Skip to main content

مقالات
اخبار روز
حراست از زبان دری
لغت نامه
آرشیف ویدیوها
جنتری
سایت های افغانی
اداره
Go Search
  
ولی احمد نوری : سفر وزیر دفاع و رئیس پارلمان امریکا به افغانستان   انجمن فارو: مروری براستقلال و اصلاحات امانی   سید آقا هنری: شهادت زنده یاد محمد هاشم میوندوال   محمد اکبر یوسفی: راز آشکارای دشواری مذاکرات با طالبان!   عبدالباری جهانی: خیام – جهانی قسمت یازدهم   مرجان کمال: تحریک طالبان - قسمت بیست و هفتم   محمد ولی آریا : وای بر خلقی که از خود رفته است   محمد اسحاق نگارگر : درد دلی با پروردگار   ولی احمد نوری : رسیدگی به مُعضل گرسنگی و فقر در افغانستان    اخبار امروز (پښتو l دریاخبار روز های گذشته

 
  
ایران فهرستی را برای مبادله زندانی تحویل آمریکا داده است
منبع: بی بی سی        تاریخ: 10/22/2019        

وزارت خارجه ایران روز دوشنبه گفت که فهرست اسامی کسانی که مایل است در جریان مبادله زندانیان با آمریکا آزاد شوند را برای این کشور ارسال کرده است.

عباس موسوی سخنگوی وزارت خارجه ایران در نشست خبری دوشنبه گفت: "تلاش های دیپلماتیک و حقوقی ایران برای آزاد کردن این افراد ادامه داد و ما حتی لیستی را برای مبادله ارائه کردیم و اسامی را دادیم که آنها بایستی آزاد شوند."

ایران نام این افراد را اعلام نکرد اما محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران گفت امیدوار است به زودی "خبرهای خوبی" درباره آزادی مسعود سلیمانی محقق ایرانی بشنود. آقای سلیمانی سال پیش به ظن نقض تحریم های آمریکا علیه ایران در این کشور تحت بازداشت قرار گرفت


  
دا ځل چین د کرزي په مشرۍ د ۳۰ سیاستوالو او طالبانو د سولې ناسته برابره کړې ده
منبع: تاند        تاریخ: 10/22/2019        

تاند، دوشنبه، د میزان ۲۹مه: له پاکستان او روسیې وروسته اوس چین هم غواړي چې د افغان سیاستوالو او طالبانو تر منځ د سولې په نوم یوه ناسته جوړه کړي.

د ملي یووالي د حکومت یوه سرچینه تاند ته مني چې بیجنګ د دغې ناستې لپاره ترې غوښتي چې خپل استازي ور وپېژني، خو د سرچینې په وینا حکومت چین ته ویلي چې د ټاکنو د پایلو تر اعلان پورې دې ورته صبر وکړي.

دا په داسې حال کې ده چې جهادي مشر اسماعیل خان هم مني چې بیجنګ د طالبانو او افغان سیاستوالو تر منځ د سولې ناستې ته ۳۰ کسان سیاستوال وربللي دي چې مشري به یې د حامد کرزي پر غاړه وي: (( دا ناسته به په لسو ورځو یا دوه اوونیو کې وشي، طالبان او افغان سیاسي شخصیتونه هم وربلل شوي دي، دا کټ مټ د روسیې د ناستو په څطر ده چې سولې ته زمینه سازي وشي.))

 که څه هم ارګ او د سولې په چارو کې ددولت وزارت ویاندویان وايي، د سولې په تړاو د افغان حکومت معلوم دی او دوی یې رهبري غواړي، خو د ارګ یوې سرچینې بیا تاند ته وویل، ولسمشر چین ته ځواب ورکړی چې د سولې په تړاو هره ناسته به د ټاکنو تر پایلو وروسته تنظیمیږي، خو که چین تلوار کوي، دوی ورته خپل استازي نه شي استولی، ځکه د حکومت ورځې ختمې دي او نوی حکومت لا نه دی تشکیل شوی.


  
د سولې خبرې: زلمي خلیلزاد یو ځل بیا سفرونه پیل کړل
منبع: بی بی سی        تاریخ: 10/22/2019        

د افغان سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ځانګړي استازي زلمي زلمي خلیلزاد له نږدې دوه میاشتنۍ دمې وروسته یو ځل بیا بهرنیو هېوادونو ته خپل سفرونه پیل کړي دي. د امریکا د بهرنیو چارو وزارت نن دوشنبه په یوه لنډه اعلامیه کې ویلي، ښاغلی خلیلزاد او ورسره ملګری پلاوی یې پرون یکشنبه د بروکسل، پاریس او مسکو پر سفر روان شوي دي.

اعلامیه کې راغلي، زلمی خلیلزاد به په بروکسل او پاریس کې د اروپایي ټولنې، ناټو او ملګرو ملتونو له استازو سره ګوري. دوی به پر دې غږېږي چې څه ډول په افغانستان کې د سولې لپاره د پیل شویو هلو ځلو سره مرسته وشي.

د ناټو سرمنشي یو سټولټنرګ نن دوشنبه پر خپله ټوېټر لیکلي چې بروکسل یې له ښاغلي خلیلزاد سره وکتل او خلیلزاد ورته د افغان سولې بهیر په اړه توضیحات ورکړل.

ښاغلي سټولټبرګ لیکلي، ناټو د افغانستان ملاتړ او په دې هېواد کې د یوه سوله ییز جوړجاړي لپاره د زمینې برابرولو ته ژمنه ده.

همدا راز په مسکو کې به ښاغلی خلیلزاد له روسي او چینایي چارواکو سره ویني او د افغان جګړې په ختمېدو کې د درې واړو هېوادونو پر شریکو ګټو به خبرې کوي.


