو بندیانو لېست راکړئ
منبع: بی بی سی        تاریخ: 8/21/2018        

په داسې حال کې چې طالبانو لا د افغان ولسمشر د مشروط اوربند وړاندیز ته ځواب نه دی ویلی، حکومت د دغې ډلې د بندیانو په تړاو هم خپله تګلاره روښانه کړه.

افغان چارواکي وایي طالبانو ته یې ویلي چې د خپلو بندیانو لست ور وسپاري چې د پرېښودو پر څرنګوالي یې عدلي او قضایي ارګانونه غور وکړي.

کابل له طالبانو هم غوښتي چې د حکومتي بندیانو لست ورسره شریک کړي چې د هغوی له خوا خوشې کېدونکي کسان سم وپېژندل شي.

کابل شک لري چې ښایي د اختر په تړاو د طالبانو له خوا پرېښودل شوي کسان عسکر او حکومتي مامورین نه وي.

طالبانو مخکې په یوه اعلامیه کې ویلي چې دغه کسان یې د غزني په ګډون د افغانستان د بېلابېلو سیمو په جګړو کې نیولي دي.

حکومت دغه راز شوني اوربند ته د چمتووالي خبر هم ورکړی دی.

ارګ وایي د افغانستان په ټولو څلور دېرشو ولایتونو کې د اوربند ملي کمیسیونونه او د څار او رپوټولو د همغږۍ ۲۴ ساعته مرکزونه جوړ شوي دي.

ولسمشر محمد اشرف غني سر له نن نه چې عرفه ده، تر دریو میاشتو د طالبانو د منلو په شرط له دغې ډلې سره د اوربند اعلان پرون یکشنبه د خپلواکۍ په نمانځغونډه کې وکړ.

څېړونکي وایي ښایي طالب وسله وال رسمي اوربند اعلان نه کړي، خو د اختر دریو ورځو کې به بریدونه هم ونه کړي.

په نړیواله کچه هم د ولسمشر غني د اوربند د اعلان هرکلی شوی دی. د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پومپیو هیله ښودلې چې دا ګام به افغانستان کې دوامداره سوې او ثبات ته لار پرانیزي.


  
مسلمانان رُکن اعظم حج (وقوف عرفه) را انجام ميدهند
منبع: پزواک        تاریخ: 8/21/2018        

کابل (پژواک، ٢٩ اسد ٩٧): امروز حدود سه میليون مسلمان از سراسر جهان به شمول زايرين افغانستان، مراسم عرفات را در عربستان سعودى بجا مى نمايند.

حجاج ديروز مراسم حج را آغاز کردند؛ آنها احرام به تن کرده از مکۀ معظمه به سوی منى حرکت نموده و بعد از سپرى کردن شب، صبح امروز به رکن اساسی حج (عرفات) پرداختند.

حج رکن پنجم اسلام است که همه ساله به صورت مذهبی در عربستان سعودى ادا می شود.

حجاج صبحگاهان، قبل از طلوع آفتاب در صحرای عرفات جمع شده و دست به دعا بالا نموده از خداوند لايزال طلب نياز کردند.

صحرای عرفات محل راز و نیاز زايران با خالق يکتا است و جايى است که حضرت محمد (ص) آخرين خطبۀ شان را به مسلمانان ايراد نمود.

بعداً مسلمانان در مسجد نمرۀ عرفات تجمع نموده خطبۀ حج را شنيده و پس از اداى نماز ظهر و عصر منى را به قصد مزدلفه ترک مى نمايند.

حجاج، شب را در مزدلفه سپرى کرده و ٢١ و يا ٤٢ سنگريزه را به خاطر زدن شيطان هاى بزرگ، متوسط و خُرد، جمع آورى مى نمايند و پس از اداى نماز صبح به طرف منى و زدن شيطان بزرگ حرکت مى کنند.

سپس حجاج روز اول عيد بعد از زدن شيطان با هفت سنگريزه قربانى مى کنند، موهاى شان را مى تراشند و يا کوتاه ميکنند و براى طواف به سوى خانه کعبۀ شريفه روان مى شوند.

حجاج هفت بار طواف نموده و بعداً به صفا و مروه ميروند، آب زمزم مى نوشند و دو رکعت نماز را در مقام ابراهيم ادا مى کنند.

زايرين پس از طواف خانۀ کعبۀ شريف دوباره به منى بر ميگردند و در روز دوم و سوم عيد شيطان متوسط و خُرد را سنگ باران ميکنند.

آنها قبل از نماز عصر سوم عيد، بعد از آن که شيطان خُرد را هم با سنگريزه زدند، منى را به قصد مکۀ مکرمه ترک ميکنند و بدين ترتيب فريضۀ حج ختم ميشود.

در جمع حجاج حدود ٣٠ هزار تن از افغانستان نيز شامل بوده و وزارت ارشاد، حج و اوقاف کشور ميگويد که براى آنها در مقايسۀ سالهاى گذشته، امسال تسهيلات بيشترى مساعد گرديده است.


  
پاکستانیانو ته د عمران خان له ژمنو ډکه لومړۍ وینا
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 8/21/2018        

عمران خان د پاکستان د لومړي وزیر په توګه تر لوړې وروسته ولس ته خپله لومړۍ وینا واوروله. خان په پيل کې هغو ستونزو ته اشاره وکړه چې دغه هیواد ورسره لاس او ګریوان دی او وروسته یې بیا د حل له پاره پر خپلو پلانونو رڼا واچوله.

عمران خان د یکشنبې په ماښام (د اګست میاشتې په ۱۹) د پاکستان د لومړي زویر په توګه په خپله لومړۍ وینا کې اعلان وکړ چې د پخواني لومړي وزیر په څیر به هغه تر ۵۰۰ ډیر خدمتګاران نه، بلکې یوازې دوه تنه خدمتګاران ولري. هغه وویل چې یوازې له دوو موټرو څخه به استفاده کوي او پاتې نور به لیلام شي او پيسې به یې د دولت خزانې ته وسپارل شي.

هغه د مالیاتي سیستم د بهتره کولو یادونه وکړه. عمران خان د مالي فساد پر وړاندې د سختې مبارزې ژمنه وکړه او له خلکو څخه یې وغوښتل چې په دې برخه کې ورسره مرسته وکړي. خان په خپلو خبرو کې وویل چې پوهیږي په دې برخه کې به ورسره سره مخالفت وشي او هغه کسان چې په مالي فساد اخته دي به سړکونو ته راووزي او مظاهرې به وکړي، خو ټینګار یې وکړ چې دی به خپله مبارزه جاري وساتم.

عمران خان وویل چې له قاضي القضات سره به وويني او غوښتنه به  ترې وکړي چې په محاکمو کې په ځانګړي توګه د کونډو قضیې ژر تر ژره حل کړي.

د پاکستان لومړي وزیر په خپله وینا کې دا هم وویل چې له پاکستان څخه د باندې په غیرقانوني ډول د پيسو د لیږد مخه به ونیسي. سربیره پر دې مختلفې کمیټې به رامنځته شي چې له بهر څخه به پیسې بیرته پاکستان ته د راوړلو کوښښ وکړي.

هغه وویل چې دولتي ښوونځیو او روغتونونو ته به خاصه پاملرنه وشي. خان زیاته کړه چې له هیواد څخه بهر به له خپلو سفارتونو سره تماس ونیسي او هغو ته به سپارښتنه وکړي چې په دغو هیوادونو کې میشتو پاکستانیانو ته اسانتیاوې رامنځته کړي.

د پاکستان نوي لومړي وزیر وویل چې غواړي داسې پاکستان جوړ کړي چې د پاکستان بنسټ ایښودونکي محمد علي جناح او علامه اقبال یې تصور لره. هغه وویل چې د مقام ترلاسه کولو له پاره یې د سیاست ډګر ته نه دي دانګلي.

عمران خان د خپلې وینا په لومړیو کې وویل چې د اوسنیو ستونزو او د هغوی د حل لارې په برخه کې به ولس په جریان کې وساتي. هغه زیاته کړه چې په اوس وخت کې د ناکافي او غیر مناسبو خوړو له کبله د پاکستان ۴۵ سلنه ماشومان په سمه توګه جسمي او ذهني وده نه شي کولی. لومړي زویر وویل چې پاکستان هیڅکله هم له داسې خراب اقتصادي وضعیت سره نه وو مخامخ شوی لکه اوس چې دی.

هغه یو وار بیا له خپلو ګاونډیو هیوادونو سره پر ښو اړیکو ټینګار وکړ او ویې ویل چې پاکستان تر هغې نشي امن کیدای چې ګاونډي هیوادونه یې امن نه وي.

د روان کال د اګست میاشتې په ۱۷ نیټه عمران خان د پاکستان د لومړي وزیر په توګه وټاکل شو او د اګست په ۱۸ نیټه یې د لومړي وزیر په توګه لوړه وکړه. په پاکستان کې د جولای میاشتې د ۲۵ نیټې په پارلماني ټاکنو کې د عمران خان د «تحریک انصاف ګوند» تر نورو ټولو ګوندونو ډیرې یعنې ۱۱۶ چوکې ګټلې وې. 


  
مقامات: اکثر گروگان‌ها در کندز از نزد طالبان آزاد شده اند
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 8/21/2018        

مقام‌های محلی در ولایت کندز می‌گویند که اکثر مسافرینی که توسط جنگجویان طالبان گروگان گرفته شده بودند، دوباره رها شده اند. با وجود این، در مورد تعداد کسانی که هنوز هم نزد طالبان اند، آمار ضد و نقیضی ارائه شده است.

جنگجویان طالبان روز دوشنبه سه (۲۰ آگست) بس مسافربری را که از تخار به جانب کابل در حرکت بودند، در ولایت کندز متوقف ساختند و سرنشینان آن‌ها را با خود بردند.

چند ساعت بعد باقی نورستانی‌، قوماندان امنیه ولایت کندز به دویچه وله گفت که اکثر گروگان ها آزاده شده اند و تلاش ها برای رهایی بقیه نیز ادامه دارد.

قوماندان امنیه ولایت کندز در مورد این که گروگان هایی که هنوز هم در نزد طالبان اند کارمند دولت اند یا مردم ملکی، چیزی نمی گوید و مشخص هم نیست که آنها در کجا نگهداری می شوند.

آقای نورستانی می افزاید: "در اثر تلاش های پولیس و وساطت مردم محل تقریبا ۱۲۰ نفر که گروگان گرفته شده بودند، بیشتر شان رها شدند فقط ۱۲ نفر شان ماندند".

اما سید اسدالله سادات، عضو شورای ولایتی کندز می گوید که طالبان تنها زنان، کودکان و ریش سفیدان را رها کرده اند اما در حدود ۶۰ تا ۷۰ جوان که همه کارمند دولت هستند، هنوز هم لادرک اند.

سید اسد الله سادات می‌گوید: «کسانی که به حساب آنان (طالبان) مجرم نبوده اند، یعنی ریش سفیدان، زنان و کودکان را دوباره رها کرده اند و آنان به ساحه دولت رسیده اند. اما در حدود ۶۰ تا ۷۰ تن که جوانان هستند هنوز هم لادرک می‌باشند.»

ذبیح الله مجاهد، سخنگوی گروه طالبان گفته است که این گروه پیامی دریافت کرده بود که گویا در این بس‌های مسافربری کارمندان دولت نیز بوده اند. او گفت که تعدادی از آنها آزاد شده اند و تعداد دیگر بعد از بررسی ها آزاد خواهند شد.


