عبدالباری جهانی | 07.01.2026 | ایالات متحده |  |
جناب محترم محمدولي آریا سلام و احترامات. مضمون عالی شما را معنون به بازار مکاره تعصب را خواندم. سراپا بنا بر واقعیت های بود که ما همه افغانها باید متوجه آن باشیم. واقعاً که همه ما از تعصب های قومی، نژادي و لسانی و حتی لهجوی رنج میبریم. البته تعریفی را که از بازار مکاره نموده اید بګمانم درست نباشد. اګر غلط فهمیده باشم لطفأ اصلاح نمایید. بازار معمولاً پر از فریب و دغل بازي میباشد ولی ضرور نیست که بازار مکاره را بازاری بخوانیم که برای فریب دادن مردم دایر شده باشد. چون در تعریف بازار مکاره در فرهنګ عمید و ویکي پیدیا میخوانیم: « بازار مکاره بازاریست که سالی یک بار برای مدت چند روز در محلی تشکیل شود و از شهرهای مختلف یا از کشور های دیګر اجناسی برای نمایش یا خرید و فروش به آنجا بیاورند» در غیر آن، مضمون پر بار شما حاوی مطالبی بود واقعاَ آموزنده. شما زنده و سلامت باشید، با احترام.
|
 |
الله محمد | 07.01.2026 | آلمان |  |
برادر عزیزم مومند صاحب گرامی! با عرض سلام و آرزومندی صحت وسلامتی شما و همه دوستان ، در دو طرف ساحل زندگی، از بارگاه خالق پاک.
نوشته شما را غرض خیر مقدم گفتن استاد بزرگوار و نویسنده توانا و متفکر ، محترم آریا صاحب مطالعه نمودم .
جملهء زیر شما انگیزه نوشتن چند سطر برایم شد:
"هدفم از روایت فوق الذکر، بی ایمانی و بی مسلکی مردم در تمام گروه ها و در سطح تمام جامعۀ ماست.". با این پدیده روانی در طول تاریخ بشر به انواع مختلف مبارزه صورت گرفته، چنانچه ذکر کلمهء "منافقون" در قران گویای ان می باشد.
راه حق و درست را در مناسبات اجتماعی در سطح ملی و بین المللی پیدا نمودن و استوار در این راه رفتن، معرفت و اگاهی زیاد ضرورت دارد و انسانهای زیادی بدون رسیدن به این مرحله آگاهی و معرفت ، به فکر اینکه در راه حق هستند، باعث تباهی زیاد در طول تاریخ بشر به انواع مختلف شده اند و می شوند. حالت فعلی در جوامع مختلف بشری، نمایانگر حالت و حالات گذشته تاریخ بشر بوده و در اینده هم خواهد بود. مثالهای عمده آن اکراین، کولمبیا ، ایران، شرق میانه، افریقا و غیره شده می تواند، صرف نظر از مناطق مختلف دیگر متشنج بشری، مانند حالت فعلی روابط اروپا با روسیه که از چنین بی ایمانی و بی مسلکی های انسان ها نشات می نماید ، که علت اصلی و اساسی آن آتش حرص ، کبر و غروز و غیره افعال شیطانی انسانی می باشد.
زندگی بیدل دلیل منزل آرام نیست
چون نفس در زیر پا دل دارم و دل آتش است
|
 |
Hazarzbek Tajiashtun | 07.01.2026 | USA |  |

شرح این تصویر با شما, ولی گره اول این معما را چنین میتوان باز نمود که بازماندگان مستقیم این مرحوم همیشه در کنترول مسیر عقل اجتماعی افغانستان رول خواهند داشت. وقتی تأثیر یکی چنین شدید باشد, اثر ات ده ها کور گره گردیده, جامعه به مافوق و مادون دایمی تقسیم میگردد. گروه اولی میتواند مسیر اجتماعی گروه دومی را رمه وار جهت دهد. این نوع بازی دپلوماسی بدون فیر حتی یک مرمی از هندوستان قبلا رخت بر بسته - هدف مفهوم سیستم کست است - و در افغانستان و ایران هنوز هم پا بر جا است.
|
 |
محمد داؤد مومند | 06.01.2026 | متحده ایالات |  |
آغاز همکاری مجدد استاد محمد ولی آریا را، به خویشتن مبارکباد گفتم! جناب محمد ولی آریا یکی از پیروان فرزنانۀ افکار و نظریات مفکر یا متفکر بزرگ ملی، شهید ملت میوندوال است، جناب محمد ولی آریا، با ایمان و ایقان کامل و استوار، هم پایۀ صخره سنگی از سلاسل جبال هندوکش، تا هنوز هم به افکار ملی و متعالی مرحوم میوندوال مؤمن و مؤتمن اند که این وفاداری مبین خصلت ذوات فرزانه و مردانه است.
بدبختانه امروز، دنیای دو رویی و منافقت و دروغ گویی است، دو سه روز قبل یک (افغان ملتی بگیل) به نام داکتر رحیم پشتونیار را در یک پروگرام تلویزیونی دیدم و بر منافقت و مشرب دو شخصیتی او لعنت فرستادم موصوف که ادعای ناسیونالیزم انقلابی و دیمکراسی را مترقی را مینماید، پنجاه سال قبل حکم تکفیر غلام محمد فرهاد را به این گناه کبیره!!! که گویا به حکومت وقت در وقت اخذ رأی اعتماد، رأی مثبت یا مشروط داده بود، صادر نمود. ولی در زمان اشغال کشور توسط قوای جهنمی استعماری اضلاع متحده و متحدان ناتو، در مورد یک سؤال من به ارتباط اشغال کشور، در یک پروگرام تلوزیونی، با کمال پر رویی و بی مسلکی و منافقت، از اشغال مملکت توسط قوای جهنمی ناتو، اباء ورزید و گفت موجودیت قوای ناتو، با اشغال شوروی فرق دارد و نمیتوان آن را اشغال تلقی کرد!!!!!!!!!!!!!!!!. هدفم از روایت فوق الذکر، بی ایمانی و بی مسلکی مردم در تمام گروه ها و در سطح تمام جامعۀ ماست. ولی و اما، جناب محمد ولی آریا در طول بیشتر از پانزده سال از طریق مضامین پر بار خود در ویب سایت های افغان جرمن و آریانا، که از صلابت قلم توانا و بی همتای مرحوم مینوندوال برخور دار است، ثابت ساخته است که جناب شان، از زمرۀ ذوات انگشت شماری است، که شخصیت و نظریاتش همان است که بود. به این وسیله همکاری مجدد قلمی و علمی جناب محمد ولی آریا صاحب، را خدمت شان خیر مقدم عرض میکنم. با عرض حرمت
|
 |
دوکتور محمد اکبر یوسفی | 06.01.2026 | آلمان |  |
خوانندگان محترم سلام بر همه!
به تأریخ 31 دسمبر 2025م، این عنوان زیر چشم جلوه کرد: « روابط افغانستان و امریکا 2001 - 2014م» در ضمن تذکر رفته است که گویااین "جوان" در یک "یونورستی" ترکیه روی سند "دوکتورا" کار کرده است. صرفنظر از اینکه این چه نوع "یونورستی" خواهد بود، اما تنها عنوان، باعث تعجب شده می تواند که کشور افغانساتان اقلاً از سال 1973م ببعد با بحران خونین روبرو است. کشوری که یک دهه قبل از 2001م در جنگ داخلی درگیر بوده است و بعداً هم یک قدرت بزرگ با پلان اعلان شده، که هدف "جنگ با ترویزم" بوده است، با قوای نظامی آن قدرت بزرگ وارد افغانستان گردیده و بعد خود خارج شده است، این چه دانشمندی در کدام پوهنتون ترکیه بوده باشد که نظارت و مواظبت از کار علمی "نیوترال" را بدوش گیرد، که از جهات علمی و روش کار اکادمیک، مناسبات بین دو دولت، یکی بزرگ و دیگر محاط به خشکه عقبمانده و در گیر جنگ داخلی بررسی علمی شده بتواند؟ با احترام. یوسفی.
|
 |
محمد داؤد مومند | 06.01.2026 | متحده ایالات |  |
در نوشته من کوچکترین انتقادی، عنوانی هیچ محترمی وجود ندارد.
من طالب تنویر شدم، به زبان ساده تر، خواستم دانشمندان محترم، در مورد اصطلاحات داکتر و یا دوکتور مرا به اصطلاح (مُلا) سازند. چنانکه به صراحت تحریر نموده ام:
عرضی به منظور تنوم. (تنویر به معنی روشن ساختن است)
کذا به صراحت نوشته ام:
(اکیداً مؤکد است که هدفم از این اقتراح، تنویر یعنی روشن ساختن خودم بوده، زیرادر هردو گروپ استعمال کنندگان داکتر یا دوکتور، نویسندگان بزرگواری نیز مشتمل اند که مورد احترام عمیق من قرار دارند)
مجدداً و تکراراً به عرض میرسانم، طوری که فوقاً توضیح نمودم، هدفم به مثابه شاگردی است که از استادان خود طالب معلومات میگردد، در نوشته من به اندازۀ یک ذره اعتراض و انتقاد علیه هیچ کسی وجود ندارد. باور دارم که یک متعلم مکتب ابتدائیه نیز قادر به درک نوشتۀ فوق الذکر من است. نباید خود را به اصطلاح مردم ما، دیوار نمکش ساخت. خاوند بر ضمایر آگاه و در همه حال بیناست.
خداوند انسان را از اتهامات در امان خود نگه دارد.
|
 |
| دوکتور غروال | 05.01.2026 | ویانا |  |
په المانی ژبی کښی ( دا ژبه په جرمنی او اتریش ملکونو کښی استعمالیږی ) په لاتین ئی Doktor نوشته کوی ، چا چی په جرمنی او اتریش کښی تحصیل کړۍ وی نو هغوی Doktor په دوکتور شکل سره نوشته کوی او دوکتور سید عبدالله کاظم په اطریش کښی تحصیل کړۍ دی او نه په جرمنی کښی او همدارنګه دوکتور سید عبدالله کاظم معیار نشی کیدۍ هغه همیش بدل رفتار کړۍ دی او کوی ئی، همدارنګه هر څه باید ایرانی ژبی ته هم انتقال نکړۍ شی ، بهتره دی چی پخوا له صحیح معلومات څخه د ناقص انتقاد څخه استفاده ونشی !
|
 |
| Hazarzbek Tajiashtun | 05.01.2026 | USA |  |
Quotation authored by: Dr. Sayyid Abdullah Kazim Concept translated and suggestion made by:
Hazarzbek Tajiashtun " …As of now elderly, I [ Dr. Kazim] will continue to utilize my walking cane as a sword against the enemy's body and soul as much as I can to do so. I am not afraid to tell the truth and consider this to be an important mission that will be legacy of mine for the current younger generation and future generations… " There are a lot of people who are not concerned about leaving a legacy and there are some goal-oriented personalities that do not want to depart this world without leaving a legacy behind. Dr. Kazim is one of them and must be admired. Here is a suggestion to do better. Dr. Kazim can become a role model for per se "current and future younger generation "and leave an additional tremendous legacy by volunteering for a DNA test - scientifically proving that his genes are directly connected to the greatest prophet of all times. Such action may encourage others to do the same and could be the trigger point for beginning to end mostly false birth-based superiority claims institutionalized by colonial era brought in assets collectively in control of social wisdom in Afghanistan. Can Sayyid Dr. Abdullah Kazim do that much for Afghanistan?
|
 |
| حسیب الله | 05.01.2026 | آلمان |  |
ټولنیز بحث: آیا د پښتو ژبې نور پرمختګ مهم دی؟
زما په نظر، بلی، هو! د پښتو ژبې نور پرمختګ ډېر مهم دی، ځکه چې دا د پښتنو د کلتوري میراث ساتنه کوي، د افغانستان د دوو رسمي ژبو څخه د یوې په توګه په اداره او تعلیم کې مرکزي رول لوبوي، او د هویت او ملي یووالي سره مرسته کوي. عصري کول او معیاري کول (د مثال په توګه، د پښتو ټولنه له لارې) د هغې د راتلونکي بقا لپاره خورا مهم دي.
ولې نور پرمختګ مهم دی:
کلتوري هویت: پښتو د بډایه کلتور، ادب او دودونو وسیله ده، چې ساتنه یې ژبه باید ډاډمنه کړي.
رسمي ژبه او اداره: دا په افغانستان کې د دري تر څنګ یوه رسمي ژبه ده، چې په حکومت، قضا او عامه ادارو کې یې کارول ډاډمن کوي.
تعلیم او ساینس: د لوړو زده کړو، څیړنې او د نویو تخصصي اصطلاحاتو پراختیا لپاره یوه عصري، معیاري ژبه اړینه ده.
ملي یووالي: دا د هیواد د هویت د یو مهم عنصر په توګه کار کوي او کولی شي ملي یووالي ته وده ورکړي.
عصري کول: ژبه باید د نویو اصطلاحاتو په رامینځته کولو او پرمختګ سره د نویو واقعیتونو سره تطابق وکړي، دا پروسه د پښتو ټولنه په څیر ادارو لخوا پرمخ وړل کیږي.
د کوم هدف لپاره؟
د کلتوري دوام ډاډمن کول او ژبه د اړیکو د ژوندۍ وسیلې په توګه ساتل لپاره هم د پښتو ژبې پراختیا دیر مهم دی.
د ژبپوهنې لپاره هم د پښتو ژبې پراختیا دیر مهم محسوبیږی: د هغې داخلي جوړښت درک کول، او د لیکل شوي ژبې پراختیا ته وده ورکول.
د زده کړې لپاره هم د پښتو ژبې پراختیا دیر مهم ګنل کیږی: د دې ډاډ ترلاسه کول چې پښتو ژبې زده کونکي د بهرنیو ژبو ته د تګ پرته جامع زده کړې ته لاسرسی لري.
په پایله کې، د پښتو ژبې پراختیا د ملي او کلتوري ژبې په توګه د هغې د رول خوندي کولو او پیاوړتیا لپاره اړینه ده، په ځانګړې توګه د افغانستان په څیر څو کلتوري او څو ژبو چاپیریال کې.
نوت: دا متن په املائی، انشائی او هم له محتوی له نظره د اصلاح قابلیت لری، یعنی دا متن د سل فیصده صحت کوم ادعا نلری!
په فائقه احترامات حسیب الله
|
 |
| محمد داؤد مومند | 05.01.2026 | متحده ایالات |  |
عرضی، به منظور تنویرم، در مورد ماهیت علمی و طرز تحریر کلمات (داکتر) و (دوکتور). ما دروطن عزیز خود افغانستان، تمام ذواتی را که تحصیلات طبی داشتند، به نام داکتر یاد میکردیم. کذا، در مملکت خود، اطباء تحصیل یافته ای از بسیاری ممالک پیشرفته جهان داشتیم، منجمله اضلاع متحده امریکا، فرانسه، جرمنی، شوروی، ترکیه، هندوستان وغیره، که در لوایح معاینه خانه های شان صرف از کلمه (داکتر) استفاده میشد و من در کابل هرگز ندیده ام که یک طبیب در لوحۀ معاینه خانۀ خود (دوکتور) تحریرنموده باشد. به ارتباط استادان پوهنتون یا مامورین وزارت خارجه و سایر وزارت خانه ها هم، ذواتی که سند یا دپلوم (پی- اچ – دی) را از ممالک مختلف جهان بدست آورده بودند، وضع بدین منوال بود و بدون استثناء همۀ شان از طرز نوشتن (داکتر) استفاده میکردند نه (دوکتور). مثلاً در پوهنځی حقوق و علوم سیاسی پوهنتون کابل، استادان ما، داکتر ولید حقوقی، داکتر احسان تره کی، داکتر یاسین صاعد، داکتر غلام سخی مصؤن، داکتر سعدالله غوثی (رئیس تشریفات وزارت امورخارجه در وقت خود) و غیره همه از کلمه (داکتر) استفاده میکردند، نه (دوکتور) این وضع در مورد تمام استادان پوهنتون یکسان بود. البته ایرانیان از طرز تحریر و گفتار (دوکتور) استفاده میکنند نه (داکتر) ناگفته نماند که ایرانیان، حدود هفتاد فیصد کلمات را نادرست تلفظ میکنند، مثلاً زبان را زبون و دوکان را دو کون و نام فریمانت را، فریمونت و بس را بوس یا اتو بوس، ارزان را ارزون و خانه را خونه و شیطان را شیطون و.... تلفظ میکنند، چنانکه مرحوم گویا اعتمادی در مورد، نغز گفته است: زبان در ایران زبون شود دوکان در ایران دوکون شود کلمۀ داکتر معمولاً در اضلاع متحده برای اطباء استعمال میگرد و فکر نکنم صاحبان سند (پی- اچ – دی ) آن را در نوشتن مضامین خود در مطبوعات، استعمال کنند(متیقن نیستم) من استعمال اصطلاح (دوکتور) را به عوض (داکتر) در ویب سایت های افغان جرمن و آریانا و دعوت و غیره می بینم. آنچه برایم سؤال برانگیز است، این است که چرا در افغانستان طرز تحریر (دوکتور) وجود نداشت و اکنون در جهان غرب مود گردیده است؟ اکنون مغشویت من درینجاست که آیا ذوات محترمیکه از اصطلاح (دوکتور) کار میگیرند، آیا درکشورهای که دپلوم خود را بدست آورده اند، از اصطلاح و تایتل (دوکتور) کار گرفته میشود؟ به طورمثال داکتر سید عبدالله کاظم که تحصیلات خود را در جرمنی به پایان رسانیده از طرز تحریر و گفتار (داکتر) کار میگیرد و برخی دیگر هم از تایتل (دوکتور) اگر دو نفر تحصیلات خود را در جرمنی به سویه داکتری یا دکتورا به پایان رسانیده باشد، چرا یکی داکتر است و دیگرش دوکتور؟ ثانیا اینکه ذواتیکه ماستر دگری دارند، چرا قبل از نام خود از تایتل (ماستر) کار نمیگیرند؟ مثل اینکه در ساحه نظامی تنها جنرال ها از رتبه جنرال تذکر دهند و ډګروال و ډګرمن از تذکر رتبه عسکری خود اباء ورزند. سؤال اساسی هم است که، هدف از تحریر تایتل داکتر یا دوکتور قبل از نام چیست؟ آیا هدف، نشان دادن سویه علمی است؟ و اگر چنین است، این در ذات خود یک نوع تظاهر تلقی نمیگردد؟ و یا اینکه هدف از به کار بردن این تایتل، ابراز تخصص در موضوع مورد بحث است؟ اگر چنین باشد و یک داکتر حیوانات مثل داکتر حسن شرق در یک موضوع حقوقی و یا دستور زبان به نوشتن مضمونی بپردازد، چگونه ارتباط مسلکی او با موضوع مورد بحث برای مطالعه کننده مضمون ، قابل درک خواهد بود؟ و چطور بداانیم که حسن شرق داکتر حیوانات است و نه داکتر حقوق و ادبیات؟ درین صورت به منظور رفع هر نوع شکوکیت بهتر نخواهد بود که نویسنده محترم، رشته مسلکی خود را نیز در کنار تایتل خود تحریر دارد؟ مثلاً داکتر حسن شرق متخصص یا داکترحیوانات. یا داکتر سید مخدوم رهین داکتر یا متخصص ایران پرستی! و یا داکتر روان فرهادی داکتر و متخصص بی مسلکی! ویا داکتر پروفیسر دوکتور خالق لعزاد بدخشی (پروفیسر و دکتور خود ساخته و خود بافته) داکتر تعصب و فاشیزم لسانی و نژادی! اکیداً مؤکد است که هدفم از طرح این اقتراح، تنویر خودم بوده، زیرا در هردو گروپ استعمال کنندگان داکتر یا دوکتور، نویسندگان بزرگواری نیز مشتمل اند که مورد احترام عمیق من قرار دارند. امیدوارم جواب سؤالات مطروحه فوق الذکر، تا حدود امکان، منطقی و مسلکی بوده و گپ به ابتذال نکشد. از تنویر و با سواد ساختنم در مورد، یوه نړی مننه او کور ودانی.
|
 |
| دوکتور غروال | 04.01.2026 | ویانا |  |
د امریکا او روسیی تخریبی پالیسی تر مینځ د نورو کمزورو ممالکو مقابل کښی ادنا تفاوت ندی موجود یعنی امریکا د کاؤبائی شکل سره پر یو کمزورۍ مملکت باندی یرغل کوی لکه دا اوسنۍ یرغل پر وینزویلا باندی ولو چی دکتاتور وحشی مادرو د امریکا په کومک سره د قدرت خاوند شوۍ وو او همدارنګه لږه موده وړاندی ئی په فریبی سره جاهل چړیان د امریکا په ډالرو د پنجابی پاکستان له خوا تربیه او افغان ملت باندی ئی مؤقت حاکمان کړل او وروسته ددی جاهلو چړیانو غلامانو له مینځه وړلو په بهانه افغانستان ته داخل او د امریکا سره چاپلوسه غربی نړۍ هم ملګری وو او همدارنګه روسیه د چټلی تخریبکاره کمونیستی بابلانو شعارونو سره کمزورو ممالکو لاندی کولو لپاره د خپلو کثیفو هدفونو لپاره خپل غلامان په قدرت راولی لکه امریکا د چړیانو ، کرزیانو او نورو کثیفو تربیه شوو غلامانو په کومک افغانستان تر کنترول لاندی راولی اما افغان ملت ددواړو خبیثو قدرتونو مقابل کښی په ستره قربانی سره له خپلی خاوری وشړل او غلامان ئی هم په تیښته شول او ددی پوره ډاډ موجود دی چی د امریکا له خوا تولید ( د پنجابی پاکستان په کومک ) شوی غلام چړیان به هم له مینځه تلوونکی وی !!!!!ې
چین هم د روسیی او امریکا څخه ادنا توپیر نلری اما چین د روسیی او امریکا څخه زیرنګه دی یعنی چین کوشش کوی چی په اسیا ، افریقا ، لاتین امریکا حتی غربی ممالکو کښی د ځمکو او مغازو خریداری کوی او خپل کسان اسیا ، افریقا او لاتین امریکا ته لیږی !!!
|
 |
| محمد داؤد مومند | 03.01.2026 | متحده ایالات |  |
انتخاب یک تخلص مبتذل!
در ویب سایت بزرگ افغان جرمن، شخصی خود را به نام (داکتر اکرم پاکزاد) معرفی نموده است.
ندانستم محرک و مشوق انتخاب همچو تخلص نا موزون و مبتذل چه خواهد بود؟ ولی در ظاهر امر میتوان تلقی و برداشتی نا مناسبی از آن استنباط نمود که گویا تنها خودش (نیکزاد) و دیگران (بد زاد) اند. اگر یک یک آدم با داشتن سند دوکتورا اینقدر بی وقوف باشد، از یک طالب بی سواد و بی خبر از دنیا چه تواقع داشته باشیم که مدعی است از شهر کابل پاریس خواهند ساخت.
تخلصی که از آن برتر طلبی و برتر خواهی استباط و مستفاد گردد، و بخصوص از طرفی کسیکه دعوای سند دوکتورا، را داشته باشد، سفیهانه و جاهلانه به نظر میرسد.
دین اسلام مشعر است که :(هیچ عربی، بر عجم و هیچ عجمی، بر عرب برتری ندارد)
داشتن تحصیلات عالی و بدست آوردن سند دوکتورا کسی را (پاکزاد) (مادر زاد) ساخته نمیتواند.
موریس مترلینگ، فیلسوف بلژیکی در مورد گفتار یک زن سرمایه دار و ارستوکرات که گفته بود:( من نسبت به بینوایان کدام بد بینی ندارم، صرف از وضع چتل ظاهری شان نفرت دارم) مینویسد: من در دل خود به آن زن گفتم که:(تو هم به جز مستراح متحرک «کناراب» چیز دیگری نیستی.)
کذا این تخلص مرا به یاد محتویات کتاب یکی از بزرگ مردان تاریخ معاصر هندوستان، حضرت مولانا ابوالکلام آزاد انداخت، که در یکی از کتب خود مدعی است: که او برخلاف سایر رهبران بزرگ وقت سیاسی مانند گاندی و نهرو، تا آخر، مخالف تجزیه هندوستان و تولد نا مشروع دولت پاکستان بودم. مولانا آزاد ضمن دلایل زیادی علیه تخلیق دولت نا مشروع و نا مسلمان پاکستان، مینویسد که:(من حتی مخالف انتخاب نام پاکستان بودم، زیرا همچو نام را میتوان چنین تعبیر کرد، که دولت جدید پاکستان پاک و دیگران ناپاکند) اگر اعتراض حضرت مولانا ابوالکلام آزاد که نه تنها یکی از بزرگترین سیمای سیاسی تاریخ معاصر نیم قارۀ هندوستان شمرده میشود بلکه یک دانشمند و سکالر بزرگ اسلامی نیز بود، در مورد نام پاکستان درست و معقول باشد، باور دارم اعتراض من نیز به انتخاب تخلص مبتذل (پاکزاد) نادرست نخواهد بود.
|
 |
| عبدالقیوم میرزاده | 02.01.2026 | هلند |  |
گرانقدر محترم جناب قاسم باز بعد از عرض سلام و ادای حرمت از صرف وقت، عطف توجه و تبصرهٔ تان به یادداشت من تحت عنوان «یادداشت هایی از سفرم به زادگاه محبوبم افغانستان عزیز» از شما صمیمانه سپاسگزارم. همچنان میخواهم با کمال حرمت چند نکته را در زمینه یادآور گردم: اینکه به قول شما اصول و پرنسیپ های طلبای کرام به اصول، پرنیسپ ها و طرز دید شما برابر نیستند و تا زمانیکه نقایص شان را در قبال حقوق اجتماعی زنان و موضوع تحصیل دختران رفع نسازند منتقد شان باقی میمانید، یکی از بهترین شیوه های اصلاح امور و وظیفهٔ ایمانی و ملی مردم خاصتاً روشن ضمیران و آگاهان است که صدای ملت و مردم را به گوش اولیای امور میرسانند. من در این راه با شما توافق کامل داشته و نظریات تان را حمایت میکنم. در قبال یاددشات های سفر دوسال قبل تان که مورد عطاب عناصری چند در وبسایت افغان جرمن آنلاین قرار گرفته بود، باید خاطر نشان سازم که احتمالاً از یکطرف تفاوت برداشت ها و نظریات نقش داشته و از طرف دیگر تعصب عنصر جانکاهی است که متاسفانه در پنجاه سال اخیر این پدیدهٔ خانه خراب کن سراپای جامعه فکر و ذهن مردم را تحت تأثیر خویش قرار داده مردم بدون تحقیق و مطالعهٔ پدیده ها و در نظر ناگرفتن منافع علیای ملی مردم قضاوت های ذهنی گرانه و تعصب بار انجام میدهند. یکبار دیگر از شما سپاسگزاری کرده در راه بیان حقایق، روشن ساختن ذهن مردم در پرتو منافع ملی کشور و مردم خویش هرگز هراس در دل جا نداده با متانت در این راه گام بر میداریم. با حرمت فراون عبدالقیوم میرزاده
|
 |
| دوکتور محمد اکبر یوسفی | 01.01.2026 | آلمان |  |
ګران او قدرمند ډاکتر صاحب غروال!
لمړی سلامونه او احترامات می ومنی!
خوښ شوم چی له یوی مودی څخه وروسته، ستاسی د وروستی متن په لوستلو٬ ستاسی د نوی احوال خبر، هم ورسید. د دی متن د لوستلو څخه وروسته، د «البرت آینشتاین» یوه لنډه وینه تر سترګو لاندی راغله چی: «موږ د احمقانو له خوا اداره کیږو، دا ځکه چی د دوی شمیر ډیر دی او زموږ او د دوی «رأی» مساوی شمیرل کیږی.» د بلی خوا څخهً «کفکا» (Kafka) هم افسوس یاد کړی چی «احماقت درد نلری». ستاسی ارزونه د پاملرنی وړ ده. خو دا هم یو تریخ حقیقت دی چی٫ څوک چی د امتیاز او شهرت پسی ګرځی. نو د «قدرت» اهرم ته ځان نږدی کوی او د دلقکانو وظیفی ته، سترګی په لار شپی او ورځی تیروی. په درناوی. یوسفی، د جرمنی څخه.
|
 |
| محمد داؤد مومند | 01.01.2026 | متحده ایالات |  |
د نوی کال مبارکی او ستره هیله!