  
هره ورځ د هګۍ خوړل ګټه لري که تاوان؟
منبع: بی بی سی        تاریخ: 10/22/2019        

هګۍ چې بشپړ او له پروتین ډک خواړه بلل کېږي، په اسانۍ پخیږي او لاسرسی هم ورته سخت نه دی.

د امریکايي پوهنتون کنکتیکت د تغذیې برخې کارپوه کرېسټوفر بلسو وايي: "هګۍ د انسان د ودې لپاره ټول مناسب او لازم مواد لري، نو شک نشته چې هګۍ ګڼ ګټور ویټامینونه لري."

بلخوا د هګۍ خوړل مرسته کوي چې زموږ بدن له نورو خوړو هم ویټامینونه جذب کړي. د بېلګې په توګه په یوې څېړنه کې وموندل شوه چې په سلاته کې د هګۍ ورزیاتول کوای شي له سلاتې د ویټامین اي (E) په جذبولو کې مرسته وکړي.

څو لسیزې د چرګو د هګۍ کارونه د لوړ کلسترول (غوړ) درلودو له امله جنجالي موضوع وه، ځکه ځینو څېړنو موندلې وه چې د هګۍ لوړ کلسترول له قلبي ناروغیو سره اړیکه لري.

د یوې هګۍ زیړ ۱۸۵ ملي ګرامه کلسترول لري. خو د امریکا د تغذیې برخې کارپوهانو سپارښتنه بیا دا وه چې د کلسترول ورځنۍ اړتیا ۳۰۰ ملي ګرامه ده.

هګۍ سره له دې چې ګټور خواړه دي، خو ایا موږ ته تاوان هم اړوي؟

کلسترول ژېړ رنګه غوړ دی چې د انسان په ینه او کولمو کې جوړیږي او د بدن په هر ژونکه کې شته. موږ معمولا فکر کوو چې کلسترول تاواني شی دی ،خو دا غوړ د حجرو په جوړښت کې اړین رول لوبوي. همدا راز زموږ بدن د ویټامین ډي او د تستوسترون او استروژن د هورمونونو جوړولو لپاره کلسترولو ته اړتیا لري


  
یک منبع آگاه: توافقنامۀ صلح آمادۀ امضای شدن است
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 10/22/2019        

یک منبع طالبان به رادیو آزادی گفت: "توافقنامه صلح میان این گروه و ایالات متحده نهایی شده و تنها امضای آن باقی مانده است."

خبرگزاری 'دی پی ای' جرمنی هم گزارش داده که گفتگوهای صلح در کمتر از چهار هفته از سرگرفته خواهد شد.

اما مقام‌ها در کابل می‌گویند، تا کنون رسماً در این مورد از سوی امریکا اطلاع دریافت نکرده اند.

منبع آگاه گروه طالبان می‌گوید نشانه‌هایی در مورد آغاز دوباره گفتگوهای صلح میان هیئت ایالات متحده و نماینده‌های این گروه در قطر دیده می‌شود.

این منبع به خاطر حساسیت موضوع نخواست نامش ذکر شود.

او همچنان به رادیو آزادی گفت، در مورد از سرگیری مذاکرات صلح در ملاقات که میان زلمی خلیلزاد نماینده خاص وزارت خارجه ایالات متحده برای صلح افغانستان و هیئت گروه طالبان در اسلام آباد صورت گرفت، بحث شده است.


  
پلوسی: حفظ دست‌آوردهای زنان افغان در اولویت ماست
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 10/22/2019        

نانسی پلوسی رئیس مجلس نمایندگان امریکا می‌گوید، امریکا نمی‌خواهد افغانستان بار دیگر به لانۀ تروریستان مبدل شود.

در خبرنامۀ نشر شده از سوی ارگ گفته شده که رئیس جمهور غنی در دیدار با خانم پلوسی روی صلح، امنیت و انتخابات صحبت کرده‌است.

در خبرنامه آمده که در این دیدار رئیس مجلس نمایندگان امریکا از دست‌آورد های زنان افغان ستایش کرده و گفته است که تأمین حقوق و حفظ دستآورد های زنان افغان از اولویت‌های کانگرس امریکا می‌باشد.

در این دیدار رئیس جمهور غنی گفته است، صلحی برای افغانستان در اولویت قرار دارد که به رهبری و مالکیت افغان‌ها باشد و در آن ارزش‌های قانون اساسی و حقوق زنان حفظ گردد.

در خبرنامه از قول اشرف غنی گفته شده که چگونگی حضور ایالات متحدۀ امریکا در افغانستان وابسته به توافق‌نامه‌های امضا شده میان دو کشور می‌باشد و روی هر نوع تصمیم در مورد آینده حضور این نیروها باید میان دو کشور بحث گردد.

اشرف غنی گفت، القاعده و داعش هنوز هم تهدید جدی برای افغانستان و ایالات متحدۀ امریکا می‌باشد، آن‌ها زمینه فعالیت‌های تروریستی را برای گروه طالبان فراهم کرده و قصداً افراد ملکی را به منظور زیان رساندن به نظام هدف قرار می‌دهند.

هیئت کانگرس امریکا به ریاست نانسی پلوسی رئیس مجلس نمایندگان امریکا با عبدالله عبدالله رئیس اجرائیه افغانستان نیز دیدار کرده است.


  
امریکا له افغانستان څخه خپل ۲۰۰۰ عسکر ویستلي
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 10/22/2019        

د دغو عسکرو په ایستلو سره اوس په افغانستان کې د مېشتو امریکایي ځواکونو شمېر ۱۲۰۰۰ ته راکم شوی دی.

په افغانستان کې د مېشتو امریکايي سرتېرو ماموریت د افغان ځواکونه روزنه، تجهیز او هغوی ته سلا مشورې ورکول دي.

سکاټ مېلر د دوشنبې په ورځ (اکتوبر۲۱) په کابل کې د امریکا د دفاع وزیر سره په ګډه خبري کنفرانس کې د دغو سرتېرو د ویستلو خبره وکړه.