  
اعلام آتش‌بس سه ماهه‌ی مشروط از سوی حکومت افغانستان
منبع: هشت صبح        تاریخ: 8/21/2018        

 ۸صبح، کابل: رییس جمهور ﺍﺷﺮﻑ ﺍﻏﻨﯽ روز یکشنبه ﺁﺗﺶﺑﺲ ﺳﻪ ﻣﺎﻫﻪ‌ای ﺑﺎ ﮔﺮﻭﻩ ﻃﺎﻟﺒﺎﻥ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩ، مشروط بر این‌که طالبان نیز پاسخ مثبت بدهند.

ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ‌ی ﺁﻗﺎﯼ ﻏﻨﯽ ﺍﯾﻦ ﺁﺗﺶﺑﺲ ﺍﺯ روز ﺩﻭﺷﻨﺒﻪ ۲۹ ﺍﺳﺪ ﺗﺎ ۴ ﻗﻮﺱ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﯾﺎﻓﺖ.

ﺁﻗﺎﯼ ﻏﻨﯽ ﺩﺭ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﮔﺮﺍﻣﯽﺩﺍﺷﺖ ﺍﺯ ﺍﺳﺘﻘﻼﻝ کشور ﺩﺭ ﻗﺼﺮ ﺩﺍﺭﺍﻻﻣﺎﻥ ﺩﺭ ﮐﺎﺑﻞ گفت ﺍﯾﻦ ﺁﺗﺶﺑﺲ ﻣﺸﺮﻭﻁ ﺑﻪ ﺍﻋﻼﻡ آتش‌بس ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﻃﺎﻟﺒﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻣﯽﺗﻮﺍﻧﺪ ﺗﺎ ﺯﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﮔﺮﻭﻩ خواسته باشد، ﺍﺩﺍﻣﻪ یابد.

چنان که رییس جمهور ﮔﻔﺖ، ﺍﯾﻦ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺸﻮﺭﻩ ﺑﺎ ﺍﻗﺸﺎﺭ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺮﺩﻡ، ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎی اسلام گرفته شده ﺍﺳﺖ.

ﺍﻭ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﺁﺗﺶﺑﺲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻋﺎﻟﯽ ﺻﻠﺢ، ﺷﻮﺭﺍﯼ ﺳﺮﺗﺎﺳﺮﯼ ﻋﻠﻤﺎﯼ ﺍﻓﻐﺎﻧﺴﺘﺎﻥ، ﻋﻠﻤﺎﯼ ﺟﻬﺎﻥ ﺍﺳﻼﻡ، ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﮐﻨﻔﺮﺍﻧﺲ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻭ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﻋﺮﺑﺴﺘﺎﻥ ﺳﻌﻮﺩﯼ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ.

از سویی هم گزارش‌ها می‌رساند که روز جمعه سران طالبان در کویته‌ی پاکستان نیز در پیوند به اعلام آتش‌بس نشستی داشتند.

نتایج این نشست تا اکنون مشخص نیست، اما گفته می‌شود که رهبران این گروه نیز به فرماندهان‌شان در افغانستان فرمان داده‌اند که در روزهای عید بدون نشر اعلامیه جنگ را در برابر نظامیان افغان متوقف سازند.

آتش‌بس سه ماهه‌ی مشروط از سوی حکومت افغانستان با طالبان در حالی اعلام می‌شود که طالبان شب گذشته یک ولسوالی را در ولایت فاریاب سقوط داده و بیشتر از ۱۰۰ سرباز امنیتی را اسیر گرفتند.


  
عبدالسلام ضعیف: څو عوامل شته چې اوربند ونشي
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 8/21/2018        

په پاکستان کې د طالبانو پخواني سفیر ملا عبدالسلام ضعیف د دوشنبې په ورځ (اګست۲۰) د اشناتلویزیون سره په ځانګړې مرکه کې وویل که طالبانو غوښتل چې اوربند وکړي نو د یکشنبې په ورځ به يي اعلان کړې وی چې د بندیانو د خوشی کولو په اړه يي رسمي اعلامیه خپره کړه.
 
طالبانو په لوی اختر کې د اوربند کول رد کړل.
طالبانو په لوی اختر کې د اوربند کول رد کړل.

ښاغلي ضعیف وویل څو علتونه شته چې کیدلې شي طالبان اوربند ونکړي. د ملا ضعیف په باور لمړی دلیل دا دی چې طالبان هرڅه وکړي هغه د

 افغان دولت لخوا پاکستان ته منسوبیږي، دویم اوسنی اوربند د لمړني اوربند تکرار او دری میاشتنې دی

 نو کیدی شي طالبان وغواړي چې یو عملي ګام واخلي چې د بندیانو د ازادولو پریکړه يي وکړه، او دریم علت به دا وي چې لمړی اوربند ډيرموفقه تیر

 شوی و، نو دا ځل به پدې تشویش ولري چې استخباراتي کړۍ ورته ضرر و نه رسوي.

د ښاغلي ضعیف په وینا افغان دولت کوشش کوي چې د طالبانو خودمختاري تر سوال لاندې راولي او ځنی زهرجن تبلیغات د سولې او اوربند په ګټه نه

 تمامیږي. ضعیف وایي که په دوه میاشتو کې علماؤ ته وخت ورکړل شي چې منځنګړیتوب وکړي

 نو کیدای شي چې د حل یوه لاره چاره ورته پیدا شي.


  
اظهارات وزیر خارجۀ جدید پاکستان در مورد افغانستان و کشورهای همسایه
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 8/21/2018        

وزیر خارجۀ جدید پاکستان خواهان تأمین روابط نیک میان پاکستان و همسایگان اش به ‌شمول افغانستان، شده است.

شاه محمود قریشی وزیر خارجۀ پاکستان که جدیداً تعیین شده، با تأکید بر حفظ سیاست خارجی بر بنیاد منافع کشورش، خواهان تقویت روابط مسالمت ‌آمیز با کشورهای همسایه خود شد.

آقای قریشی که پیش از پیوستن به حزب تحریک انصاف پاکستان، از سال ۲۰۰۸ میلادی تا سال ۲۰۱۱ در حکومت تحت رهبری "حزب مردم" وزیر خارجه این کشور بود، این مطلب را پس از یاد

 کردن سوگند وفاداری امروز دوشنبه بیان کرد. قریشی تأکید کرد که در آیندۀ نزدیک با یک پیام دوستی از کابل دیدار خواهد کرد.

خبرگزاری رویترز می ‌گوید، حرف ‌های وزیر خارجۀ جدید پاکستان در مورد روابط کشورش با افغانستان امیدوار کنندۀ بود. آقای قریشی روی حل مشکلات میان دو کشور از راه مذاکرات تأکید کرده

 گفت:

"من می ‌خواهم به مردم افغانستان بگویم که ما به یکدیگر نیاز داریم. ما باید از یک دیگر حمایت کنیم. ما نباید

 تنها مشکلات یکدیگر را درک کنیم، بلکه راه‌ های حل را نیز جستجو کنیم و این کار را از طریق مذاکرات

 دوجانبه انجام داده می ‌توانیم."

قریشی، روی بهبود روابط کشورش با هند، نیز تأکید ورزید.

کابل و دهلی نو، هر دو پاکستان را به عدم مبارزه لازم علیه تروریزم متهم می ‌کنند.

قریشی ساعتی پس از یاد کردن سوگند وفاداری این سخنان را ابراز کرد.

در کنار او دیگر اعضای کابینۀ پاکستان به رهبری عمران خان، صدراعظم نو این کشور نیز سوگند وفاداری یاد کردند.

عمران خان که حزبش اکثریت آرای انتخابات ۲۵م جولای را برنده شد و بعد از ائتلاف با شماری از کاندیدان برندۀ مستقل، روز جمعه از سوی پارلمان به حیث صدراعظم جدید پاکستان انتخاب شد.

عمران خان

او ناوقت دیشب در اولین سخنرانی تلویزیونی ‌اش خطاب به مردم از بهتر سازی روابط با همسایه‌‌های پاکستان به هدف ایجاد ثبات، سخن گفت.

هرچند، عمران خان از کدام کشور خاص نام نبرد، ولی او به تاریخ ۲۶م جولای زمانیکه اعلان پیروزی در انتخابات را کرد، وعدۀ بهبود روابط با افغانستان را داده و گفت در این زمینه هر آنچه در توان دارد، انجام خواهد داد.


  
روسیه طالبان را در نشست صلح افغانستان دعوت کرد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 8/21/2018        

روسیه برای میزبانی "مذاکرات بین المللی صلح افغانستان" که قرار است تا دو هفتۀ دیگر برگزار شود، آمادگی گرفته و از طالبان نیز برای شرکت در این نشست دعوت کرده است.

ضمیر کابلوف، نمایندۀ خاص رئیس جمهور روسیه در امور افغانستان به خبرگزاری انترفکس روسیه گفته است که این مجلس به تاریخ چهارم سپتامبر برگزار خواهد شد.

آقای کابلوف اینجلسه را "چارچوبی برای راه اندازی روند ملی مصالحه در افغانستان" عنوان کرد و گفت که نمایندگان طالبان نیز در آن دعوت شده اند.

محمد اشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان، روز یک شنبه (۱۹ اگست) گفت " بار دیگر سر از فردا دوشنبه که روز عرفه است تا روز میلاد نبی مشروط بر اینکه طالبان نیز در این ایام خجسته، آتش ‌بس را

 اعلام و رعایت نمایند و یا تا هر مدت که طالبان به آن متعهد باشند، آتش ‌بس را اعلام می ‌کنم."

ضمیر کابلوف گفت که مسکو به پیشنهاد صلح آقای غنی "به گونۀ مثبت" می‌نگرد. او ابراز امیدواری کرد که طالبان نیز به این پیشنهاد واکنش مثبت نشان دهند.

مسکو در اپریل ۲۰۱۷ کنفرانس بین المللی را در مورد افغانستان میزبانی کرد که در آن نمایندگان افغانستان، هند، ایران، چین، پاکستان و پنج کشور آسیای مرکزی به شمول اوزبیکستان که اخیراً سهم فعال در

 روند صلح افغانستان دارد، شرکت داشتند. نمایندۀ امریکا با آنکه در این کنفرانس دعوت شده بود، در آن شرکت نکرد.


  
سږکال افغانستان کې د کانګو تبې له امله ۳۴ تنه مړه شوي
منبع: باختر        تاریخ: 8/21/2018        

د افغانستان د عامې روغتیا وزارت د لوی اختر په درشل کې، د کانګو ناروغۍ یا د وینې بهوونکې تبې خپریدو ته په اشارې وايي، په روان کال کې تر اوسه د دغې ناروغۍ له امله ۳۴ تنو خپل ژوند لاسه ورکړی دی.

د دغه وزارت د نړیوالو اړیکو رئیس او ویاند داکتر وحید مجروح امریکا غږ – آشنا ته وویل، چې سږکال د افغانستان په لسو ولایتونو کې۲۴۹ تنه د کانګو په ناروغۍ اخته شوي دي.

هغه زیاته کړه "د دغو لسو ولایتونو په سر کې د هرات ولایت تر ټولو زیاتې پېښې لري، چې اوسمهال ۸۴ پیښې په کې ثبت شوي او لس تنه مړه شوي او تر ټولو لږې موږ په کندز ولایت کې لرو، چې هلته پنځه پېښې ثبت شوي او په خواشینۍ سره دوه تنه وژل شوي دي".