په دی توګه هغه وطن پالونکی او د ملیت غوښتونی په تفکر، مستشعر، وطنوالو ته، چی په غربی نړۍ کی ژوند کوی، د عیسوی نوی کال، په درشل او سیوری کی، ورته د سعادت او میمنت نه ډک ژوند غواړم.
ستره هیله دا ده چی د پیرنګی میراث خور، غاصب، متجاوز او په منطقه کی دوهم اسراییل یعنی د پاکستان نا مسلمانه دولت او د پنجاب استبلشمت د تجزیی او نابودۍ سره مخامخ شی، او د ستر احمد شاه بابا او تاریخی افغانستان جغرافیه، یو ځل بیا ژوندی او د پښتونخوا او د بلوچستان سیمی د خپل اصلی مور یعنی افغانستان سره یوخای شی.
لعنت دی پر هغو کم اصلو کولابیانو شی چی په مظاهرو او میدیا کی غاپی او رمباړی وهی چی :(ما افغان نیستیم، ما تاجیک و اهل خراسانیم)
دا کولابیان او کم اصله نسل، اوس د پاکستان زنده باد چیغی وی او د خپلو ناولو معدو څخه، باد له خولو څخه راباسی.
د روغ او لوی افغانستان د تشکل ورځ نژدی ده،
بعون الله
|
 |
| دوکتور غروال | 31.12.2025 | ویانا |  |
بلی خرڅ شوی قاتل کمونیستان اوس د اوږدو ږیرو سره د پنجابی تربیه شوو چړیانو سره ګډ اوږه په اوږه د افغان ملت بدبختی باندی لګیا دی او خارج کښی خرڅ شوی کمونیستان په ډیرو احساساتو سره د کابل ښار ژوند شرائیط ډیر مثبت تبلیغوی او ددی خرڅ شوو کمونیستانو په تام ملاتړ د پنجابیو له خوا تربیه شوو جاهلو چړیانو سره ډیر فوق العاده روابط د روسیی سره را مینځ ته کړی دی ، پنجابی پاکستان د افغان ملت بدبختی لپاره له هر ډول موقع څخه استفاده کوی ! او د پنجابی پاکستان له خوا هڅه کیږی چی د افغان ملت اوسنۍ او راتلوونکۍ نسل د چړیانو په وسیله بی سواده وساتل شی او افغان ملت بالاخیره ددی جاهلو تربیه شوو چړیانو په وسیله د پنجابیانو غلام شی او اوس چړیانو او پنجابیانو خپلو مینځو کښی د افغان ملت د وژنی په قیمت ساختګی جګړی شروع کړی دی اوددوی منافقت جګړو کښی په واقعیت کښی افغان ملت وګړی وژل کیږی او ددوی کورونه له مینځه وړل کیږی !!! ددی ټولو بدبختیو تهداب د مغرور محمد داؤدخان کمونیستی کودتا په واسطه ایښودل شوۍ دی او لږ وروسته بیا د همدی خرڅ شوو کمونیستانو له خوا مغرور محمد داؤد سره د خپل فامیل په قتل ورسیدل ، بلی د خودخواه مغرور جاهلانه اقدام سره افغان ملت اوس له هری خوا د حملی لاندی دی !!!!
|
 |
| قاسم باز | 30.12.2025 | امریکا |  |
بعد از بسیار وقت! سلام به خوانندګان و هموطنان . شاعری ګفته: میکنم رانندګی دارم توکل بر خدا از خطر محفوظ ګردان یا محمد مصطفی.
پیش از تقدیم عرایض چند ، رفتن و امدن برادر محترم افغانم جناب عبدالقیوم میرزاده را خیر مقدم میګویم . دعا میکنم که خداوند رحیم و کریم مثل شما افغانهای حقیتګو و حقیقتجو را زیاد و زیادتر کند . هموطن عزیز . من از روز قدرت ګرفتن طلبا کرام که نه به اصول و پرنسیپ های انها و نه انها به طرز دید من موافق و برابر اند و نیستم بارها در مدیا عرض نمودم ، مخالفت من به این ګروه سیاسی افغان در دو سه مورد یعنی حقوق اجتماعی زنان و موضوع تحصیل دختران و خواهران ما بوده و است . تا روزیکه طلبا کرام این نقیصه خود را اصلاح نکند منتقد شان خواهم ماند . این را خوب میدانم که هیچ انسان خالی از خطا سهوا نبوده و نیست که طلبا کرام نیز مستثنا از این امر شده نمی تواند .
عزیز برادر . دو سال قبل بنده نیز سفر به وطن داشت وقتیکه من از ان سفر به اقامتګاه ثانی خود رسیدم من چشم دید کوتا چند سطری ، چیزیکه در افغانستان بخصوص در کابل و بیرون خانه در سرکها ، ادارات دولتی ، ګردهمایی در محافل دوستان و اشنایان دیدم ، شنیدم انرا در چند سطر در ویب سایت افغان ـ جرمن انلاین نویشتم ولی بدبختانه از طرف یک فرد مجهوالهویت بدرنګ مورد تاخت و تاز قرار ګرفتم این بد بخت کور که نه سویه علمی داشت نه اجتماعی بدون اینکه مرا درک کرده باشد بنده را چړی خطاب کرد . متعاقب دوست دیرین و محترم من شخصیت نهایت ګرامی بمن بانهم که به تمام معنی بنده را میشناخت نیز همصدا ان بدرنګ ګردید و در دریچه نظریات ویب سایت افغا - جرمن انلاین به الزامیت من فتوا غیر اصولی صادر کرد ګویا من خدای ناخواسته دروغ میګویم مورد سرزنش قرار داد بهر صورت.
سکتارستان که تا دیروز دیګران را به نوکری پنجاب متهم میکرد امروز علنی فریاد میکشد میګوید پنجاب عزیز به داد ما برسید حالا این نوکران سابق باری دیګر سینه نوکری برای پنجاب میزند. جناب اسماعیل یون چی زیبا ګفته : اګر بمبارد شهر کابل ، خوست ، پکتیا ، ننګرهار دروغ است و اګر تسخیر۱۵ پوسته امنیتی پاکستان در خط فرضی دیورند لاین ، ګرفتار کردن صدها نظامیان و چندین تانک پاکستانی بدست پسران میرویس هوتک و احمدشاه ابدالی دروغ است پس راست چیست .
باری دیګر از شما هموطن تشکر میکنیم که حقایق را بخور مردم دادید .
|
 |
| الله محمد | 30.12.2025 | آلمان |  |
با عرض ادب! 1-"مثل اینکه دوست مستعارنویس همیشه به اصطلاح «سر دوپا و گوش به زنگ» نشسته است. " باز هم نویسنده خود را به کوچه مستعار زده که به فرموده احمد ظاهر حسن چپ می شود، تا خواننده را از اصل موضوع چپ نماید. بلی زمانی بنده وارد میدان می شویم فرموده شما درست است، تا از کوچه از کس بدون موجب عبور نه نماید. 2-"که احسنت باید گفت. " تشکر، لطف تان است. 3-"هنوز به اصطلاح «عرق پای» مقاله ای خشک نشده که مقاله ای از دست او ، به نشر میرسد،" بنده وظیفه وجدانی خود را ادا می نمایم، زیرا وجدانم تعبیر غلط را قبول نموده نمی تواند. ضمنا کار امروز را به فردا به فرموده بزرگان فرهنگ بشر به فردا و یا هم ساعت بعد نباید گذاشت. 4-"که در نوع خود کمی عجیب به نظر میرسد." عجیب نیست، زمانی دیگران بند برق را باز می نمایند. 5-"در هرحال، این «نظر» کوچک را نوشتم تا مگر بتواند سوءتفاهمی را درباره واژه «مصلحت اندیش» که نزد جناب شان خلق شده است، " بنده در مغز معنا داخل شده بودم. سو تفاهمی در کار نیست. 6-"تا حدی برطرف نماید." چیزی که وجود ندارد، بر طرف هم شده نمی تواند. 7-"اما از قبل میخواهم بگویم که انتظارهیچ پاسخی برای آن ندارم، " شما مهم نیستید . برای خواننده می نویسیم. 8-"نه وقت و حوصله ای برای آن موجود است تا آن را مرور و مطالعه کنم، " هرگاه وقت پیدا شد که مرور نمایید، انرا دوستانه مرور نمایید، زیرا در نهایت همه ما مسکین هستیم و از نوشته های ما کدام چیزی تغیر هم نمی نماید. 9-"بنابراین هیچ مکلفیتی بر دوش آن نویسنده محترم نیست:" خود تان محترم هستید که چنین می نویسید. تشکر. 10-"واژه «مصلحت» که در عربی آن «مصلحة» گویند، به معنای سود و بهره مندی است." همین کافی است که بنده از آن اشتقاق نمایم که مصلحت اندیش معنی این را می دهد که سود و بهره برای کسی برسد. 17-"مترادف های عربی آن «فوائد»، «رغب» و «شوق» است که در انگلیسی به ترتیب به آنها «بنیفیتس»، «ویش» و «دیزایر» گفته میشود، " در واقعیت همه ان یک چیز را افاده می نماید و غیر این هم بوده نمی تواند. 18-"که در زبان دری به آن «مزایا»، «آرزو» و «میل» میگویند." اینرا می گویند اشعار و الغات ناب. 19-"اگر آنها را در کنار «اندیش» قرار دهند، که به معنی «فکر»، «رای»، «ظن» و «تأمل» است، به معنای فردی است که «تصمیم گیری ها و اقداماتش بر پایه مصلحت سنجی استوار است»، یعنی آرزو و میل او در رای و ظن او مداخلت دارند." اینجا کمی موضوع کج ساخته شده تا میل خود را نویسنده دخالت دهد. 20-"از قضا، اصطلاح «مصلحت اندیش» را در مقالهای تازه از دست آقای محمد عثمان تره کی در این پورتال با همان معنا و مفهوم دیدم، طوری که در: صفحه «۱»، پاراگراف «۵»، گفته است: «سازمان های مدافع حقوق بشر در داخل و خارج، تحت تأثیر قدرتهای اشغالگر خارجی که رکورد ثبتشده جنایت داشتند، مصلحت اندیشی میکردند.» دو موضوع مختلف را نباید در یک سطح بررسی نمود. ضمنا "مصلحت اندیشی" در اینجا هم همان است که بوده. در اصل تغیر نمی نماید. 21-"صفحه «آخر» سطر «آخر»، گفته است: «ازاوضاع چنان معلوم میشود که در کشوریکه معتاد به مصلحت اندیشی سیاسی است، رهبری از یک انقلاب فکری رویای غیرقابل تحقق بیش نیست.» در اینجا هم از "مصلحت اندیشی سیاسی" صحبت است نه اخلاقی و انسانی که بنده رد راه انداختم و موفق هم شدم با همکاری نشریه و خود محترم مومند صاحب و دو دست دیگر. 22-"با امتنان" تشکر. بهتر است بحث بالای موضوع گذشته را خاتمه دهیم، زیرا موضوعات جالب دیگر است که نویسنده گان خود را با ان مشغول نمایند. غبار رفته به باد سحر به گوشم گفت که خلق بیهوده جان می کند هوا اینجاست |
|
 |
| Hazarzbek Tajiashtun | 30.12.2025 | USA |  |
https://www.facebook.com/reel/1179924687628622
برداشت ذهنی خصوصا تلقین شده میتواند واقعیت را چنین غیر واقعیت انعکاس و تمثیل نماید.
|
 |
| احمد آریا | 30.12.2025 | امریکا |  |
مثل اینکه دوست مستعارنویس همیشه به اصطلاح «سر دوپا و گوش به زنگ» نشسته است. که احسنت باید گفت. هنوز به اصطلاح «عرق پای» مقاله ای خشک نشده که مقاله ای از دست او ، به نشر میرسد، که در نوع خود کمی عجیب به نظر میرسد. در هرحال، این «نظر» کوچک را نوشتم تا مگر بتواند سوءتفاهمی را درباره واژه «مصلحت اندیش» که نزد جناب شان خلق شده است، تا حدی برطرف نماید. اما از قبل میخواهم بگویم که انتظارهیچ پاسخی برای آن ندارم، نه وقت و حوصله ای برای آن موجود است تا آن را مرور و مطالعه کنم، بنابراین هیچ مکلفیتی بر دوش آن نویسنده محترم نیست: واژه «مصلحت» که در عربی آن «مصلحة» گویند، به معنای سود و بهره مندی است. مترادف های عربی آن «فوائد»، «رغب» و «شوق» است که در انگلیسی به ترتیب به آنها «بنیفیتس»، «ویش» و «دیزایر» گفته میشود، که در زبان دری به آن «مزایا»، «آرزو» و «میل» میگویند. اگر آنها را در کنار «اندیش» قرار دهند، که به معنی «فکر»، «رای»، «ظن» و «تأمل» است، به معنای فردی است که «تصمیم گیری ها و اقداماتش بر پایه مصلحت سنجی استوار است»، یعنی آرزو و میل او در رای و ظن او مداخلت دارند. از قضا، اصطلاح «مصلحت اندیش» را در مقالهای تازه از دست آقای محمد عثمان تره کی در این پورتال با همان معنا و مفهوم دیدم، طوری که در: صفحه «۱»، پاراگراف «۵»، گفته است: «سازمان های مدافع حقوق بشر در داخل و خارج، تحت تأثیر قدرتهای اشغالگر خارجی که رکورد ثبتشده جنایت داشتند، مصلحت اندیشی میکردند.» صفحه «آخر» سطر «آخر»، گفته است: «ازاوضاع چنان معلوم میشود که در کشوریکه معتاد به مصلحت اندیشی سیاسی است، رهبری از یک انقلاب فکری رویای غیرقابل تحقق بیش نیست.» با امتنان |
 |
| الله محمد | 29.12.2025 | آلمان |  |
جناب محترم داکتر صاحب یوسفی! با عرض سلام. 1-"برای آخرین بار به آدرس مستعار محترم الله محمد خان " اولاٌ اینکه خلقت بنده از "الله" پاک سر چشمه می گیرد و دوم هم اینکه در تمام جهان در گذشته و حال نویسنده گان زیاد در همه فرهنگها اسم قلمی و هنری داشته اند ، که ذکر اسمای شان لازم نیست. لطفاٌ در اینده از این بی نزاکتی ادبی جلوگری نمایید. این کار کسانی است که در کوچه و بازار سنگ می اندازند. 2-"که اینبار در بخش مقالات با یک "تصویر کله سیاه" حضور مجازی خود را ممکن ساخته" تصویر بنده همیشه کله سیاه بوده. می گویند که تمام هستی از سیاه چاله ها خلق شده است. حضور همه اینجا مجازی است. 3-"و از عقب نشان داده شده است، " از جلو نشان داده شود، شما محترم در این سن و سالی که هستید بی هوش می شوید. 4-"مدعی می شود که گویا مفاهیمی را که "دوکتور یوسفی" از افکار "ویتگنشتاین" افاده نموده است، از دید او، که "مرحوم ویتگینشتاین" می نویسد ، گویا نه گفته باشد. " چنین نه نوشته ام. بلکه نوشته ام که چنین نگفته است و چنان که گفته است، انرا نوشته ام. کمی دقیق مطالعه نمایید. 5-"بعد با کاپی سطر مورد نظر، بزبان آلمانی، طرح ترجمۀ خو د را پیشکش می کند. این همان سطری است که به تأریخ ۶ اپریل ۲۰۲۵م در مقاله"دوکتور یوسفی" دیده می شود. " لازم به تبصره نیست. مراجعه به شماره 4 شود. 6-"اینکه در جملات مقاله یک ترکببی از مفاهیم بکار رفته است، هدف از نمایش کلمات بشکل نقل قول از نویسندۀ اولی بوده است ک همه مفاهیم از زبان همان فیلسوف افاده شده است.." بسیار خوب. مراجعه به شماره 4 شود. 7-"چون هشت ماه قبل هم "دوکتور یوسفی" این افاده را از "ویتگنشتاین" نامیده است و باز از نام فیلسوف تذکر بعمل آورده است. " درست است. به شماره 4 مراجعه شود. 8-"تحریف در محصول افکار فیلسوف صورت نگرفته است." به شماره 4 مراجعه گردد. 9-"در لینک ذیل مقالهٔ هشت ماه قبل را میتوانید در همین منبع مشاهده کنید. " در مقاله بیستم دسمبر 2025 شما که اصل بحث از ان بالا شده چنین امده:" در یکی از مقالات از فیلسوف معروف
"ویتگنشتاین" نقل شده است، که می گفته است: " زبان من سرحد دنیای من است." ، و آنچه را که "خارج از مرز
قرار دارد" ، فقط بطور "ساده باید مزخرفات باشد" . در حالیکه عنوان مقالهء که شما لینک انرا ارایه داشته اید چنین است:" "سرحد زبان من سرحد دنیای من است!«" در حالیکه در مقاله بیستم دسمبر از سر حد اولی یعنی "سرحد زبان" ذکر نشده که فرق زیاد در مفهوم جمله وارد می نماید. و ادامه آن " و آنچه را که "خارج از مرز قرار دارد" ، فقط بطور "ساده باید مزخرفات باشد" .
10-"ازین چنین تخریبات و پخش بدگمانی های این مستعار محترم الله محمد خان را زیاد متحمل شده ام. " بهانه پیدا نه نمایید. هر انچه در گذشته نوشته ام مدلل بوده و در اینجا هم مدلل برایتان انر ا ارایه داشته ام. با یک نقطه فیل می شود قیل. در اینجا هم لینک را که داده اید چنین عمیلیات صورت می گیرد. مفهوم "سر حد" زبان من تا "زبان من" با هم فرق دارند. 11-"حال با استفاده از فرصت از «ابره هام لینکن» می شنویم که می گفته است " ابره هام لینکن را هم غلط ترجمه نموده بودید. انرا هم نوشته ام. تکرار لازم نیست.
12-""هر یک ما دو چشم داریم، با دیدهای متفاوت ". با این دلیل و طرز دید هتلر و امثال انرا برات داده اید و یا بهتر باید گفت هر انچه نمود ه اند، تایید شده، زیرا دید ها متفاوت است. 13-"من آنچه را می نویسم که خود می فهمم. چنین ترجمه ها غیر رسمی است." مهم همین است، که خود تان بفهمید، با وجودیکه به خواننده می نویسید ، که بفهمد و در فهم خود اضافه نماید. چون ترجمه غیر رسمی است می توان چنین هم نوشت که:" سر حد زبان من، بی سر حد است" میروم بی دست و پا چون شمع و از هر عضوی من آبله گل می کند تا عرضه دارد سر گذشت |
 |
| دوکتور محمد اکبر یوسفی | 29.12.2025 | آلمان |  |
برای آخرین بار به آدرس مستعار محترم الله محمد خان که اینبار در بخش مقالات با یک "تصویر کله سیاه" حضور مجازی خود را ممکن ساخته و از عقب نشان داده شده است، مدعی می شود که گویا مفاهیمی را که "دوکتور یوسفی" از افکار "ویتگنشتاین" افاده نموده است، از دید او، که "مرحوم ویتگینشتاین" می نویسد ، گویا نه گفته باشد. بعد با کاپی سطر مورد نظر، بزبان آلمانی، طرح ترجمۀ خو د را پیشکش می کند. این همان سطری است که به تأریخ ۶ اپریل ۲۰۲۵م در مقاله"دوکتور یوسفی" دیده می شود. اینکه در جملات مقاله یک ترکببی از مفاهیم بکار رفته است، هدف از نمایش کلمات بشکل نقل قول از نویسندۀ اولی بوده است ک همه مفاهیم از زبان همان فیلسوف افاده شده است.. چون هشت ماه قبل هم "دوکتور یوسفی" این افاده را از "ویتگنشتاین" نامیده است و باز از نام فیلسوف تذکر بعمل آورده است. تحریف در محصول افکار فیلسوف صورت نگرفته است. در لینک ذیل مقالهٔ هشت ماه قبل را میتوانید در همین منبع مشاهده کنید. ازین چنین تخریبات و پخش بدگمانی های این مستعار محترم الله محمد خان را زیاد متحمل شده ام. حال با استفاده از فرصت از «ابره هام لینکن» می شنویم که می گفته است «هر یک ما دو چشم داریم، با دیدهای متفاوت» من آنچه را می نویسم که خود می فهمم. چنین ترجمه ها غیر رسمی است.والسلام یوسفی http://www.arianafghanistan.com/UploadCenter/064_Yousofi_A_Sarhade_Zaban.pdf |
 |
| Hazarzbek Tajiashtun | 24.12.2025 | USA |  |
خلیل الله معروفی, "..... اززمانی که یار جانی و رفیق زندگانیم را از دست داده ام روز گارم دیگر گونه گشته است در حدی که بعضا فکر میکنم که همان ادم سابق نیستم...... " می خواهم خدمت معروفی صاحب احترامانه یاد اور شان شوم که هرگاه چنین درد نا برگشت غیر تحمل گردد, تخنیک/technique تجربه شده یی وجود دارد که متخصص ان رشته میتواند ضرر تاثیر الم-جان-سوز وارده را معکوس نموده و شما ضروری شایسته بهره مندی از آن هستید.
|
 |
| حسیب الله | 24.12.2025 | آلمان |  |
سلام و احترامات قلبی خدمت همه تقدیم است.
از ورای پیام جناب محترم سیدفرید عاصم مطلع گردیم که فرید یونس در فیس بوک به مقابل جناب محترم داکترصاحب سیدعبدالله کاظم کدام نوع بی احترامی و یا گستاخی را مرتکب گردیده است. به نظر من، اینکه فرید یونس و یا هم همفکران و همقطاران وی، ترک تابعیت یک کشور می کنند و خواهش کسب و تقاضای تابعیت کشوری دیگری را می کنند، موضوع شخصی آن افراد می باشد، اما زمانیکه فرید یونس و یا همچو وی افراد و اشخاص دیگری، بخواهند که، جهت جلب توجه به خود شان، بابت مطرح ساختن خودشان، جهت کسب شهرت، یعنی بر اساس کسب منافع شخصی خودشان، در بین مردم عزیز، فقیر و جنگزدهٔ ما تفرقه ایجاد نمایند، بخواهند قصدا وحدت و حرمت اجتماعی مردم عزیز ما را مصدوم بسازند؛ در آن صورت باید چنین افراد و اشخاص را متوجهٔ همچو اعمال زشت و نازیبای اجتماعی آنها بسازیم!
گر چه من شخصا به فیس بوک پیوند و علاقه ندارم، یعنی بصورت دقیق نمیدانم که فرید یونس اینبار در آنجا به اصطلاح "چه گلی را به آب داده است."، اما تا جائیکه من برداشتی، از برخی از نوشته های سطحی نگرانه و اظهارات سطحی نگرانه و نامتعادل فرید یونس داشته ام، به نظر من اظهارات فرید یونس بیشتر به یک شخص "کلی گو" و یا "کلی نویسی شباهت دارد، که به موضوعات سطحی می اندیشد و سطحی هم به آن می پردازد: "کلی گو" و یا "کلینویس" به فردی یا به شخصی گفته میشود که به جای پرداختن علمی به جزئیات یک موضوع، بجای پرداختن به نکات دقیق یا تحلیلهای عمیق، یک موضوع مطالب را به صورت عامیانه، غیر علمی، سطحی و گذرا بیان کند. در اظهارات مختلف فرید یونس، به نظر من، چنین یک "کلی گوئی" و یا "کلی نویسی" وجود دارد، البته این برداشت شخصی من است از اظهارات نامتعادل فرید یونس! بطور مثال: فرید یونس، اکثرا برای افراد و اشخاصی که از موضوعات اطلاعات دقیق ندارند، خودش را با "طمطراق فراوان" به اصطلاح "مخترع دموکراسی اسلامی" معرفی می کند، در حالیکه بطور مثال اقبال لاهوری (۱۸۷۷-۱۹۳۸م.) این موضوع را تقریبا یک قرن پیش، یعنی در دهه های ۱۹۲۰م. و ۱۹۳۰م. به حیث یک فیلسوف و به حیث یک محقق با وضاحت تمام بیان داشته است، مگر علامه اقبال لاهوری در نوشته های انگلیسی اش در ارتباط "Islamic democracy" و "Muslim democracy" نوشته ها و تحقیقات خودش را با ما شریک نکرده لست؟ واضح است که کرده است، اما فرید یونس با خواندن نوشته های یک قرن قبل علامه اقبال، به مقابل افراد و اشخاصیکه بطور مثال از این موضوع اطلاع ندارند، چنین وانمود می کند، یعنی با چنین به اصطلاح "طمطراق و لاف و پتاق" می تکلمد، که گوئی، عبارت "دموکراسی اسلامی را فرید یونس کشف و اختراع نموده است"، فرید یونس زمانیکه از عبارت "دموکراسی اسلامی" گپ می زند، نمی گوید که وی راجع به یک عبارتی گپ می زند که اقلا یک قرن پیش بطور مثال به وسیلهٔ علامه اقبال لاهوری این عبارت استعمال شده است، به بحث گرفته شده است و غیره و غیره وغیره، اما فرید یونس می خواهد به شنونده و یا خواننده چنین یک احساسی را بدهد که فرید یونس این موضوع "دموکراسی اسلامی را کشف و یا اختراع" ننوده است. گوینده و یا نویسندهٔ که از کلمات و عبارات مانند فرید یونس مبهم حرف می زند، یعنی از عبارت "دموکراسی اسلامی" استفاده میکند، در عین حال از صحنه ها یا مفاهیم را با دقت و بصورت علمی تصویر سازی نمیکند، بدون شک که "کلی گوئی" و یا "کلی نویسی" می کند! یعنی از اکثر اظهارات فرید یونس که من تا به حال آنرا شنیده ام و یا خوانده ام،، جناب فرید یونس بدون ذکر جزئیاتِ تعیینکننده به یک موضوع و تنها با اتکا به اشاره به کلیات موضوع سخن می زند و مینویسد. اینکه در داخل ایلات متحده امریکا، نظر به قوانین آنجا، هر پوهنتونی حق دارد که به افراد و اشخاصی القاب و یا درجه های علمی "داکتر و پروفیسور" را اعطا نمیایند، یک طرف موضوع است، اما سوال اصلی و دقیق در رابطه این است، که، فرید یونس در واقعیت امر، در کدام رشتهٔ علمی تخصص دارد، یعنی تحقیق تخصصی فرید یونس در کدام رشته انجام یافته است، زیرا به نظر من، "کلی گوئی" و "کلی نویسی" فرید یونس درباره موضوعات متنوع و وسیع مطالب مختلف، آنهم به شکل "کلی گوئی" و "کلی نویسی" صورت می گیرد. بطور مثال فرید یونس در ارتباط "روانشناسی اسلامی" کتاب می نویسد، اما تا به حال معلوم نیست که فرید یونس رشتهٔ روانشناسی را چه وقت، در کدام پوهنتون و در کجا آغاز و در کجا به اتمام رسانیده است، البته این یک سوال است، که پاسخ دقیق علمی می طلبد!
نوت: به طور کلی، "کلی گوئی" و "کلینویسی" معمولاً یک نقد محسوب میشود و به معنای فقدان دقت در قبال یک موضوع مشخص پنداشته می شود، که از فقدان تخصص کافی در ارتباط یک موضوع یا عمق در نوشتار است. امید وارم جناب فرید یونس پس از خواندن این نوشته، از جناب محترم داکترصاحب سیدعبدالله کاظم طلب پوزش نمایند، تا آنکه قناعت خاطر هموطن گرامی و عزیز ما جناب محترم سیدفریدعاصم نیز از این بابت حاصل گردد. زیرا ما همه به صلح و آرامی نیاز داریم، نه به جنگ و تفرقه افگنی های خوشنتزا.