په دغه کنفرانس کې د افغانستان د دفاع او کورنیو چارو سرپرست وزیران، اسدالله خالد او مسعود اندرابي، هم وو. دوی وویل چې د امریکایي ځواکونو په وتلو خبر دي، خو ټېنګار یې وکړ چې افغان ځواکونه د امنیت ساتلو توان اوظرفیت لري.

د امریکا د دفاع وزیر مایک اسپر هغو خبریالانو ته چې له ده سره کابل ته په سفر تللي ویلي چې متحده ایالتونه کولی شي په افغانستان کې د خپلو عسکرو شمېر ۸۶۰۰ ته راکم کړي او دا کار د هغه په خبره د داعش او القاعده پر ضد مبارزه نه زیانمنوي.

نوموړي له افغانستان سره د خپل هېواد د مرستو پر دوام ټېنګار کړی او ویلي دي چې د طالبانو او نورو ترهګرو ډلو پر ضد به جګړه روانه وي.


  
خلیلزاد برای بحث در مورد صلح افغانستان سفرهای تازه را آغاز کرد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 10/22/2019        

زلمی خلیلزاد، نمایندۀ ویژۀ ایالات متحده در امور مصالحۀ افغانستان برای رایزنی در مورد روند مصالحه با طالبان به اروپا سفر کرد.

وزارت خارجۀ ایالات متحده با نشر خبرنامه‌ای گفته است که آقای خلیلزاد به تاریخ ۲۰ اکتوبر (۲۸ میزان) عازم بلجیم، فرانسه و روسیه شد.

بر اساس این خبرنامه، آقای خلیلزاد در بروکسل و پاریس با متحدان اروپایی، ناتو و ملل متحد در مورد "تسریع تلاش‌ها برای رسیدن به صلح در افغانستان" صحبت خواهد کرد.

همچنین، آقای خلیلزاد در مسکو با مقام‌های روسی و چینی در مورد چگونگی پایان بخشیدن به جنگ در افغانستان صحبت خواهد کرد.

آقای خلیلزاد تا کنون نه دور با نمایندگان طالبان مذاکره کرده است، اما دونالد ترمپ، رییس جمهور ایالات متحده مذاکرات را با طالبان پس از آن فسخ کرد که یک نظامی امریکایی در حملۀ انتحاری مهاجم طالب در کابل کشته شد. اما او سپس حاضر نشدن طالبان به آتش بس را دلیل فسخ این مذاکرات عنوان کرد.

این در حالی است که وزیر دفاع ایالات متحدۀ امریکا روز یکشنبه ۲۰ اکتوبر (۲۸ میزان) در سفر به کابل به از سرگیری مذاکرات صلح تاکید کرد.

خروج کامل قوای خارجی از افغانستان، تضمین‌های ضد دهشت افگنی از سوی طالبان، مذاکرات بین الافغانی و آتش بس سرتاسری و پایدار از اجندای اصلی نه دور گذشتۀ مذاکرات امریکا با طالبان بوده است.


  
وزیر دفاع امریکا: به ماموریت افغانستان متعهد می‌مانیم
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 10/22/2019        

اسپر، وزیر دفاع امریکا در سفرش به کابل روز دوشنبه گفت که کشورش به ماموریت افغانستان متعهد می‌ماند. او به افغان‌ها و متحدان امریکا اطمینان داد که خروج ناگهانی سربازان امریکایی از شمال سوریه را با افغانستان مقایسه نکنند.

مارک اسپر گفت که هنوز هم هدف عملیات ایالات متحده امریکا در افغانستان این است که این کشور «به پناهگاه امن تروریست‌هایی که بر امریکا و متحدین‌اش حمله می‌کنند تبدیل نشود.»

پس از تصمیم دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده امریکا به خروج نیروهای امریکایی از مناطق زیر کنترول کردها در شمال سوریه که ظاهراَ زمینه را برای عملیات نظامی ترکیه آماده کرد، این نگرانی ایجاد شده است که تصمیم مشابه در مورد افغانستان گرفته نشود.

وزیر دفاع ایالات متحده امریکا که روز یک‌شنبه وارد کابل شد و با مقام‌های این کشور ملاقات کرد، روز دوشنبه در یک کنفرانس خبری گفت که نیروهای امریکایی در سوریه و افغانستان «با دشمنان متفاوتی» مواجه اند.

اسپر ادامه داد که متحدین ایالات متحده امریکا «نباید اقدامات ما در هفته‌های اخیر در مورد سوریه را تعبیر نادرست کرده و آن را با افغانستان مقایسه کنند.»

اسپر از زمان به عهده گیری مقام وزارت دفاع در اواخر ماه جولای برای نخستین بار به افغانستان سفر کرده است. او در این سفر با اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان و جنرال اسکات میلر فرمانده نیروهای امریکایی و ناتو دیدار و گفتگو کرده است.

جنرال میلر در کنفرانس خبری مشترک با مارک اسپر گفت که حدود ۲۰۰۰ سرباز امریکایی در یک سال اخیر افغانستان را ترک کرده اند و به این ترتیب شمار سربازان امریکایی در افغانستان به ۱۲۰۰۰ نفر می‌رسد.

این سفر مارک اسپر با دیدار نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان و یک هیئت کانگرس این کشور از کابل همزمان شده است. خانم پلوسی نیز با مقام‌های حکومت افغانستان دیدار کرده است.


  
مدیر اجرایی ریاست سارنوالی غزنی کشته شد
منبع: هشت صبح        تاریخ: 10/22/2019        

صبح، کابل: مدیر اجرایی ریاست سارنوالی غزنی توسط تفنگ‌داران نانشناس کشته شده است.

عارف نوری، سخنگوی والی غزنی گفته است که مجتبی حنفی، مدیر اجرایی ریاست سارنوالی ولایت غزنی، عصر روز دوشنبه، بیست‌ونهم میزان در جاده «خواجه علی» غزنی توسط تفنگ‌دارانی که شناخته نشده‌اند، به قتل رسیده‌ است.