د افغانستان د عامې روغتیا وزارت د شمیرو له مخې، تیر عیسوي کال په افغانستان کې د کانګو تبې ۲۴۵ مثبتې پیښې ثبت شوې وې، چې له دغې شمیرې ۵۰ تنو په کې خپل ژوند له لاسه ورکړی وو.

د دغه وزارت د ویاند پر وینا، د لوی اختر په ورځو کې د څارویو د ذبح کولو پر مهال، د کانګو د تبې پر ناروغي د خلکو د اخته کیدو احتمال زیاتیږي.

ښاغلي مجروح وویل، چې له کانګو تبې څخه د ژغورنۍ لپاره، د کرنې او ارشاد، حج او اوقاف وزارتونو سره په ګډه د عامه پوهاوي پراخ پروګرامونه په پام کې نیول شوي، ترڅو خلکو ته پر دغې ناروغۍ د اخته کیدو د څرنګوالي

 او وقایې په برخو کې معلومات ورکړي.

د کانګو د ناروغۍ ویروس په ګڼو اهلي او وحشي څارويو کې ځای لري او تر ډیره بریده هغه کسان ورباندې اخته کیږي، چې له څارویو سره سر او کار لري.

د وینې بهوونکي تبې یا کانګو ناروغۍ د کنې له لارې، د څاروي د ذبحې پر مهال او یا له ذبحې وروسته د مکروبي وینو او د څارويو د وړیو په تماس سره خلکو ته انتقال کیږي.

د عامې روغتیا وزارت ټینګار کړی، هغه کسان چې قُرباني کوي او یا په څارویو لاس وهي، له دستکشو او نورو مخصوصو جامو څخه استفاده وکړي او د کنې د تشخیص لپاره سپینې او د روښانه رنګ لرونکې جامې واغوندي.

ډاکټران وايي، په انسان کې د کانګو د ناروغۍ نښې شدیده تبه، د سر او عضلاتو درد، د سترګو سوروالی، له رڼا څخه ویره، زړه بدوالی، کانګې، د ګیډې درد او نس ناستی دي او که چیرې دا ډول علایم په چا کې لیدل کیږي، ژر ترژره دې نږدې روغتیايي مرکز ته ځان


  
غنی فهرست طالبان زندانی را خواسته است
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 8/21/2018        

محمد هارون چخانسوری، سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان روز دوشنبه (۲۹ اسد) به خبرنگاران گفت که تا اکنون هیچ زندانی طالب رها نشده است؛ اما روی رهایی آنان بحث‌ها جریان دارد. او افزود که

 برای ایجاد فضای اعتماد بحث روی رهایی زندانیان طالبان صورت گرفته است.

آقای چخانسوری گفت "حکومت افغانستان از طالبان لست خواسته است که شما لست خود را بدهید، بعداً نهادهای عدلی و قضایی افغانستان، خصوصاً لوی سارنوالی آن لست را می‌بیند و در بخش‌هایی که قوانین

 افغانستان اجازه می‌دهد که برخی زندانیان رها شوند و برای امنیت افغانستان تهدید نباشد، روی آن غور می‌شود".

به گفتۀ چخانسوری، طالبان نیز اعلامیه داده اند که زندانیان حکومتی را رها می‌کنند؛ اما او افزود که بر اساس موقف حکومت، طالبان بر اساس لستی که حکومت تهیه می‌کند، باید زندانیان را رها کنند.

سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان علاوه کرد: "آنان کدام زندانیان را رها خواهند کرد، آیا این اسیران، افراد حکومتی اند یا خیر؟ یعنی هردو طرف باید لستی داشته باشند، باهم تفاهم کنند و سپس (زندانیان رها شوند)".

به گفتۀ وی، حکومت افغانستان روی رهایی آن شمار زندانیان طالب بررسی می‌کند که بیمار و کهن‌سال اند، مدت حبس شان را تکمیل کرده اند و یا هم محاکم آنان را بی‌گناه شناخته اند.

بر اساس تصمیم حکومت افغانستان، اعضای رهبری طالبان شامل این افراد نخواهند بود.

این در حالی است که رئیس جمهور افغانستان به مناسب ۲۸ اسد سالروز استرداد استقلال این کشور، فرمان رهایی بیش از ۴۴۰ زندانی را صادر کرده است.

آتش‌بس و تداوم عملیات نظامی

حکومت افغانستان با آنکه آتش ‌بس مشروط را از امروز دوشنبه اعلام کرده است؛ اما هم‌زمان با این عملیات‌ نظامیان افغان نیز جریان دارد.

هارون چخانسوری، گفت که بر اساس مشوره‌ های حکومت با حلقه‌ های مختلف اجتماعی، تصمیم گرفت که به عوض آتش ‌بس یک‌جانبه، آتش ‌بس مشروط را اعلام کند.

او گفت: "آتش‌بس از طرف حکومت مشروط اعلان شده و به این شرط است که طالبان هم رسماً آتش‌بس اعلان کنند، غیررسمی و اعلان آتش‌بس در برخی مناطق معنای آتش‌بس دوجانبه را ندارد و آن به تصمیم حکومت که براساس مشوره با اقشار مختلف گرفته است، شامل نمی‌شود".

اما به گفتۀ وی، هرگاه طالبان رسماً اعلام آتش‌بس کنند و هر مدتی را که پیشنهاد کنند، حکومت آن را می‌پذیرد.

سخنگوی ریاست جمهوری ا فغانستان گفت، تا زمانی که طالبان آتش‌بس رسمی را اعلام نکنند، دستور عملیات به نیروهای امنیتی افغان داده شده است و دیشب و امروز در چهار – پنج ولایت افغانستان این عملیات جریان داشت.

این در حالی است که طالبان تا اکنون تصمیم شان را در مورد آتش‌بس، اعلام نکرده اند؛ اما منابع نزدیک به این گروه می ‌گویند که طالبان رسماً آتش ‌بس را اعلام نخواهند کرد.


  
ټرمپ: د افغانستان جګړې ته سیاسي حل لاره غواړو
منبع: بی بی سی        تاریخ: 8/20/2018        

د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ ویلي، حکومت یې هیله لري چې په افغانستان کې روانې جګړې ته به یوه سیاسي حل لاره وموندل شي.

ولسمشر ټرمپ د افغانستان د ۹۹مې کلیزې په ویاړ افغان ولسمشر محمد اشرف غني ته د مبارکۍ یو لیک استولی.

د افغان ولسمشرۍ ماڼۍ ویاند هارون چخانسوري پر خپله ټوېټرپاڼه د دې لیک ځینې جزیات په ډاګه کړي.

په لیک کې امریکایي ولسمشر په افغانستان کې د ملي وحدت د حکومت د مشرانو ستاینه کړې، او د سولې، امنیت او اقتصادي ودې لپاره یې د دوی هڅې ستایلې دي.

نوموړي زیاته کړې، دواړه هېوادونه ژمن دي چې په افغانستان کې روانې جګړې ته یوه سیاسي حل لاره پيدا کړي.

ولسمشر ټرمپ ویلي، هیله لري چې افغانستان به یوه ورځ د بشپړې سولې خاوند شي او د سیمې له هېوادونو سره به په ټولو چارو کې همغږی شي.

تمه کېږي چې ولسمشر غني له طالبانو سره د یو بل اوربند اعلان وکړي

بله خوا تمه کېږي چې افغان ولسمشر محمد اشرف غني هم د یکشنبې پر ورځ افغان ولس ته وینا وکړي، او ښایي په راتلونکي لوی اختر کې له وسله والو طالبانو سره د یو بل اوربند اعلان وکړي.

د امریکا حکومت څه موده وړاندې په لومړي ځل له وسله والو طالبانو سره مخامخ خبرې وکړې.


  
رییس جمهور غنی آتش بس ۳ ماه مشروط را در برابر طالبان اعلان نمود
منبع: پزواک        تاریخ: 8/20/2018        

کابل (پژواک، ۲۸ اسد ۹۷) : در آستانۀ عید قربان، رییس‌جمهور غنی در برابر طالبان آتش‌بس مشروط سه ماهه اعلام کرد. این آتش‌بس از فردا (دوشنبه) شروع می‌شود و تا میلادالنبی ادامه می‌یابد.

رییس‌جمهور که امروز ۲۸ اسد در مراسم گرامی داشت از نودونهمین روز استقلال کشور در قصر دارلامان سخن می‌زد، افزود که سر از فردا  عرفه (دوشنبه بیست و نهم اسد) تا روز میلاد النبی در سراسر افغانستان آتش‌‍بس خواهد بود.

موصوف افزود: " اکنون ما در آستانه ایام عید سعید قربان قرار داریم، بعد از مشوره ها با اقشار مختلف کشور از جمله علمای دینی، احزاب سیاسی، شخصیت های سیاسی و ملی، زنان، فعالان جامعه مدنی، جوانان و همچنان مشورت های اعضای شورای عالی صلح در ۳۴ ولایت کشور و با توجه به احترام به خواست علمای جهان اسلام که در حرمین شریفین گردهم آمده بودند و احترام به خواست سازمان همکاری اسلامی و خادم حرمین شریفین پادشاه عربستان سعودی، و تقاضا اخیر شورای عالی صلح و شورای سرتاسری علما افغانستان و برای آن که هموطنان ما روزهای عید قربان را در فضای آرام و صلح آمیز سپری نمایند، بار دیگر سر از فردا دوشنبه که روز عرفه است تا روز میلاد نبی مشروط بر اینکه طالبان نیز در این ایام خجسته، آتش‌بس را اعلام و رعایت نمایند و یا تا هر مدت که طالبان به آن متعهد باشند، آتش ‌بس را اعلام می‌کنم. "

موصوف افزود، اعلام این آتش‌بس بدین معناست که اتش‌بس دو طرفه باشد و همچنان برقراری، تداوم و مدت آن، بستگی به موقف طالبان در این خصوص دارد.

اشرف غنی گفت : "آتش‌بس نه تنها اینکه برای ما زمینه تکمیل کردن فصل ناتمام غازی امان‌الله خان را فراهم می‌سازد، بلکه برای ما زمینۀ آغاز و گشودن فصل جدید را نیز مساعد می‌سازد."


  
په ورځ کې څومره مالګه کارولې شو؟
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 8/20/2018        

د یوې نوې څیړنې پایلې ښېي چې د نړیوال روغتیایې سازمان د سپارښتنې برخلاف، سړی کولی شي د دغه سازمان له خوا د وړاندیز شوې اندازې دوه برابره مالګه استعمال کړي. لږه مالګه یا بی مالګې خواړه کیدای شي حتی منفي اغیزې ولري.

تر اوسه پورې مو په ډیرو عملي مقالو او د روغتیایې څیړنو په سپارښتنو کې داسې لوستل او اوریدل چې د مالګې استعمال زیان لري. خو د کاناډایې څیړنکو نوي تحقیقات ښېي چې د مالګې د زیانونو په هکله افراط شوی دی.

د کاناډایې څیړونکو نوي تحقیقات د خپل ډول تر ټولو لویې څیړنې دي. په دې تحقیق کې له چين څخه نیولې بیا تر سویډن او کاناډا پورې د ۱۸ هیوادونو ۹۶ زره کسان تر آزموینې لاندې نیول شوي دي او د مالګې د استعمال په ارتباط د دوی روغتیایې حالت په اړه معلومات ثبت او مشخص شوي دي.