با تقدیم احترامات فائقه حسیب الله
|
 |
| محمد داؤد مومند | 23.12.2025 | متحده ایالات |  |
پیاوړی او غښتلی پوه، پوهاند صاحب دود یال!
سلامونه او نیکی هیلی ستاسی خدمت ته وړاندی کوم، خورا مننه چی د مبارک پیغام په ترڅ کی مو، د خپل صحت او سلامت نه، راته اطمینان راکړ. همدا راز ستاسی د هغه محترم دوست نه، چی زما پیغام یی تاسی ته رسولی و، د زړه له کومی منندوی یم.
ستاسی په پیغام کی یو لوی زیری هم نغښتی و، او هغه د یوه پنډ علمی کتاب ژباړل او ترجمه وه، د داسی پڼډ علمی کتاب، ژباړنه د هرچا د علمی صلاحیت او حوصلی نه پوره نده، دا ستاسی په څیر علمی صلاحیت، پوهه او د عملی کولو هوډ غواړی.
نو تاسی ته د داسی علمی خدمت مبارکی وایم،
ما ستاسی د ترغیب او تشوق په نتیجه کی، د افغان تاریخ، د پښتو او پښتونولۍ د بی ساری سمبول، محمد ګل بابا، کتاب تکمیل او په یو یا دوه هفتو کی به له چاپه، بهر شی، چی د نشر سره متصل، به یو ټوک ستاسی خدمت ته درولیږم.
په متحده ایلاتو کی د کتاب چاپول خورا ګران تمامیږی، نو ځکه ما یو څو معدود ټوکه دلته چاپ کړل، خو تکثیر به یی، یا په جلال کوټ او یا هم پیښور کی کیږی.
هیله استادد جهانی زما او ستاسی هیلی ته لبیک ووایی او د خپلی روغتیا ډاډ راکړی.
پر مخ مو د نړۍ ګلونه
|
 |
| سید فرید عاصم | 23.12.2025 | امریکا |  |
حملۀ اخیر فرید یونس در فیسبوک بر داکتر محترم سیدالله کاظم در رابطه با مسائل فارسی و هویت افغانی، اقدامی تأسفبار و افشاگرانه است. او سالها کوشید با استفاده ابزاری از دین و ستایش آشکار از جمهوری اسلامی ایران برای خود شهرت و مطرحبودن کسب کند. اکنون، پس از آنکه گفته است «من افغان نیستم، من یک امریکایی هستم»، پروژهٔ تازهای را آغاز کرده است: ایجاد تفرقه در میان خود افغانها برای جلب توجه و مطرحماندن. اگر واقعاً خود را دیگر افغان نمیداند، این پرسش جدی مطرح میشود که چرا تا این حد مشتاق دامنزدن به بحثهای حساس زبانی و هویتی در میان مردمی است که ادعا میکند به آنها تعلق ندارد. این تغییر موضع، نه از سر اصول، بلکه نشاندهندۀ تلاش همیشگی برای جلب توجه است؛ تلاشی که این بار به بهای وحدت و حرمت اجتماعی تمام میشود.
|
 |
| دوکتور محمد اکبر یوسفی | 23.12.2025 | آلمان |  |
جناب محترم Hazarzbek Tajiashtun! سلام و احترام تقدیم تان باد!
افاده های اخیر شما را با تمام جوانب آن، معقول و ارزشمند می دانم. آنچه به نقش وقایع تأریخی و درک از مفهوم تأریخ ارتباط می گیرد، در مقالات قبلی ام هم چنان از مؤرخین و فیلسوفان اروپائی نقل قول هائی هم داشته ام. فهمیدن حوادث تأریخی را بطور مثال "وایسزیکر" بسیار مهم دانسته است، اما می گفته است که "ما در گذشته زندگی نمی کنیم." بناءً نسل امروزی را نمی توان به سبب اعمال خوب و بد گذشتگان نه جزا داد و نه هم کدام امتیاز "تخیلی" برای این نسل تفویض کرد. فقط با تأئید مکرر برداشت شما، درینجا آنچه از حرف های" کارل رایموند پوپر" به یاد می آید که می گفت، در برابر آنچه که خود ما، امروز انجام می دهیم، جوابگو هستیم. "راسیزم" و "تبعیض" که دیزوز مردود بوده است، فردا هم مردود است. البته بدین معنی هم نیست که ما امروز از موجودیت این پدیده های کثیف و منفور بی خبر باشیم. موفقیت و صحتمندی بیشتر برای شما، می خواهم. با احترام مکرر. یوسفی.
|
|
 |
| دودیال | 23.12.2025 | ویسمار |  |
ډېر قدرمن او دروند مشر معزز مومند صاحب سلامونه او درناوی مې ومنئ. شکر چې جوړ یاست. زه هم لله الحمد تراوسه ښه یم. د ژوند جاله مو په یو رقم سره روانه کړې ده. یو دوست همدا شېبه مخکې تیلفون کې راسره خبرې کولی په ضمن کې یې وویل چی د آریانا افغانستان آنلاین ویبسایت کې ښاغلی مومند صاحب ستاسو په هکله اندېښنه ښودلې ده. هک حیران شوم. وروسته تر څو میاشتو می دغه خوږ او ښایسته ویبسایت پرانیست، د نظرونو کړکۍ مې وکتله. باور وکړئ خجالت شوم. ملامت یم. ستاسو د لطف او مهربانی د ادا کولو لپاره الفاظ نه لرم. خدای دی تاسو روغ او خوشحاله لري. زما غفلت وبخښئ. موږ د اریانا افغانستتان آنلاین ویبسایت قلمی همکاران ستاسو مهربانی، لطف، وسیع نظر، له تاریخی پېښو خبرتیا، د ژوندی تاریخ حافظه، زړه سوی او لارښوونې له نظره نشو غورځولای. اما زما د غیرحاضری علت: د ناجوړي سره سره مې له یو نیم کال راهیسې د یو نوي کتاب ژباړه را نښلولې وه، دادی کتاب یو دوه اونۍ مخکې بشپړشو، پرون می استاد آصف بهاند ته هم دا خبر ورکړ چې د کتاب ترجمه تکمیل شوه. ټول ۶۸۸ مخونه او اوولس څپرکي لري. دا کتاب زموږ د اقتصاد پوهنځیو نصاب کی شامل نه دی، اما ټولو محصلانو ته بهترین مُمد درسی دی. د هېواد داقتصادی ادارو، د انکشافی پروژو طراحانو او تطبیق کوونکو، د اقتصاد خصوصی سکتور، بانکی سکتور، د پلان جوړولو ادارو او بالعموم ته به ان شاالله په زړه پورې وي. د همدې بوختتیا له امله غافل پاتې وم. دا چې دا ډېر وخت د نظرونو د کړکۍ له جریاناتو خبر نه وم، پرون په تیلفون کې د مذکوره دوست یادونه د دې لامل شوه چې نن دغه دنظرونو کړکی ژرژر له نظره تېره کړم، خو ډېر زیات خپه شوم. ما احساس کړه چې تاسو هم څه موده قلمی همکاری پریښې وه، تاسو خو نامخدا پوره زغم او حوصله لرئ، زموږ لپاره په زغم او حوصله کی الګو یاست. خو دا چې بېرته مو همکاری شروع کړه بی اندازې خوشحاله شوم. ان شاالله اوس مې کارونه کم شول، تل به ویبسایت ګورم. د ویبسایت مقالې به لولم، خو د نظرونو کړکۍ به شاید ونه ګورم. تاسو ته یو ځل بیا احترامات وړاندی کوم، پوهیږم چې په دوستانو مهربان یاست. خدای وکړی استاد باری هم خپل احوال موږ سره شریک کړي زه هم د دوی د لیکنو تږی یم. دا دی نن به ستاسو په هڅونه یوه لیکنه هم اریاناافغانستان آنلاین ته واستوم ان شاالله سبا به یې نشر کړی. دا د پرونی متحد او خوږ افغانستان او زمو ږ د شریف ملت او خلکو د ژوندیوه لنډ انځور ده . |
 |
| Hazarzbek Tajiashtun | 22.12.2025 | USA |  |
تشکر دوکتور یوسفی, فهمیدم که هدف و برداشت شما از دو مفهوم "تبعیض" و "نژاد پرستی" عام و در ارتباط به جوامع مدرن بود. این طرف با شما هم نظر و در امتداد ان اشاره به زیربنا و ترویج ان در افغانستان داشتم. با کمال تاسف درافغانستان مفهوم نژاد پرستی عملا جامعه را به برتران و مادونان ذاتی تقسیم نموده پرچم داران مختص و عمده ان روشن فکران اند که در استفاده از ان خود- و- از -خود - را همیشه در صدر زنجیره غذایی, اموزشی و پرستیژ اجتماعی به اساس ادعا ولادت نگه میدارند. مثال زنده و زبده دوام چنین سلسله را میتوان در کاپی تاریخ نویسی هزاران صفحه یی ده ها کتاب محترم سید دوکتور عبدالله کاظم مرور نمود که در متن ان اشکارا مقدسیت-ذاتی شخصیت " اتش نفس" خود را به امضا امیر شیرعلی خان گویا ثبوت و انرا در موزیم کابل نکهداشته قرار داد اجتماعی نهایت استعماری نهادینه شده را نهادینه ترمی سازد. |
 |
| دوکتور محمد اکبر یوسفی | 21.12.2025 | آلمان |  |
دوست گرامی و نویسندۀ توانا احمد آریا از امریکا!
از توجه و تأئیدشما از نقل "ابره هام لینکن" سپاسگذارم. کتب "ابره هام لینکن" ذز سال ۱۳۴۵ ه ش در همان خانهٔ گلی در محل تولدم توسط خودم برده شد. قرار اطلاع فامیل،قبل از اینکه خانه توسط همچو مخالفان مورد حمله قرار گیرد، در یک تاق مخغی گذاشته شده و با گل پوشانیده شده است. حال در سن و سالی زندگی می کنم که نه مکلف به کاریابی هستم و نه هم محبور آمادگی برای کدام امتحان تحصیلی هستم. ترفیعات و حق تقاعد هم در کشور مانده است، که مجبور به ترک شده ایم. چنین توهین و اتهام را پیشبین بوه ام. اگر این همان مستعار نویس قبلی باشد. درگذشته، در پهلوی تخریب، حرف های دیگری هم داشته است. با احترام. یوسفی.
|
 |
| الله محمد | 21.12.2025 | آلمان |  |
خواننده محترم با عرض سلام!
1-"در موضوع توهین، ناسزاگویی و هتک حرمت باید گفت: دفاع از کسانی که با نام های مستعار و در پس نقاب anonymity به دیگران تهمت و توهین میکنند، عملی است بیشرمانه و بی اخلاقانه. اما باید توجه داشت که اغلب مدافعان این رفتارهای زشت، خود اراذل و اوباش های مجازی هستند." این جمله کاملاٌ غیر موجه و غیر اخلاقی می باشد. حتما توهین، نا سزا و هتک حرمت به شکلی از اشکال صورت گرفته که جواب مناسب ان داده شده است. 2-"فرد آگاه و با بصیرت کسی است که در مقابل این «طرح های سازمانیافته» مبایستد، فریاد اعتراض خود را بلند میکند و در برابر توطئه های زشت، موضع قاطع و روشنی میگیرد." زمانی در زیر یک جمله مانند بالا غرض رد و یا قبولی ان منطقی استدلال می گردد و جوابی در برابر ان وجود نداشته باشد حرف " طرح های سازمانیافته" غرض غفلت خواننده وارد می گردد.
3-"او فرد شجاعی است؛ وظیفه انسانی او دفاع از حقوق فرد توهین شده است. " بنده چنین شجاعت را همیشه نشان داده ام، زیرا از دیر زمان اشخاصی بوده اند که در برابر استدلال های بنده به چنین عمل دست زده اند که همه ان موجود است. 4-"این دفاع میتواند در قالب قانون، اخلاق و انصاف باشد؛ سه اصل بنیادی که اساس زندگی امروزین ما هستند. " هر سه اصل را بنده در در دفاع از توهین و هتک حرمت در قالب قانون منطق نموده ام. همه انها در طول سالیان متمادی وجود دارد. 5-"سکوت در برابر فحاشی و بیاخلاقی مجاز نیست؛ " بعضی از تبصره های بنده هم در برابر همین فحاشی و بی اخلاقی ادبی بوده . همه ان موجود است، که مانند قانون فزیک از اکسیو ریاکسیو استفاده شده است.
6-"نباید اجازه داد پایه های بی اخلاقیها تقویت شوند. ما باید خود را در جبهه کسانی قرار دهیم که در هر شکل و ریختی با فساد مبارزه میکنند و ارزش های انسانی را پاس میدارند." با شما همنظر هستم. بنده هم در همین جبهه بوده ام و خواهم بود. 7-"در مورد منطق مدافعان مستعار باید گفت که تمام استدلال های آنها دروغین و بیپایه هستند. آنها ادعا میکنند که هویت واقعی اهمیت ندارد، " این موضوع ارتباط دارد به نشریه و نه به خواننده نشریه که چطور با نویسنده گان خود بر خورد داشته باشد. هویت همه نزد نشریه واقعی است. 8-"اما در عمل، هویت پنهان شان نشان میدهند که هدفشان تنها و تنها تخریب و تیره کردن چهره فرد مقابل است. " اصلاٌ چنین نیست. اینجا نوشته ها ی که وجود دارد، بالایش هر گاه بحث شود و منطق نوشته طرف مقابل درست ثبوت نگردد، معنی تخریب را نباید بدهد، بلکه باید از منطق همدیگر اموخت و خوش هم بود. فرد مقابل باید باز در برابر استدلال ، استدلال بیاورد، نه اینکه زمانی دروازه استدلال فکرش بسته شد ، خشمناک شده و پناه به مسایل غیر موجه و خارج موضوع برد. 9-"این نوع دفاع، نه تنها فاقد هرگونه ارزش اخلاقی و انسانی است، بلکه نشان میدهد که این افراد در زمره مزدوران تزویر و دروغ قرار دارند که با نقاب anonymity قصد مرتکب شدن هر جنایتی را دارند، بدون آنکه پاسخگو باشند؛ موضوعی که در دنیای امروزی دیگر ناممکن شده است." استدلال منطقی را تا کنون در کتب قضا نخوانده ام که جنایت به شمار بیاورند. 10-"بنابراین، باید گفت که اهانت به افراد، جز خیانت به اخلاق، قانون و ارزش های انسانی نیست." بر عکس است. باید چنین جنایت ها را مانند توهین، هتک حرمت، و غیره رزایل اخلاق را در برابر مرتکبین ان قرار داد تا موضع بگیرند، که واقعاٌ دیده شود که چنین است که ادعا می گردد. موضوع بسیار ساده است.
11-"کسانی که با نام های مستعار یا بدون آن، به دیگران توهین و فحاشی میکنند، در هر محکمه ای به شدت محکوم اند." محکمه دوسیه را دقیق مطالعه می نماید ، که علت اصلی بروز چنین تشنجات چطور بلند شده بعد تصمیم می گیرد.
12-"جایگاه این افراد در قعر ذلت و شرمساری است؛ چرا که قانون هر سرزمین و رسم روزگار ما این است. " پایه قانون منطق است و بدون ترازو نمودن منطق طرفین، قاضی در محکمه حکم شرمساری صدور نمی نماید.
13-"آنکه از فواصل دور اهانت میکند، فرد جبونی است؛ شاید معیارهای او تغییر نکرده باشد، اما تنها راه نشان دادن شجاعت، دفاع از خود در برابر «عدالت» است. " هرگاه قبول کنیم استدلال منطقی اهانت پنداشته شود، حتماٌ باید طرف مقابل هم اهانت نموده باشد. این موضوع باید در محکمه فیصله گردد .
14-"ارزش ها و معیارهای جدید، حصارهای شهامتی را که بیشتر از جهل برخاسته بودند، درهم شکسته اند. " جمله درست مفهوم نداد.
15-"نمیتوان با کهنگی ها به مصاف معیارهای نوین رفت؛ آنها مدت هاست رنگ باخته اند و در موزیم تاریخ بشر به نمادهای جهل و ناآگاهی تبدیل شده اند. همانطور که غربیان میگویند: «برخیز جانم و قهوه را بو کن»."
درست است، اما معیار های نوین را امروز همه در سیاست و جنگ می بینند که با معیار های کهنه هم اغوش هستند.
16-"مبارزه با این نوع رفتارهای زشت تنها با برخورد قاطع، رعایت اصول اخلاقی و قانونی، و آگاهی و بصیرت واقعی امکان پذیر است. " کاری که بنده انجام می دهم و غیر این هم نمی توانم.
17-"حفظ کرامت انسانی و فضیلت اخلاقی وظیفه همگان است؛" با شما کاملاٌ همنظر هستم و هیچگاه هم در برابر مخاطبم رفتار غیر این ندار م، تا زمانیکه در بر ابرم خلاف نشده باشد. بنده ممکن هزاران تبصره داشته باشم، هرگاه کسی ثابت ساخته بتواند که بدون حمله بالایم در حالت که منطق طرف کمبودی نموده و یا هم بی موجب دخالت نموده، اورده توانست، بعد با هم صحبت جداگانه می نماییم.
18-"نباید در مقابل بیاخلاقیهای پنهان و آشکار تسلیم شویم یا آنان را مشروعیت ببخشیم. باید همیشه در برابر این انحرافات ایستاد و ارزشهای انسانی را پاس داشت."
درست است ، بنده همین اکنون در 18 نقطه چنین نموده ام، زیرا اساس نوشته بی بنیاد است و فقط یک خط را تعقیب می نماید که بنده مقالهء که به نشریه فرستاده شده بود، منطق انرا باز نموده ام.
19-"و اما در مورد: "Better to remain silent and be thought a fool than to speak and to remove all doubt" که در کامت فاضل محترم دوکتور یوسفی نمودار است."
یعنی، سکوت گاهی بهتر از سخن گفتن است، چون سخن بی فکر به نادانی میافزاید. اگر سکوت کنیم، ممکن است دیگران گمان کنند ناآگاهیم، اما سخن گفتن بی فکر ممکن است این تصور را تأیید کند."
در کامنت فاضل محترم دوکتور یوسفی چنین نیست، بلکه چنین است: " بهتر است خاموش باشی و احمق به نظر
برسی، لیکن در زمان صحبت هر تردد را
رفع کرده بتوانی.«
خواننده می تواند هر دو را مقایسه نماید و ببینید که موضوع چطور است. این موضوع در 18 نقطه دیگر هم صداقت دارد.
باز هم غرض سهولت هر دو جمله را زیر هم می نویسم:
الف: "یعنی، سکوت گاهی بهتر از سخن گفتن است، چون سخن بی فکر به نادانی میافزاید." که اصل ترجمع انگلیسی ان چنین باید باشد: بهتر است سکوت اختیار کنی و احمق به شما ر ایی، نسبت اینکه حرف بزنی و تمام شک را از بین ببری، یعنی از حرفت معلوم گردد که احمق هستی
ب:"بهتر است خاموش باشی و احمق به نظر برسی، لیکن در زمان صحبت هر تردد را رفع کرده بتوانی." دوری منزل مقصود ز خودبینی هاست
اگر از خویش کنی قطع نظر نزدیک است
|
 |
| خلیل الله معروفی | 21.12.2025 | جرمنی |  |
بلبلا! مژدۀ بهار بیار ++++ خبر بد به بوم باز گذار بلبلان وبسایت ارجمند "آریانا افغانستان آنلاین" مژدۀ حلول "بهار" را آوردند و "بومان" را در "تاریکخانۀ غم" گذاشتند، که غُم غُم کنند. حضرت سعدی شیرازی، که شمِّ دیالکتیک داشت، هشت قرن پیش فرمود: گنج و مار و گل و خار و غم و شادی بهم اند!!! آری! اینک اگر این طرف سور و شادی و سرور است، میبینیم، که آن طرف آگنده است با درد و غم و اندوه. با مسرت فراوان مقالۀ جامع و افشاگر نویسندۀ حقشعار و حقیقتگرای ما؛ اعنی محترم "محمد داوود مومند" را، که ذره ذرۀ پیکرش مشبوع از ارزشهای والای افغانی و انسانی ست، از نظر گذشتاندم و آنقدر از آن لذت بردم، که مپرس!!! از صمیم قلب آرزو میکنم، که این وجود ذیجود و والاگهر سالهای سال به سلامت باشد و همچنان دست به کار تنویر و روشنگری. ازین، که "جناب مومند" به ندای دوستان لبیک گفته و با نشر مقالۀ جانانه ای بازگشت خود را به صفحۀ گرامی "آریانا افغانستان آنلاین" اعلان کرد، مایۀ بس افتخار همۀ ماست و مایۀ خوشی و خوشنودی نیز.
|
 |
| دوکتور محمد اکبر یوسفی | 21.12.2025 | آلمان |  |
جناب محترم Hazarzbek Tajiashtun سلام! از توجه شما تشکر. شما درست می گوئید. هدف من عام و برداشت من هم از جوامع مُدران بر مبنای دولت حقوق است. با احترام یوسفی.
|
|
 |
| دوکتور محمد اکبر یوسفی | 21.12.2025 | آلمان |  |
آقای الله محمد سلام!
"تردد" در فرهنک فارسی به آلمانی به این معانی یاد شده است: «Unentschlosseheit, Zaudern, wankelmut, Bedenken, Zweifel, häufige Besuch. (Med) Durchfall» بلی آنچه هم مفهوم شده است که شما به هدف منحرف ساختن توجه خواننده، ذکر نموده اید.درین هنر مهارت زیاد دارید. این موضوع مطرح نیست که کسی چه می فهمدو یا چه مهارت دارد. مهم اینست که چه انجام می دهد و برای چه هدف.بار دیگر سلام. یوسفی.
|
 |
| احمد آریا | 21.12.2025 | امریکا |  |
در موضوع توهین، ناسزاگویی و هتک حرمت باید گفت: دفاع از کسانی که با نام های مستعار و در پس نقاب anonymity به دیگران تهمت و توهین میکنند، عملی است بیشرمانه و بی اخلاقانه. اما باید توجه داشت که اغلب مدافعان این رفتارهای زشت، خود اراذل و اوباش های مجازی هستند. فرد آگاه و با بصیرت کسی است که در مقابل این «طرح های سازمانیافته» مبایستد، فریاد اعتراض خود را بلند میکند و در برابر توطئه های زشت، موضع قاطع و روشنی میگیرد. او فرد شجاعی است؛ وظیفه انسانی او دفاع از حقوق فرد توهین شده است. این دفاع میتواند در قالب قانون، اخلاق و انصاف باشد؛ سه اصل بنیادی که اساس زندگی امروزین ما هستند. سکوت در برابر فحاشی و بیاخلاقی مجاز نیست؛ نباید اجازه داد پایه های بی اخلاقیها تقویت شوند. ما باید خود را در جبهه کسانی قرار دهیم که در هر شکل و ریختی با فساد مبارزه میکنند و ارزش های انسانی را پاس میدارند. در مورد منطق مدافعان مستعار باید گفت که تمام استدلال های آنها دروغین و بیپایه هستند. آنها ادعا میکنند که هویت واقعی اهمیت ندارد، اما در عمل، هویت پنهان شان نشان میدهند که هدفشان تنها و تنها تخریب و تیره کردن چهره فرد مقابل است. این نوع دفاع، نه تنها فاقد هرگونه ارزش اخلاقی و انسانی است، بلکه نشان میدهد که این افراد در زمره مزدوران تزویر و دروغ قرار دارند که با نقاب anonymity قصد مرتکب شدن هر جنایتی را دارند، بدون آنکه پاسخگو باشند؛ موضوعی که در دنیای امروزی دیگر ناممکن شده است. بنابراین، باید گفت که اهانت به افراد، جز خیانت به اخلاق، قانون و ارزش های انسانی نیست. کسانی که با نام های مستعار یا بدون آن، به دیگران توهین و فحاشی میکنند، در هر محکمه ای به شدت محکوم اند. جایگاه این افراد در قعر ذلت و شرمساری است؛ چرا که قانون هر سرزمین و رسم روزگار ما این است. آنکه از فواصل دور اهانت میکند، فرد جبونی است؛ شاید معیارهای او تغییر نکرده باشد، اما تنها راه نشان دادن شجاعت، دفاع از خود در برابر «عدالت» است. ارزش ها و معیارهای جدید، حصارهای شهامتی را که بیشتر از جهل برخاسته بودند، درهم شکسته اند. نمیتوان با کهنگی ها به مصاف معیارهای نوین رفت؛ آنها مدت هاست رنگ باخته اند و در موزیم تاریخ بشر به نمادهای جهل و ناآگاهی تبدیل شده اند. همانطور که غربیان میگویند: «برخیز جانم و قهوه را بو کن». مبارزه با این نوع رفتارهای زشت تنها با برخورد قاطع، رعایت اصول اخلاقی و قانونی، و آگاهی و بصیرت واقعی امکان پذیر است. حفظ کرامت انسانی و فضیلت اخلاقی وظیفه همگان است؛ نباید در مقابل بیاخلاقیهای پنهان و آشکار تسلیم شویم یا آنان را مشروعیت ببخشیم. باید همیشه در برابر این انحرافات ایستاد و ارزشهای انسانی را پاس داشت. ادامه دارد و اما در مورد: "Better to remain silent and be thought a fool than to speak and to remove all doubt" که در کامت فاضل محترم دوکتور یوسفی نمودار است. یعنی، سکوت گاهی بهتر از سخن گفتن است، چون سخن بی فکر به نادانی میافزاید. اگر سکوت کنیم، ممکن است دیگران گمان کنند ناآگاهیم، اما سخن گفتن بی فکر ممکن است این تصور را تأیید کند. با احترام
|
 |
| الله محمد | 21.12.2025 | آلمان |  |
خواننده محترم سلام! 1-محترم یوسفی می نویسد/مقوله معروف ایمانویل
کانت : "جرئت داشته باش که
تعقل خودت را در خدمت
خودت بگماری"
معلوم نیست که کانت این جمله را در کدام زمینه اظهار نموده، زیرا در خدمت خود گذاشتن، معنی اظهار نه نمودن انرا می دهد.
2-".بنا ًء، همه
»مستعار نویسان« ازین
قماش ها بخود تکلیف ندهند
و امید نداشته باشند که از »خدمات« آنها، کار گرفته خواهدشد"
کدام خدمات. گوگل پر است از خدمات. اینجا فقط تبادله نظریات است، تا هر فکر غیر معقول و بی منطق مانند شما روشن گردد.
3-"در یکی از مقالات از فیلسوف معروف
"ویتگنشتاین" نقل شده است، که می گفته است: " زبان من سرحد دنیای من است." ، و آنچه را که "خارج از مرز
قرار دارد" ، فقط بطور "ساده باید مزخرفات باشد" .
اینجا هم باید فهمید که این جمله را در متن به کدام ارتباط زده، در غیر ان کاملاٌ بی مفهوم است. یعنی زمانی زبان خود "ویتگنشتاین" از مرز بیرون شد/کدام مرز، مزخرفات گفته. بنده فکر نمی کنم چنین باشد که نویسنده نوشته، بلکه نویسنده انرا مزخرف افاده نموده. ضمنا زبان که در اصل تفکر را انتقال می دهد نمی تواند سر حد داشته باشد.
4-قبل از اینکه روی بعضی از موضوعات مطروحه تماس گرفته
شود، می خواهم فقط گوشۀ کوچکی از خاطراتی را که در دوران تحصیل از چنین "گروهک ها" که حال ممکن
"مستعار نویسان" امروزی نیز از همان زمانه ها در صف آنه باشند، با خوانندگان محترم در میان گذاشته شود. "
این "ممکن" شما غلط است. به"یقین" چنین نیست. شما مریض روحی هستید که خاطرات خود را با دیگران پیوند می دهید و اتهام می بندید یعنی مریضی شما بسیار پیشرفته شده، که اینجا جای تداوی ان نیست.
5-"حال اگر این نشریه، از جانب کدام حزب تهداب گذاری شده باشد" خیر خیرتی است محترم یوسفی صاحب . دماغ شما در اثر کهلت خیالات عجیب و غریب را در ذهن تان انتقال می دهد.