مسوولیت این رویداد را تاکنون فرد و یا گروهی بر عهده نگرفته است.

غزنی از ولایت‌هایی است که گروه طالبان در آن حضور و فعالیت دارد.

حمله به کارمندان نهادهای عدلی و قضایی پیش از این در ولایت‌های غور، پروان، کابل، هرات، نیمروز نیز گزارش شده است.


  
ترامپ از میزبانی گروه ۷ در ملک شخصی انصراف داد
منبع: بی بی سی        تاریخ: 10/21/2019        

پیش‌تر قرار بود که رئیس جمهوری آمریکا از سران گروه هفت در یکی از زمین‌های گلف خود میزبانی کند.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده آمریکا، از میزبانی نشست گروه هفت در یکی از زمین‌های گلف خود در فلوریدا انصراف داد.

رئیس جمهوری آمریکا با انتشار توییت‌هایی دلیل این انصراف را انتقادهای رسانه‌ها و دموکرات‌ها عنوان کرده است.

آقای ترامپ این انتقادها را "خصومت‌ورزی غیرعقلانی" نامیده است.

پیش‌تر قرار بود که رئیس جمهوری آمریکا از سران گروه هفت در یکی از زمین‌های گلف خود میزبانی کند. منتقدان گفته‌اند که این برنامه "سندی" از استفاده آقای ترامپ از قدرت سیاسی‌اش برای منافع شخصی است. کاخ سفید این ادعا را رد کرده است.

تصمیم به استفاده از یکی از زمین‌های گلف برای میزبانی نشست سال آینده گروه هفت روز پنجشنبه اعلام و با انتقاد برخی از اعضای کنگره از جمله جمهوری‌خواهان رو به رو شد.

کاخ سفید استفاده از این محل را عامل جلوگیری از هزینه کردن "میلیون‌ها دلار" عنوان کرده است.

پیش از اعلام انصراف آقای ترامپ از این تصمیم، انتظار می‌رفت که هفته آینده مجلس نمایندگان آمریکا قطعنامه‌ای در محکومیت آن صادر کند.


  
ولسمشر غني د یوې مصروفې ورځې په پای کې جاپان ته لاړ
منبع: باختر        تاریخ: 10/21/2019        

تاند- (یکشنبه، د میزان ۲۷) د افغانستان ولسمشر محمد اشرف غني نن ماسخوتن د جاپان د نوي امپراتور د تاج ږدونې په مراسمو کې د ګډون لپاره توکیو ته روان شو.

د  ارګ له خبرپاڼې سره سم، ولسمشر غني به نه یوازې د جاپان د نوي امپراتور د تاج ایښودو په مراسمو کې برخه واخلي، بلکې د دغه هیواد له چارواکو او همداراز د جایکا له رييس کیتو اکا سره وویني.

ټاکل شوې ده چې د افغانستان ولسمشر د جاپان د صدراعظم له لوري په ترتیب شوې ملېمستیا کې هم ګډون وکړي.

ښاغلي غني جاپان ته تر روانېدو مخکې ماښام د امریکا د دفاع وزیر مارک ایسپر په مشرۍ له امریکايي پلاوي سره ولیدل.

د  ارګ د خبرپاڼې پر اساس، په دې کتنه کې دواړو خواوو د افغانستان د امنیتي او دفاعي ځواکونو پر تمویل او تجهیز او نورو مسلو خبرې وکړې.

په دې کتنه کې دواړو لوریو د سولې پروسې د راتلونکو اقداماتو ترڅنګ د افغانستان، سیمې او نړۍ د حالاتو په اړه هم بحث او خبرې وکړې.

د افغانستان ولسمشر نن سهار د ننګرهار ولایت غمځپلې هسکې مېنې ولسوالي ته هم لاړ او د قربانیانو له کورنیو او د شینوارو له مشرانو سره د خواخوږۍ او غمشریکۍ پرمهال یې وویل، دا یوازې ستاسو نه، بلکې زموږ ټولو شریک غم دی او سخت ورباندې غمجن یوو.

ولسمشر غني دغه خونړي تروریستي برید ته په اشارې وویل، دا یوازې د دې واړه کلي غم نه دی، بلکې دا په ملي او بین المللي کچه یوه فاجعه ده چې په سختو ټکو یې غندو او زموږ زړور امنیتي او دفاعي ځواکونه به د هغه له عاملانو څخه د غچ اخیستنې په موخه داعش او نورې تروریستي ډلې سختې وځپي.

ښاغلي غني د داعش د ځپلو او ماتولو په برخه کې له امنیتي او دفاعي ځواکونو سره د شینوارو قوم همکارۍ څخه په مننې او ټینګار سره وویل، د شینوارو ټولې ولسوالۍ به د داعش او نورو تروریستي ډلو له پاتې شونو څخه پاکې شي.

ده وویل، د هیواد په ولسوالیو کې د جامع جوماتونو د جوړولو پروګرام کې به د شینوارو شپږو ولسوالیو ته لومړیتوب ورکړل شي او همدارنګه به اړوندې ادارې او مسوولین د دې ولسوالیو د ښوونځیو، د څښاک اوبو، روغتیایي او نورو ستونزو او اړتیاوو ته پر وخت رسیدګي وکړي.


  
ټاکنو کمېسیون: لومړنۍ پایلې به څو ورځو کې اعلان شي
منبع: بی بی سی        تاریخ: 10/21/2019        

د افغانستان د ټاکنو خپلواک کمېسیون وايي چې د لومړنیو پایلو ځنډ به یوازې څو ورځې وي او د سپینو او تورو رایو له چاڼ وروسته به ژر دغه پایلې اعلان کړي. د دغه کمېسیون مشرې حوا علم نورستانۍ بي بي بي سي ته وویل چې که هر نوماند پنځوس جمع یو رایې ترلاسه کړي، لومړنۍ پایلې به د وروستیو پایلو په معنی وي.