کاناډایې څیړونکو د مالګې د استعمال په برخه کې د نړیوال روغتیایي سازمان له خوا ټاکل شوې اندازه ناسمه بللې ده. نړیوال روغتیایي سازمان د مختلفو هیوادونو اتباعو ته سپارښتنه کړې چې په ورځ کې دې له ۵ ګرامه مالګې (سودیم کلوراید) څخه ډيره نه استعمالوي. خو نوو څيړنو ښودلې ده چې تر ۱۰ ګرامه پورې د مالګې استعمال هیڅ کومه ستونزه نه رامنځته کوي.

آیا بی مالګې یا د لږې مالګې غذایې رژیم اړين دی؟

کاناډایې څیړنکي وایې چې د مالګې ډیر استعمال کیدای شي د یو شمیر خلکو له پاره ستونزه یا ناروغي رامنځته کړي، خو د مالګې د خطر په اړه خبره کېدای شي يوازې په ځينو مشخصو خلکو پورې صدق وکړي.

د آلمان د تغذیې ټولنه تر اوسه پورې تر ډیرې اندازې پورې د نړیوال روغتیایې سازمان د سپارښتنې پورې مقیده ده او د مالګې د روزمره مصرف اندازه یې ۶ ګرامه ټاکلې ده. خو نوې څيړنې ښېي چې کیدای شي دغه اندازه تر دې ډيره زیاته وي.

د پخوانیو ارزونو له مخې چې تر اوسه پورې د مالګې د استعمال د اندازې په برخه کې ترې استفاده کیږي، د مالګې د مصرف اندازه د «قلبي سکتې» له خطر سره مستقيم ارتباط لري. خو کاناډایې څیړونکي وایې په دې برخه کې لویه تیروتنه شوې ده.

۱ د مالکې استعمال او قلبي سکته: نوې څيړنې ښېي چې د مالګې له ډیر استعمال سره حتی د زړه د سکتې خطر کمیږي.

۲ مالګه او مغزي سکته: نوو څیړنو ښودلې ده په هغو سیمو کې چې د مالګې کارونه په کې ډیره ده د بیلګې په توګه په چين کې چې (هر کس په اوسط ډول د ورځې ۱۲ ګرامه مالګه استعمالوي) په واقعي ډول د وينې لوړ فشار له مغزي سکتې سره مستقيمې اړيکې لري.

۳ د ډیرې لږې مالګې استعمال: د عمومي باورونو برخلاف، د مالګې تر اندازې کم استعمال کولی شي د قلبي او مغزي سکتې په زیاتوالي کې اغیز ولري.

نوي تحقیقات د مالګې د استعمال په برخه کې پر تعادل ټينګار کوي او په ټولو مواردو کې د ټولو ناروغانو له پاره عمومي سپارښتنه او توصیه ردوي.

کاناډایې څيړونکو د خپلو تحقیقاتو پر مهال یو بل په زړه پورې کشف ته اشاره کړې ده. د پوتاسیم عنصر چې په کیلې، لوبیا یا حبوباتو، خسته بابو او سبو یا پالکو کې په کافي اندازه موندل کیږي، کولی شي د مغزي او قلبي سکتې خطر را کم کړي.

تحقیق کونکي وایې چې دا یوازې د هغو کسانو په برخه کې لیدل شوی دی چې په بدن کې یې د پوتاسیمو دوز لوړ اندازه شوی وي.

هغه نتیجه چې څیړونکو له دې تحقیق څخه اخیستې ده: د مالګې ډیر استعمال بی له شکه د انسان روغتیا ته زیان رسوي، خو د ډاکټرانو او نړیوال روغتیایي سازمان له خوا د مالګې د استعمال د اندازې په اړه پخوانۍ سپارښتنې هم منسوخ او يا رد شوې دي.


  
روز استقلال افغانستان؛ آیا مردم امسال جشن می گیرند؟
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 8/20/2018        

نود و نهمین جشن استقلال افغانستان توسط مقام‌های حکومتی در حالی جشن گرفته شد که مردم به دلیل ناامنی در شهر ترسان و هراسان بودند. در نتیجه انفجار ماین مغناطیسی یک تن زخمی شد و یک انتحار کننده پیش از حمله بازداشت گردید.

محمد اشرف غنی، رییس جمهور افغانستان روز یکشنبه به مناسبت نود و نهمین جشن استرداد استقلال به پای منار استقلال اکلیل گل گذاشت؛ از روز استقلال در شهر جلال آباد نیز تجلیل شد و در برخی از ولایات دیگر نیز جشن استقلال به صورت محدود برگزار گردید.

این در حالی است که مردم می‌گویند در شرایطی که مردم دسته دسته کشته می‌شوند، ولسوالی‌ها سقوط می‌کند و شهرها آتش زده می‌شوند، برای آن‌ها استقلال معنایی ندارد.

در زمانی که مقامات حکومتی جشن استقلال را با شان و شوکت در ارگ برگزار کردند، گلیم غم در خانه‌های مردم در غزنی و کابل پهن شده بود. صدها تن در پشت دروازه‌های شفاخانه‌ها منتظر زخمی‌هایی هستند که در غزنی و کابل مجروح شده و بین مرگ و زندگی بسر می‌برند.

غم و اندوه

عبدالوهاب یک باشنده شهر کابل به دویچه وله گفت که صف حکومت از مردم جدا شده، زیرا حکومت مصروف جشن و پایکوبی است و مردم افغانستان سرگرم گور کندن و جمع آوری خاکسترهای شهرهایی که آتش زده شده اند.

در حالی که اشک در چشمان عبدالوهاب حلقه می‌زند، می‌گوید هیچ وجدان بیدار در روزهایی که مردم گروه گروه کشته می‌شوند، جشن استقلال برپا نمی‌کند: «مردم را از عید و استقلال و از همه چیز بیزار ساخته‌اند. در این وطن چیزی نمانده است. برای من هیچ ضرری نرسیده؛ ولی برای هموطنانم رسیده است. به خدا خانه پول و دارایی دارم اما هیچ چیزی برایم خوش نمی‌گذرد».

عبدالروف می‌گوید دوستانش از غزنی زنگ زده و گریه کرده‌اند که همه دار و ندارشان در آتش سوخته است و هیچ چیزی برای خوردن ندارند: «من از ولایت غزنی هستم. وطندارایم برای سودا آمده بودند؛ همه گریه می‌کردند. برای ولایت غزنی این پیام را دارم که نه در انتخابات شرکت کنند و نه اجازه دهند که بازهم به نام اوربند (آتش بس) به شهری بیایند و خوشی کنند که آن را آتش زدند. می دانید بیش از ۱۷۰۰ نفر در غزنی کشته شده است».


  
۲۸اسد: حماسه‌ی یک روز، افتخار جاودان
منبع: هشت صبح        تاریخ: 8/20/2018        

نبردهای عادلانه‌ی مردم افغانستان از غم‌انگیزترین، هیجان‌برانگیزترین و در عین زمان سودمندترین و افتخارآمیزترین صفحات درخشان کار و مبارزه‌ی خلق‌های منطقه و برادر است که در روشنایی و پرتو حقایق کاملاً تازه و به شیوه‌ی دگرگونی‌های کمی ـ کیفی و تکان‌دهنده، مستلزم تحلیل و ارزیابی است.
آغاز مداخلات سیاسی عمال و جیره‌خواران استعمار در لباس تزویر و ریا و رونق این حرفه‌ی ارتجاعی، ضد ملی دربارها ـ در میان مردم به مقصود سرکوب جنبش‌های رهایی‌بخش ملی و رخنه‌گری در صفوف جنبش ملی از طریق گماشته‌گان خاین به منافع علیای کشور و منطقه، همه فهرستی است که با شیوه‌ی نوین و اسلوب کاملاً متفاوت با مورخان گذشته، ایجاب می‌کند که به وسیله‌ی تاریخ‌نویسان اندیشمند و دگراندیشان خردمند ریشه‌یابی شود.
 پیدایش اختلافات ملی، محلی، نژادی، زبانی، قومی و رخنه در همبستگی مبارزه‌ی مردم، پراکندگی دولت مرکزی از همان دوران تاریک زندگانی جغرافیای وطن است که به جز شرمساری و خجلت برای امیران مغرور، جاه‌طلب، جیره‌خوار و دست‌آموزان استعمار کهن، هیچ افتخاری برای مردم در پی نداشت و ندارد.
میراث شوم این دوره‌ی تاریک تاریخ معاصر، فقط به تفرقه‌های قومی، جدایی ملی، اختلافات زبانی، نژادی، منطقه‌ای و تفوق‌طلبی میان اقوام با هم برادر منجر شد که سنگینی این افراط‌کاری‌های سرداران مغرور و امیران جاه‌طلب را مدت‌های دراز مردم امروز و فردای افغانستان بر گوشت و استخوان خویش لمس و کفاره‌ی گناهان آنان را به قیمت رنج‌ها و تلاش‌های فراوان تلافی می‌کنند.
 سیاست دولت بریتانیا در منطقه با تاریخ سیاسی انگلستان، روان اجتماعی و روحیه‌ی آنان، خصلت و فردپسندی، درنده‌خویی و منفعت‌جویی سیستم مستعمراتی و به طور کلی مشی تاکتیکی و راهبردی دولت انگلیس و سیاست تفرقه‌افگنانه‌ی استعمار بریتانیا، همه مطالبی عمده‌ای هستند که حایز اهمیت علمی و پژوهشی پنداشته می‌شوند. تحلیل این مباحث، ما را به طور ضمنی، چنین پند و عبرت می‌دهد که ریختن اشک خونین بر مزار تاریخ و فرزندان با ارزش خلق ثمری ندارد. باید مردمان ممالک استعمارزده با خشم و غضب بر پا خیزند و علیه تسلط استعماری، نبرد ملی کنند.
 
تأثیر معنوی و سیاسی کارنامه‌ها و نبردهای عادلانه‌ی اجتماعی و قیام‌های دلاورانه‌ی توده‌های مبارز و وطن‌پرست، هر خواننده را الهام، انتباه و توانایی می‌بخشد تا قادر به درک جامعه، طبقات و اقشار متخاصم اجتماعی، محافل و رجال کشور و موفق به شناخت ماهیت استعمار کهن و لانه‌های داخلی وابسته به آن شوند. سرانجام نتیجه‌ی این بحث، ایمان و امید ما را به توده‌های مبارز، به نقش آفریننده و دگرگون‌کننده‌ی آن‌ها قوی‌تر و راسخ‌تر می‌سازد. روی هم رفته پژوهش‌های ارزنده‌ی تاریخی از لحاظ شیوه‌ی نگارش، طرز بیان، محتوا و مضمون کاوش‌های دقیق و مستند، موضع‌گیری‌های وطن‌پرستانه و نقدهای همه‌جانبه‌ی آن ـ به نظر من، آموزنده‌ترین، الهام‌بخش‌ترین، تکان‌دهنده‌ترین و عبرت‌انگیزترین آثار تاریخی و آفریده‌های مدرن هستند. این رویداد ارزشمند، یادگاری ماندگار، محصول قربانی و رهایی از بهره‌کشی‌ها و نجات از اسارت به بهای خون‌های پاک، قلب‌های آگنده از غیرت و غرور، سرشار از روح آزادی و آزادی‌خواهی حصول شده است.
استقلال سیاسی افغانستان، محصول و ثمره‌ی قریب به یک قرن مبارزات و مقاومت فرزندان این مرز بوم بوده که در نتیجه‌ی قربانی هزاران شهید گم‌نام و نام‌دار به دست آمده است که پیامد آن، الهام‌بخش جوامع تحت سیطره، در بند و الگوی آزادمنشی و عشق به میهن و استقلال را ثابت می‌سازد. نقش روشنفکران و تحول‌طلبان در حصول استرداد استقلال کشور عزیز ما افغانستان انکارناپذیر است.
مقصود اساسی از در اهتزاز درآوردن پرچم سه رنگ و بزرگداشت از ۲۸ اسد، بازتاب‌دهنده‌ی احساسات نسل جوان و معرفت بیش از پیش آن‌ها به قربانیان و پیش‌کسوتان این مهد دلیران معطوف بوده که هر سال این روز تاریخی را پاس می‌داریم. استقلال، ثمره‌ی مبارزات خستگی‌ناپذیر و متداوم هموطنان عزیز ما از سیطره و بهره‌کشی دستگاه‌های استعماری محسوب می‌شود. ممالکی که دارای استقلال و آزادی هستند، افتخارشان حراست از تمامیت ارضی و حاکمیت ملی پنداشته می‌شود.
در نبود آزادی و استقلال اقتصادی، کشورهای جهان در گذشته و حال به بحران عزت و هویت روبرو شده‌اند.
مطالعه‌ی چنین نوشته‌ها و پژوهش‌های گسترده در حوزه‌ی تاریخ معاصر کشور برای هر شهروند آگاه و وطن‌دوست و به ویژه برای هر شخصیت ملی، دموکرات و ترقی‌خواه، ستودنی و خواندنی است که تجارب تاریخی ارزنده‌ای را در دسترس علاقمندان تاریخ، جامعه و نهضت ملی و دموکراتیک قرار داده و در فرجامین سخن این‌که افتخار آن را داریم که با درک منطقی مرتبط به موضوع، مباحث را ریشه‌یابی کنیم و ارزشمندی آن را با تجزیه و تحلیل علمی، پیگیری و با این کار قادر خواهیم شد در آینده دچار اشتباهات تاریخی نشویم.