6-"که توسط آقا مستغار صاحب رهبری
می شود،" اسامی تمام بشر مستعار است تا نظم تبادلات اجتماعی بین بشر سهلتر باشد. مورچه و پشه ها و گاو ها و شتر ها و غیره جانوران و نباتات بی نام هستند. بنده این صحفه را نی بلکه تمام جهان را رهبری بدون مسوولیت می نمایم.
7-"در آنصورت این پیر مرد، حاضر نیست که در آینده خودش را در صف "واحد" برای هدف مطروحۀ او
قرار دهد. " شما اما منظم و با همین نوشته خود را در صف قرار داده اید. پیر مرد محترم هیچ گپی نیست، شما کمی به تکلیف روحی مواجعه هستید، که باید انرا تداوی نمایید. و بنده فکر می کنم در این سن و سال دخالت بی موجب و تهمت و توهین به دیگران باعث تکلیف زیادتر تان خواهد شد. شما نباید خود را تخته مشق بنده بسازید.
8-"و تحت بمبارد اشعار تکراری "بیدل" که او ذخیره کرده است مصروف نگهداشته شود"
هرگاه حجاب ضخیم در چشم دل شما نباشد متوجه می گردد که اشعار تکراری نیست. بنده شما را مصروف نه نموده ام. شما قسمیکه می نویسید بعد از خواندن ان خود را با ان مصروف می نمایید.
یاد ایامی که در صحرای پر شور جنون
همچو موج سیل نقش پای من فریاد داشت
|
 |
| الله محمد | 21.12.2025 | آلمان |  |
با اظهار معذرت که بنده معنی را "تردد" تنها در قالب رفت و امد فکر نموده ام، اما معنی "تردید" را هم می دهد.
|
 |
| الله محمد | 21.12.2025 | آلمان |  |
خواننده محترم!
با عرض سلام.
Besser schweigen und als Nar scheinen, als sprechen und jeden Zweifel beseitigen
ترجمه محترم یوسفی:
"بهتر است خاموش باشی و احمق به نظر برسی، لیکن در زمان صحبت هر تردد را رفع کرده بتوانی."
در حالیکه ترجمه آن باید طور ذیل باشد:
بهتر است خاموش بود و احمق به نظر رسید، نظر به اینکه صحبت نمود و هر نوع شک/تردید را رفع نمود.
ترجمه دوم در هر صورت درست است و این مفهوم را هم می دهد:
بهتر خاموش بود، نسبت به اینکه صحبت احمقانه نمود و هر نوع شک و تردید را که احمق هستی بالای خود رفع نمایی.
در تبصره قبلی واریانت دیگر احتمال تفکر مرحوم ابراهام لینکن را هم نوشته ام.
نوشته خود را محترم یوسفی به همین اساس نوشته و در متن نوشته انچنان اتهامات دروغ و غیر موجه نوشته است که هرگاه لازم دیدم انرا باز می نمایم، تا خواننده هم بالای درستی و نا درستی افکار این شخصیت فکری هم تفکر نموده بتوانند.
برگ و سازم جز هجوم گریهء بیتاب نیست
خانهء چشمی که من دارم کم از گرداب نیست
|
 |
| محمد داؤد مومند | 21.12.2025 | متحده ایالات |  |
د بصیرت او بصارت خاوندانو لوړ حضور ته! په تأسف سره لیدل کیږی چی ځینی وګړی، ځان د علم، پوهی، لیکوالۍ، تنور، تدبر، جهان بینۍ او د عالی تخصصی تحصیلاتو لکه ماسټر ډیګری او علمی پوهنتونی القابو، تر د کتورا د اسنادو پوری خاوندان هم بولی ، خو د یوه انسان د فکر او فضیلت او پوهی په مورد کی، خپل قضاوت په ظواهرو، فروعاتو لکه نوم، نسب، تعلیم او زده کړی باندی عیاروی.
نه د هغه وګړی د نظریاتو، لیکونو، انسانی احساساتو او جذباتو، روحانی او معنوی ښیګڼو، سړیتوب، څپیڅلی ضمیر او وجدان پوری!!!!
دا که زما نوم داؤد وی که خداد داد او که منګل، ځدراڼ یا داسی نور، دا به زما د سړیتوب په پیژندنه کی څه اثر ولری؟
ولی خپل قضاوت د یوه وګړی د نوم او مکمله شهرت پوری وتړو؟
او دا د خپل قضاوت معیار وټاکو؟
زه د یوه لیکونکی، چی نوم یی اصلاْ په لیکنو کی نه وی لیکل شوی، د هغه د لیکونو او نظر یاتو پر بنسټ پوهیدای شم، چی ددی وګړی ذهنی او فکری تمایلات پر کوم محور باندی څرخی؟
د پوهنتون په مهال چی به یوه خبرلوڅ په مناظره او مناطقه شروع وکړه او یا به د سټیج د سر نه په تقریر شروع وکړه، موږ به فورا پوهیدو، چی دا شعله جاویدی دی که خلقی او پرچمی او که ستمی؟
خپل قضاوت د یوه شخص د اصلی او مستعار نوم پر بنسټ عیارول، د هغو کسانو کار ندی چی د علم او پوهی او تبحر تظاهر کوی، د علامه داکتر اقبال دا وینا د کاڼی کرښه ده چی فرمایی:
ترک صورت ګوی و در معنی نګر
|
 |
| الله محمد | 20.12.2025 | آلمان |  |
خواننده گان محترم! با عرض سلام.
مقالهء محترم یوسفی از مطالعه بنده گذشت/خاموشی بهتر است از مزخرف گفتن.
نامبرده با وجود اینکه سالها است در آلمان زندگی می نماید در شروع نوشته خود یک جمله از ابراهام لینکن نوشته و انرا غلط ترجمه نموده است یعنی: Besser schweigen und als Nar scheinen, als sprechen und jeden Zweifel beseitigen
نامبرده جمله بالا را طور ذیل ترجمه نموده: "بهتر است خاموش باشی و احمق به نظر
برسی، لیکن در زمان صحبت هر تردد را
رفع کرده بتوانی."
در حالیکه ترجمه آن باید طور ذیل باشد: بهتر است خاموش بود و احمق به نظر رسید، نظر به اینکه صحبت نمود و هر نوع شک/تردید را رفع نمود.
یعنی در حالت که ذهن بالای موضوعی شک و گمان داشته باشد و نمی تواند اطمینان داشته باشد ، باید خاموش بود. در اول جمله به خاموشی دعوت و ترغیب می نماید ولو طرف در خاموش بودن احمق و نادان هم معلوم گردد ، نسبت به اینکه در رفع شک صحبت نمود، زیرا احتمال به خطا رفتن در حالت شک زیاد است که یقین نداشت . باید توجه داشت که اینرا رهبر یک ملت گفته و جمله مفهوم بسیار بالا دارد در زمان تصمیم گیری و اظهار نظر چنین اشخاص.
لاکن در ترجمه دوکتور یوسفی صاحب در بند دوم بر عکس چنین است: "لیکن در زمان صحبت هر تردد را رفع کرده بتوانی"
هرگاه دقت گردد بند اول جمله با بند دوم ان در ترجمه محترم یوسفی اصلاٌ مطابقت نمی نماید یعنی: "بهتر است خاموش باشی و احمق به نظر برسی، لیکن در زمان صحبت هر تردد را رفع کرده بتوانی." در بند اول به خاموشی دعوت می نماید و در بند دوم به صحبت. جمله کاملاٌ متناقض ترجمه شده در حالیکه ترجمه درست ان باید چنین باشد:
بهتر است خاموش بود و احمق به نظر رسید، نظر به اینکه صحبت نمود و هر نوع شک را رفع نمود.
یعنی خاموشی بهتر است از صحبت نمودن بالای موضوع که شک وجود داشته باشد. منظور ابراهام لنکن هم باید اینطور باشد.
در نهایت امر عنوان مقاله محترم یوسفی که: "خاموشی بهتر است از مزخرف گفتن"، بالای خودش صد فیصد صدق نموده و سراسر نوشته وی چنین است و حیف وقت بنده که بالای هر جمله ان تبصره نمایم، زیرا
مشت نمونه خروار است و جای تعجب هم نیست زمانی همین نویسنده از بی خبری خود از فرهنگ خود چندی قبل در یک تبصره خود می نویسد که:" خلاصه اینکه بخصوص در 54 سال اخیر، بیاد ندارم که درین سالها کدام کتاب را به "پشتو"، "فارسی" یا "دری" که نویسنده افغان و یا ایرانی بوده باشد، مکمل خوانده باشم."
یعنی بی سواد فرهنگ خود، خود را معرفی می نماید و چنین هم است.
ضمناٌ در ترجمه محترم یوسفی "تردد" که رفت و آمد ترافیک معنی می دهد ترجمه شده در حالیکه باید "تردید" باشد.
نویسنده بی سواد فکری، اول باید دهن خود را با اب زمزم بشوید بعد اسم بنده و محترم معرفی صاحب را در دهان با چنین بی سوادی خود بگیرد. خجالت آور است که چنین اشخاص می خواهند دیگران را بیاموزانند.
فیض معنی در خور تعلیم هر بی مغز نیست
نشه را چون باده نتوان در دل پیمانه ریخت
|
 |
| محمد داؤد مومند | 20.12.2025 | متحده ایالات |  |
سلامونه
ډیره موده کیږی چی د دوه پیاوړی او غښتلی لیکوالانو یعنی پوهاند صاحب دودیال او استاد باری لیکنو نه، حتی د تبصرو په برخه کی هم بی برخی یو،
هیله ده چی دا دواړه مطبوعاتی ګلان، د منی د ساړه او پانی رژونکی، سیلۍ او د نړی د آفاتو او بلیاتو نه، په امان کی وی، امین یا رب العالمین
|
 |
| Hazarzbek Tajiashtun | 20.12.2025 | USA |  |
دوکتور محمد اکبر یوسفی,
"....... نخست تشخیص اینکه چه چیز «نژاد پرستی» و چه چیز «تبعیض» است، نخست باید از طریق تعلیم و آموزش عامه، به آگهی برای هر فرد، رسانیده شود....... "
نهایت پیشنهاد عالی در برآورد دو مفهوم " تبعیض " و " نژاد پرستی " که از هم باید متمایز گردد:
|
در مفهوم اولی تا حدی که از حد نگذرد چنین صف بندی در جمع از انسانها و حیوانات عمل معمولی و تا حدی جز مروج سرشت اجتماعی و قرار داد اجتماعی می باشد. در چنین خوشبینی روند معاشرت با هم رقم, مثلا باز با باز, کفتر با کفتر .... پشتون با پشتون, تاجک با تاجک ..... احساس و روان ارامش و راحت را نتیجه دارد.
نژاد پرستی جوامع انسانی را با این باور و عمل که نژاد به تنهایی خود، تفاوتها ارثی را در شخصیت و تواناییهای انسانی توجیه می نماید, بنا شده است. در چنین ساختار اجتماعی گویا نژاد خاص به اساس ذات در سلسله قرار دادن کتگوری مادوم تر دیگران از خود, دایمی برتران ذاتی میگردند. در چنین سلسله مراتب, تعامل و تعادل اجتماعی, بازیگران برتر عقل اجتماعی را در کنترول دارند. موجودیت چنین بافت و سرشت اجتماعی در جهان به شمول جهان عرب با استثنا افغانستان و ایران قبلا خنثی گردیده هم اکنون عقب گشت چند قرنه دو اخیر را ارمغان دارد.
در اخرین تحلیل کنترول متداوم مردم در افغانستان به دست کسانی اند که شما اجازه انتقاد را به ان ها ندارید, و ان ها در مقایسه و از تمام مردمان بومی به شمول پشتون تاجک هزاره و ازبک, میراثی برتران ذاتی ساخته شده اند.
|
 |
| محمد داؤد مومند | 20.12.2025 | متحده ایالات |  |
ابراز مراتب امتنان
صاحب دانش و فضیلت فراوان و تبصره نویس توانا و بی همتا و منحصر به فرد، شاغلی محترم حسیب الله خان که ضمن اظهار تمنیات نیک شان مبنی بر اعاده صحت و سلامتم، از ذره نوازی شان در مورد تراوشات این خامۀ شکسته نیز دریغ نورزیده اند، اخلاقاً بر خود میدانم که در زمینه از جناب ایشان و تمام ذوات گرانقدری که به ارتباط صحت و سلامتم، تمنیات نیک انسانی و افغانی خود را ابراز نموده از صمیم قلب تشکر نمایم.
کذا با اغتنام فرصت از دانشمند محترم و چند بعدی، شاغلی شیر ساپی صاحب که چندی قبل، در قسمت شیوۀ نگارشم، با ذره نوازی بی شائبه و مملو و ملامال از حسن نظر و صمیمیت برادرانه و دوستانه شان، تذکراتی داشتند، اظهار تشکر و امتنان نمایم. خداوند حافظ و ناصر تمام ذوات و شخصیت های وطندوست، مسلمان و حق پسند جامعۀ ما باشد. مننه او پرمخ مو د نړۍ گلونه
|
 |
| دوکتور محمد اکبر یوسفی | 20.12.2025 | آلمان |  |
هموطنان گرامی سلام و احترام تقدیم تان باد! یقین است که هر یک ما حین آموزش زبان، و بوسیلهٔ اصطلاحات و ترمینولوژی آن، منجمله به اهمیت درک مفهوم «نژادپرستی» و «تبعیض» توجه نموده ایم، که در حیات اجتماعی خیلی مهم است. از جانب دیگر اینرا هم می دانیم که نقش یک فرد در پیشبرد حیات خودش چه است، و باز همان فرد در اجتماع چه نقش دارد و هر فرد خود موضع خود را تعیین می تواند. در صورت وجود یک حاکمیت سیاسی، یا ادارهٔ دولتی بر یک قلمرو، قوانینی که در نتیجه توافق «فعالین سیاسی – اجتماعی» در عمل پیاده می شود، باید در موقف و عملکرد «اتباع» یا انسان های «عادی» بشمول «بیسوادان» و «دانشمندان» که رسماً در اجرای امور دولتی موظف نیستند، تفاوت در نظر گرفته شود. به عبارت دیگر، اگر دولت، چنین تمایلات «نژاد پرستی» و «تبعیض» را ممنوع اعلان نموده باشد، پس در نظم اجتماعی آن جامعه در قدم اول مهم اینست که از تطبیق قانون حفاظت و مواظبت صورت گیرد. اینکه چه کسی همچو تخلف را بخود اجازه می دهد، باید ارگانهای دولتی مکلف به جلوگیری از آن توظیف باشد. البته در جوامع متمدن این امکان و جود دارد، که اگر هر یک از افراد جامعه با متخلف قانون مواجه شود، برای خنثی ساختن آن از طریق مراجع قانونی اقدام می تواند. نخست تشخیص اینکه چه چیز «نژاد پرستی» و چه چیز «تبعیض» است، نخست باید از طریق تعلیم و آموزش عامه، به آگهی برای هر فرد، رسانیده شود. بعد تشخیص اینکه که چه کسی چنان تمایل مضر را از خود نشان می دهد، بکمک ادارهٔ دولتی و سیستم حقوقی جلوگیری گردد. با احترام. یوسفی.
|
 |
| الله محمد | 20.12.2025 | آلمان |  |
برادر عزیزم جناب محترم مومند صاحب گرامی!
با عرض سلامهای محمدی به فرموده شما، از صمیم قلب آرزومندی صحت شما را از بارگاه ایزد متعال خواهانم، که بنده را نصیب دیدار روی شما مبارک ساخت.
یک جهان تشکر از اینکه به صدای خواننده تان جواب مثبت داده، و دو باره با کلای مشابع و مشهور احمد سکارنو اولین ریس جمهور اندونیزی و یکی از بنیان گذاران نهضت عدم انسلاک در روی صحفهء نشریهء اریانا افغانستان درخشیدید .
خداوند "ج" شما را همیشه خوش و صحتمند داشته باشد ، که تشنگان منطق نویسندگی تان را در ساحات مختلف مخصوصاٌ تاریخ کشور تنها نگذاشتید. آ مدن شما را از طرف ارواح مرحوم نوری صاحب، که بنام ارواح وی بنده معذرت خواسته بودم و پیشنهاد برگشت شما را تقاضا نموده بودم، خوش آمدید می گویم. وظیفه همه ما است تا با هم برادرانه و خواهرانه و دوستانه برخورد ادبی داشته باشیم، زیرا ما در اصل موضوعاتی که بالای ان بحث می نمایم، چیزی را تغیر داده نمی توانیم، اما واقعیت های موضوعات برای ما اشکار می گردد، که خود وظیفه بس بزرگ می باشد تا همه ما بتوانیم در روشنایی واقعیت و حقیقت زندگی نماییم.
نوشته های شما از سالیان دراز به این طرف، طرف توجه بنده قرار گرفته بود ، که در آن صافی منطق و استدلالهای برنده شما را متوجه شده بودم، و هر نوشته شما مانند وزش شگوفه های سفید و شیر چایی در بهار ، روح بنده را نوازش می داد و می دهد.
روح صاف و پاک مانند اینه توان دیدن مفاهیم عمیق را ، نسبت قرب آن به حق دارا بوده، زیرا روح حق و هستی در انسان متجلی است ، که بایست انرا از کدورت صاف نگاه داشت و خود حجاب خود نشویم . روح اینه هستی و تجلیگاه حق است و ضرروت به حقیقت دارد. بزرگان تاریخ ادبی بشر و پیامبران راه صیقل دادن انرا به ما نشان داده اند و خدمات بس بزرگی برای بشریت به میراث گذاشته اند .
جمله "انالله و انا الیه راجعون " مفهوم بسیار بالای فلسفی و عرفانی را در ادبیات ما دارا می باشد. این جمله یا ایه خودش یک کتاب علمی از نگاه علوم طبعی است.
دو عارف مشهور ما در زمینه می فرمایند: خاک شد فطرت ز پستی لیک مژگان بر نداشت
ورنه از ما تا به بام آسمان یک زینه بود
هر کسی که او دور ماند از اصل خویش
باز جوید روزگار وصل خویش
|
 |
| الله محمد | 18.12.2025 | آلمان |  |
محترم آریا! با عرض سلام.
در تبصرهء قبل از تبصرهء اخیر تان بعد از چند جمله اول غیر مستقیم و در درون متن با بردن مستقیم اسم بنده، بالای بنده حمله ور شده اید (مراجعه شود به شماره های 4و 15و 23)تبصره بنده، که بنده به همین علت با وجودیکه شما در تبصره اخیر تان می نویسید عنوانی بنده نبوده ، موضوع را باید واضع و روشن می نمودم ، زیرا منطق محتویات تبصره قبل از تبصره اخیر تان نتوانست منطقی تبصره اول بنده را رد نماید. شما همیشه زمانی قادر به رد منطقی استدلال های بنده نمی شوید به اسم بنده پناه برده و موضوع اصلی را کاملاٌ مسیر دیگر در بحث می دهید.
بنده نوشته خود را دو باره خواندم و نتوانستم انچنانکه شما در تبصره اخیر تان ادعا دارید در آن اهانت به شما را تشخیص نمایم. مثلاٌ در تبصره شماره دهم به علت نقص گفتار خودتان در شماره اول، به شکل استعاره نوشته ام که خودش پوقانه را سوزن می زند، یعنی باد منطق گفتار را از جمله می کشد. و یا در شمارهء ذیل می نویسید:
11-"در آن نوشته، متذکر شدم: «لطفاً این متن را در بخش نظرسنجیها قرار ندهید، زیرا هدف از نگارش آن، صرفاً انتقال نظر و تحلیل شخصی است و نباید به عنوان رأی یا نظر رسمی در نظر گرفته شود»."
در اینجا هم مایه عجب یعنی تعجب و حیرت بنده شد " رای یا نظر رسمی" یعنی چی و نوشته ام که: " عجب، عجب خان". این عجب، عجب خان مترادف است به عجب خانه ، که به شکل استعاره گفته غرض شگفت زدگی اظهار شده، و خان یعنی خانه تاکید به شدت حیرت است . جمله حیرت بر انگیز است .
در ارتباط :" صرفاً انتقال نظر و تحلیل شخصی است و نباید به عنوان رأی یا نظر رسمی در نظر گرفته شود" ، بنده نوشتم که هرگاه تمام جمله را باز نمایم یعنی بالایش کمی مفصل تبصره نمایم:" در سر نویسنده موی نخواهد باقی ماند.". این هم به شکل استعاره است یعنی منطق نا معقول نوشته را عریان می نماید.
ضمناٌ در شماره:" 12-"اما اینکه پورتال تصمیم گرفت آن را به نشر بسپارد، تصمیم خود او بود و من در این امر هیچ مداخله ای نداشتم."
بنده در ارتباط جمله بالا بعد از توضیح دادن کوتاه به شکل استعاره نوشته ام که :" یعنی خودش خود را اعدام می نماید. " یعنی نویسنده به نابودی و انهدام فکری خود با چنین طرز افاده پرداخته است و به تفکر خود ضرر رسانیده است، زیرا غیر ممکن است که از یک طرف نوشته شود:" د ر بخش نظرسنجیها قرار ندهید" و از طرف دیگر در قسمت نشر آن توسط نشریه نوشته شود:" تصمیم خود او بود و من در این امر هیچ مداخله ای نداشتم." هر عقل سلیم می داند اینرا، در غیر آن خود نویسنده مستقیم انرا به نشر می سپارید.
ضمناٌ اظهارات شماره 15 و 21 را بنده درست نمی توانستم بدانم و نظر خود را به نا درستی ان اظهار نموده ام. همه انرا دو باره می توان خواند. در سر تا سر نوشته بنده انچنانی که نویسنده محترم در تبصره اخیر شان ادعا دارند ، وجود ندارد .
نقش پا شو سراغ ما دریاب
هست ازین در رهی به خانه ما
|
 |
| حسیب الله | 18.12.2025 | آلمان |  |
سلام و احترامات قلبی خود را خدمت هموطنان محترم و عزیزم رسانیده، از خداوندمتعال صحت کامل و خوشی های فراوان برای همه استدعا میدارم.
دیروز در خلال مصروفیت های فراوان به مطالعهٔ برخی از مقالات و نوشته های هموطنان محترم و عزیزم پرداخته، از ورای اظهارات دانشمند گرامی و نیک سیر جناب محترم الله محمدخان از مریضی نویسندهٔ گرامی جناب محترم محمدداود مومند اطلاع یافتم که از بابت مریضی جناب ایشان جگر خون شدم، پس از تقدیم سلام و احترامات قلبی به جناب محترم داؤد مومند در قدم اول از خداوند متعال شفای کامل و صحتیابی برای جناب ایشان استدعا می دارم.
بدون شک که جناب محترم محمد داؤد مومند که با مقالات، نوشته ها و تبصره ها و پیام های پرمحتوی و همچنان با تحقیقات علمی شان به زوایای تاریک تاریخ افغانستان عزیز روشنی انداخته اند، یکی از افتخارات افغانستان عزیز محسوب می گردند، زیرا در برخی از تحقیقات و نوشته های جناب محترم داؤد مومند موضوعات و واقعیات تاریخئی ذکر گردیده اند، که با عث تنویر اذهان هموطنان عزیز ما می گردد.
به نظر من شخصیت های ملی و محترم مانند جناب محترم داؤد مومند که داشته ها و اندوخته های علمی شانرا با ما به اشتراک می گذارند، قابل قدر و احترام فراوان می باشند، که باید ما قدر چنین شخصیت های محترم و نیک سیر خود را بدانیم. چنانچه دانشمند محترم الله محمدخان و نیز دانشمند محترم خلیل الله معروفی به این موضوع اشاراتی داشته اند، من نیز خوشحال می شوم، زمانیکه صحت جناب محترم داؤد مومند بهتر گردیده و جناب ایشان میل، وقت و حوصلهٔ آنرا داشته باشند و معلومات و اطلاعات وسیعی شانرا با هموطنان محترم و عزیز ما به اشتراک بگذارند.
و من الله التوفیق با تقدیم احترامات فائقه حسیب الله |
 |
| احمد آریا | 16.12.2025 | امریکا |  |
محترم الله محمد خان صاحب، شاید متوجه شده باشید که کامنت من هرگز عنوانی شما نبوده است. آن کامنت طوری که از عنوانش پیداست، تنها برای دوستان نوشته شده بود و شما از آن جمع مبرا هستید؛ یعنی ترجیح دادید مبرا بمانید و در آن جمع قرار نگیرید. اما حالا که بر اساس گفته خودتان، کامنتم از نظر شما گذشت، لطفاً برگردید و این جمله را در آن از سر بخوانید؛ شاید این بار چیزی از آن درک کنید: «راستش، بودن یا نبودن او (داود مومند) در پورتال آریانا افغانستان برای من اهمیت ندارد، اما او بارها خواهان طرد این قلم (من) و حذف مطالبم از این پورتال بود و این تلاش همچنان ادامه دارد.» یعنی بیجهت، جناب و فرد دیگری از حلقه کوچک شما، تلاش می کنید که بار کوچ داوطلبانه مومند را از پورتال آریانا افغانستان و تبعات و افتضاحاتی که در پی داشته است، بر دوش این قلم بیفکنید. ضرب المثلی هست که می گوید «خود کرده را نه درد است، نه درمان»، و یقیناً شما و آن دوسه تن دیگر که جز فحاشی راه دیگری نمیدانید، این حقیقت را شنیده اید.
اما موضوع دیگری را نیز میخواهم به شما بگویم: رفتار شما واقعاً عجیب و تأسف بار است. فردی که با هویت مستعار و جعلی در یک رسانه ظاهر میشود، چرا باید چنین رفتاری از خود نشان دهد؟ یعنی چه، برادر عزیز، و سپس اهانت های از پشت پرده و به شیوه دیالوگ های «عجب خان و رجب خان»، در حالی که با خودش حرف میزند و مصاحبه می کند و چرند میگوید، در هر کامنت باید به مردم توهین کند؟ این کار نماد بی اخلاقی، ناپختگی و کم ادبی است. کسی که جرأت دارد در فضای عمومی، با هویت و آبرو و شخصیت واقعی دیگران بازی کند، نباید با لباس مستعار و نقاب وارد میدان شود. بی تردید، او فردی است که کمترین ارزش و احترام را برای خودش قائل نیست. این نوع رفتار نشان میدهد که در عمق وجود، فردی کم مایه است و تنها هدفش تخریب کسان است. ذکر نام خدا و رسول هم در شروع یا پایان تراوشهای ذهنی اش نمیتواند بر اقدامات شیادانه او سرپوش بگذارد و توده مردم را فریب دهد. این عمل ناپسند است و جز نشان دادن ضعف، بی کفایتی و ناپختگی، چیزی دیگر نیست و هیچ جای دفاع ندارد.
باید بیاموزید، البته قبل از آنکه دیر شود، که اخلاق و احترام پایه های هر جامعه سالم و انسانی است. دشنام و توهین به دیگران با هدف خرد کردن آنان و پشت نقابی که بر چهره دارید، تنها نشاندهنده پایه های سست اخلاق فردی است. کسانی که با گذاشتن عناوین غلوآمیز در کنار نام مستعار شما، قصد دارند شما را در اقدامات تان شجاع تر نمایند، در واقع در سطحی بسیار نازلتر قرار دارند و ارزش انسانی چندانی ندارند. از آنجایی که اصلاً مایل نیستم با افراد فاقد هویت حقیقی در مناظره و گفتگو شرکت کنم، اما به خاطر ریشِ سفیدت، آنهم به گفته دیگران، این استثنا را برایت قائل شدم.
|
 |
| الله محمد | 15.12.2025 | آلمان |  |
براد ر عزیزم جناب محترم آریا صاحب!
با عرض ادب.
تبصره شما محترم ار مطالعه ام گذشت.
1-"هر فرد صاحب فراست و عقل به درستی میداند که نه مکلفیت و نه صلاحیت آن را دارد که در سیاست ها و امور یک ارگان نشراتی، که بنا بر خواست و اراده خودش میتواند میزبان نبشته ها و اندیشه های افراد باشد، مداخله کند و برای بنگاه تعیین تکلیف نماید." هرگاه در جمله منظور بنده باشد. به کس تعین تکلیف نکرده ام و نشده. اینجا دوستان نظریات خود را در امور مختلفه با هم تبادله می نمایند و در صورت ضرورت با مسولین این صحفه.