ټاکل شوې وه چې د افغانستان د ولسمشریزو ټاکنو لومړنۍ پایلې د تلې په ۲۷ یعنې د تېرې شنبې په ورځ اعلان شوې وای، خو ټاکنو کمېسیون وویل چې د تخنیکي ستونزو له امله په ټاکلې نېټه د لومړنیو پایلو پر اعلانېدو ونه توانېدل.

د پایلو په ځنډ کمېسیون له خلکو بخښنه هم وغوښته. اغلې نورستانۍ وايي چې هڅه کوي ژر او په څو ورځو کې لومړنۍ پایلې اعلان کړي.

د پایلو د ځنډ په مخالفت کې لومړی غبرګون د ولسمشرۍ نوماند ګلبدین حکمتیار وښود. ښاغلي حکمتیار تور پورې کوي چې د حکومت دوو واکمنو چې هدف یې محمد اشرف غني او عبدالله عبدالله دي په ټاکنو کې له دولتي امکاناتو په ګټې اخیستنې درغلۍ کړې دي.


  
اتحادیه اروپا خواهان ازسرگیری مذاکرات صلح میان امریکا و طالبان شد
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 10/21/2019        

رولاند کوبیا، نماینده خاص اتحادیه اروپا برای صلح افغانستان روز یکشنبه (۲۸ میزان) در یک نشست خبری گفت که این اتحادیه تلاش می‌کند تا گفت‌وگوهای صلح از سر گرفته شود.

آقای کوبیا با تأکید بر توجه به وضعیت و شرایط موجود در افغانستان گفت که آتش‌بس را برای پیشرفت و به نتیجه رسیدن گفت‌وگوهای صلح اصل مهم می‌داند.

او با اشاره به آتش‌بس سه روزه بین دولت و گروه طالبان در روزهای عید فطر پارسال، گفت که "می‌خواهم تأکید کنم که این کار یک بار دیگر انجام شده می‌تواند."


  
پمپیو: امریکا په افغانستان کې سولې او ثبات ته ژمنه ده
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 10/21/2019        

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پمپیو د ننګرهار په هسکه مېنه ولسوالۍ کې د تېرې جمعې ورځې تر چاودنې وروسته ویلي، چې هېواد یې په افغانستان کې سولې او ثبات ته ژمن دی او د تروریزم په وړاندې مبارزې ته به دوام ورکوي.

پرون شنبه د اکتور پر ۱۹مه «تلې۲۷مه» د امریکا د بهرنیو چارو وزارت لخوا په خپره شوې اعلامیه کې د ښاغلي پمپیو له قوله ویل شوي، چې امریکا به د سوله غوښتونکو افغانانو ترڅنګ ولاړه وي.

په یاد بیان کې د نوموړي له قوله راغلي: "امریکا په افغانستان کې سولې او ثبات ته ژمنه ده او د تروریزم په وړاندې زموږ مبارزه به دوام ولري، موږ به یوازې د هغو افغانانو چې سوله او خپل هېواد په راتلوونکي کې له هر ډول تاوتریخوالې څخه پاک غواړي، ترڅنګ ولاړ یو."

ښاغلي پمپیو د ننګرهار ولایت د هسکې مېنې ولسوالۍ په یو جومات کې د تېرې جمعې ورځې چاودنه هم غندلې او زیاته کړې ده، چې عبادت ځایونه باید له هر ډول بریدونو څخه خوندي وي.

ښاغلي پمپیو ویلي: "د عبادت ځایونه باید خوندي وي،باید د تروریستي حملو هدف ونه ګرځول شي، زه د دغه پېښې له قربانیانو سره ژوره خواخوږي څرګندوم


  
صحبت اسپر و غنی پیرامون اقدامات بعدی روند صلح
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 10/21/2019        

مارک اسپر، وزیر دفاع ایالات متحده که امروز ۲۰ اکتوبر (۲۸ میزان) در یک سفر از قبل اعلام ناشده وارد کابل شده بود، با محمد اشرف غنی، رییس جمهور افغانستان ملاقات کرد.

بر اساس اعلامیه ارگ، هر دو جانب روی مسایل امنیتی، اقدامات بعدی روند صلح، مبارزه با تروریزم و تمویل و تجهیز نیروهای افغان صحبت کردند.

اما ریاست جمهوری افغانستان در این مورد معلومات بیشتر ارایه نکرده است.

پیش از این رسانه ها گزارش داده بودند که هدف سفر آقای اسپر به افغانستان، زمینه سازی مذاکرات صلح است.

وزیر دفاع ایالات متحده به خبرنگارنی که او را در سفر همراهی می‌کرد گفت: "هدف این است که در یک مقطع زمانی به توافق صلح و یک توافق سیاسی نایل آییم، همین بهترین گزینه برای پیشرفت است."

آقای اسپر افزود: "امیدوارم به پیش برویم و با یک توافق سیاسی بیاییم که پاسخگوی خواسته ها و اهدافی باشد که می‎‌خواهیم آنرا به دست آریم."

وزیر دفاع ایالات متحده افزود که در صورت نیاز امریکا می‌تواند نیروهایش را در افغانستان از ۱۴ هزار به ۸۶۰۰ کاهش بدهد؛ بدون این که عملیات های مبارزه با دهشت افگنی را متاثر سازد. آما او در این مورد معلومات بیشتر ارایه نکرد.

در جریان ملاقات با رییس جمهور افغانستان، مارک اسپر به نمایندگی از حکومت و مردم ایالات متحده، مراتب تسلیت خویش را به خاطر رویداد تروریستی هسکه مینه ولایت ننگرهار اظهار کرد.

وزیر دفاع ایالات متحده همچنان بر موثریت کمک های امریکا به نیروهای امنیتی افغان تاکید کرد و از تلاش های نیروهای افغان در جریان انتخابات ریاست جمهوری تمجید به عمل آورد.