  
جنرال مشعل: غزني مکمل امن دی
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 8/20/2018        

 

د ښاغلي مشعل په وینا د برښنا شلیدلي مزي بیرته وصل شوي، د اوبو شبکه او تیلیفوني شبکې فعاله شوي دي، خو د ټولو ساحو نه د دولت ضد وسله والو د پاکولو دپاره عملیات روان دي.

جنرال مشعل وایي د غزني په یوه اونۍ اوږده جګړه کې بهرني اتباع چې پاکستانیان او چیچنیایان پکې وو، په مخامخ جګړه کې وژل شوي دي او د بعضو جنګیالیو د شتون اسناد يي دولت ته سبارلي دي.

جنرال فریداحمد مشعل د طالبانو سره د سولې او اوربند په کولو هم خبرې کړي دی.

 


  
عربستان با آماده گی امنیتی میزبان دومیلیون مسلمان جهان است
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 8/20/2018        

امسال حدود دو میلیون مسلمان جهان برای ادای رکن پنجم اسلام، ادای مراسم حج به عربستان سعودی سفر کرده اند. افراد با رسیدن به مکه در مراسم پنج الی شش روز به طواف مکه معظمه می پردازند.

درین میان از افغانستان همه ساله افغان ها نیز برای طواف مکه به عربستان سعودی سفر میکنند. طبق آخرین احصائیۀ منتشر شده در صفحه فیسبوک وزارت ارشاد، حج و اوقاف افغانستان، امسال بیشتر از ۱۲ هزار و

 ۴۰۰ تن از حجاج از ده ها ولایت افغانستان برای مراسم حج به عربستان سعودی سفر کرده اند. ازجمله ۲۵ درصد آن را طبقه اناث تشکیل می دهند.

در حالیکه عربستان سعودی با تهدیدات مطرح شده از سوی شبه ‌نظامیان القاعده و دیگر جناح‌ های افراطی داخلی روبروست، امسال برای تامین امنیت حجاج صد ها هزار نیروی امنیتی را موظف نموده است.

سخنگوی وزارت داخله عربستان سعودی میگوید برای تامین امنیت مراسم حج در شهرهای مینه، مکه، کوه عرفات و سایر مناطق که حجاج طی روز های حج رفت و آمد دارند، بیشتر از صد هزار نیروی امنیتی موظف کرده

 اند. منصور الترکی، سخنگوی وزارت داخله عربستان سعودی میگوید حدود نه صد هزار پولیس برای تامین امنیت حجاج موظف شده اند.

برعلاوه مقامات سعودی برای کمک به حجاج خدمات ترجمه را نیز فراهم نموده است. برای کمک به حجاج ده ها ترجمان استخدام شده اند و خدمات ترجمانی بیست و چهار ساعته به زبان های انگلیسی، فارسی، ملای،

 هوسا، ترکی، چینی و اردو به سایر زبانها ارائه میکنند.

از جانب دیگر امسال عربستان به کمک گزینه تکنالوژی برای رهنمایی میلیون های حاجی طی مراسم حج آماده گی گرفته است که شامل دستبند های برقی هویت با جی پی اس یا رد یاب است.

این نوع دستبند ها بعد از حادثه هلاک شدن حجاج سه سال قبل در منطقه مناء برای کمک و شناخت از حجاج در نظر گرفته شده است.

وزارت حج عمره عربستان سعودی برای ایجاد سهولت برای حجاج سیستم های تکنالوژی را درنظر گرفته است. طبق اظهارات وزیر حج عمره این خدمات برای حجاج لازم است تا به همدیگر در ارتباط باشند.

دیدار از مکه معظمه یکی از مهمترین بخش های توریزم در عربستان سعودی بشمار میرود. حج عمره سالانه میلیون های دالر از بابت نیاز های سفر مسلمانان، جای بود وباش، وسایط نقلیه، و خرید تحفه بدست میآورد.

عربستان سعودی میلیارد‌ها دلار ازعواید نفتی خود را برای تامین امنیت حجاج طی مراسم حج بخصوص در منطقه منا به مصرف میرساند.


  
کمیسیون شکایات‌ انتخاباتی: احتمالاً نام‌های چند نامزد دیگر نیز حذف شوند
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 8/20/2018        

کمیسیون شکایات‌ انتخاباتی می ‌گوید امکان حذف پنج نامزد دیگر که شامل فهرست نهایی شده‌اند، می ‌رود.

کمیسیون شکایات‌ انتخاباتی می‌گوید، تا برگزاری انتخابات احتمالاً نام ‌های چند نامزد دیگر نیز حذف گردد.

حمیرا حقمل معاون این کمیسیو ن روز یکشنبه «۲۸ اسد ۱۳۹۷» در صحبت با رادیو آزادی گفت که اسناد و مدارکی را در برابر چند تن از نامزدان به دست‌آورده اند و تأکید می‌ورزد که حتی تا پروسه رأی دهی امکان حذف نام نامزدانی که در برابر‌ شان اسناد مؤثق بدست آید، می ‌رود. او افزود:

حمیرا حقمل

"در مورد ۵ تن از نامزدان برای ما اسناد رسیده ‌است و این به معنی این نیست که کمیسیون انتخابات فهرست نهایی را اعلام نکند، کسانی دیگری که پس از این حذف شده

 می‌روند، آن‌ ها داخل لیست خواهند بود، اما فقط آرای که می ‌گیرند و یا اعلام می‌شود که دیگر این شخص نمی ‌تواند به انتخابات راه پیدا کنند، رأی آن ‌ها حساب نمی‌شود."

کمیسیون شکایت ‌های انتخاباتی می ‌گوید کسانی ‌که نام‌های ‌شان از فهرست نهایی حذف شده و یا تا برگزاری انتخابات احتمالاً حذف خواهند شد، بار دیگر وارد پروسه انتخابات نمی‌شوند و رأی آنان حساب نمی‌گردد.

پیشتر این کمیسیون در روز اعلام نتایج نهایی بررسی ‌هایش گفت که ۳۵ تن از نامزدان ولسی جرگه را حذف کرده‌اند، به ۴۰ تن آنان اخطاریه داده شد و برای ۵ تن دیگر از این نامزدان توصیه شده است.

در این میان، نامزدان حذف شده این تصمیم کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی را غیر عادلانه می‌خوانند و اعتراض دارند.

در حال حاضر دفتر مرکزی کمیسیون مستقل انتخابات و هفت دفتر ولایتی این کمیسیون از چند روز بدین‌ سو، در پی اعتراض هواداران این نامزدان حذف شده از فهرست نهایی بسته استند.

حال کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی می‌گوید که تصمیم آنان در این زمینه نهایی است و در آن تغییری نخواهند آورد.

یوسف رشید

با این همه، یوسف رشید رئیس بنیاد انت خابات آزاد و عادلانه افغانستان در این باره می‌ گوید:

"برای نامزدان که حذف شده تا حالا حق دفاعیه یا همان حقوق که باید از خود دفاع کنند مانند یک شخص که بالایش شکایت وجود داشته داده نشده است، حذف نامزدان که در برابر‌ شان اسناد موجود باشد از صلاحیت‌های کمیسیون است، اما کارهای این

 کمیسیون باید بسیار شفاف باشد تا سلامت پروسه را صدمه نزند."

آقای رشید می ‌گوید، برای شفافیت هرچه بیشتر پروسه انتخابات و تصمیم گیری‌های کمیسیون شکایت‌ های انتخاباتی اسناد و مدارکی که در پیوند به نامزدان به این کمیسیون رسیده‌است باید با رسانه‌ها و ناظران در میان گذاشته شود.


  
امریکا او پاکستان د ولسمشر غني د اوربند د اعلان هرکلې وکړ
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 8/20/2018        

د امریکا د بهرنو چارو وزیر مایک پمپیو د افغانستان د ولسمشر اشرف غني د اروبند د اعلان هرکلې کړیدی. ښاغلي پمپېو دا هم وویل چې امریکا د افغانستان د حکومت او د طالبانو ترمنځ د سولې د خبرو سره همکارۍ ته تیاره ده. هغه وویل

" امریکا د افغان ولسمشر غني طالیانو ته د اوربند د مشروط وړاندیز هرکلې کوي. دا د افغانانو د سولې د خواهش سره سم عمل دی."

ښاغلي پمپیو وویل چې امریکا د افغان حکومت د طالبانو سره د مستقیمو مذاکراتو ملاتړ کوي او د سولې لپاره هیڅ خنډ نشته.

د پاکستان د بهرنو چارو وزرات هم د یکشنبې په ورځ یوه اعلامیه خپره کړه چې یې پکې ویلي پاکستان په افغانستان کې د سولې او ثبات لپاره د دغو ټولو کوښښونو ملاتړ کوي

ولسمشر اشرف غني د یکشنبې په ورځ دغه اعلان وکړ. هغه وویل چې د دوشنبې په ورځ (اگست ٢٠) د عرفې له ورځې نه نیولې د اسلام د پیغمبر د میلاد تر ورځې پورې (چې درې میاشتې کیږي) د طالبانو سره اوربند اعلانوي.

ښاغلي غني ټینگار وکړ چې د دولت اوربند مشروط دی او په هغه صورت کې به وشي چې د طالبانو له خوا نه هم مراعات شي.


  
غنی با طالبان آتش بس مشروط اعلام کرد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 8/20/2018        

محمد اشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان، حین سخنرانی در قصر دارالامان در ۹۹ مین سالروز استرداد استقلال افغانستان
محمد اشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان، حین سخنرانی در قصر دارالامان در ۹۹ مین سالروز استرداد استقلال افغانستان

محمد اشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان از روز عرفه تا روز مولود پیامبر اسلام با طالبان آتش بس آتش بس مشروط را اعلام کرد.