2-"زمانی که آریانا افغانستان به عنوان یک نشریه مستقل و غیر وابسته سیاسی،از نشر مطالب افراد بر اساس سیاست های خودداری میکند،" نشریه مستقل است، اما نویسنده گان آن استقلال فکری خاص خود را دارند. ضمناٌ زمانی از نشر یک مطلب خود داری می گردد، مستقل بودن ان زیر سوال می رود.
3-" این اختیار و صلاحیت اوست که با امتیاز و مالکیت نشریه همراه است." اختیار و صلاحیت خود را نشریه خود بهتر می داند که چطور نظم بدهد.
4-"این حق، در واقع، یکی از حقوق طبیعی و مشروع یک رسانه است که بر اساس استقلال و خودمختاری خود عمل کند." چنین عمل هم می نمایند.
5-"جای تعجب نیست که نویسندگانی که خود در هفت لایه و پوشش پنهان هستند و کسی نمیداند از کدام گروه و با چه تعلقاتی هستند، " هفت لایه کم است هزاران لایه پنهان نی بلکه اشکارا است، هرگاه بصیرت وجود داشته باشد. گروه "بنده" جهانی است، یعنی تمام بشر با تمام افکار شان به شمول شما محترم در گرده بنده هستند. تمام علمای طراز اول جهان در علوم مختلف در اطاق های مخصوص افکارم زندگی دارند. به خداوند "ج" تعلق دارم و در وی زندگی می کنم.
6-"با نقاب های مختلف بر چهره و از زیر آن ماسک، زبان نصیحت و اندرز باز میکنند"
در چهره شما نقاب است، فکر می نمایید در چهره دیگران است. بنده نصحیت و اندرز نه نموده ام و اگر هم نمود ام و منطقی نیست کس قبول نه نماید.
7-"و به حکم و توصیه میپردازند که یک بنگاه با هویت و سیاست مستقل چه باید بکند یا چه نباید بکند."
این شما هستید که به چنین عمل دست زده اید. بنده فقط در موضوع خاص که بروز نموده، خواسته ام بین نشریه و نویسنده سابقه دار شان وسیلهء اشتی را فراهم نمایم، که در زمینه پیشنهادات ارایه نموده ام نه حکم. حکم یعنی چنین که بنده می فرمایم باید هم اجرا گردد. باید مفهوم حکم را بهتر درک نمود.
8-"برای توضیح بیشتر، باید بگویم که چندی قبل، پس از خواندن کامنتی از محمد داود مومند، دریافتم که نامبرده به دلیل عدم آمادگی پورتال در نشر یکی از مطالبش در نکوهش برخی شخصیت های فرهنگی و علمی، دیگر تمایلی نداشت برای پورتال چیزی بفرستد."
از توضیح بیشتر تان تشکر.
9-"او این موضوع را در کامنت هائی که به پورتال ارسال میکرد و همه شاهد آن بودند، متذکر شده بود."
یک شاهد هم بنده هستم.
10-"در نتیجه، مکتوبی در قالب ایمیل برای کارمندان محترم آریانا افغانستان آنلاین فرستادم و نظراتم را درباره تصمیم این فرد ابراز کردم. " در نقاط مختلف نوشته تان ادعا دارید، که کس در امور یک نشریه مستقل دخالت نباید نماید، اما در اینجا خود شما به چنین عمل دست زده اید. عجب انسان دانشمند که خودش پوقانه را سوزن می زند.
11-"در آن نوشته، متذکر شدم: «لطفاً این متن را در بخش نظرسنجیها قرار ندهید، زیرا هدف از نگارش آن، صرفاً انتقال نظر و تحلیل شخصی است و نباید به عنوان رأی یا نظر رسمی در نظر گرفته شود»."
هر خواننده صاحب عقل سالم شخصیت نویسندهء سطر بالا را خود نگاه نمایند. "رای با نظر رسمی و نظر و تحلیل شخصی" عجب، عجب خان. هرگاه این دو جمله را باز نمایم ، در سر نویسنده موی نخواهد باقی ماند.
12-"اما اینکه پورتال تصمیم گرفت آن را به نشر بسپارد، تصمیم خود او بود و من در این امر هیچ مداخله ای نداشتم." از یک طرف از عقب نا مردانه و نا جوانمردانه خنجر می زند ، که کس خبر نشود و نشریه را می خواهد طرف خود کش و شخصی نماید، نشریه هوشیارانه این دخالت را افشا می نماید و از طرف دیگر می نویسد: " و من در این امر هیچ مداخله ای نداشتم." یعنی خودش خود را اعدام می نماید.
13-"این حق هر ارگان نشراتی است که هرچه در اختیار دارد، منتشر کند. چنین روشی در جوامع متمدن و مدرن، معمول است."
در هیچ جا معمول نیست. زمانی شما نوشته اید دیگران خبر نشود، نشریه هوشیارانه نخواسته حاله دست شما گردد.
14-"اما آنچه ناپسند است و نباید نادیده گرفته شود، اقدام فردی به نام الله محمد است " هرگاه نا پسند می بود بعضی از دوستان انرا تایید نمی نمودند. برای شما نا پسند بود و شما مرکز جهان نیستید و اگر هم هستید با چنین تناقضات خود را از مرزک جهان بیرون نموده اید. اگر هم نا پسند بود، نا پسند تر از نوشته فعلی شما نبود، بلکه هدف ان در نهایت جلوگیری از خراب شدن رابطه نویسنده و نشریه بود .
15-"که پی در پی با جملات درهم و برهم در این چند روز، از ملاقات خود با مومند سخن میگوید" دروغ محض این پی در پی، زیرا یک مقاله نوشتم و از دیدار خود با محترم مومند صاحب صحبت نمودم ، که دو نفر دوستان انرا خوب دانستند، که به جواب شان تشکر فرستادم. دیگر آن هم به ناشر محترم اریانا افغانستان انلاین بود، که بعد از ارزشمند تلقی نمودن نوشته بنده یک جواب فوق العاده معقول و درست برایم ارایه داشتند، که به جواب شان مقاله دوم را ارسال داشتم، به امید اینکه محترم مومند صاحب دو باره در جمع ما بپیوندد،
16-"و به عنوان وکیل و نماینده برگزیده اش، ادعاهایی را مطرح میکند و خواهان بازگشت او به وبسایت است. " بنده نماینده برگزیده خدای خود یعنی حق هستم و به همان اساس هم عمل می نمایم و کدام ادعای هم نه نموده ام، بلکه جریان که واقع شده، انرا تحلیل و بررسی نموده، تا مصالحه صورت گیرد. فقط همین.
17-"او که از قول خودش در یک دیدار دوستانه در سانتا کلارا به زیارت یکدیگر موفق شده اند، قصد دارد دعوایی را به هزینه این قلم مطرح کند و از پورتال میخواهد دروازه ای را که هرگز بر روی مومند نبسته بود، باز کند. ".
شما خود تان این دعوایی را به هزینه تان مطرح نمودید با ارسال آن مقاله بر ضد مومند صاحب، که همه انرا مطالعه نموده اند. شما می خواستید سیاست نشراتی این صحفه را تحت اداره تان آورده، چنانچه یک بار دیگر هم چنین نموده بودید، اما نشریه انرا هم هویدا ساخت.
18-"این موضوع کاملاً بیارتباط با من است، "
دقیق به شما ارتباط دارد. آیا لازم بود بعد از وداع نمودن محترم مومند صاحب به حیث یک افغان غیور به چنین یک عمل دست بزنید. وی وداع نموده بود. به شما چی ارتباط داشت که چنین یک مقاله بنویسید. اینجا کودکستان نیست. مرد باش مرد خدا.
19-"زیرا به نظر میرسد مومند حتی پس از اعلام قطع همکاری با پورتال، همچنان چندین کامنت دیگر برای آن ارسال کرده است؛ این مطالب همواره بر بستر پورتال موجود بوده اند، " این چندین یک یا دو بوده و انهم حتماٌ حتما بوده.
20-"مگر اینکه حالا باید احمد آریا را مسئول بیرون رفتن او از پورتال بدانیم. " احمد اریا را کس مسوول نه نموده و خودت هم با منطق که داری کسی نیستی که کس را بیرون نموده بتوانی. این خود مومند صاحب بوده که نسبت قضیه متذکره دیگر نخواست اینجا بنویسد.
21-"راستش بودن یا نبودن او در پورتال برای من اهمیت ندارد، " دروغ ، زیرا مقالهء که نوشته اید چیزی دیگری را به تصور می دهد که افشا شد.
22-"اما او بارها خواهان طرد این قلم و حذف مطالبم از این پورتال بود و این کوشش همچنان ادامه دارد."
این موضوع مربوط به شما دو نفر می گردد که با هم تصفیه نمایید.
23-"در هر حال، آنچه از جناب الله محمد خان، وکیل نامرئی مومند، انتظار داریم، این است " بنده وکیل کس نیستم. بنده به محترم مومند صاحب احترام دارم و شخصیت بنده کاملاٌ از کالیبر دیگر است، که قد فکر شما قادر به دیدن آن شده نمی تواند. دیده شود انتظار شما چیست.
24-"که دیگر خوانندگان مطالب ارزشمند خود را در دنیایی از ناآشنایی و بی تفاوتی رها نکنند و همانطور که بالاخره شجاعانه در برابر داود مومند در سانتا کلارا ظاهر شدند، این سعادت را نصیب دیگران نیز کنند."
شما خود را فعلاٌ شجاعانه از نوشته های شجاهانه بنده تغذیه نمایید و خواننده گان با مطالب که بنده می نویسم، اگر خواسته باشند، خود را با بنده اشنا سازند . محترم مومند صاحب یک استثنا بودند.
نغمه ها بسیار بود اما ز جهل مستمع
هر قدر بی پرده شد در پرده های ساز ماند
|
 |
| احمد آریا | 15.12.2025 | امریکا |  |
دوستان محترم، هر فرد صاحب فراست و عقل به درستی میداند که نه مکلفیت و نه صلاحیت آن را دارد که در سیاست ها و امور یک ارگان نشراتی، که بنا بر خواست و اراده خودش میتواند میزبان نبشته ها و اندیشه های افراد باشد، مداخله کند و برای بنگاه تعیین تکلیف نماید. زمانی که آریانا افغانستان به عنوان یک نشریه مستقل و غیر وابسته سیاسی، از نشر مطالب افراد بر اساس سیاست های خودداری میکند، این اختیار و صلاحیت اوست که با امتیاز و مالکیت نشریه همراه است. این حق، در واقع، یکی از حقوق طبیعی و مشروع یک رسانه است که بر اساس استقلال و خودمختاری خود عمل کند. جای تعجب نیست که نویسندگانی که خود در هفت لایه و پوشش پنهان هستند و کسی نمیداند از کدام گروه و با چه تعلقاتی هستند، با نقاب های مختلف بر چهره و از زیر آن ماسک، زبان نصیحت و اندرز باز میکنند و به حکم و توصیه میپردازند که یک بنگاه با هویت و سیاست مستقل چه باید بکند یا چه نباید بکند. برای توضیح بیشتر، باید بگویم که چندی قبل، پس از خواندن کامنتی از محمد داود مومند، دریافتم که نامبرده به دلیل عدم آمادگی پورتال در نشر یکی از مطالبش در نکوهش برخی شخصیت های فرهنگی و علمی، دیگر تمایلی نداشت برای پورتال چیزی بفرستد. او این موضوع را در کامنت هائی که به پورتال ارسال میکرد و همه شاهد آن بودند، متذکر شده بود. در نتیجه، مکتوبی در قالب ایمیل برای کارمندان محترم آریانا افغانستان آنلاین فرستادم و نظراتم را درباره تصمیم این فرد ابراز کردم. در آن نوشته، متذکر شدم: «لطفاً این متن را در بخش نظرسنجیها قرار ندهید، زیرا هدف از نگارش آن، صرفاً انتقال نظر و تحلیل شخصی است و نباید به عنوان رأی یا نظر رسمی در نظر گرفته شود». اما اینکه پورتال تصمیم گرفت آن را به نشر بسپارد، تصمیم خود او بود و من در این امر هیچ مداخله ای نداشتم. این حق هر ارگان نشراتی است که هرچه در اختیار دارد، منتشر کند. چنین روشی در جوامع متمدن و مدرن، معمول است. اما آنچه ناپسند است و نباید نادیده گرفته شود، اقدام فردی به نام الله محمد است که پی در پی با جملات درهم و برهم در این چند روز، از ملاقات خود با مومند سخن میگوید و به عنوان وکیل و نماینده برگزیده اش، ادعاهایی را مطرح میکند و خواهان بازگشت او به وبسایت است. او که از قول خودش در یک دیدار دوستانه در سانتا کلارا به زیارت یکدیگر موفق شده اند، قصد دارد دعوایی را به هزینه این قلم مطرح کند و از پورتال میخواهد دروازه ای را که هرگز بر روی مومند نبسته بود، باز کند. این موضوع کاملاً بیارتباط با من است، زیرا به نظر میرسد مومند حتی پس از اعلام قطع همکاری با پورتال، همچنان چندین کامنت دیگر برای آن ارسال کرده است؛ این مطالب همواره بر بستر پورتال موجود بوده اند، مگر اینکه حالا باید احمد آریا را مسئول بیرون رفتن او از پورتال بدانیم. راستش بودن یا نبودن او در پورتال برای من اهمیت ندارد، اما او بارها خواهان طرد این قلم و حذف مطالبم از این پورتال بود و این کوشش همچنان ادامه دارد.
در هر حال، آنچه از جناب الله محمد خان، وکیل نامرئی مومند، انتظار داریم، این است که دیگر خوانندگان مطالب ارزشمند خود را در دنیایی از ناآشنایی و بی تفاوتی رها نکنند و همانطور که بالاخره شجاعانه در برابر داود مومند در سانتا کلارا ظاهر شدند، این سعادت را نصیب دیگران نیز کنند. با احترام
|
 |
| دوکتور محمد اکبر یوسفی | 15.12.2025 | آلمان |  |
جناب محترم احمد آریا!
بار دیگر سلام و احترام تقدیم است. خرسندم از اینکه چند جمله را که انعکاس دهندۀ احساس قلبی ام بوده است، از نظر شما گذشته است. با شما می شود تا حدی راز دل شود. شما می دانید که من از طفولیت با دو زبان "پشتو" و "فارسی" یا "دری محلی" بزرگ شده ام. اما در طول عمر کدام داستان و کتاب "شعر" را نخوانده ام. خلاصه اینکه بخصوص در 54 سال اخیر، بیاد ندارم که درین سالها کدام کتاب را به "پشتو"، "فارسی" یا "دری" که نویسنده افغان و یا ایرانی بوده باشد، مکمل خوانده باشم. در جریان تحصیل با کتب و متون علمی، علوم طبیعی و اجتماعی سروکار داشته ام. در تمام عمر با دو زبان آلمانی و انگلیسی مطالب را مطالعه می کرده ام، که البته به زبان آلمانی بیشتر مصروف بوده ام. به ترمینولوژی های علمی بیشتر توجه می داشته ام. آنچه را که باید متذکر شوم، اینست که متون مقالات مرحوم ولی احمد نوری و از شما را بیشتر از دیگران به راحت مطالعه کرده ام. مقالات تعدادی را درین چند دهه اصلاً نخوانده ام. احساس می نموده ام که برخی از آنها با پیشداوری ها و حدسیات و تعبیر های نادرست از کلمات خارجی، می تواند انسان را با تعبیر های ناسالم، عادت دهد. از توجه شما بار دیگر ممنون. با احترام. یوسفی.
|
 |
| دوکتور محمد اکبر یوسفی | 14.12.2025 | آلمان |  |
جناب محترم احمد آریا!
بار دیگر سلام و احترام تقدیم است. خرسندم از اینکه چند جمله را که انعکاس دهندۀ احساس قلبی ام بوده است، از نظر شما گذشته است. با شما می شود تا حدی راز دل شود. شما می دانید که من از طفولیت با دو زبان "پشتو" و "فارسی" یا "دری محلی" بزرگ شده ام. اما در طول عمر کدام داستان و کتاب "شعر" را نخوانده ام. خلاصه اینکه بخصوص در 54 سال اخیر، بیاد ندارم که درین سالها کدام کتاب را به "پشتو"، "فارسی" یا "دری" که نویسنده افغان و یا ایرانی بوده باشد، مکمل خوانده باشم. در جریان تحصیل با کتب و متون علمی، علوم طبیعی و اجتماعی سروکار داشته ام. در تمام عمر با دو زبان آلمانی و انگلیسی مطالب را مطالعه می کرده ام، که البته به زبان آلمانی بیشتر مصروف بوده ام. به ترمینولوژی های علمی بیشتر توجه می داشته ام. آنچه را که باید متذکر شوم، اینست که متون مقالات مرحوم ولی احمد نوری و از شما را بیشتر از دیگران به راحت مطالعه کرده ام. مقالات تعدادی را درین چند دهه اصلاً نخوانده ام. احساس می نموده ام که برخی از آنها با پیشداوری ها و حدسیات و تعبیر های نادرست از کلمات خارجی، می تواند انسان را با تعبیر های ناسالم، عادت دهد. از توجه شما بار دیگر ممنون. با احترام. یوسفی.
|
 |
| احمد آریا | 14.12.2025 | امریکا |  |
جناب محترم دوکتور یوسفی، سلام و احترام خدمت شما. از اینکه فرصت کردید و با کلامی سرشار از محبت و احترام، نظرات ارزشمند خود را با من به اشتراک گذاشتید، بی نهایت سپاسگزارم. مطالب علمی و فلسفی شما همواره برای من منبع فیض و بهره مندی است و من بی وقفه در حال تعقیب و پیگیری آنها هستم تا از دانش و تجربیات غنی تان بهره مند شوم. مطالب شما درباره «تفاوت بین قدرت و زور» ، و همچنین تحلیل های عمیق شما درباره سیستم های اجتماعی و توازن قوا، همواره مرا به تفکر واداشته است. من نیز معتقدم که فهم بهتر از این مفاهیم، میتواند در توسعه جامعه ای سالم و همآهنگ نقش مؤثری ایفا کند از همراهی و انگیزه ای که در نوشتن و به اشتراک گذاشتن دیدگاه هایتان دارید، قدردانی میکنم و امیدوارم همچنان بتوانم از دانش و بینش روشنگر شما بهره مند باشم. بی صبرانه منتظر مطالب آینده تان هستم و امیدوارم این تبادل علمی و فلسفی، همچنان ادامه یابد. با احترام و آرزوی سلامتی، آریا
|
 |
| الله محمد | 14.12.2025 | آلمان |  |
جناب محترم استاد گرامی، محترم معروفی صاحب عزیز!
با عرض سلام و آرزومندی سلامتی شما، نوشته شما تحت عنوان "صلح هم انسانی است و هم کاملاٌ اسلامی" از مطالعه بنده گذشت"
1- " مدتهاست، که به علت خاص و معلوم، با نوشتن فاصله گرفته ام، ولو از خواندن کنار نرفته ام."
خداوند متعال با وجود همه مشکلات زندگی منجمله صحی، به شما و همه ما قوت روحی بدهد، تا روح و روان خود را در حرکت سالم که جوهر اصلی زندگی است، نگاه داشته بتوانیم، در غیر آن مرده های زنده هستیم. منبع خوب این قوت اثار بزرگان ادبی تاریخ بشر است، منجمله عبادات و مراقبت واقعی از روح و روان در این دنیای متشنج روحی تا روح و روان ما صاف و شفاف از مکدرات شیطانی مانند اینه نگاه داری گردد.
2-"مقالۀ ایشان را زیر عنوان "محترم مومند صاحب و ادارۀ آریانا انلاین " باز کردم و دوبار
از نظر گذشتاندم و از عمق دل دریافتم، که ایشان مرد اصلاح و آشتی هستند و هرگز نمیخواهند، که بین دوستان
فاصله افتد." بد ترین رزالت نسبت عدم تربیه و دانش سالم تقویه نفاق و منافقت بین انسان ها توسط انسان ها است. 3- "من، که خود نسبت به "استاد خلیلی" دید دیگر و متفاوت از دید جناب "داوود مومند" دارم، طرفدار "ابراز نظر" و
خواهان آن هستم، که هر نویسنده نظر و برداشت مستقل خود نسبت به اشخاص و شخصیتها را داشته باشد".
با وجودیکه برادرزاده مرحومی از دوستان بی اندازه زیاد نزدیک بنده است، نمی دانم به کدام علت به این شخص و اشعارش هیچگاه علاقه نگرفتم، که احتمالاٌ علت آن علاقه بنده به شاعران کلاسیک زیاد تر بوده باشد، اما اقرار می نمایم که در سرودن اشعار دست یعنی روح بسیار بالا داشته است. واقعیتهای سیاسی که توسط دوستان اینجا در مورد نامبرده نشر شد، مایه بسیار زیاد حیرت بنده گردیده است، که از آن مطلع نبودم. مانند قصه شاه ایران و شاه پاکستان و کتاب عیار خان.
4-" در حالی، که هر
انسان نه تنها "جائزالخطاء" بلکه حتی "واجب الخطاء" میباشد؛ و بگذارید، که مردم ما در بارۀ شحصیتهای علمی و
ادبی و سیاسی و اجتماعی ما، آزادانه نظر خود را بنگارند!"
این جمله شما انکشاف فکری بشر را نشان می دهد ، زیرا هر گاه انسان ها در عرصه علوم مختلف منجمله سیاست، تخنیک و غیره اشتباه نمی نمودند ، موفق به پیدا نمودن راه درست نمی گردیدند. یعنی از اشتباه است که انسان می اموزد. این ازادی بیان که شما از ان ذکر می نمایید، باعث جلوگیری از خطاهای مزید در عرصه های خاص خود می گردد عوض اینکه تشنج مزید خلق نماید.
5-"من، که یکی از دوستان بسیار زیاد نزدیک مرحوم "ولی احمد نوری" بودم، به نکوئی و به یقین تمام میدانم، که اگر شخص جناب "نوری
صاحب" زنده میبودند، مقالۀ انتقادی "محترم مومند" را به نشر میسپردند. و اگر لزوم می افتید به نقد آن مقاله
میپرداختند."
بنده هم به همین عقیده هستم و انرا در یک نوشته خود که انشالله نشر خواهد شد، ذکر نموده ام.
6-"دوری "جناب مومند" ازین صفحۀ گرامی نه
تنها حیف بزرگ، بلکه یک ضایعه و حتی ضربه ای ست، که بر پیکر "آریانا افغانستان انلاین" وارد آمده است."
به یقین که چنین است و بنده از موضع گیری شما و محترم توخی صاحب در زمینه تشکری می نمایم تا مگر موفق به برگشت نامبرده از تصمصم شان شده بتوانیم.
7-"من
به حیث یک نویسندۀ سرسفید و ریش سفید این صفحه از ادارۀ محترم "آریانا افغانستان آنالین" با الحاح و تضرع
افغانی خواهش میکنم، که از هر طریق ممکن راه ورود "جناب مومند" را هموار بگردانند، چون به یقین میدانم، که
با چنین کاری روان "نوری صاحب مرحوم" ، خوشنود خواهد گشت!"
بنده در مطابقت با تذکر بالای شما یک چند سطر نوشته ام، که احتمالاٌ به نشر برسد و این وظیفه را غرض همکاری با نشریه "آریانا افغانستان انلاین" منحیث خواننده انها بعد از نشر تبصره شان در ارتباط نوشته اولی بنده، ادا نموده ام ، که احتمالاٌ "معذرت" اشتباه به صورت عموم طرف قبول نویسنده بر جستهء این نشریه محترم مومند صاحب شده بتواند.
بیدل سخنت نیست جز انشای تحیر
کو آینه تا صحفه دیوان تو باشد
|
 |
| الله محمد | 14.12.2025 | آلمان |  |
جناب محترم توخی صاحب!
سلامهای بنده هم به شما محترم برسد.
بسیار زیاد خوشحالم که بنده توانستم به ملاقات محترم مومند صاحب برسم و شما را هم از این ملاقات معلومات دهم. این خداوند متعال بود که بنده را مانند اینکه به حج خواست، به ملاقات وی رسانید. وقتی فکر می کنم که از کجا به کجا با این پیشرفت تخنیک رفته ام، مایه تعجبم می گردد. بنده فوق العاده از پرواز با طیاره می ترسم و هر گاه مجبور نباشم به این کار مبادرت نمی ورزم. پرواز طیاره کمی پاهین تر از قطب شما ل با سرعت تقریباٌ هزار کیلو متر فی ساعت، ده ساعت بود . با گذشتن از بالای گرین لند پر از برف و جنگلات شما ل کانادا و بلاخره بعد از چند روز تقریباٌ دوازده ساعت با موتر از سیاتل به طرف کالیفورنیا تا ملاقات نامبرده به یک طلسم به نظرم کنون که در خانه و جای خواب خود هستم ، می اید. لذت اصلی این سفر را کنون با شما می برم ، که انرا اظهار می دارم در غیر ان همه ان تکلیف بود.
بلی بنده هم مانند شما تشویش صحت وی را داشتم و دارم، اما یک فرموده مرحوم ابن سینا را برایشان که در کتاب شفای وی است، اظهار داشتم که خود را از نظر روحی قوی بگیرد، زیرا اکثر امراض جسمی از سیستم عصبی مغز و روح می تواند اداره گردد، تا بتواند به مبارزه و تداوی مرض پرداخته و قسمیکه بنده حال وی را یافتم امید واری زیاد است، که شفا پیدا نمایند.
تشکر از اینکه با نوشته بنده توافق تان را اظهار نموده اید. بنده یک بار دیگر بعد از اظهارات معقول و منطقی نشریه، چند خطی در ارتباط برگشت نامبرده در جمع ما نوشته ام ، که امید است موثر واقع گردد و محترم مومند صاحب را دو باره در جمع خود داشته باشیم و از معلوماتهای علم تاریخ و سیاست شان و منطق بالای شان در ارتباط موضواعات طرف علاقه شان، مستفید شده بتوانیم.
صحت و سلامتی شما محترم را هم از خداوند متعال خواهانم. تشکر.