  
د امريکا دفاع وزير: د ځواکونو هر ډول وتل به د سولې يوه تړون په چوکاټ کې وي
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 10/21/2019        

د امريکا دفاع وزير افغانستان ته رسېدلی دی چېرته چې له طالبانو سره د سولې خبرې درېدلي او تاوتريخوالی دوام لري. له دې کبله د ولسمشر ترمپ هغه هڅه پېچلې شوې ده چې غوښتل يې يو شمير امريکايي ځواکونه له دغه هيواد څخه وباسي.

د اسوشتيد خبري آژانس په حواله، د امريکا متحده ايالاتو د دفاع وزير مارک اسپر،  نن یک شنبه د اکتوبر ۲۰مه کابل ته رسيدلی دی. اسپر خبريالانو ته ويلي دي چې په افغانستان کې د امريکايي ځواکونو شمېر ۸۶۰۰ ته راټيټېدای شي هغه هم پرته له دې چې د ترهګرۍ ضد جګړې ته کوم زيان ورسيږي.

هغه زياته کړې چې د ځواکونو هر ډول اخراج به له طالبانو سره د سولې د يوه تړون په چوکاټ کې تر سره شي.

د امريکا متحده ايالات په افغانستان کې شاوخوا ۱۴ زره سرتيري لري. دغه ځواکونه د امريکا په مشرۍ د پوځي ائتلاف يوه برخه ده چې افغان امنيتي ځواکونو ته روزنې او مشورې ورکوي او د تندلارو پر ضد پوځي عملياتو کې افغان ځواکونو سره مرسته کوي.

تر دې وړاندې د امريکا متحده ايالاتو ولسمشر دونالد ترمپ د افغانستان د سولې خبرو اترو په تړاو، له افغانستانه د امريکايي ځواکونو د وتلو امر کړی وو او زياته کړې ېې وه چې په دغه هيواد کې به شاوخوا ۸۶۰۰ امريکايي سرتيري پاتې وي.

د امريکا د ځانګړي استاځي زلمي خليل زاد او طالب استازو تر منځ په قطر کې د افغان سولې خبرې تر نهم پړاوه ورسيدې، خو ترمپ د طالبانو سره د خبرو اترو دغه بهير وروسته له هغې لغوه اعلان چې د سپټمبر مياشتې په لومړيو کې په کابل کې د طالبانو په يوه بريد کې د يوه امريکايي سرتيري په ګډون شاوخوا لس تنه ووژل شول.


  
امنیت ملی: باجگیران از دانشجویان و استادان دانشگاه دستگیر شدند
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 10/21/2019        

ریاست امنیت ملی افغانستان در خبرنامه ای از گرفتاری شبکه سه نفری دزدان مسلح به ظن باجگیری از دانش جویان و استادان دانشگاه خبر داد. مردم در پایتخت افغانستان از رشد جرایم جنایی و سرقت ها همواره شکایت می کنند.

بربنیاد خبرنامه این ریاست که یکشنبه نشر شده، این افراد مردم را در کابل آزار و اذیت می کردند و از دانشجویان و استادان دانشگاه باج می گرفتند.

درخبرنامه آمده که افراد بازداشت اعتراف کرده اند که به خصوص از استادان و دانشجویان یکی از دانشگاه ‌های خصوصی کابل اخاذی می کردند.

خبرنامه همچنان افزوده که افراد مسلح اين شبکه، اعتراف نموده اند که پیش از این در سرقت های مسلحانه و سازماندهی فعالیت های تخریب کارانۀ نیز سهم فعال داشته اند.


  
سفر از قبل اعلام نشده وزیر دفاع امریکا به افغانستان
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 10/21/2019        

وزیر دفاع ایالات متحده امریکا در سفری از قبل اعلام نشده به افغانستان رسید. در میان موجی از خشونت ها، وی قرار است با مقامات افغان در مورد صلح، کاهش نیروهای امریکایی و مبارزه با تروریسم صحبت کند.

مارک اسپر، وزیر دفاع امریکا روز یکشنبه زمانی به کابل رسید که مذاکرات متوقف شده با طالبان، تداوم حملات خشونت بار شورشیان طالبان و تروریستان داعش و اعلام خروج سربازان امریکایی از این کشور، وضع را پیچیده تر ساخته است.

دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا قبلا اعلام کرده که پنج هزار سرباز امریکایی را از افغانستان بیرون می کشد. 

مارک اسپر به خبرنگارانی که وی را در این سفر همراهی می کنند گفت که باور دارد که امریکا می تواند شمار سربازانش را در افغانستان به ۸۶۰۰ تن کاهش دهد.

وی افزود این کاهش به ماموریت ضد تروریسم نیروهای امریکایی، به خصوص در برابر شبکه القاعده و داعش ضربه ای نخواهد زد. اما وی افزود که خروج نیروهای امریکایی از این کشور، بخشی از یک توافقنامه صلح با طالبان خواهد بود.


  
تردید درباره اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری افغانستان
منبع: بی بی سی        تاریخ: 10/20/2019        

قرار بود که نتیجه انتخابات ریاست جمهوری افغانستان امروز، شنبه (۲۷ میزان/مهر) اعلام شود. کمیسیون انتخابات تاکنون درباره تاخیر زمان اعلام نتایج یا اعلام آن ابراز نظر نکرده است.

تاخیر اعلام نتایج انتخابات باعث نگرانی در میان نامزدهای پیشتاز انتخابات ریاست جمهوری افغانستان نیز نشده است. هر دو تیم ثبات و همگرایی به رهبری عبدالله عبدالله و دولت ساز به رهبری محمد اشرف غنی اعلام کرده‌اند که به تاخیر در اعلام نتایج اعتراضی ندارند.