رئیس جمهور غنی گفت " بار دیگر سر از فردا دوشنبه که روز عرفه است تا روز میلاد نبی مشروط بر اینکه طالبان نیز در این ایام خجسته، آتش‌بس را اعلام و رعایت نمایند و یا تا هر مدت که طالبان به آن متعهد

 باشند، آتش ‌بس را اعلام می‌کنم."

عرفه مصادف است با ۲۹ اسد (۲۰ اگست) و میلاد پیامبر اسلام نیز برابر است با ۳۰ عقرب (۲۰ نوامبر) که بر این اساس پیشنهاد آتش بس مشروط آقای غنی اینبار سه ماه است.

آقای غنی در مراسم تجلیل از ۹۹ مین سالروز استرداد استقلال افغانستان که در قصر دارالامان برگزار شده بود، خطاب به سران گروه طالبان گفت برای تامین صلح واقعی و دوامدار به ارادۀ ملت افغانستان لبیک

 گفته و در پرتو ارزش های ملی و اسلامی برای مذاکرات صلح آماده شود.

دقایقی پیشتر از آقای غنی، عبدالله عبدالله رئیس اجرائیۀ افغانستان نیز حین سخنرانی در این مراسم گفت که حکومت افانستان تنها در صورتی به آتش بس با طالبان توافق خواهد کرد که آن گروه نیز به آتش بس تن بدهد.

عبدالله عبدالله، رئیس اجرائیه حکومت افغانستان، حین سخنرانی در قصر دارالامان در ۹۹ مین سالروز استرداد استقلال افغانستان
عبدالله عبدالله، رئیس اجرائیه حکومت افغانستان، حین سخنرانی در قصر دارالامان در ۹۹ مین سالروز استرداد استقلال افغانستان

آقای عبدالله بدون ذکر نام گروه طالبان گفت "این بار مسئله آتش بس از طرف حکومت وحدت ملی قسمی مطرح است که طرف

 مقابل که در جنگ است، آنها هم [آتش بس را] مراعات کنند، آتش بس داریم. اگر مراعات نکنند، متاسفانه آتش بس معنای خود را از دست می دهد."

حکومت افغانستان در عید فطر نیز آتش بس موقت را با طالبان اعلان کرد و سپس آن را برای ده روز دیگر تمدید کرد، اما طالبان فقط در سه روز عید آتش بس کرده و آن گروه در آخرین روز عید فطر اعلام کرد که جنگجویان طالب

 با پایان عید عملیات جنگی شان را از سر خواهند گرفت.


  
د ملګرو ملتونو پخوانی عمومي منشي کوفی عنان مړ شو
منبع: بی بی سی        تاریخ: 8/19/2018        

د ملګرو ملتونو پخوانی عمومي منشي کوفی عنان د ۸۰ کالو په عمر مړ شو. کوفي عنان د ملګرو ملتونو لومړنی تورپوستی عمومي منشي و.

هغه دوه پړاوه له ۱۹۹۷ تر ۲۰۰۶ کال پورې د عمومي منشي په توګه دنده درلوده.

هغه په ملګرو ملتونو کې د نویو بدلونونو راوستلو له امله په ۲۰۰۱ کال کې د نوبل سولې جایزه داسې مهال وګټله چې عراق کې جګړه وشوه او نړۍ د ایچ ای وې/ ایډز له وبا سره مخامخ وه.

ښاغلي عنان وروسته دا برېد غیر قانوني عمل وباله.

هغه خپله تر ټولو لویه لاسته راوړنه د ملګرو متلونو زر کلن پرمختیايي اهداف بلل چې پکې د فقر له منځه وړل او د کوچنیانو د مرګژوبلې مخنیوی مهم اهداف وو.

ښاغلی عنان په ګانا کې زېږېدلی و او په دا وروستیو کې د سوريې لپاره د ملګرو ملتو ځانکړی استازی هم ټاکل شوی وو.

د ګانا دیپلومات کوفي عنان د سویټزرلنډ بیرن ښار په روغتون کې ومړ.

نوموړی له څو کلونو راهیسې د سویټزرلنډ جینوا ښار ته نژدې اوسېده.

پر ښاغلي عنان ۱۹۹۰ کال کې روانډا کې د ټولوژنې مخنیوي کې د پاتې راتلو نیوکې هم وشوې، چې نوموړی هغه مهال د دغې ادارې د سوله ساتي ماموریت مشر و.

اپریل کې د خپلې اتیایمې کلیزې په مناسبت بي بي سي سره یوه مرکه کې ښاغلي عنان د ملګرو ملتونو ادارې ځینې نیمګړتیاوې یادې کړې او په وینا یې دې کې 'سمون راوستل کېدای شي، دغه اداره بې نیمګړتیاوو نه ده، خو که دا نه وي، رامنځته کېدو ته به یې اړتیا موجوده وي.

د ملګرو ملتونو اوسني عمومي منشي انتونیو ګوتیرڅ ښاغلي عنان ته د درناوي وړاندې کولو په ترڅ کې هغه د 'نیکۍ پر لور مخکښ ځواک' بللی.


  
سروى: اکثريت مردم خواستار آتش بس و اميدوار به صلح مى باشند
منبع: پزواک        تاریخ: 8/19/2018        

کابل (پژواک، ٢٧ اسد ٩٧): نتايج سروى تازه نشان مى دهد که از هر ده تن، ٩ تن خواستار آتش بس اند و هشت تن ضمن اينکه اميدوار به تامين صلح اند، برتعهد حکومت در آوردن صلح، باور دارند و اقدامات انجام شده براى صلح را مهم مى دانند.

در اين سرو؛ در جریان ماه هاى سرطان و اسد سال ١٣٩٧ از سوى کنسرسيوم صلاح و شبکۀ زنان افغانستان، به کمک مالى اتحاديه اروپا از طريق مصاحبه با ٤٧٢٥ تن در٣٤ ولايت انجام شده است.

نتايج اين سروى، امروز در يک نشست در کابل اعلام شد.

یافته های سروى نشان مى دهد که در کُل، حدود ٨٢ درصد مردم (٤٦ درصد زياد و ٣٦ درصد کم) به تامين صلح در کشور باورمنداند و متباقى باور به آمدن صلح در کشور ندارند.   

اين باورمندى در زون شرق ٩٢ درصد، زون جنوبغرب ٨٨ درصد، جنوبشرق ٨٧ درصد، شمالغرب ٨٤ درصد، شمالشرق ٨٣ درصد، غرب ٨١ درصد و زون مرکز ٧٢ درصد مى باشد.

همچنان اين باور در ميان جوانان، کمى بيشتر نسبت به سالخوردگان است و در ميان کسانى که سطح تحصيلى متوسط دارند، نسبت به ديگران حدود سه در صد بيشتر مى باشد.

بر بنياد نتايج سروى، بيشتر از ٨٤ درصد مردم (٦٠% زياد و ٢٤ درصد کم) تاثيرات وقايعى چون (اعلامیه علمای جهان اسلام در مورد صلح و ثبات در افغانستان، فتوای علما در مورد جنگ در کشور و آتش بس اخیر در روزهاى عيد میان دولت و طالبان) در رابطه به صلح را مهم خوانده اند.

منبع نوشته است که بيش از ٧٥ درصد مردم (٣٩ درصد زياد و ٣٦ درصد کم) نسبت به تعهدات حکومت و رييس جمهور در رابطه به صلح باور دارند.

همچنان آمار ارايه شده، بيانگر آن است که نزديک به نيمى از مصاحبه شونده ها به تعهدات جامعه بین المللی و ناتو در قبال صلح و پروسه صلح باور دارند و بیش از ٥٢ درصد ديگر، به اين تعهدات باور ندارند. 

و نيمى از مصاحبه شونده ها باور دارند که طالبان صلح مى کنند؛ اما نيمى ديگر بر اینکه طالبان حاضر به مصالحه شوند، بی باور اند.

يافته هاى سروى نشان مى دهد که ٩٦ درصد مصاحبه شونده ها «تروریست های خارجی و داعش»، ٤١ درصد موجودیت نیروهای خارجی،  ٣٨ درصد موجودیت زورگویان، ملیشه های خودسر و مافیای زمین، ٣٧ درصد اداره و حکومتداری ضعیف در ولایات، ٣٤ درصد موجودیت مافیای مواد مخدر و معادن،  ٣٣ درصد فساد به خصوص فساد ادارى و ٣١ درصد کشورهای منطقه را چالش هاى درجه اول در برابر صلح در کشور خوانده اند.   

همچنان ٧٦ درصد مصاحبه شونده ها، اجماع و حمایت علماى کشور و جهان اسلام را فرصت عمده برای رسیدن به صلح می دانند. قابل ذکر است که ٦٩ درصد زنان و ٨٢ درصد مردان، آنرا فرصت اول برای صلح دانسته اند.

نتايج سروى بيانگر است که ٦٣ درصد مصاحبه شونده ها تعهد رئیس جمهور و حکومت، ٦٢ درصد آتش بس، ٥٤ درصد حمایت جهان اسلام، ٤٥ درصد اجماع کشورهای منطقه، ٣٩ درصد تعهد جامعه بین المللی و ٣٨ درصد تعهد و حمایت ایالات متحدۀ امریکا را فرصت هاى عمده  برای آوردن صلح در کشور عنوان کرده اند.

همچنان ٩٣ درصد مصاحبه شونده هاى اين سروى، آتش بس دایمی با آغاز آن از عید سعید اضحی سال روان را تقاضا کرده اند.  

اين درحالى است که حکومت افغانستان، از احتمال آتش بس در روزهاى عيد سعيد اضحى سخن زده؛ اما طالبان مسلح در پيامى که به مناسبت عيد، امروز منتشرکرده اند، در مورد آتش بس در روزهاى عيد چيزى نگفته اند.

قابل ذکر است که حکومت افغانستان در عيد سعيد فطر گذشته، نخست پنج روز آتش بس اعلام کرد و سپس آن را ده روز ديگر تمديد کرد؛ اما طالبان تنها در سه روز عيد آتش بس اعلام کردند و شام سوم عيد، حملات شان را بر مواضع نيروهاى دولتى آغاز نمودند که تا حال به شدت ادامه دارد. 


  
طالبان وايي چې د بهرنیانو په شتون کې سوله نه کوو
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 8/19/2018        

طالبانو ویلي چې په افغانستان کې به تر هغه پورې سوله رانشي څو چې په دې هیواد کې «اشغال» ادامه ولري. طالبانو پر هغه موقف ټینګار کړی چې وايي د افغانستان جګړه له امریکا سره د خبرو له لارې پای ته رسیدلی شي.

 د لوی اختر په مناسبت د طالبانو مشر هیبت الله اخندزاده د یوې خپرې شوې اعلامیې له لارې ویلي چې دغه ډله به خپل «اسلامي هدف» ته چې د ده په وینا د جګړې پای او د افغانستان ځمکني بشپړتیا ته، ژمن پاتې شي.

طالبانو په وروستیو کلونو کې خپلو فعالیتونو ته پراختیا ورکړې او د هیواد په کچه یې د یو شمیر ولسوالیو کنترول په لاس کې نیولی. دغې ډلې همدا راز په وروستیو وختونو کې د افغانستان په کچه خپلو پراخو او خونړیو بریدونو ته هم زور ورکړی چې تر ټولو وروستۍ هڅه یې د غزني د نیولو په موخه د دغې ډلې برید په ګوته کیږي.