پیری ام پیغامی از رمز سجود آورده است
یک گریبان سوی خاکم سر فرود آورده است
|
 |
| دوکتور محمد اکبر یوسفی | 13.12.2025 | آلمان |  |
جناب داکتر صلاح الدین سعیدی! سلام بر شما! تعجب من برین است که شما را چه چیز تحریک نموده است، که به عنوان یک فرد در جمع اتباع دولت در سر زمین افغانستان این کلمه را، با این نوع سوء تعبیر مطرح می کنید اینکه یک دولت، یک زمان برای همه اتباع یا «رعیت» آن تحت حاکمیت در قلمرو تحت تسلط خود، چنین نسبت را تحت این کلمه ابلاغ کرده است، که هر فرد از اتباع آنرا «افغان» نامیده است. شما مانند اینجانب فرد هستید. نه شما مرا ملزم و تابع خود شمرده اید که بگوئید، صلاحیت را شما دارید یا اینکه بگویم اینرا من صلاحیت دارم که بر شما تحمیل و یا برای شما ابلاع کنم. این دولت است که برای شناسائی اتباع خود که ساکن قلمرو اوست و پس از اعلان، مکلفیت و حقوق مساوی را برای همه اتباع، اتباع قبول کرده است، سند رسمی وابستگی به دولت را هم، دولت از دفتر خاص «دولتی» خود صادر کرده می تواند. نه شما و نه من برای خود ما «تذکره» می نویسیم. نه شما به حیث فرد بر فرد دیگر حق امر کردن دارید، نه من، مگر مرجع قانونی مطابق قانون برای شما و یا برای من وظیفهٔ قانونی تفویض کرده باشد. تصور اینکه بعضاً در مناسبات بین المللی، وابستگی «ملی» را با وابستگی» دولتی» در عمل یکی می شمارند، تابعیت از دولت بدین معنی نیست که با سیاست یک گروپ حاکم موافق بود و حتماُ اطاعت کرد. این با هویت ربطی ندارد. دولت ها می توانند تابعیت دولتی کسی را از او بگیرد و یا به تبعهٔ جدید همین حقوق و مکلفیت را تضمین کند. وقتی فرد در افغانستان بگوید که او «افغان نیست» این به فرد دیگر ربطی ندارد. فقط می شنود. اگر همان فرد به مقام دولتی، بگوید، فقط دولت حاکم کاری کرده می تواند و بس. با احترام. یوسفی.
|
 |
| دوکتور محمد اکبر یوسفی | 13.12.2025 | آلمان |  |
جناب محترم احمد آریا نخست سلام ها و احتراماتم را تقدیم می دارم. واقعاً در همین لحظه همه کلمات مناسبی را فراموش کردم، که باید آن احساس خرسندی قلبی مناسب ام را که از مطالعۀ مقالۀ نهایت عالی و پر محتوای شما که به تأریخ ۱۲ دسمبر ۲۰۲۵م در سایت «أزیانا افغانستان آنلاین» تحت عنوان: «توطئه های نژادپرستانه و نقش آنها در تضعیف وحدت ملی» بدست نشر سپرده اند، می توانستم آنچه را افاده کنم که از صمیم قلب آززو داشتم.جیزیکه در ذهن دارم شما نخستین کسی هستید که بعد از مطالعۀ آثار ارزشمند "هنا ؛رینت" که می گفت "قدرت و زور یکی نیست"، هم چنان در باره سیستم اجتماعی ایالات متحده و تناسب قوای بین المللی نوشته اید که منسبات اجتماعی چگونه است . من قبلاًهم از مقالهٰ قبلی شما، خرسند شدم که شما فقط یگانه "نویسندۀ" متولد افغانستان بوده اید که از شناخت تان به مهاجران افغان نوشته اید که در همزیستی با همسایگان خود از خود چه رفتار و کردار نشان دهند، تا در اجتماع نو، باعث ناراحتی خود و دیگران نشوند. شما می دانید که اینجانب ۵۴ سال قبل جهت تحصیل وارد خاک آلمان (در زمان سلطنت) شده ام. زمانی که در رشتهٔ ریاضی و مضمون فرعی فزیک، در بخش فزیک تیوریکی « کوانتوم – فزیک» امتحان «یونورستی» را سپری می نمودم، درک می کردم که چی فرق بزرگ بین اعتقاداتدینی و برداشت های علمی وجود داشته است. من الهام خیلی روشن از آنچه گرفتم که « پلورالیزم» در همه اجتماعات یک رخ انسانی و غنای علمی فرهنگی را هم از خود نشان می دهد. طوری که می دانید، بشکل مقاله حکومت «سکولایزم» را ا ز روی تجارب تآزیخی برای همزیستی پیروان ادیان و نژاد ها مختلف، مفید می دانم. با احترام. یوسفی.
|
 |
| آريانا افغانستان آنلاین | 13.12.2025 | آلمان |  |
جناب محترم الله محمد، با تشکر از نگارش ارزشمند شما، به اطلاع میرسانیم که ما با جناب محترم داود مومند صائب هیچکدام مشکلی نداریم. درب این وبسایت برای جناب ایشان مثل همیشه باز بوده، مایۀ افتخار ما خواهد بود که بتوانیم مطالب ایشان را در این وبسایت منتشر نماییم. مطلبی که ایشان در خصوص استاد خلیلی نوشته بودند، صرفاً به دلیل احترام به جایگاه و یاد استاد ولی احمد نوری که ارادت خاصی به استاد خلیلی داشتند منتشر نگردید. توضیحات ما در خصوص نوشتۀ نهم سپتمبر که در آریانا افغانستان آنلاین منعکس گردید به وضوح بیان میدارد که عدم نشر مطلب مذکور همچنان به دلیل مغایرت با پالیسیهای نشراتی ما بوده است، و نه به دلیل وجود هرگونه تمایلات یا انگیزههای شخصی. باید تذکر داد اینکه، برای ما تعجب آور است که دو نویسندۀ وطندوست، پرکار و عاشق افغانستان چنین برداشت های متفاوتی از یک شخصیت واحد داشته باشند. اگر این تفاوت دیدگاه ها به حدی عمیق باشد که علایق شخصی بر بیان حقایق در معرفی اشخاص صاحب فضیلت، چه در حوزۀ فرهنگی و چه سیاسی، غالب گردد، قضاوت برای خوانندگان این مطالب ضد و نقیض دشوار خواهد بود و ابهامات زیادی ایجاد میکند. قطع همکاری یا دلسردی نویسندگان در پی عدم نشر یک مطلب برای ما ناپسند و غیرقابل قبول است. انتظار میرود هر نویسنده در نهایت تصمیم نهایی و صریح اداره را بپذیرد و از درخواست مکرر دلایل و براهین بی نتیجه پرهیز کند. همان طور که بر همگان واضح است، این رویکرد (تفرقه بر سر اختلافات جزئی) یکی از نقاط ضعف تاریخی ما افغان ها بوده است که با کوچکترین اختلاف نظر، موجب انشعاب و تضعیف مجموعه ها میگردد. ادارۀ آریانا افغانستان آنلاین با قاطعیت اعلام میدارد که در تعامل با تمامی نویسندگان، کاملاً بیطرف، عاری از هرگونه تعصب یا غرض شخصی عمل میکند و هدف اصلی آن، گام برداشتن در مسیر وحدت و همبستگی ملی میان تمام اقوام افغانستان است. در اخیر عرض میداریم اینکه، به صورت عموم ما در جر و بحث های علاقمندان وبسایت خود را دخیل ندانسته، به ابراز نظر آنان احترام گذاشته و قضاوت را به خوانندگان سایت میگذاریم. تشکر اداره
|
 |
| دوکتور صلاح الدین سعیدی | 13.12.2025 | انگلستان |  |
راه برطرف کردن یک فتنه در تذکرهٔ افغانی! کلمهٔ افغان در ابتداء انتخاب ما نبوده و این نام قرنها قبل بر ساکنان اقوام کوهای هندوګش از جانب هندیها و پارسها/ کتیبه های داریوش و قبل از آن اطلاق شده و حال یک هویت است! افغان یک صفت است و نام قوم نیست! همان ګونه که آمریکا از نام دوست نقشه کش ایتالوي هست که از بعد کشیدن نقشهٔ سرزمینهای جدید یافتهٔ از امریکا را نام دوست خود امریکوس ګذاشت و حال امریکا و یک هویت شده! ما چه ضرورت داریم و داشتیم در برابر نام هر تذکره ګیرندهٔ افغان ، خانهٔ را به نام افغان و بعد قوم و ... بنویسیم و خانه پری کنیم. عوض این میتوانستیم و حال میتوانیم مثلا در أخیر نوت و یادداشت به سه زبان پشتو، دری و انګلیسي بنویسیم و بګذاربم که به محتوی ذیل باشد: نوت: این تذکرهٔ هویت متعلق به تبعه و شهروند افغانستان- افغان هست! هرکس آنرا بیابد لطفاً به نزدیکترین ادارهٔ پولیس و یا نمایندګی سیاسی افغانستان تسلیم کند! و یا: در اول تذکره، به سه زبان، پشتو، دری و انګلیسی عنوان نوشته و آورده شود: این تذکرهٔ تابعیت تبعه و شهروند افغانستان و افغان است! باین تذکر در ابتدا و در أخیر به صورت چاپی ضرورت به اضافه کردن قلمی آن نبود و نیست! نظر شما در مورد چیست؟ داکتر صلاح الدین سعیدی ۱۴/۱۲/۲۰۲۵ ۰۰۴۴۷۸۸۶۴۷۴۶۳۸
|
 |
| عمر توخي | 13.12.2025 | سوېډن |  |
محترم الله محمد ته سلامونه! د محترم مومند صاحب د حاله څخه ستاسو لنډ راپور که څه هم چي د خوښۍ تر څنګ د تشويش سبب هم سو، خو مومند صاحب ته به دعاوي کوو چي خدای ج صحت او روغتیا ور په برخه کړي. ستاسو په دغه لیکنه کي زه ستاسو د ټولو وړاندیزونو او نظرونو سره همنظره یم، او د مومند صاحب د تاريخي او څېړنيزو ليکنو د دوام په هيله د اريانا په درنه او رنګینه وېب پاڼه کي۰ جوړ اوسی.
|
 |
| Hazarzbek Tajiashtun | 06.12.2025 | USA |  |
یادداشت پورتال افغان جرمن آنلاین
".....اخیراً بحث و مشاجره در شبکه های اجتماعی از منبع یا منابع مبهم و مشکوک به راه انداخته شده است که چه کسی افغان است و چه کسی افغان نیست، آنهم تحت شعار: "من افغان هستم!"؛ "من افغان نیستم!" این بحث بیهوده باعث شور و غوغا در شبکه های اجتماعی گردیده است......مردم شریف ما همه هویت ملی شان را می شناسند و به آن باور دارند.......هویت قومی هریک از اقوام کشور محفوظ و قابل احترام میباشد و همه دارای حقوق و وجائب برابر و مساوی اند و هیچ قوم را بردیگری تفوق و امتیاز نیست......به این اساس اصل هویتی اعم از ملی و قومی را نباید زیر بحث برد و مورد شک و تردید قرار داد..... "
تعجب آور است چنین سفارشی که از طرف یک شخص نه بلکه برداشت " تیم کاری" یک نشریه معتبر را انعکاس میدهد.
هرگاه این بحث هویت بیهوده می بود و همه به گفته امد شما " دارای حقوق و وجائب برابر و مساوی " میبود چنین "غوغا" یی اصلا بر پا نمی شد. لطفا چند سطر زیر را با ذهن باز تحلیلی بخوانید:
بنا قرار داد اجتماعی افغانستان از شروع دوران بود یک کشور حایل به اساس سلسله - مراتب - ذاتی بنا یافته است و ادامه دارد. بنا بر همان نوعی از ساختار است که درامتداد بعدی چنین منشا, ارزش, ساختار و محور; تعاملات بعدی اجتماعی به اساس خطوط قومی در افغانستان نیز درجه بندی گردیده است.
وقتی یکی از گویا اقوام در مرکزیت همیشه گی امتیازت چند جانبه وافر قرار داشته مثلا در افغانستان اغا صاحب و حضرت صاحب می گردند و دایم چنین باقی می مانند, در سلسله بعدی چنین قرار داد اجتماعی اقوام بومی نیز با همان روحیه صف ارایی میگردد. حتمی شنیده اید که گل از گل رنگ می گیرد.
مشکل هویت در افغانستان جدی و نهایت سیاسی ریشه داراست که با پوشش شکر لفظی شیرین حل نمی گردد.
|
 |
| دوکتور صلاح الدین سعیدی | 06.12.2025 | لندن |  |
درایت حضرت ابوالمعانی بیدل ، در سفته و رهنماست: به سفله ګان چو رسی اندکی تواضع کن دری که پست بود میتوان خمیده ګذشت بیدل اګر هدف ګذشتن است به هر قیمت شد ګذشتنی همه ما ایم چې خمیده و زشت اګر به حکم مصلحت خمیدن است ممکن الهی لحظهٔ قامت رسیدن آسان کن! |
 |
| صحرائی | 02.12.2025 | کلیفورنیا |  |
جناب محترم احمد آریا!
واقعاً خرسندم از اینکه به اشارات این مسافر صحرائی متوجه شده اید. شما درست می گوئید که این "وحید" یک نام "مجهول الهویه" خودش را نه تنها در املاء و انشاء مشکوک ساخته است که در تحت چه پوشش در طی زمان بیش از دو دهه در "گمرک" و دروازه "تورخم" توظیف است و علاوه از اینکه با تذکرات دیگر خود که گویا شنیده است که کمپیوتر های "غربی" چگونه کلمات را تصفیه می کند، باز تشویش تصنعی خود را تبارز می دهد که گویا به حیثیت و شهرت افغانهاصدمه می رساند و در ضمن نامهای نویسندگان را هم ذکر می کند، که بدون شک با آنها بدبینی را هم پخش می کند. اینکه این شخص نان خود را با نمک راسیزم شور می سازد و باز در افطاریه "خرمای" عرب توصیه می کند، خود فهماست که می خواهد از"طالب" نامنهاد افراطی هم منفعت ببرد. صحتمند باشید. با احترام. صحرائی.
|
 |
| پاچا | 02.12.2025 | کلیفورنیا امریکا |  |
راځۍ چی وخاندو!!! (قتقتک TV پخش میکند) جنگ وجدال در بین غلامان پاکستان بر سر تقسیم قدرت وطعنه ها به یک دیگر، شهباز شریف صدراعظم پاکستان مثل ریفری بازی تینس بالا نشسته است وخاینین ملی وطنفروش را برای بربادی ونفاق افغانستان دانه انداخته میرود. هر کس که این طنز را ترتیب داده بیخی به واقعیت نزدیک است، از طرف من (پاچا) برایش صد نمره داده میشود و شما شنویندګان و بینندګان را دلتان وبایسکل تان. لطفآ لینک ذیل را برای خنده قهقه کلیک کنید. https://www.tiktok.com/t/ZTrAfamRM / در ویبساید اریانا افغان انلاین دیده میشود که بعضی اشخاص بالای یکدیګر اتهامات وناسزا وارد میکند، و میګوید که توبد کردی وما خوب کردیم. به نظر من غیبت سیاسی ثواب دارد اما غیبت شخصی عذاب دارد. هر کسیکه بر ضد منافع دولت باشد و خیانتهای ان شخص افشا نشود ګناه کبیره است. شخص خودم مخالف اسرار شخصی مردم استم. حاجی محمد کامران کمیدی مشهور رادیو وتلویزون افغانستان در یک درامه ګفته بود ( په دی موټر کی بیروبار دی، ګیرو دار دی ... ). باید بګویم که در ویبساید اریانا افغان انلاین بیرو بار و ګیرودارموجود است. خواهشمندم که بعوض اینکه بالای یک دیګر اتهامات مؤجه و یا نا مؤجه وارد کنید بهتر خواهد بود به واقعات و نابساما نیهای فعلی افغانستان نظریات خودرا شریک سازید. ما افغانها سر سقراط، افلاطون و ارسطو را خاریدیم و میګویم منم، به لحاذ خدا در این جهان از ما وشما کرده اشخاص فهمیده ونابغه دیګر هم موجود استند ولی صدایش نمیبراید. متل است: در شکم ګاو هزارها روپه را بچه است ولی صدایش نمیبراید،ولی در کون ماکیان دو روپه را تخم است صدایش کلی دنیا را میګیرد. بخشش میخواهم ولی از حقیقت باید انکار نشود. من به حوصله وشکیبای کارکنان محترم دعوت میډیا و اریانا افغان انلاین حیران استم که بدون در نظر داشت خوب و یا بد همه نوشته های ما و شما را بدون سانسوربه نشر میسپارد. شخص خودم مرهون احسان شان استم، ولی در مورد بعضی مردم نمیدانم. بعضی مردم احسان فراموش هستند، اما من هیچوخت احسان کس را فراموش نمیکنم، البته وجدانم احسان فراموشی را قبول نمیکند. بسیا ری چیزهااست که باید ګفته شود، اما چه فایده، چرا که همه ما نابغه استیم ولی تا حال سوزن کالادوزی را از پاکستان خریداری میکنیم. احترام پاچا
|
 |
| Hazarzbek Tajiashtun | 01.12.2025 | USA |  |
تکثیر مدیا امروز مبنی بر "من افغان هستم " و "من افغان نیستم" : در کشور ها پسا مادرن مانند ایالات متجده امریکا که بزرگترین واحد قومی دران چینایی ها اند, ولی هویت و کلچر جمعی در مرکزیت اکثریت هم رقم که امریکا یی ها سفید پوست اند می چرخد. دراروپا هویت سیاسی و اجتماعی در محوریت اکثریت قومی منسجم و تعریف گردیده, واحدها جداگانه را در بود کشور ها مستقل به وجود اورده اند. دراسیا مرکزی و جنوبی به جز یک استثنا, هویت سیاسی و اجتماعی تمام کشورها باز هم در گرد قوم اکثریت می چرخد. بحث خوب بودن و بد بودن چنین ترند اجتماعی انسانها را کنار گزاشته, ولی نمیشود از بود ان انکار نمود. بنا برهمین منوال که گفته امد, در دو طرف خط دیورند در حدود پنجاه ملیون پشتون موجودیت دارند که در افغانستان و پاکستان زندگی می نمایند. هویت رسمی پشتون ها در جغرافیا پاکستان از دیر زمان به "NWFP" و اخیرا با "خیبر پشتون خوا" مشخص گردیده که هردو نام فقط یک ساحه جغرافیایی - نه هویت قومی - را تمثیل و انعکاس میدهد. در افغانستان پشتون ها پر جمیعت ترین از اقوام اند. هویت سیاسی اقوام دیگر افغانستان در خارج از سرحدات افغانستان ان هم در به دیوار, در موجودیت کشورها مثلا تاجیکستان, ازبیکستان و ترکمنستان مشخص و پابرجاه تعریف گردیده است. با در نظرداشت سرشت اجتماعی فعلی انسان ها که در سه قاره مختصرا مرور گردید, ایا انتها بی ادبی نخواهد بود که هویت سیاسی 50 ملیون نفوس را رد و نادیده گرفت?
|
 |
| ع و حيدرى | 01.12.2025 | سدني استراليا |  |
ایاز نوري!
ته د پوښتنې حق هغه وخت لرلای شې چې اول د شوروي د اشغال په وخت د خپلو حزبې او نظامي جنایتونو حساب ورکړې.
خلقیانو تر ټولو ډېر پښتانه شهیدان کړي—نو ستا دا دعوه چې «پښتون» او «امانیست» یې، یوازې ځان تېرایستل دي.
لومړی دې خپله نظامي دوره، د خاد اړیکې او د رژیم د ملاتړ هر سند د نړیوالې محکمې (هاګ) ته وسپاره.
تر هغو چې د خلقی–پرچمي جرمونه نه وي منل شوي،
نه پوښتنې کولای شې، نه د تاریخ قضاوت ته دعوه.
بیا به ستا وروستي سوال ته ځواب درکړم—
کله چې ستا لاس ددې ولس له وینو پاک شي.
|
 |
| احمد آریا | 30.11.2025 | امریکا |  |
درود بر شما، صحرایی محترم، برادر گرامی. از کامنت قبلی تان عنوانی این قلم سپاسگزارم. همچنین کامنت شما درباره «وحید از طورخم» را نیز خواندم. یک مجهول الهویه و کمسواد دیگر با اجندای معلوم و طالبانی که حتی «تورخم» پشتو را با املای «پنجابی» مینویسد. شما به سلامت باشید. با احترام آریا
|
 |
| محمد ایاز نوری | 30.11.2025 | هالند |  |
سلام به افغانهای محترم،
شاغلی واحد حیدري اوس د ځان د سپینولو لپاره لینا روزبه ته توکم پاله وایي. در حالیکه د لینا تر څنګ، ته خپله واحد حیدري یو سخت متعصب، ضد پشتنو او قومي مریض یاست. څه موده پخواء د همدې سایت یوه لیکوال پر حیدري همداء نیوکه وکړله.
واحد حیدري پخپل معرفت لیک کې، خپل پلار مقتول لیکي، اما دا نه لیکي، چې د جناب پلار امان الله حیدري څوک ؤ؟ کوم وخت؟ ولې؟ او چا مړ کړ؟
د دغه کس شدید دوشمنانه چلند د دغه قلم سره، زه په لاندو عواملو کې تحلیل کوم:
۱- چون زه د افغانستان یو پشتون او د (تاریخي پکتیا) یو پشتون یم، نو د دغه کس سخت نفرت او تعصب د ګران افغانستان د (پشتنو) څخه دې ته اړ کړای ده، چې د افغان پخواني د اردو صاحبمنصب سره داسې لیونتوره هیجاني چلند وکړي. اما د پکتیا حقیقت، د افغان ملت په کچه او د وطن د ناموس په دفاع کې، افغان ملي مبارز او مشهور امانیست مرحوم میر غلام محمد «غبار» څه داسې کشلای ده: «این مردم دلیر و مسلح امریه شاه امان الله برای جنگ با انگلیس را به مثابه رفتن به عروسی استقبال نمودند… جلد اول، افغانستان در مسیر تاریخ»
۲- دغه واحد حیدري په سیاسي لحاظ بې پرې نه ده، لکه څنګه، چې هغه له پخواء لیکلي د نادر خان (د انګرېز د نقشې مطابق د غازي شاه امان الله رح څخه د سلطنت د مقام د غاصب، میزان ۱۳۰۸ش)، او د نادري خاندان سخت طرفدار او هوا دار ده.
بناً زما محکم، استوار او صداقتمند «امانیستي» دریخ او قلمي مبارزه مې د دغه سړي څخه خوب الوزولای ده. زه افتخار کوم، چې دغسې یو عنصر سمبال په دغه صفاتو، زما سر سخت مخالف ده.
۳- د ثور ۱۳۵۷ل د کودتا څخه پس او د وروستیو ۴۰ کالو کورنی او بهرنی جګړو او مهاجرتونه په نتیجه کې، افغان منورینو او خصوصاً د دوهم او دریم مشروطیت د عزیز القدره مبارزینو وارثانو ته داسې یو چاپېریال برابر سو، چې د خپلو مشرانو هغه امانت ورکړل سوي اسناد افغان مظلوم ملت ته را افشاء کړي. په دې لړ کې:
- «د افغانستان د خپلواکي او نجات تاریخ کتاب»، لیکوال لوی امانیست جرنیل یار محمد خان وزیري
- «افغانستان در مسیر تاریخ جلد دوم»کتاب، مولف لوی امانیست میر غلام محمد غبار
- «نادر خان و خاندان او»، رساله، لیکوال لوی امانیست علامه عبدالحی حبیبي
نور اسناد به هم وي او دا قلم به په دغه د پردیتوب په ماحول کې ورنه محروم پاته وي. بنا، اوس فکر وکړو، د داسي مهمو تاریخي اسنادو ملت ته راوتل د پخواني حاکم خانداني سلطنت د ماهیت او مضمون او بد نیت په باره کې، دا خو د دغه خاندان د عاشقانو لپاره د هغو مُدهشو بمونو غږونه دي، چې یو پر بل پسې ورباندې وچاودل. اوس د دغو افرادو او اشخاصو څخه، چون لاره د منطق او دلائلو ورکه ده، او د خاندان سلطنتي پایه د سرطان ۱۳۵۲ل د کودتا په ذریعه رانسکوره سوله او بیا د خاندان وروستی کس سردار داود خان د ثور د ۱۳۵۷ل د عسکري کودتا په ذریعه له منځه ولاړل، نو شروع کړې په کنځلو، تهمتونو، خیالي محکمو دایرولو… دغه ویب سایت ته منډې وهه، هغه ویب سایت ته منډې وهه او خپل زهرجن او حتی درواغجن نظریات خپروه، چې دغه روش د هغوی غیر د نوره رسوایي یې نور کوم منفعت ورته نسي لرلای، ځکه دلته نور د تاریخ او افغان مظلوم ملت حُکم او فیصله ورته صادره سوې ده.
زه لیکوال دلته د خاندان د یوه سر سخت پلوي واحد حیدري څخه د ډېرو نورو پوشتنو په لرلو سره سره صرف دغه پوشتنه کوم، وګورو چې دا جناب ماته کوم جواب ویلی سی:
سوال: دغه د ۱۳۵۲ل او د ۱۳۵۷ل د عسکري کودتاګانو چپي افراطي مشران او شي اړخ افراطي اخوان مشران د چا په ۴۴ کلنه «فابریکه» کې جوړ سول او بیا پر افغان بیچاره ساتل سوي ملت ورخوشې کړای سول؟
|
 |
| صحرائی | 30.11.2025 | کلیفورنیا |  |
جناب وحید از طورخم!
شما هم از صف یک نام ها هستید. در طورخم در کدام وظیفه درس وطندوستی می دهید. شما تفتیش اخلاق و وطندوستی کسانی هستید که آنانرا از زندگی در وطن محروم کرده اید. شما مدرس اخلاق و ادب، خود در چنین نقشۀ دشمن این وطن در بد نام ساختن اتباع این وطن سهم می گیرید. صرفنظر از اینکه اجتماع را اشتماع مینویسید، آخر وقتی کسی نام خودت را ذکر نکرده باشد به کدام ادب و تربیت از نام آنها یاد می کنید. در طورخم دیگر وحید نام دارید؟ختم
|
 |
| ع واحد حيدرى | 30.11.2025 | سدني استراليا |  |
تشه به ريشه خود
نوشته نشر شده در افغان جرمن قابل جواب است.
اين مقالهای نشر یافته که تلاش کرده جنایت دو نفر—لکنوال و الکوزی—را به «قوم پشتون» ربط بدهد. این نوع تحلیل نه علمی است، نه منصفانه و نه مطابق اصول حقوقی. جرم، مسؤولیت فردی دارد و هیچ فردى مجرم نمایندهٔ یک قوم نیست.
نویسنده عملاً با زبان قوممحور، از همان قومگرایی استفاده کرده که ادعا دارد با آن مخالف است.
واقعیت این است که لکنوال و الکوزی سربازان دولت جمهوری بودند، نه نمایندگان یک قوم. آنان محصول ساختار امنیتی شکستخوردهٔ افغانستان و تربیهشدهٔ مستقیم خارجیها بودند؛ نه محصول یک قبیله یا یک سنت قومی.
هیچکس از لکنوال دفاع نکرده است؛ حتی منتقدان طالبان نیز تأکید کردند که این افراد نتیجهٔ آموزش ناکام نظامی غرب و بیکفایتی دولت غنیاند، نه بیانگر هویت پشتونها.
پیوند دادن یک حادثه به «قوم پشتون» دیدگاه مردم را از عوامل اصلی بحران—فساد سیاسی دوران أشغال، سقوط جمهوری، مدیریت نادرست خارجیها و شبکههای تولید اسخباراتى —منحرف میکند.
افغانستان زمانی به ثبات میرسد که نقد متوجه ساختارهای تولید خشونت باشد، نه قومیت.
اين خانم در اتش قوميت مى سوزد.
|
 |
| حسیب الله | 29.11.2025 | آلمان |  |
موضوع: ارزیابی برخورد اخلاقی و سطح سواد جناب محترم احمدآریا (به حیث یکی از قلمبدستان) در قبال یک اطلاعیه
نخست از همه به پورتال محترم آریانا افغانستان آنلاین اظهار سپاس ام را ابراز میدارم، که با یک ظرفیت بالای دیجیتالی، به حیث یک پل ارتباطی زمینهٔ بحث و گفتگو، پیام ها و یادداشت های تحلیلی را، جهت تنویر اذهان عامه، در بین هموطنان عزیز ما ایجاد نموده است، اما اینکه بجای بحث های مفید و مثمرعلمی، از توهین و تحقیر و اتهامات بی جا نیز استفاده صورت می گیرد، امریست خطا.
قسمیکه همه در این دریچه شاهد آن هستیم، جناب محترم احمدآریا یک اطلاعیه را که پاسخی را نیز دارا بوده است، در این صفحه آورده است!