نمایندگان هر دو تیم گفته‌اند که شفافیت انتخابات و تفکیک آرای سالم از تقلبی نسبت به تاخیر چند روزه در اعلام نتایج ابتدایی انتخابات، برای شان مهم تر است.


  
دولت ساز انتخاباتي ټیم د خپل بري د لمانځلو لپاره تیاري نیسي
منبع: تاند        تاریخ: 10/20/2019        

تاند- (شنبه، د میزان ۲۷) سره له دې چې د انتخاباتو خپلواک کمیسیون نن (شنبه) له خپل مهالوېش سره سم د میزان د شپږمې نېټې د ولسمشرۍ د انتخاباتو ابتدايي پایله اعلان نه کړای شوه، خو د دولت ساز انتخاباتي ډلې نن په یوه خصوصي غونډه کې خپله بریا ولمانځله.

په ارګ کې یوې باوري سرچینې په دې خاطر چې له رسنیو سره یې د خبرو کولو اجازه نه لرله، تاند ته د نوم د نه څرګندېدو په شرط وویل چې د ولسمشر غني او د هغه د کاندید لومړي مرستیال امرالله صالح په ګډون د دولت ساز ټیم په غونډه کې وویل شول، د انتخاباتو د خپلواک کمیسیون سرور یا د معلوماتو زېرمتون ته په داخل شویو بایومټریک رایو کې هم د اوسني ولسمشر اشرف غني رایې تر۵۰ سلنې زیاتې دي او قطعی بری یې په برخه شوی دی.

په دې غونډه کې، چې په ارګ کې جوړه شوې وه، ښاغلي غني او انتخاباتي ټیم ته یې مبارکیانې وویل شوې او پرېکړه وشوه چې په انتخاباتو کې د بري د لمانځلو لپاره تیاري ونیول شي.

دا په داسې حال کې ده چې د انتخاباتو د خپلواک کمیسیون مشرې حواعلم نورستانۍ نن په دې خاطر بخښنه وغوښته چې له مهالوېش سره سم یې نن / د میزان ۲۷/ لومړنۍ پایلې اعلان نه کړای شوې.

دې ویلي چې د ځینو تخنیکي ستونزو له کبله او د دې لپاره چې په کار کې یې شفافیت ډېر رعایت شوی وي، ابتدايي پایلې به په ځنډ اعلان کړي.


  
خلیلزاد: افغانستان کې سیاسي جوړجاړی د امریکا ملي ګټو ته ښه دی"
منبع: بی بی سی        تاریخ: 10/20/2019        

 د تېر سپټمبر لومړیو کې د امریکا او افغان طالبانو ترمنځ د سولې خبرو له درېدو لومړی ځل لپاره زلمی خلیلزاد د افغان کشالې په هکله وايي، افغانستان کې سیاسي جوړجاړی د امریکا د ملي ګټو لپاره ښه دی.

زلمی خلیلزاد خپل ټوېتر کې وايي، دا خبره یې د امریکا د لوی درستیزانو مشر جنرال مارک میلي سره لیدنه کې کړې:

د خلیلزاد په خبره، "هغه افغانستان ښه پېژني".

ښاغلی خلیلزاد زیاتوي: "دواړه په دې نظر و، چې په افغانستان کې یوه داسې سیاسي حل لاره به د دوی په ملي ګټه وي چې امریکا له ترهګریزو ګواښونو خوندی کړي او وکولای شي د جګړې بوج کم کړي او افغانستان کې د تېرو دوو لسیزو پرمختګ وساتي".


  
افغان هنرمن سږنۍ امسټرډام جایزه وګټله
منبع: بی بی سی        تاریخ: 10/20/2019        

د ۲۰۱۹ کال د امسټرډام هنري جایزه یوه انځورګر، یوه فلم ساز او یوه نڅاګر وګټله.

څارونکو له ۹ نوماندانو درې کسان د دې جایزې لپاره غوره کړل.

را کویل ون هاور چې نقاشي کوي او له یو کال راهیسې یې د هنر دې نړۍ ته مخه کړې، افغان فلم ساز ابوذر امیني په "کابل په باد کې ښار" او ټېډ برانډسن باله نڅا کې خپل نوښت سره سږنۍ امسټرډام جایزه وګټله.

ابوذر امنیني هالند مېشت افغان دی او د څارونکو په اند فلم یې له ژوند بل ډول روایت دی: په لرې ښار کې ژوند چې کیسه یې له نورو وېره لرې کوي او انسانان سره نږدې کوي.

د ابوذر امیني دغه فلم دریو کلونو کې جوړ شوی او مرکزي کرکټر یې د خپل ژوند جوړولو هڅه کوي.

نوموړي له بي بي سي سره خبرو کې وویل، د دې فلم په هکله د سینمايي کره کتونکو نیوکې مني:

"د رسنیو لویې کیسې نه څاري او په ډېر صمیمي ډول کابل کې د ژوند واقعیتونه ښيي".

ښاغلي امیني زیاته کړه، دا جایزه خپلې مور ته ډالۍ کوي او مور یې تر ټولو ځواکمنه ښځه ده چې دی یې پېژني.

ابوذر امیني د امسټرډام د ښکلو هنرونو پوهنځی ویلی او هم یې لندن پوهنتون کې د فلم زدکړه کړې ده.

امسټرډام هنري جایزه هر کال داسې دریو هالنډ مېشتو هنرمنانو ته ور کول کېږي چې خپلو اثارو کې یې د عدالت بنسټیزولو او "ژورې ټولنیزې ژمنتیا" لپاره هڅه کړې وي.

ابوذر امیني پر ۱۹۸۵ کال افغانستان کې زېږېدلی او په ۱۴ کلنۍ کې هالنډ ته کډوال شوی او دغه هېواد او برتانیا کې یې د سینما برخه کې زدکړې کړې دي.