دا په داسې حال کې ده چې یو کال وړاندې د امریکا ولسمشر دونالد ترامپ اعلان وکړ چې هغه به د طالبانو د ځپلو په موخه افغانستان ته لا ډیر امریکايي سرتیري ولیږي. له هغې مودې راهیسې، د طالب یاغیانو په بریدونو کې زیاتوالی راغلی او دغې ډلې هم د جګړې په ډګر کې او هم په سیاسي برخه کې پرمختګونه لرلي.

طالبانو د روانې میاشتې په پیل کې ازبکستان ته یو پلاوی ولیږه ترڅو د دې هیواد له لوړپوړو حکومتي چارواکو سره بحث او خبرې وکړي. سربیره پر دې د طالبانو یو شمیر استازو د قطر په پلازمینه دوحه کې له امریکايي چارواکو سره هم لیدلي چې د طالبانو په خبره دغه خبرې ابتدایي وې. امریکا متحده ایالاتو بیا دغه خبرې نه تائید او نه هم رد کړي دي.

سربیره پرې د روانې اونۍ په پیل کې د طالبانو جګپوړي سیاسي چارواکي شیر محمد عباس ستانکزي د یوه پلاوي په مشري اندونیزیا ته سفر وکړ. د طالبانو د یوې اعلامیې په حواله چې د اسوشیتید پریس خبري آژانس ته یې لیږلې، د دوی استازو د اندونیزیا د سفر پرمهال د دغه هیواد د بهرنیو چارو له وزیر، د اندونیزیا د ولسمشر له مرستیال او نورو چارواکو سره ملاقاتونه کړي.

بل لوري ته بیا طالبانو تل له افغان لوري سره د سولې د خبرو پیل کول رد کړي او غواړي چې د افغانستان د جګړې د پای په موخه له واشنګټن سره مستقیمې خبرې وکړي. دغې ډلې همدا راز ویلي چې دوی د سیمې امنیت ته ژمن دي او دا چې دوی به نورو هیوادونو ته کوم تهدید پیښ نه کړي. خو د دې ټولو خبرو ترڅنګ طالبان بیا له افغانستان څخه د ناټو او امریکايي ځواکونو د بشپړ وتلو غوښتنه کوي.


  
سیاست قومی در افغانستان امنیت ملی امریکا را تهدید می‌کند
منبع: هشت صبح        تاریخ: 8/19/2018        

اشرف غنی و زلمی خلیل‌زاد پر نفوذترین امریکایی‌های افغان‌تبار هستند که طی چندین دهه روی روابط امریکا-افغانستان تأثیرگذار بوده‌اند. تحصیلات و تجربه‌ی زندگی آن‌ها در واشنگتن باعث شده است که از قدرت لفاظی خوبی برخوردار شده و شبکه‌ی وسیع و تأثیر‌گذاری از دوستان خویش را در آن‌جا داشته باشند، اما «دیدگاه» قوم‌گرایانه‌ی آن‌ها باعث شده است که امریکا هزاران قربانی و تریلیون‌ها دالر هزینه بپردازد. جنگ پیچیده‌ی افغانستان تصویر ایالات متحده به عنوان قدرتمند‌ترین ارتش دنیا را نیز به گونه‌ی جدی خدشه‌دار کرده است.

هنگامی که رژیم کمونیستی تحت حمایت شوروی در سال ۱۹۹۲ سقوط کرد، ایالات متحده افغانستان را تنها گذاشت. در آن زمان، امپراطوری آزادی به راحتی می‌توانست کمک کند که دموکراسی و حکومتی مبتنی بر قانون اساسی به رهبری پروفیسور برهان‌الدین ربانی در افغانستان استقرار یابد، اما او باید تنها گذاشته می‌شد؛ احتمالاً چنین کاری به توصیه‌ی خلیل‌زاد صورت می‌گرفت؛ چون ربانی یک غیرپشتون بود.

یک دهه بعد، تصمیم مبنی بر تنها گذاشتن افغانستان در آن زمان باعث شد که ایالات متحده شکار حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر شود. این حملات وحشیانه همه را غافل‌گیر کرد، از جمله خلیل‌زاد را که برای به رسمیت شناخته شدن طالبان در ایالات متحده لابی می‌کرد. در آن زمان، علی‌رغم اینکه گروه طالبان با القاعده ارتباط داشت، خلیل‌زاد از شرکت نفتی آمریکایی یونوکال معاش دریافت می‌کرد

بر اساس گفته‌ی فلاهرتی و همکاران: «زلمی خلیل‌زاد، مشاور پشین وزارت امور خارجه‌ی ریگان در امور افغانستان که خود متولد افغانستان ]پشتون[ است، به عنوان مشاور گروهی از بوستون که از سوی یونوکال استخدام شده بود، وارد بازی شد. ]…[ هرچند یونوکال به گونه‌ی رسمی از طرف واقع شدن در منازعه‌ی افغانستان خودداری کرد، طرفداری آن‌ها از طالبان برای رقبا سگنال روشنی فرستاد.»

با این وجود، ایالات متحده مجبور شد به دولت ربانی رجوع کند تا بتواند طالبان را در سال ۲۰۰۱ شکست دهد. این امر رویداد غم‌انگیز و ضربه‌ی بزرگی برای خلیل‌زاد و غنی بود که سال‌ها روی ساختن روایت قوم‌گرایانه در واشنگتن وقت صرف کرده بودند. در واقع، آن‌ها از چشم حامیان امریکایی‌شان افتادند و در صورتی که از قوم‌گرایی دست برمی‌داشتند، می‌توانستند از اشتباه تاریخی افغانی جلوگیری کنند.

این زمانی بود که غنی با کمک دوستان «متخصص» نظیر لخضر براهیمی، سفیر پیشین الجزایر و بارنت روبین سیاست‌پژوه، وارد معرکه شد. آن‌ها با هم نقشه‌راه قبیله‌گرایانه‌ای را برای افغانستان طرح کردند تا نیروهای ضد طالب را از قدرت کنار بزنند و ایالات متحده را درگیر یک مأموریت پیچیده‌ی «بازسازی» کنند که برای تحقق آن مردم امریکا از «خون و خزانه»ی‌شان به امید «شکست» تروریسم هزینه می‌کردند. با این حال، پس از تقریباً دو دهه، واشنگتن گزینه‌ی ندارد، مگر این‌که به «مذاکره با تروریست‌ها» گردن نهد. به این معنا که دست از افغانستان بردارد و این کشور را ترک کند.

طرح پنج مرحله‌ای غنی: «موافقت‌نامه‌ی بن»

هنگامی که نیروهای دولتی تحت امر رییس جمهور ربانی با کمک نیروی هوایی ایالات متحده در کوه‌های افغانستان مصروف نبرد با طالبان و القاعده بودند، غنی و دوستانش در یک حومه‌ی لوکس واشنتگن دی‌سی، شب‌ها و روزها نقشه طرح می‌کردند تا چطور ربانی را در جبهه‌ی سیاسی شکست دهند.

در آن روزهای خوب قدیمی، شکست طالبان حتمی بود؛ زیرا رییس جمهور جورج بوش پسر شخصاً پرویز مشرف را تهدید کرد که «اگر او از حمایت طالبان افغانستان طرفدار القاعده دست برندارد، کشورش را به عصر حجر برمی‌گرداند.» در واقع، چنین رویکرد قاطع نتیجه داد. طوری که طالبان طی فقط چند روز پس از حملات ۱۱ سپتامبر عملاً شکست خوردند.

آن‌ها فقط زمانی دوباره ظهور کردند که به نیروهای بین‌المللی تحت رهبری ایالات متحده مشوره‌ی غلط داده شد و در تغییر پارادوکسیکال‌شان به جای ادامه‌ی حذف عناصر تروریسم به ‌طور کلی، خلع سلاح نیروهای ضد طالب را در اولویت قرار دادند. در عین حال، یک کمپاین قبیله‌ای تحت عنوان بد نام کردن «جنگ‌سالاران» بلاک‌های قدرت ضد طالب را به حاشیه راند. بنابراین، طالبان پس از یکبار سرنگونی کامل، دوباره جان گرفتند و در دوران حکومت مردان قبیله‌ی‌شان -حامد کرزی و اشرف غنی- قدرت نظامی و سیاسی به دست آورند.

با این حال، هنگامی که طالبان در سال ۲۰۰۱ شکست خوردند، امریکا «کنفرانس بن» را که غنی طراحی کرده بود، از طریق خلیل‌زاد به کرسی نشاند. بنابراین، غنی و دوستان فرصت یافتند در کنفرانس بن خودشان را به عنوان نمایندگان «احزاب متخاصم» مختلف جا بزنند تا دولت ربانی را مرعوب کرده و نمایندگان دولت را فریب دهند تا نقشه‌راه قبیله‌ای غنی را امضا کنند.

این نقشه‌راه با عنوان «توافق برای ترتیبات موقت در افغانستان تا تأسیس مجدد نهادهای حکومتی» شناخته شده است. زمانی که «موافقت‌نامه» امضا شد، براهیمی، رییس هیأت نماینده‌ی سازمان ملل متحد در مورد افغانستان، خلیل‌زاد به عنوان فرستاده‌ی ایالات متحده، روبین «متخصص» و غنی «مشاور ارشد سازمان ملل» بودند.

آن‌ها واقعاً می‌خواستند چه چیزی را «دوباره تأسیس» کنند؟ آیا آن‌ها در صدد بازگرداندن چیزی بود که احدی از آن به عنوان تسلط نهادینه‌شده‌ی پشتون‌ها یاد می‌کند که در سال ۱۹۹۲ در افغانستان پایان رفت؟ به ‌نظر می‌رسد غنی ظاهراً قصد داشت که «قهرمانی‌های» پدر بزرگ خود در سال ۱۹۲۹ را تکرار کند.

به گفته‌ی جورج پکر: «غنی از یک خانواده‌ی نام‌دار پشتون است. پدر بزرگ پدری او که یک فرمانده نظامی بود در به قدرت رسیدن نادرخان که مدت کوتاهی پس از سقوط امان‌الله خان در سال ۱۹۲۹ بر تخت نشست، کمک کرد.

پکر از شاه حبیب‌الله کلکانی نام نمی‌برد، حاکم تاجیکی که امان‌الله پشتون را از قدرت عزل کرد. وی در اکتوبر سال ۱۹۲۹ برای یک جلسه «مذاکره» با رهبر قبلیه‌ای نادرخان و احتمالاً پدر بزرگ غنی رفت. این نقشه‌ای بود که منجر به عزل و اعدام وی شد.

پکر اظهار می‌کند: «در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، غنی پشت میز خود در واشنگتن بود و بلافاصله متوجه شد که همه‌چیز در افغانستان در شرف تغییر است. او یک طرح پنج مرحله‌ای را برای انتقال قدرت سیاسی ]و[ بازسازی کشور ترتیب کرد.»

«در جریان جنگی به رهبری امریکا علیه طالبان، گروهی کوچکی از کارشناسان -از جمله لاکهارت، دانشمند افغانستان‌شناس، بارنت روبین و دیپلمات الجزایری لخضر براهیمی سپس به عنوان فرستاده‌ی ویژه‌ی سازمان ملل برای افغانستان- در خانه‌ی غنی در بیرون از واشنگتن دیدار کردند. در ماه دسامبر همان سال، کنفرانس بن تحت تأثیر کار همین گروه دایر شد. در حالی که تناقض میان دیدگاه‌های غنی در مورد دولت مدرن و دلالان قدرت در منطقه حل ناشده باقی ماند.»