سوال اول در این رابطه این است، که جناب احمدآریا چرا و روی چه منظوری یک اطلاعیه را که پاسخی را نیز در پی داشته است، بدون پاسخ آن اطلاعیه از جائی بجائی انتقال می دهد؟ هدف و منظور جناب آریا از همچو کار های چه بوده می تواند، که موضوعات را به اصطلاح "نیم و نیمکله" از جائی به جائی انتقال می دهد؟
زمانیکه در اینجا اسم از جناب احمدآریا می برم، مقصد و هدف من، خدای ناخواسته بدنام سازی جناب احمدآریا نیست، بلکه من در اینجا به حیث مثال از جناب احمدآریا نام می برم و بر همچو یک عمل زشت وی انگشت انتقاد می گزارم، زیرا این تنها و فقط جناب احمدآریا نیست، که همچو کار های مضحک و غیر علمی را انجام می دهد، بلکه جمله همفکران و همقطاران وی که به سطح وی بینش ضعیف دارند، به همچو اعمال مضک دست می زنند، یعنی اعمال به اصطلاح "سبک" را انجام می دهند؛ در غیر صورت یک اطلاعیه ای بود در یک جائی، که پاسخ آن اطلاعیه هم در همانجا بود، بس خلاص؛ این موضوع به جناب احمدآریا چه ارتباطی دارد؟
سوال این است که آیا واقعا میتوان "برخورد اخلاقی" و "سطح سواد" جناب احمدآریا را در قبال چنین یک عملی به ارزیابی گرفت؟
پاسخ من در این رابطه این است که بلی، امکان ارزیابی اخلاق و سواد جناب احمدآریا را، حتی، در قبال همین یک موضوع خاص "انتقال یک اطلاعیه، یعنی انتقال یک اطلاعیه بدون انتقال پاسخ همان اطلاعیه وجود دارد. یعنی، بدون شک که ما می توانیم زشتی در برخورد غیر اخلاقی جناب احمدآریا را که بدانوسیله وی "یک اطلاعیه را بدون پاسخ مربوطهٔ همان اطلاعیه" از جائی به جائی انتقال می دهد و همچنان نیز سطح سواد و سطح دانش وی را، به ذریعه توانائی های تحلیلی و ناتوانی های تحلیلی وی به ارزیابی بگیریم، در اینکه جناب احمدآریل بدون آنکه معنی دقیق یک اطلاعیه را فهمیده بتواند، بدون آنکه معنی دقیق پاسخ یک اطلاعیه را فهمیده بتواند، یکی از آن دو را، جهت ارضای احساسات غلیظ خودش، از جائی به جائی انتقال می دهد؛ یعنی موضوع در اصل دو جز داشته لست: ۱. اطلاعیه ۲. پاسخ اطلاعیه تما، جناب احمد آریا، از روی غرض شخصی خودش، جز ۲ موضوع را در جایش گذاشته، جز ۱ را به اصطلاح در زیر بغل زدوه، جار می زند، که ببینید، که من چه چیزی را کشف کردم. مشکل بعدی جناب آریا این است، که حتی معنی دقیق همان جز ۱ را نیز تا اکنون به درستی نفهمیده است، چه خاصه به آنکه وی به معنی دقیق جز ۲ موضوع پی برده بتواند.
هر گاه، جناب احمدآریا سطور بالائی را قبول ندارد، پس لطفا بصورت دقیق بازگو نمایند، که در کلمات و جملات جز ۱ که همان اطلاعیه است و در کلمات و جملات جز ۲ که پاسخ همان اطلاعیه است، بصورت دقیق چه چیزی، یا چه چیز های نهفته است؟ بدون شک که در این رابطه اخلاق جناب احمدآریا با قضاوت های ارزشی و سواد وی با سطح دانش و توانائی های تحلیلی وی نسبت به همین موضوع که دارای جز ۱ و جز ۲ است، سنجیده می شود. در قدم اول، برای ارزیابی، در اینجا به نحوه برخورد جناب احمد آریا با همین موضوع "اطلاعیه و پاسخ اطلاعیه" توجه معطوف می گردد، در ضمن بر استدلالهای او و همچنین دانش پایه ئی که جناب احمدآریا به آن تکیه کرده بتواند، توجه مبذول خواهد گشت! ارزیابی اخلاق جناب احمدآریا در این رابطه بر اساس قضاوت های ارزشی صورت می گیرد، که جناب آریا چگونه با موضوعی "اطلاعیه و پاسخ اطلاعیه" برخورد نموده است و برخورد میکند؟ آیا جناب آریا در این رابطه بر اساس اصول اخلاقی مانند صداقت، انصاف و احترام عمل نموده است، یا عمل میکند؟ چرا و روی چه منظوری جناب آریا اطلاعیه را از یکجا بجای دیگری انتقال داده است، در صورتی که نیاز مبرم اینکار را احساس نموده است، پس چرا فقط جز ۱، یعنی اطلاعیه را انتقال داده است و جز ۲، یعنی پاسخ آن اطلاعیه را انتقال نداده است؟ استدلال اخلاقی جناب آریا در رابطه چیست؟
در قسمت ارزیابی سطح سواد جناب احمدآریا، در این رابطه، سوال این است، که آیا جناب آریا معنی دقیق "اطلاعیه و پاسخ اطلاعیه" را فهمیده توانسته است؟ اگر پاسخ جناب آریا "بلی" باشد، پس لطفا بنویسند که معانی "اطلاعیه و پاسخ اطلاعیه" چه بوده است؟
هر گاه پاسخ جناب آریا "نخیر" باشد، یعنی هر گاه جناب آریا معنی "اطلاعیه" و یا معنی "پاسخ اطلاعیه" را نفهمیده بلشد، چرا به چنین عملی دست زده است؟ نوت: آیا جناب آریا هرچیزی را نفهمیده از جائی به جائی انتقال می دهد؟ ادامه دارد
با تقدیم احترامات فائقه حسیب الله
|
 |
| دوکتور غروال | 29.11.2025 | ویانا |  |
وحشی کاؤبای ترمپکه ددی نه حق لری او نه باید جرأت ولری چی د تاسو تربیه شوۍ غلام جاسوس لکڼوال په خاطر ټول افغاان ملت تحقیر کولو ته ملا وتړی ، دا د تااسو او د تاسو سی آی اي تربیه شوۍ جاسوس ملی خائین لکڼوال تر مینځ داخلی کثافت دی او افغان ملت پسی دا هیڅ ارتباط نلری !
وحشیه ترمپکه تاسی قاتلو وحشیانو او قاتلو کمونیستانو وحشیانو افغان ملت د تباهی سره مخامخ کړۍ دی او تاسو خائینینو په وسیله مسلسل قاتلان پر افغان ملت حکمران شوی دی او کیږی !!! جاهله وحشی ترمپکه ډیر غورپشونه مه کوه ته جاهل پیژندل شوۍ ئی ځناور ئی یعنی غواړی چی اسیا ، افریقاا او لاتین امریکا د قاتل کمونیست روس او قاتل کمونیست چین سره تقسیم کړۍ دا د ستا خائین خبیث هوائی خیالونه دی ، افغانستان کښی تاسی خائينینو د افغان ملت پر ضد رنګا رنګ مکروبونه رامینځ ته کړل اما شکر بریالیی کیدۍ نشۍ !!!!
|
 |
| وحید | 29.11.2025 | طورخم |  |
السلام علیکم من شواهد و مستند ندارم اما میګویند که شعبات ضبط احوالات خارجی ها همه چیز را ذره به ذره غلبیل میکنند شاید این نشریه اریانا افغانستان را نیز به زبان خودشان ترجمه کنند قبلا درلباس مستشرقین وغیره نفر میفرستادند پنهان ذهن مردم ما را میخواندند حالا کافی است با خواندن همین کلکین نظرات تضاد، منافقت، خیانتها پلیدی فکری و درجه سواد نویسنده های این نشریه را بدانند و در مورد اجتماع افغانی از روی قیاس حکم کنند که این مردم چقدر از ترقی و علم دور و عقب اند یک روز یکی دیګر را تهدید میکنند که به ګیر پولیس امریکا میدهمت روز دیګر تذکره و ترخیص و عکس و سوانح همدیګر را جویا میشوند چقدر الفاظ نامناسب نیست که نمی نویسند . از برای خدا برای تان شرم است هرکدام ادعا دارد که من را شخصاً نوری صاحب دعوت داده بود این جواب کافی نیست مهم احلاق نویسندګی تان است خود را در پشت نام نوری نهان نسازید. روز به روز نوشته های مفید درین نشریه ازبین رفت و اشخاص با ابرو و باعزت قطع علاقه کردند. نام افغانستان را بد کردید ترمپ با دیدن اوضاع تان ګفت که این ملک دوزخی است فردا همه شما را از امریکا بیرون میکند اګر بالفرض من با کسی در بحث شوم و از اوصاف اخلاق و خوبی مردم خود بګویم فوراً یک نوشته این نشریه را یا از حسیب الله خان یا از احمدخان آریا ویا از یوسفی و یا از تاجکسشتون یا از صحرایی یا از ع و و یا از کدام مدمغ دیګر را سند کرده مقابل ما میګذارد که اینست اخلاق اتفاق وطندوستی سواد و شرف تان. کمی حیثیت قلم را در نظر بګیرید من حق توصیه نصیحت و اندرز بشما ندارم شما در امریکا من دریک دهات و اطراف اما از دیدن نوشته های تان شرمسار میشوم مجبور میشوم هدایت خدواند را برایتان استدعا دارم
بااحترام یک برادر فقیر تان |
 |
| عثمان ناصری | 29.11.2025 | هالند |  |
سلام این قصه سرمنگگ بین آقایان ، آریا، صحرایی و حسیبالله خان چه وقت تمام میشود؟ من هر روز با علاقه به صفحات افغانی مانند آریانا افغانستان آنلاین و افغان جرمن آنلاین . ...... مراجعه می نمایم تا چیزی بی آموزم، ولی در این سایت از مدت چندین هفته صرف یک داستان است . آقای آریا برای دهم بار می نویسد که جواب کسانیکه هویت شان روشن نباشد جواب نوشته نمی کنید، ولی نام خدا ماشین واری به جای یک جواب دو جواب نوشته می کند. لطفا" ما را اذیت نکنید !!! |
 |
| صحرائی | 29.11.2025 | کلیفورنیا |  |
جناب محترم احمد آریا سلام بر شما! افرادی مانند «حسیب الله» و امثالهم ممکن در جمله کسانی باشند که در وضعیت انجام جرم و خطا معاف باشند و هیچ قاضی مادهٔ کدام قانون را نیابند، تا کدام جزای لزم برای آنها معین کنند. ممکن اینها هم چنان ندانند و یا درک نتوانند تا می دانستند، که جامعه به چنین افرادهیچوقت صدور کدام تشکرنامه را همهم لازم ندانند. ما در امریکا بتاریخ ۲۷ نومبر، که در امریکا «شکرا نعمت» یا «تنکس گیفینگ» می نامند، خبر حادثٔهٔ بدی را شنیدیم اظهارات متضاد و متفاوت افراد مختلف را هم شنیده ایم. در صفحه افغان جرمن فرد دیگری را یافتیم که مشابه با این «حسیب الله» درس هفت ماده یی هدایت را به همه افغانها صادر نموده است که خود آنان را منسجم سازند. ممکن از بسیجی های خمینی در ایران درس آموخته باشد. این نمونه شاید چنین فکر کند که این همه انسانان چنین خطاها را در خود تعبیه شده داشته باشند. این افراد کجا بزرگ شده اند.با احترام.
|
 |
| حسیب الله | 28.11.2025 | آلمان |  |
جناب محترم احمدآریا!
من از شما سوال کرده ام، که جناب شما بین سال های ۱۹۷۹م الی ۱۹۸۹م. مصروف و مشغول چه کار های بوده اید، اما جناب شما به جای یک پاسخ به این سوال به دشنامنویسی و اتهامات بی جا پرداخته اید. دلیل این برخورد اجتماعی ناسالم شما چه است؟
نوت: در ضمن شما از واقعیتی که یک سال قبل مرا به حیث "استاد" تان برگزیده بودید، نیز انکار می کنید، چرا؟ با تقدیم احترامات فائقه حسیب الله |
 |
| احمد آریا | 28.11.2025 | امریکا |  |
دوستان گرامی،
در ارتباط به توهین ها و دشنام های بیشرمانه و غیراخلاقی حســیب الله؟ فردی که با هرچه در توان ناتوانش است تلاش میکند در اختفا باقی بماند، باید صراحتاً اعلام کنم که از این نوع سلوک بی ادبانه و جبونانه هیچ بیمی ندارم و هرگز در برابر توهین های بی پایه و اساس افراد کمسواد و بی منزلتِ چون او سر خم نکرده ام. اگر قصد حقیقی او این بود تا درباره موضوعات مهم و واقعی صحبت کند، هرگز چنین ناپخته و بی مایه ظاهر نمی شد، بلکه باید با زبان احترام و استدلال منطقی وارد میدان میشد. اما او، بر اساس دستور و به دلیل ضعف شخصیتی که همچنان در پشت یک نام جعلی پنهان است، با الفاظ پوچ و اتهامات واهی که تنها نشانگر ناتوانی و ضعف اوست، وارد رسانه ها شده. او که در واقع همواره در نقش «مسخره ناتک» ظاهر میشود و در پشت آرایشی غلیظ و زشت، نقش «کومیدین» را ایفا میکند و سبکترین کلمات را بر زبان میآورد، بیشتر اوقات سخنان بی ارزش او مانند وسیله ای است برای ابراز سخنان بی محتوا و بی ارزش دیگران؛ کسانی که خود توان ورود با نام و نشان مشخص به میدان را ندارند. من هرگز در مقابل کسانی که از ادب و احترام خارج میشوند، کوتاه نمیآیم. این توهین ها تنها نشان میدهد جایگاه واقعی این مجهول الهویه و محرکانش کجاست. او حتی بیچاره تر از آن است که در تصور خامش فکر کند، من او را استادی برگزیده ام. در حالی که داستان مضحک «تحصیلات» یا «تحصیلات عالی» او که در تمام دوران، در اوج بیسوادی به آن میتاخت، چندین بار در ستون های نظرسنجی به همان شکل از دست خود او نمود یافتند. این شاید به دلیل ضعف حافظه باشد، چه میدانم؟ او همچون کسی است که تربوزهائی را که بر آن ها آب روان ریخته بود، تا دیگران نخورند، اکنون که تشنه بود، خود میخورد. او هنوز فکر میکند با دشنام دادن میتواند تأثیرگذار باشد، اما در اشتباه است. این نمودار میزان اخلاق فردی اوست، همانطور که پیشتر ذکر کردم. من آماده ام در هر زمان و مکان، در برابر هر نوع توهین، با قاطعیت و بدون ترس پاسخگو باشم. او، که یک مجهول الهویۀ بیش نیست، باید بداند که سلوک بی ادبانه اش تنها ضعف و بیسوادی او را نشان میدهد، چیزی که شاید زیاد برایش اهمیت ندارد. او باید اثبات کند که از پیروان آن جانی قسی القلب و قاتل هزاران تن از کابلیان بیگناه و آواره نیست؛ و اینکه مقاله ای که در ماه می ۲۰۱۷ در مدح آن جنایکار در افغان-جرمن منتشر شده از او نیست. و در نهایت ثابت کند که کسی نیست که قشر نازک او را خراشیدم و سیمای حقیقی اش را نشان دادم. حساب من با کسانی است که به اصول اخلاقی پای بندند، نه با ریزه خواران یا کسانی که بر اساس دستورات یا مشکلات روانی، با الفاظ زشت و بی ادبانه و با هدف تملق به دیگران وارد مناظرات نامرتبط باخود میشوند. با احترام،
احمد آریا
|
 |
| احمد آریا | 27.11.2025 | امریکا |  |
دوستان گرامی،
افغان- جرمن آنلاین این کامنت را امروز در «ستون نظر سخجی» خود منتشر کرده است، و تفسیر آن که بر عهده خوانندگان آن وبسایت گذاشته شده است، در اختیار خوانندگان و مدیران وبسایت آریانا افغانستان نیز قرار دارد.
| اسم: افغان جرمن آنلاین محل سکونت: جرمنی تاریخ: 27.11.2025 |  | محترم حسیب الله! این پورتال که از مدت ها بدینسو یادداشت های شما را در صفحۀ "نظر سنجی" به نشر گذاشته است، دریافته است، که جناب حسیب الله ماشاء الله دارای سواد و قلم مستعدی اند که مطالب را با روانی و زیبایی به تحریر می آورند. تنها یک مشکل مشخص از نوشته های زیبای حسیب الله متصور است که آن انتخاب "موضوع نوشته ها و یادداشت های" است، که با این قالب و فُرم زیبا به افاده گرفته می شود، موضوعاتی که بعضاً قضاوت، تأمل، نقد، پرسش و انگشت گذاری را حامل بوده اند به مسایلی که طرح آن باعث ناراحتی، رنجش و آزردگی – مخصوصاً قلم بدستان معزز این پورتال میگردد – در حالیکه نقد وبعضاً انگشت گذاری ها در رشته های مختلف نیاز به دانش تخصصی همان رشته را میداشته باشد. درفقدان چنین فهمی در انگشت گذاری ها، مخاطب نوشتۀ محترم حسیب الله، چنین دریافت میکند که شخصاً مورد کم ارزشی قرار میگرفته است... موقعیت قلم وسواد قشنگ جناب حسیب الله و موضوعاتی که ایشان از این قلم و استعداد جهت تحریر آن به کار می گیرند، یک عدم تجانس را خاطر نشان می سازد. از لحاظ تخنیکی پورتال نیز طوری است که نوشته های طویل و عریض در زیر ستون "نظر سنجی" وزنۀ مواد پورتال را خیلی وزنین و ثقیل می سازد که اقلاً گاهی سبب تعلل در باز شدن برخی صفحات میگردد، صفحۀ نظر سنجی برای تحریر صرف چند سطر مختصر در نظر گرفته شده است. در حالیکه مقالات بالخصوص مقالات مختصر چنین مشکلی را به میان نمی آورد لذا حالت ذکر شدۀ فوق پورتال افغان جرمن را واداشت تا از شما محترم تقاضا و تمنی نماید، با این همه توانایی، استعداد و حالا تجربۀ نوشتن که الحمد الله نصیبت تان است، با آن مسایل مهم، ضروری و حیاتی انسان، وطن و وطندار تان را مورد تتبع و تحقیق قرار بدهند و مقالات مستقل و وزین را به تحریر درآورده و به پورتال شان جهت نشر ارائه نمایند. پورتال افغان جرمن آنلاین حفظ خاطر شما و سایر نویسندگان و قلمبدستان خود را از جملۀ وظایف نخست خویش محسوب میکند. به همین جهت تبصره ها و انگشت گذاری های ارزش زدایانه را به نشر نه خواهد گذاشت. بدون شک این یادداشت پورتال شامل حال نقد های تخصصی و معیاری بر کار های نویسندگان ما نه خواهد گردید. با احترام ادارهٔ پورتال افغان جرمن آنلاین
|
|
 |
| حسیب الله | 27.11.2025 | آلمان |  |
پس از تقدیم سلام و احترامات قلبی خدمت هموطنان محترم و عزیزم، موضوع این پیام ام پاسخی به مقابل اظهارات نامتعادل، زشت و نازیبای جناب محترم احمد آریا است، که به نظر من این شخص درست متوجه نیست که با چنین طرز اظهارات زشت و نامتعادل اش، بی جهت، بر دیگران می تازد. با عرض معذرت به بزرگان محترم، که اینبار حتما این پیام ام اندکی طولانی ترک خواهد گردید، زیرا فهماندن چنین افراد و اشخاص به اصطلاح "کج بحث" واقعا که حوصله و وقت می طلبد.
جهت تنویر ذهنی جناب احمدآریا، تبصرهٔ ذیل به میتود فقره ئی انجام می یابد، تا آنکه این هموطن ما به یک شکل بهتر و خوبتر متوجه اغلاط، سهو و خطا هایش گردد:
جناب آریا می نویسند: "دوستان گرامی،"
تبصره: کلمهٔ "دوست" در زبان معنی دقیق خودش را دارد، به عبارات دیگر جمله خوانندگان یک رسانهٔ محترم را به حیث "دوستان" خطاب کردن، میتواند به حیث یک اظهار نامتعادل تعبیر گردد!
"شکار شخصیت ها یک عمل پست و شیطانی است. این اقدام در واقع در هر جامعه ای جرم محسوب می شود. غربی ها این عمل را «دیفیمیشن» می نامند که ترجمۀ دری آن «بدنام سازی» است."
تبصره: جناب محترم احمدآریا! زمانیکه شما زشتی و پستی این موضوع را، هم، می دانید، پس چرا به چنین عملی دست می زنید؟
قسمیکه به مشاهده می رسد، شما خود، آنهم به نا حق و با اتهامات بی جا، متواتر و پی در پی، برای "بدنام سازی هموطنان تان" اظهارات زشت و نامتعادل زیادی داشته و دارید؛ حالا که از زشتی و پستی این عمل آگاه هم شده اید، پس لطفا از همچو یک عمل زشت و به گفتهٔ شما "پست" و "شیطانی" دست بکشید!
"بنابراین، فردی که هویت مشکوکی دارد و پس از شرکت در انواع «دیفیمیشن» در رسانه ها، به خصوص رسانه هائی که احتمالاً کمتر از این نوع تخلفات مطلع هستند، اکنون با فغان و واویلا انتظار دارد همه حرف او را باور کنند، باید از مدت ها پیش و قبل از این اقدامات، اعتبار لازم را کسب می کرد و نباید به بیادبی و توهین دیگران متوسل می شد."
تبصره: جناب احمدآریا، به نظر من، این "هویت مشکوک" که شما از آن می گوئید، خود جناب شما هستید، زیرا شما نه تنها اینکه با هموطنان محترم تان به اصطلاح "جنگ و جدل" دارید، بلکه قسمیکه به مشاهده می رسد، به اصطلاح "به همرای سایهٔ خود تان" در همان "جنگ و جدل" قرار دارید! لطفا به این موضوع توجهٔ جدی و دقیق تانرا معطوف دارید!
"لکنون که با پاسخ قاطع و محکم، و به قول عوام «با لگد در برابر مشت» مواجه شده است، و پرده هائی که بر چهره اش کشیده شده بودند کنار زده شده است، هیچ دارویی نمی تواند درد او را درمان کند و هیچ ظاهرسازی یا ادعای خنده دار دانشمندی توانایی بازگرداندن آبروی رفته اش را ندارد."
تبصره: لطفا ببینید، جناب محترم احمدآریا، شما در یک رسانهٔ محترم ملی از کلمات و عبارات زشت و نازیبای "لگد زنی و مشت زنی" می نویسید، آیا نوشتن چنین کلمات و عبارات نامتعادل به مقابل اهل ادب، یک نوع "بی حیائی" را به مشاهده نمی رساند؟ پاسخ سوال بالائی به نظر من مثبت است! در ضمن، جناب محترم آریا، شما در این قسمت پیام تان از کلمهٔ "آبرو" و عبارت "آبروی رفته" ذکر نموده اید؛ سوال در این ارتباط از شما، یعنی از جناب شما "احمدآریا" این است، که شما چطور، چگونه و به کدام اساس، به خودتان اجازه داده اید و یا هم اینکه به خود تان این اجازه را می دهید، که از کلمهٔ "آبرو" استفاده کتید؟ البته که این یک سوال است، اما یک سوال جدی!
همچنان شما در پیام تان اصطلاح و یا عبارت "پاسخ قاطع" را ذکر نموده اید، اما نگفته اید که کدام "پاسخ قاطع"، زیرا سوال از شما در ارتباط کار و فعالیت تان بین سال های ۱۹۷۹م. الی ۱۹۸۹م. صورت گرفته بود، اما در آن رابطه تا به اکنون هر نوع پاسخ "قاطع" و "غیرقاطع" جناب شما، مفقود به مشاهده می رسد، در حین حالیکه عبارت "پاسخ قاطع" را نیز بکار می برید؛ آیا سوال را برای بار چهارم برای شما تکرار کنم، تا آنگاه به پاسخ آن بپردازید؟
"مضحکتر و خنده دارتر از همه اینکه ..."
تبصره: جناب محترم احمدآریا! بکار گیری و استفاده از کلمات "مضحکتر" و "خنده دار تر" معمولا در ادبیات زمانی صورت گرفته می تواند، که چیز "مضحک" و یا "خنده داری" قبلا موجود بوده باشد؛ اما جناب شما یک و یکبار، یعنی بدون آنکه ابراز دارید، چه چیزی قبلا برای جناب شما "مضحک" و "خنده دار" بوده است، یعنی بدون کدام "نسبتی" و فارغ از کدام "مناسبتی" اصطلاحات و کلمات "مضحکتر" و "خنده دار تر" را بکار برده اید. گرچه دلیل و علت "خنده" در انسانها متفاوت می باشد، یعنی "خنده" که یک "حس" است و نمایندگی از ابراز خوشی و خوشنودی می کند، در انسانها به دلایل متفاوتی به وقوع می پیوندد. به هر صورت تشریح موضوع تشریح ایجاد خنده در انسانها یک بحث علمی خودش را می خواهد، که فعلا از حوصلهٔ گنجایش این پیام و به گمان اغلب از حوصلهٔ جناب محترم احمدآریا بیرون مستقر می باشد.