  
نگرانی‌ها از شکار پرندگان کمیاب در ولایت جوزجان
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 10/20/2019        

مسئولان حفاظت از محیط زیست و ساکنان جوزجان از شکار غیر قانونی پرندگاه کمیاب در این ولایت ابراز نگرانی می‌کنند.

برخی از ساکنان ولایت جوزجان می‌گویند در این اواخر شماری از شکارچی‌های خارجی بگونه غیر قانونی این پرندگان را شکار و به خارج می‌برند.

این ساکنان جوزجان می‌گویند ماه میزان فصل شکار پرندگان است و شکارچی‌ها از خارج و داخل افغانستان بخاطر شکار پرندگان کمیاب به دشت لیلی شبرغان آمده اند.

دشت لیلی جایی است که هر نوع پرندۀ کمیاب در آن قابل دریافت است.

این دشت ریگستانی که از قدیم به دشت لیلی معروف است نظر هر بیننده را به یاد دوران لیلی و مجنون (دو عاشق دلباخته) می اندازد.

پرنده‌های کمیاب از جمله شاهین، باز و عقاب در فضای این دشت پرواز می‌کنند.

این‌ها که بنام پرنده‌های شکاری یاد می‌شوند از پرنده‌های کوچک چون بادل، چرخک، گنجشک و تورغی خود را تغذیه می‌کنند.

پرندگان شکاری سریع‌ترین پرندگان برای شکار به شمار می‌روند.


  
د انتخاباتو کمیسیون په وخت د پایلو د نه اعلان په وجه بخښنه وغوښتله
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 10/20/2019        

د افغانستان د انتخاباتو خپلواک کمیسیون رئیسې په خپل وخت د پایلو د نه اعلان په وجه د افغان ولس نه بخښنه وغوښتله.

د افغانستان د انتخاباتو د خپلواک کمیسیون رئیسې حوا علم نورستنۍ وویل چې کمیسیون د تخنیکي دلیلونو او د شفافیت د عملي کیدو په خاطر ونشو کړای چې په ټاکلې وخت پایلې اعلان کړي.

حوا علم نورستانۍ وویل د مهالویش سره سم باید نن د شنبې په ورځ د اکتوبر په ١٩ د افغانستان د انتخاباتو لومړنۍ پایلې اعلان شوی وای، خو د ذکر شویو مشکلاتو له امله د پایلو د نه اعلانولو په خاطر د افغان ولس نه بخښنه غواړي.

آغلی نورستانۍ وویل چې کمیسیون د افغانستان په گوټ گوټ کې د امنیتي شرایطو د ارزیابۍ وروسته ٥٣٧٣ مرکزونو ته انتخاباتي مواد ولیږدول، خو زیاتوي چې د وروستیو امنیتي ارزونو وروسته بیا ددغو مرکزونو له جملې ۴٣١ مرکزونه وتړل شول.

د افغانستان د انتخاباتو د خپلواک کمیسیون مشرۍ د پایلو د ځنډ په اړه په مرکزي سرور کې د بایومتریک رایو د شاملولو ستونزو سربیره د رایو د شمیرلو په مرکز کې د جمهوري ریاست د ټاکنیزو ټیمونو د استازو ترمنځ لفظې شخړې او جنجالونه هم د پالیو د اعلان د ځنډیدلو علتونو کې ګڼي.

آغلې نورستانۍ هیله څرگنده کړه چې وکړای شي ژر تر ژره د افغانستان خلکو ته د انتخاباتو لومړنۍ پایلې اعلان کړي.

له دې دمخه د انتخاباتو د خپلواک کمیسیون ویاند میرزا محمد حق‌ پرست، هم ویلي وو چې د بایو متریک رایو مشخص کول وخت ته اړتیا لري. هغه امریکا غږ ته وویل چې د نوي تصمیم له مخې ټاکل شوې چې په دوه زره بایو متریک دستگاو کې موجودې رای چې دمخه قرنطین شوی وې، مرکزي سرور ته انتقال شي او همداشان تورې او سپینې رای سره جلا شي.

د افغانستان د ټاکنو د خپلواک کمیسیون د مهال ویش پراساس باید د تلې د میاشتې د شپږمې ورځې د ټاکنو لومړنۍ پایلې نن د تلې په ۲۷ مه اعلان شوی وی او وروستۍ پایلې د لړم په ۱۶ مه اعلان شي.

د ټاکنو څار ادارې وايي، چې کمیسیون د مهال ویش له مخې نن لومړنۍ پایلې نشي اعلانولی اود پایلو اعلان له وړاندې ځنډیدلی دی.

د فیفا په نوم د ازادو او عادلانه ټاکنو د څار د ادارې اجرائیوي رئیس یوسف رشید امریکا غږ سره په مرکه کې اندیښنه وښودله، چې که رایو د پلټنې کار همداسې دوام مومي نو ممکن د لومړنیو پایلو اعلان به څو ورځې وځنډیږي.

د ټاکنو خپلواک کمیسیون ته نږدې سرچینې دا ګڼي، چې په دغو ټاکنو کې د هغو رایې ورکوونکو شمیر، چې د بایومټریک له لارې یې خپلې رایې کارولي نږدې دوو میلیونو ته رسیږي، خو دا شمیر هم دقیق نه دی او کیدای شي د پاکواو ناپاکو رایو د پلټنې وروسته په کې بدلون راشي.

د جمهوري ریاست ټاکنو ته ۱۸ نوماندان ولاړ وو، چې درې یې د ټاکنو وړاندې د جمهور رئیس محمد اشرف غني د ټاکنیز ټیم په پلوۍ له ټاکنیزو سیالیو لاس په سر شوي وو او د محمد حنیف اتمر ټاکنیز ټیم که څه هم په ټاکنو کې ولاړ پاتې شو خو ټاکنیزې سیالیو کې یې ګډون نه وو کړی.


آريانا افغانستان آنلاین
تماس با ما برای ارسال مقالات: info@arianafghanistan.com  و یا spineghar@gmail.com 

Besucherzaehler