«دیدگاه غنی از یک دولت مدرن»

از زمان «تسخیر» ریاست جمهوری در سال ۲۰۱۴، ثابت شده است که دیدگاه غنی از دولت مدرن یک «ملت- دولت» پشتونی است؛ توهم قدیمی‌ای که از سوی عبدالرحمن‌خان، پادشاه دست‌نشانده‌ی هند بریتانوی، مشهور به «امیر آهنین» (۱۸۸۰-۱۹۰۱) دنبال می‌شد. عبدالرحمن‌خان نه تنها که یک نظام حامی-پیرو بلکه یک توهم برای وارثان قبیله‌ای‌اش نیز به میراث گذاشت که قرن‌ها است در تحقق آن شکست خورده‌اند.

غنی در یک «مقاله‌ی علمی» نتوانسته است تحسینش از سیاست تحکیم قدرت عبدالرحمن‌خان برای «شکل‌دهی مجدد» به اشرافیت‌های قومی و مذهبی به ‌منظور ایجاد یک دولت مقتدر را پنهان کند. جنایات و سرکوب مذهبی عبدالرحمن‌خان در راستای «جا زدن یک اکثریت قومی به مثابه‌ی یک ملت» با حمایت هند بریتانوی حالا به عنوان پاک‌سازی قومی شناخته شده است. بنابراین، غنی به منظور «تسلط» و مهار قدرت دیگران در افغانستان افراد منتخب قبیله‌اش را تقویت کرده و قدرتش را تحکیم کرده است.

یک «ملت- دولت» «کشتی‌ای برای رسیدن به آرمان‌های قومی است.» به گفته‌ی د.ل. شیث: «مردم باید قومیت خود را معادل یک ملت بیابند. اگر چنین معادلی ممکن نیست چون در داخل یک قلمرو ]چندین قومیت[ زندگی می‌کنند، یک قوم باید اکثریت قومی را بسازد که بتواند از تمام یک ملت نمایندگی کند.»

در عین حال، «ملت-دولت» یک مفهوم اروپایی قرن شانزدهمی است که در هیچ جای دیگر کاربرد نداشته است. حتا در اروپا، آلمان، ایتالیا و اسپانیا از این پارادوکس مالکیت- محور با فاشیسم و نازیسم در دوران هتلر، موسولینی و فرانکو رنج کشیده‌اند.

در حال حاضر، «ملت-دولت» متعارف جایش را به «دولت-ملت» می‌دهد تا بستری برای چندفرهنگی‌گرایی به وجود آمده و نبود تسلط را ترویج کند. چرا ما هنوز یک «ملت-دولت» کاذب را بر افغانستان تحمیل می‌کنیم؟ آیا این «یک دیدگاه مدرن» است؟

در پوشش دموکراسی، غنی آرمان‌های «امیر آهنین» را در قرن ۲۱ با حمایت امریکایی‌ها در سر دارد. پس از تحکیم قدرت، او می‌خواهد روابط استخباراتی و نظامی مستحکم‌تری را با دولت‌های توتالیتر/ تمامیت‌خواه عربستان سعودی، امارات متحده‌ی عربی و قطر به وجود آورد. با استفاده از مدل حاکمیت الهی و نفوذ طالبان، غنی با تطمیع آن‌ها به مثابه‌ی جنجگویان بی‌رحم قبیله‌ای تحت فرمان خودش در صدد است اشرافیت‌های مذهبی و قومی را «احیا» کند؛ مشابه آنچه عبدالرحمن‌خان در دهه‌ی ۱۸۰۰ انجام داد.

وضعیت غیرعادی غنی به عنوان یک فرد خشن؛ خودکامگی او در استفاده از خشونت علیه نیروهای اوزبیک ضد طالب در ولایت فاریاب که به مفقود شدن، کشتار و شکنجه منجر شد؛ استفاده‌ی ابزاری از «علمای دینی» برای تقویت سیاست‌هایش و «ناکامی» دولت او برای حفاظت از ولایت هزاره‌نشین غزنی که طالبان آن را تخریب کرد، همه و همه ترفندهای قدیمی قبیله‌ای- استبدادی در عصر مدرن است.

با توجه به تمام این رویدادها، غنی تا هنوز به گونه‌ی جدی با اپوزیسیون مواجه نشده است. این امر او را معتقد ساخته است که او انحصار خشونت در افغانستان را به دست آورده است و بنابراین او کارزار تاکتیکی‌ای را از طریق دوستان -روبین و فرید ذکریا- در رسانه‌های ایالات متحده مدیریت می‌کند تا افکار امریکایی‌ها را برای خروج کامل ایالات متحده از افغانستان شکل دهد؛ احتمالاً یک «معامله‌ی صلح» با طالبان که غنی به عنوان «امیر آهنین» افغانستان و طالبان به عنوان جنگجویان بی‌رحم قبیله‌ای‌اش شناخته شود، دقیق مثل دهه‌ی ۱۸۰۰.

نیروهای نظامی افغانستان همیشه قتل عام شده، شهرها به آتش کشیده شده و غارت می‌شود؛ غیرنظامیان کشته و بی‌جا می‌شوند و مهمات تسلیحات مدرن از سوی «جنگجویان قبیله‌ای» احتمالی غنی متوقف می‌شود. بنابراین، او با اعتماد به نفس آمادگی می‌گیرد تا «آتش‌بس عیدی» دیگری را اعلان کند. با وجود آن که طالبان در ولایات فاریاب و غزنی به قساوت و غارت‌شان ادامه می‌دهند.

موقع حساس برای منافع امنیت ملی ایالات متحده

شبیه لابی‌گری خلیل‌زاد برای طالبان در امریکا قبل از حملات یازدهم سپتامبر، غنی مصروف ساختن یک روایت کاذب گفت‌وگو با طالبان بوده است. او موفق شده است تا امریکایی‌ها را فریب بدهد تا با گروهی وارد گفت‌وگوهای مستقیم شوند که رفتار تروریستی‌شان هیچ بعد انسانی نداشته تا زمینه‌ی مشترکی برای تفاهم به میان بیاید.

من با صلح مخالفتی ندارم، اما خطر سیاسی شدن صلح و بنیان‌های دروغین آن را در سیاست‌های خشونت‌گرای قومی گوش‌زد می‌کنم.

به نظر می‌رسد که امریکایی‌ها با تقویت آجندای قوم‌گرایان «افغان» که می‌تواند امنیت ملی ایالات متحده را با تهدید مواجه می‌سازد، بار دیگر مرتکب اشتباه می‌شوند. طوری که در سپتامبر ۲۰۰۱ امنیت ملی امریکا را به خطر مواجه کرد. طالبان بنا بر طینت آدم‌کشی خود بر طبل تروریسم می‌کوبند. در صورتی که آن‌ها یک‌شبه تغییر نخواهند کرد، آن‌ها تروریست‌های جهانی ضد امریکایی را جذب کرده و خطر جدی‌ای را متوجه امنیت ملی امریکا می‌کند. افراط‌گرایان همیشه ایالات متحده را به عنوان یک امپراطوری کافر پنداشته که «امارت اسلامی» دو فاکتوی طالبان را در سال ۲۰۰۱ سرنگون کرد.

بنابراین، طالبان باید دقیقاً شبیه روزهای پس از حملات یازدهم سپتامبر با حمایت نیروهای ضد طالب متشکل از تمام گروهای قومی شکست داده شوند، ممکن است برخی از رهبران این گروه‌های قومی به قافله‌ی دزدسالاران پیوسته باشند، اما پایگاه‌های اجتماعی همچنان به حالت خود باقی است. سپس، می‌توان طالبان را از موضع قدرت به میز مذاکره کشاند.

نخبه‌های حاکم قبیله‌ای با شبکه‌ای از حمایت‌های تأثیرگذار برای تقویت آجندای قومی پنهان‌شان در عوام‌فریبی استاد هستند، حتا اگر این کار امنیت ملی ایالات متحده را نیز به ‌خطر بیندازد. بنابراین، باید آن‌ها را ترک کرد نه افغانستان را. در غیر این صورت، با یک امیر قوم‌گرای بالقوه و طالبان به عنوان جنگجویان او، افغانستان باری دیگر به پناهگاه تروریسم جهانی تبدیل شده و تاریخ تکرار خواهد شد. تنها این بار، طالبان که با حمایت ایالات متحده شکست خورده‌اند، انتقام خواهند گرفت.


  
وزارت دفاع: در باره خصوصی سازی جنگ افغانستان حکومت می‌تواند تصمیم بگیرد
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 8/19/2018        

وزارت دفاع افغانستان می‌گوید، حکومت می ‌تواند در باره خصوصی سازی جنگ افغانستان تصمیم بگیرد اما قوای مسلح توان دفاع از خاک شان ‌را دارد.

وزارت دفاع افغانستان در باره گزارش ‌های که گویا علاقه ‌مندی امریکا برای خصوصی سازی جنگ افغانستان بیشتر شده می ‌گوید، در این باره حکومت افغانستان می ‌تواند تصمیم بگیرد.

غفور احمد جاوید سخنگوی این وزارت به رادیو آزادی گفت، قوای مسلح افغان توانایی دفاع از خاک شان ‌را دارند.

غفور احمد جاوید
غفور احمد جاوید

"تصمیم در باره خصوصی سازی جنگ را رئیس جمهور و دیگر رهبران سیاسی می ‌توانند بگیرند اما تاکنون تمامی مدیریت جنگ را نیرو‌ های

 امنیتی افغان به‌ دست داشته اند."

این در حالیست  که براساس برخی گزارش‌ها علاقه ‌مندی دونالد ترمپ رئیس جمهور امریکا برای خصوصی سازی جنگ افغانستان بیشتر

 شده‌است.

صدای امریکا به نقل از برخی مقامات امریکایی نوشته است که ترمپ در این باره اظهار خوشبینی کرده است.

تا هنوز کدام مقام رسمی این موضوع را تائید نکرده اما پیش از اینکه اریک پرینس رئیس کمپنی بلک واتر گفته بود که در باره خصوصی سازی جنگ افغانستان با رئیس جمهور ترمپ صحبت ‌های داشته است.

چندی پیش روزنامه بریتانوی فاینشل تایمز در یک گزارش نوشته بود که کمپنی خصوصی بلک واتر پیشنهاد ایجاد یک نیروی غیر دولتی را کرده ‌است.

براساس معلومات منبع، کمپنی بلک واتر براساس یک پلان دو ساله میخواهد ۵ هزار نیرو و حدود ۱۰۰ هلیکوپتر را در جنگ افغانستان علیه مخالفین مسلح بکار بررد که به این ترتیب هزینه مالی سالانه امریکا در جنگ افغانستان کمتر از ده میلیارد دالر شود.

در همین حال برخی از اعضای ولسی جرگه مخالف خصوصی سازی جنگ افغانستان اند.

عبدالقادر ځاځی وطندوست

عبدالقادر ځاځی وطندوست یکی از اعضای این جرگه چنین گفت:

"ما به هیچ ‌کس اجازه نمی ‌دهیم و افغانستان سرزمینی نیست که هرکس بیاید و تمرینات انجام بدهد و ما مخالف خصوصی سازی جنگ افغانستان هستیم."

به گفته آقای حاجی نیاز است که امریکا بجای خصوصی سازی جنگ افغانستان باید روی تقویت قوای مسلح افغان تمرکز نماید و برای تامین صلح و ثبات در این کشور تلاش ‌هایش را تسریع بخشد.


آريانا افغانستان آنلاین
تماس با ما برای ارسال مقالات: info@arianafghanistan.com  و یا spineghar@gmail.com 

Besucherzaehler