"هیچ کس از وی نخواسته است درباره شهادتنامهها و تاریخ های دستکاری شده اش در زمان سفر و زندگی در اروپا سخن بگوید." تبصره: ببینید، جناب محترم احمدآریا، این جملهٔ جناب شما به اصطلاح "آئینهٔ روح، روان و برخورد شما" است؛ یعنی به نظر شما، یعنی در ذهن کوچک شما، یعنی در فکر و نظر تنگ جناب شما، باید که "یک شهادتنامه" دستکاری شده باشد، زمان سفر دستکاری شده باشد، زمان زندگی در اروپا دستکاری شده باشد، خلاصه اینکه در نظر و فکر ناسالم جناب شما هر چیزی، باید، دستکاری شده باشد؛ شما با همچو اظهارات نامتعادل تان، که شبیه به یک آئینه دید و نظر تانرا، عقیده، باور و یقین تانرا به ما بازگو می کند، بدون آنکه خود به این وضعیت تان پی برده باشید، به اصطلاح "تشت رسوائی ذهنی و روانی تاترا" می خواهید که چه؟ میخواهید که از "چاه به بام برابر کنید"، که بطور مثال همچو یک موضوعی به نظر من "مضحک" و "خنده دار" به مشاهده می رسد. یعنی، هرگاه شما واقعا به حیث یک شخص صادق تشریف می داشتید و یا به حیث یک شخص صادق تشریف داشته باشید، همچو "چرندیات" هیچگاه در ذهن تان خطور نمی کرد، که به اصطلاح "همه چیز دستکاری شده است"! "سوال اصلی همواره درباره هویت واقعی او بوده است." تبصره: جناب محترم احمدآریا، مشکل اصلی جناب شما در این رابطه این است، که تا هنوز معنی و مفهوم اصلی "هویت یک شخص" را نمی دانید؛ زیرا جناب شما تا به اکنون به تفاوت میان "عکس های بکسک جیبی تانرا" ، با "هویت یک شخص" به گفتهٔ همسایگان غربی ما "قاتی پاتی" کرده اید. اما تا زمانیکه جناب شما در ارتباط فعالیت ها و کار های تان، بین سال های ۱۹۷۹م. الی ۱۹۸۹م. بصورت دقیق و درست پاسخ ندهید، این جناب شما هستید، که هویت واقعی تانرا نمی خواهید نشان بدهید! "همانطور که دیگرانی با نام های حقیقی در رسانه ها ظاهر شده اند ..." تبصرع: بلی جناب احمد آریا من هم با نام حقیقی ام اندکی نوشته ام، با نام حقیقی ام می نویسم و در آینده هم اگر میلی به نوشتن داشتم با همین نام حقیقی ام که حسیب الله است می نویسم، اینکه ذهن مشوش جناب شما و نیز اذهان مشوش رفقای "مشوش الذهن" جناب شما، به شما اجازه نمی دهد، که این واقعیت و این حقیقت را قبول کرده بتوانید، مربوط می شود به مشکل ذهنی جناب شما و مربوط می به مشکل ذهنی "رفقای مشوش الذهن" شما. لطفا اندکی بیشتر و دقیقتر بالای موضوع فکر کنید، تا به این واقعیت و این حقیقت ساده پی ببرید؛ ورنه با چنین اظهارات نامتعادل، اتهامات بی جا و دروغپردازی های آشکار و مشوش الذهنی خود را در نظر اهل علم و ادب به اصطلاح "مسخره تر" می سازید. " و تصاویرشان همراه با مطالب و مقالات شان موجود است،" تبصره: بدون شک که برخی از هموطنان محترم و عزیز ما عکس های شانرا در مطبوعات به نشر رسانیده اند، که قابل احترام اند؛ اما آیا من هم باید حتما عکس ام را به جناب محترم احمدآریا و رفقای "مشوش الذهن" وی تقدیم نمائیم، تا به اصطلاح "گپ های من را بفهمند"؟ ردوندو شک، که بین دوستان دوران مکتب ام، که ماشالله همه اشخاص نیک سیر و دارای شخصیت های عالی اند، همواره عکس های خود را به اصطلاح "رد و بدل" می کنیم؛ اما سوال این است که جناب احمدآریا چرا اینقدر به عکس من علاقه دارد؟ بدون شک که به احتمال زیاد، دوستان جناب احمدآریا در "تیک تاک و فیسکبک" و نمی دانم "انستاگرام" و در کجا و کجا، شاید عکس های شانرا، با هم "رد و بدل" کنند، شاید هم برخی از آنها حتی در صفحات "تیک تاک" و "فیسبک" و غیره، به وسیلهٔ "هوش مثنوعی" به ابتکارات مضحک و مضخرفی" نیز دست بزنند، یا دست زده باشند، زیرا هستند برخی از "یاره سرایانی" که با اظهارات مضخرف و میانهی شان، صفحات "تیک تاک" و نمی دانم صفحات چه و چه را نیز به اصطلاح "به ثمر" رسانیده اند؛ حالا سوال از جناب محترم احمدآریا در رابطه این است، که آیا جناب احمدآریا نیز از جملهٔ همان به اصطلاح "فیسبوکی ها" و "تیکتاورانی" تشریف دارند، که با عکس های مردم صفحات شانرا به ثمر می رسانند و یا خیر؟ در ضمن، باید عقل و منطق جناب احمدآریا هر چه زود تر تا جائی ارتقا نماید، که متوجه این موضوع ساده شده بتواند، که من حسیب الله، در ضمن آنکه تا کنون درس رایگان به جناب ایشان تقدیم نموده ام، کدام "عکس" قرضداران شان نیستم! "نا گفته که سیاست پورتال محبوب آریانا افغانستان در این زمینه بسیار ستودنی است،" تبصره: بدون شک که بسیار کار های خوب پورتال محترم آریانا افغانستان ستودنی است؛ مثلا، همیشه جناب محترم احمدآریا از تقریبا یکسال بدینطرف، جناب آریا به یاد تان است، از یک طرف به این طرف، از طریق همین دریچهٔ میدیائی، در کنار بقیه کار های خوب، زمینهٔ "درس و دروس مفت و رایگان جناب محترم احمدآریا را نیز مهیا ساخته اند. اگر جناب احمدآریا بخاطر داشته باشند، که اسناد آن تا اکنون هم در آرشیف همین دریچه درج است، در حدود تقریبا یکسال قبل، همین صفحهٔ پورتال محترم آریانا افغانستان را، جهت اخذ درس" قبول نموده بود. البته این یک یاد آوری ضمنی بود، که فراموش جناب آریا نشده باشد. اگر چه گاه گاه استثنایی در آن به ظهور میرسد. اما عکس یا نسخه ای از هویت حسِب الله نام کجاست؟ تبصره: جناب محترم احمدآریا یک استثنای خوب دیگر پورتال محترم آریانا افغانستان را نیز باید تذکر می دادید، آن اینکه برای جناب شما، از تقریبا یکسال بدینسو، در همین دریچه، به اصطلاح "یک صنف آموزش دیجیتالی را، مفت و رایگان" در اختیار جناب احمدآریا قرار داده است"، زیرا یک سال قبل، یعنی پیش از آغاز درس برای جناب شما، شما گفتید، که "صنف دیجیتالی درسی" تانرا من باید انتخاب کنم، زیرا اظهارات و جملهٔ دقیق شما در آنوقت این بود، که گفتید: "صنف را استاد انتخاب می کند" و شما آن زمان هم با به اصطلاح "ماده رندی تمام" موضوع انتخاب و تعین صنف آموزش دیجیتالی تانرا، به دوش من انداخته بودید؛ زمانیکه آنوقت برایتان نوشتم، که من حاضرم درس هایم را مفت و رایگان به خدمت جناب آریا قرار دهم، اما مصارف دیجیتالی پورتال را باید ماهانه جناب احمد آریا بر عهده بگیرد، زیرا من نمی خواهم با نوشته های طویل خودم، که محتویات درس اخلاق برای جناب احمدآریا را در بر دارند، صفحات و دریچه های پورتال های محترم ملی ما را کدام نوع "مزاحمت دیجیتالی" وارد نمایم؛ آن زمان، جناب احمدآریا شما گفتید، که، چونکه وضعیت مالی خوبی ندارید" مصارف دیجیتالی ماهوار را،" متقبل شده نمی توانید؛ امید این موضوع مهم فراموش تان نشده باشد، اگر فراموش تان شده است، در آرشیف همین دریچه آن موضوعات هنوز هم مورد دسترسی اند. چنانچه جناب شما احمدآریا، چندین بار از طریق همین دریچه وظایف خانگی تانرا نیز اخذ نموده بودید، اما آنگاه که من را به حیث به اصطلاح "استاد تان" قبول نموده بودید، یعنی در ابتدا، نه چندان "شوقی عکس من بودید" ، نه هم نام های مستعاری را به من نسبت میداید، پس از آنکه وظایف خانگی تانرا انجام نداید، من هم مجبور شدم که جناب شما را از "صنف دیجیتالی" به اصطلاح اخراج نمائم؛ حالا که تقریبا یکسال از همان گپ ها می گذرد، شما با بهانه های عجیب و غریبی بر یک "استاد اسبق" تان می تازید، چرا؟ جناب احمدآریا، آیا شما از چنین عمل زشت اجتماعی تان خجالت نمی کشید؟ "حسِب الله میتواند نام خانگی یا لقب یک فرد باشد..." تبصره: شاگرد مشوش الذهن من که به گفتهٔ همسایه های غربی ما، "داری حوصله ام را سر می آوری"، به کدام زبان برایت این موضوع را بفهمانم که حسیب الله اسم من است، اسم اصلی من است و این نه کدام لقب است و نه هم کدام نام مستعار! "که هنگام صرف غذا او را صدا میزنند، .." تبصره: جناب احمدآریا، یعنی که، چونکه حسیب الله اسم اصلی من است، خودت اجازه داری، که هنگام نوشیدن چای نیز، این اسم اصلی من را در ذهن ات تکرار کنی، تا آنکه بلاخره متوجه موضوع شده، در آینده در هنگام نوشتن دست از حاشیه پردازی های مضحک و بی مورد برداری! "اما تخلصی که همه او را با آن میشناسند، کجاست؟" تبصره: جناب محترم احمدآریا، شاگرد اسبق و مشوشالذهن من، برای یک شاگرد تنبلی چون تو، همین اسم من کافی است؛ هر گاه زیاد شوق به اصطلاح "تخلصبازی" بر سرات زد، راجع به همین "تخلص خود ات"، به حیث کار خانگی، یک مقاله بنویس که نه تنها شکل ظاهری آن به مقالهٔ شباهت داشته باشد، بلکه محتوی و میتود های علمی یک مقاله را نیز دارا باشد. "تصویر یا سند تصویری از این فرد کجاست؟" تبصره: تصویر و سند تصویری من در جیب ام است، هویت ام نیز برای دوستانم مانند به اصطلاح "آفتاب واضح و آشکار" است؛ اما سوال این بوده است، که جناب احمدآریا بین سال های ۱۹۷۹م. الی ۱۹۸۹م. مشغول و مصروف چه کار های بوده است، تا پاس روش میتود علمی تحقیقات بیوگرافیکی و یا "Biografieforschung " به یک شکل احسن به وقوع پیوسته بتواند؛ چرا جناب احمدآریا از پاسخ به اصل و کنه این سوال فرار می کند و به موضوعات جانبی فرار می کند، سوال این است، که جناب محترم احمدآریا که گهگاهی خودش را "احمد ولی" نیز معرفی کرده است، بین سال های ۱۹۷۹م. الی ۱۹۸۹م. مصروف و مشغول چه کار های بوده است؟ آیا پاسخ همچو سوالی به طویل نویسی چون جناب احمدآریا واقعا مشکل است؟ "او که مدعی است از روز ازل و بدو تولد حسیب الله بوده است، چه بیمی از نشان دادن تصویر خود دارد؟" تبصره: بدون شک که من از نشان دادن عکس و تصویرم نه کدام "بیمی دارم، نه کدام ترسی" ، اما سوال این است، که احمدآریا که است، که من بخواهم عکس و تصویرم را را در اختیار چنین شخصی بگذارم؟ آیا دوستان "تیکتاکر" احمد آریا با سو استفاده از تصویر های مردم و با سو استفادهٔ از هوش مثنوی دست به اعمال ناشایسته و عجیب و غریبی می زنند؟ دلیل چیست، که احمدآریا که تا به حال اصلا به این سوال پاسخ دقیق ارائه ننموده است، که بین سال های ۱۹۷۹م. الی ۱۹۸۹م. مشغول و مصروف چه کار های بوده است؛ یعنی احمدآریا که هویت اش مجهول است، چرا به عکس های مردم چنین اشتیاقی دارد؟ "و سرانجام، آیا شهود، سروران، علما و صاحبان منطق و استدلال، آنها که او را از چهل سال پیش میشناسند، نمی توانستند برای اثبات ادعاهای بیاساس خود، عکسی هم از دوست دلبندشان ارائه دهند؟" تبصره: احمد آریا، که قدر و احترام استاد خودش نمی شناسد، احمدآریا که از دیری بدینسو، هر بار با یک شخص محترم دیگری، در رسانه های محترم ملی، خورش را به اصطلاح "دست به یخن" ساخته است و می سازد، در ضمن به این سوال هم یک پاسخ دقیق نمی دهد، که بین سال های ۱۹۷۹م. الی ۱۹۸۹م. مصروف و مشغول چه کاری بوده است، به اصطلاح احمدآریا به حیث یک "شخص مجهول الهویت" که است، چکاره است، که تقاضای دیدن تصویر کسی را کند؟ نوت: امید وارم جناب محترم احمد آریا که با لشم نویسی های مخصوص خودش، که گوئی منطق کلام و محتویات منطقی از بین جملات نامتعادل وی، پا به لغزش می برند، در آینده اصطلاحات، عبارات، کلمات و مفاهیم زشت، نازیبا و ناسنجیده را در جملات لشم خودش جایگزین ننماید، و بصورت صاف و صادقانه بنویسد، ورنه استاد وی اجازه خواهد داشت، که احمدآریا را به اصطلاح "یک لگنه بالای چوکی صنف" به پاسخگوئی دقیق دعوت نماید!
با تقدیم احترامات فائقه حسیب الله
|
|
 |
| احمد آریا | 27.11.2025 | امریکا |  |
دوستان گرامی، شکار شخصیت ها یک عمل پست و شیطانی است. این اقدام در واقع در هر جامعه ای جرم محسوب می شود. غربی ها این عمل را «دیفیمیشن» می نامند که ترجمۀ دری آن «بدنام سازی» است. بنابراین، فردی که هویت مشکوکی دارد و پس از شرکت در انواع «دیفیمیشن» در رسانه ها، به خصوص رسانه هائی که احتمالاً کمتر از این نوع تخلفات مطلع هستند، اکنون با فغان و واویلا انتظار دارد همه حرف او را باور کنند، باید از مدت ها پیش و قبل از این اقدامات، اعتبار لازم را کسب می کرد و نباید به بیادبی و توهین دیگران متوسل می شد. اکنون که با پاسخ قاطع و محکم، و به قول عوام «با لگد در برابر مشت» مواجه شده است، و پرده هائی که بر چهره اش کشیده شده بودند کنار زده شده است، هیچ دارویی نمی تواند درد او را درمان کند و هیچ ظاهرسازی یا ادعای خنده دار دانشمندی توانایی بازگرداندن آبروی رفته اش را ندارد. مضحکتر و خنده دارتر از همه اینکه هیچ کس از وی نخواسته است درباره شهادتنامهها و تاریخ های دستکاری شده اش در زمان سفر و زندگی در اروپا سخن بگوید. سوال اصلی همواره درباره هویت واقعی او بوده است. همانطور که دیگرانی با نام های حقیقی در رسانه ها ظاهر شده اند و تصاویرشان همراه با مطالب و مقالات شان موجود است، ناگفته که سیاست پورتال محبوب آریانا افغانستان در این زمینه بسیار ستودنی است، اگر چه گاه گاه استثنایی در آن به ظهور میرسد. اما عکس یا نسخه ای از هویت حسِب الله نام کجاست؟ حسِب الله میتواند نام خانگی یا لقب یک فرد باشد که هنگام صرف غذا او را صدا میزنند، اما تخلصی که همه او را با آن میشناسند، کجاست؟ تصویر یا سند تصویری از این فرد کجاست؟ او که مدعی است از روز ازل و بدو تولد حسیب الله بوده است، چه بیمی از نشان دادن تصویر خود دارد؟ و سرانجام، آیا شهود، سروران، علما و صاحبان منطق و استدلال، آنها که او را از چهل سال پیش میشناسند، نمی توانستند برای اثبات ادعاهای بیاساس خود، عکسی هم از دوست دلبندشان ارائه دهند؟ با احترام
|
 |
| صحرائی | 27.11.2025 | کلیفورنیا |  |
آقایان نبیل عزیزی و حسیب الله خان!
هیچ کسی عاشق سوانح و سیرت همه ما نیست. برگشتاندن اوامر تطبیق ممنوعیت بر اظهار نظر این و آن نوع، می تواست قبول شود در صورتیکه اشارات دیگری در قوس «گیمه» باز ذکر نمی شد. تقاضای علمی را خود طرح نموده بودند. متحد ایشان حسیب الله خان علاوه از اینکه مجموعهٔ از کلمات تهدید آمیز و اهانت را دز صدر ذخایر حربی خود حفظ نموده، او با چکش خود بر فرق هر کس می کوبد که پیرو او نباشد. همه را یک گروپ می سازد. موضوع این نبوده است که چرا از یک نام و یا مستعار کار می گیرد. مشکل وقتی رخ می دهد که از تعرض و نوهین و تهدید کار می گیرد. در آنصورت باید طرف مشخص و قابل شناسائی باشد، تا جواب داده شده بتواند و انسان های ایکه مورد تهدید و اخطاریه قرار گرفته، از خود دفاع بتوانند. وقتی حسیب الله خان طرح سوانح را در مقاطع زمانی از سه نفر طلب کد، صحرائی به افغان جرمن مراجعه کرد. یک سوانح "ایاز نوری" مفصل موجود بود. «حسیب الله" یک نامه وجود نداشت. آقای "نبیل عزیزی" از سال 2007م در لیست نویسندگان دیده شد. اما نام و عکس. در مورد سوانح ذکر شده است Commihg soon. با گذشت 18 سال کسی مطلع نشده است. فیسبوک دارد، اما طبق تقاضا بید "اکونت؟" باز شود. با احترام.
|
 |
| Hazarzbek Tajiashtun | 26.11.2025 | USA |  |
I take pleasure and privilege for being able to say the following: 1. Ukraine is in the process to become a buffer- state and as such please look for the process and outcome. Once upon a time Afghanistan was in that circumstance/ position for a long time. Then Afghanistan political and social structure engineered as such to be a buffer state. In Afghanistan Great Briton surpass and beat Russia by importing and installing political assets to function as being birth-based superior to all Afghans combined. The offspring of those still control social wisdom in Afghanistan - the last of the series have a root in Baghdad and British India.
2. Hasibullah is a proof that he is either indoctrinated to the point of no return or function on behalf of third party. Please pay attention to the uniform style of his/her writings as evidence.
|
 |
| نبیل عزیزی | 26.11.2025 | آلمان |  |
سلام و احترامات مجدد ! پیشنهاد من برای جلوگیری از بحثهای بینتیجه ظاهراً به مذاق برخی خوش نخورده و اکنون با دلایل بیاساس سعی در ادامهی آن دارند. من پیشنهاد خود را پس میگیرم؛ شما به بحثهای بسیار "عالمانه" و "منطقی" خود ادامه دهید. موفق باشید! با احترام
|
 |
| حسیب الله | 26.11.2025 | آلمان |  |
با تقدیم سلام مجدد به همه،
باز هم، در صبح وقت، دقایقی را جهت روشن ساختن اذهان سه هموطن ما که عبارت اند از جناب محترم احمدآریا، جناب محترم ایاز نوری و جناب محترم صحرائی، تخصیص دهم!
راه اندازی یک روش سالم اجتماعی این است، که من حسیب الله، یک شخصی که از روز تولدم تا به همین اکنون همین اسم را دارم، همین اسم در تذکره و پاسپورتم و شهادت نامهٔ های مکاتب ابتدائیه و عالی و پوهنتون ها نیز موجود است، نه به مستعار نویسی کدام نیازی داشته ام، نه به مستعار نویسی کدام نیازی دارم و نه هم در آینده به مستعار نویسی کدام احتیاجی پیدا خواهم کرد!
یعنی: نه من به اسم کدام "عبدالحسیب" چیزی نوشته ام، نه به اسم "سخی داد" نه به اسم "خدا داد" و نه هم به کدام اسمی مستعاری دیگری؛ یعنی من، حسیب الله، که اندک داشته های علمی ام را با شما شریک می کنم، چونکه صادقانه حرف و گپ دل خود را می نویسم، نه به مستعار نویسی نیاز داشته ام و نه به مستعار نویسی عادت و حاجت دارم؛ انشالله موضوع فهمیده شد؟
در ضمن بر اساس درخواست مکرر جناب احمد آریا و جناب ایاز نوری برایتان نوشتم که من بین سال های ۱۹۷۹م. الی ۱۹۸۹م. مصروف تحصیلات در کجا بوده ام، درست؟
در این حرف های من کدام غلطی وجود ندارد، زیرا اسم من از روز تولد تا به همین حالا، یعنی حسیب الله در همه اسناد تحصیلی ام درج است.
درست؟ پس هر گاه صحرائی و احمدآریا و ایاز نوری سطور بالائی را که در آن صداقت درج است، باید پرسید، که این چه نوع فقر دانش و فقر علم است که این سه هموطن مشوش الذهن ما را به سمت و سوی اتهامات بی جا و دروغپردازی می کشاند؟ احمد آریا، ایاز نوری و صحرائی باید در قدم اول باید سوانح خودشانرا به ما بصورت دقیق بیان کنند، مثلا جناب صحرائی، جناب احمدآریا و جناب ایاز نوری باید برای خوانندگان محترم بصورت دقیق توضیح و تشریح دارند که بین سال های ۱۹۷۹م الی ۱۹۸۹م. مصروف و مشغول چه بوده اند، که امروز هر سه شان با پشتیبانی های مضحک از همدیگر، بحث "سوانح، سوانح" را آغازشده اند! حالا آمدیم بالای بیوگرافی جناب محترم صحرائی، جناب محترم احمد آریا (که گهگاهی خودش را "احمد ولی" نیز نامیده است)، همچنان جناب محمد ایاز نوری، که از چند روز بدینسو "سوانح، سوانح" می گوید:
اولا، این سه هموطن عزیز ما باید بدانند، که میدیا ملی و یا رسانه های ملی به اصطلاح "سرچوک" نیست، که با قیل و قال و انواع مختلف بی ادبی حق و اجازهٔ وارد شدن به آنرا داشته باشند؛ به عبارت دیگر تحقیقات بیوگرافیکی که در زبان آلمانی به آن "Biografieforschung" می گویند، کدام چیزی منزوی از علم نیست، بلکه یک روش تحقیقاتی بین الرشتوئی است، که در دسپلین های مختلف علمی و یا در رشته های مختلف علمی به کار می رود! یعنی: ما بر اساس داشته های میتود های تحقیقات بیوگرافیکی، مشکل سوانح جناب احمد آریا، مشکل سوانح جناب ایاز نوری و مشکلات سوانح جناب صحرائی را بین سال های ۱۹۷۹م. الی ۱۹۸۹م. سراغیابی و حل می توانیم!
پس جنابان صحرائی، ایاز نوری و احمدآریا، لطف فرموده بصورت دقیق و واضح بگویند، که بین سال های ۱۹۷۹م الی ۱۹۸۹م این آقایان مصروف و مشغول چه کار های بوده اند؟
نوت: به همچو روش تحقیقاتی به زبان آلمانی "Biografieforschung" می گویند، که یک روش تحقیقاتی بین الرشتوی می باشد!
روز همه بخیر با تقدیم احترامات فائقه حسیب الله |
 |
| صحرائی | 26.11.2025 | کلیفورنیا |  |
جناب نبیل عزیری سلام!
با تأئید تذکرات جناب احمد آریا، خیلی دردآور هم بوده می تواند که شما و دوست تان آقای معروفی به گروپبندی ها و پیوند های محسوس شخصی و سیاسی و علاقمندی های فردی، اعتبار حقوقی می دهید. هر گاه حکم قضات به شهود، نیازمند باشد قبل از دعوت شاهد، بررسی می کنند که تا چه حد شاهد حرف سالم را واقف است و با صداقت انتقال می دهد. در عین حال قبل از اینکه به حرف شاهد گوش دهد، می پرسد که آیا کدام پیوند با شخص و یا حادثه که شهادت می دهد، وجود دارد و یا نه. اگر روابط فامیلی و خونی وجود داشت، می تواند در برابر سوالات قاضی خاموش بماند. بصورت عموم اینرا هم می پرسند که آیا شا هد می خواهد چیزی بگوید و یا نه. اگر می گوید، باید راست گوید "حسیب الله" شما همین صحرائی را تهدید کرد. نزد شما ارزش نداشت. در افکار سیاسی هر کس آنچه می گوید که خود فکر می کند. افراد شما نظیر "حسیب الله" و "الله محمد"، آنطوری که جناب احمد آریا نیز گفتند، یک نام دارند و چکش در دست بر فرق هرکس می کوبند. آیا هم نام کم است...؟ شما هم چنان از بحث علمی حرف می زنید. همه که با علم سروکار دارند، می دانند که علم چیست و چگونه فرا گرفته می شود. با احترام. صحرائی.
|
 |
| احمد آریا | 25.11.2025 | امریکا |  |
آقای نبیل عزیزی، با توجه به سیاست اتخاذ شده در مورد حذف مطالبم از پورتال شما، میخواهم در این پورتال محبوب نکته ای کوتاه و مهم را خدمت شما عرض کنم: شما نوشته اید که نویسنده تان، حسیب الله، را بیش از چهل سال است می شناسید و این نام معتبر است، مگر اینکه اگر نام دوم (تخلص) او را ذکر می کردید، اعتبار سخن تان بیشتر می شد. اما شما اعتراف کرده اید که «اهمیت ندارد چه کسی چه می گوید، اما آنچه گفته شده، معتبر است.» بنابراین، این نگرش و طرز تلقی نمیتواند زبان به نصیحت کسان بگشاید و از طرد «لجاجت ها و تنگ نظری ها و راه اندازی گفت و گوی علمی، اجتماعی یا سیاسی سالم و سازنده» سخنرانی کند. شما میتوانستید از مضرات لجاجت و تنگ نظری ها همزمان با دریافت کامنت هائی مملو از ترور شخصیت ها که توسط او و به آدرس شما میرسیدند، به دوست تان یادآوری کنید. اما متأسفانه، ترجیح دادید همه مطالب او را بدون کم و کاست منتشر کنید که این نشادهنده ضعف مدیریت و سیاست های دوپهلو و ناپایدار شما است.
|
 |
| محمد ایاز نوری | 25.11.2025 | هالند |  |
د واحد حیدري په توجه کې!
دغه اوږده پرپړه، چې تاسو له ډیرې بیکاري! زما د وروستی لیکنې، چې ما د افغان-جرمن سایت کې د شاغلي ن. جلیل زاد د مقالې باب لیکلې، د دغو مسایلو جوابونه ما پخواء ستا او ستا غوندې دوکتورانو ته لیکلي دي، او هغه تا لوستلي دي. دا چې ستا سترګو پردې نیولې او یا دانسته ورنه ځان تیروې؟
هغه ته پوی سه، او ستا ایمان او وجدان...
ان شاء الله مونږ به زر خپل الله تعالی ته د حساب لپاره حاضریږو.
|
 |
| ع و ح | 25.11.2025 | سدني |  |
جنبش چپ نوشته أفسر دوره سياه ح د خ در افغانستان،
این متن در ظاهر «نقد» حزب دموکراتیک خلق و رژیمهای ترهکی، امین، کارمل و نجیب است؛ اما در باطن، کوشش بسیار ناشیانهٔ یک افسر پیشین همان نظام است تا تمام مسئولیت جنایات ۱۳۵۷ تا ۱۳۷۱ را به گردن «رهبری حزب» بیندازد و خود را بهحیث یک تماشاچی بیگناه معرفی کند. چند نکتهٔ اساسی در نقد این نوشته و نویسندهٔ آن لازم است:
۱. فرار از مسئولیت فردی زیر نام «تحلیل سیاسی»
نویسنده بهطور مکرر از تعبیرهایی مثل «این قلم»، «رهبری حزب»، «باند امین»، «جناح پرچم» استفاده میکند، اما هیچجا صادقانه نمیگوید که خود او در کدام موقف نظامی یا حزبی بوده، کجا خدمت کرده، و در کدام عملیات سهم داشته است. این یک شگرد کلاسیک افسران و کادرهای سابق کمونیست است:
وقتی نوبت به امتیاز و رتبه و معاش و سفر خارجی میرسید، همهٔ شان «مجاهد کبیر سوسیالیسم» بودند؛
اما وقتی نوبت به حساب و پرسش تاریخی میرسد، یکباره «تماشاچی ناراضی» و «منتقد درونحزبی» میشوند.
در هر نظام استبدادی، مخصوصاً رژیمهای ۱۳۵۷–۱۳۷۱، جنایت فقط در سطح ترهکی و امین و کارمل و نجیب صورت نگرفت؛
این جنایت بدون امضای افسر، فرمانده کندک، مدیر امنیت، سارنوال، قاضی فرمایشی و «افسر باوجدانِ امروز-منتقدِ دیروز» ممکن نبود.
کسی که در آن سالها در ساختار اردو و حزب خدمت کرده، حق ندارد امروز خود را بهعنوان ناظر بیطرف جا بزند؛ او جزو ماشین سرکوب بوده، ولو در هر سطحی که بوده است.
۲. «ما فقط مأمور بودیم»؛ همان منطق محکومان نورنبرگ
در سرتاسر متن، نویسنده میکوشد بگوید:
«رهبری حزب اشتباه کرد، شوروی اشتباه کرد، خاندان نادری افغانستان را ضعیف نگهداشت – و ما بیچارهها فریب خوردیم.»
این دقیقاً همان منطق جنایتکاران جنگی در محاکم نورنبرگ بود:
«ما فقط اوامر بالا را اجرا میکردیم.»
اما هم در حقوق معاصر، هم در اخلاق اسلامی و هم در وجدان انسانی، «اطاعت کورکورانه از امر ظالمانه» خود جرم است، نه معذرت.
کسی که امر میگیرد مردم ملکی را بمباران کند و میکند؛
کسی که امر میگیرد مظنونین را بدون حکم محکمه به پلچرخی بفرستد و میفرستد؛کسی که در لوایای حزبی مردم را به زور به حزب میکشاند، گزارش میدهد، و از امتیاز وظیفه و رتبه استفاده میکند؛
بعد از ده ها سال نمیتواند با دو صفحه مقاله در «افغان جرمن» همه چیز را سر خود از شانه بیندازد و بگوید «اینها کار رهبری حزب بود.» هر اوامر ظالمانه، حداقل دو امضا داشت: یکی در بالا، یکی در پایین. نویسنده از امضای خودش هیچ نمیگوید.
۳. تناقض در متن: هم «ضرورت سقوط امین»، هم محکوم کردن همان مداخله
نویسنده از یک طرف مینویسد که «سقوط باند امین یک امر ضروری بود»، بعد میگوید شورویها میتوانستند بدون فرستادن عسکر، فقط امین را «محو» کنند! یعنی:
او اصل مداخلهٔ خارجی در تغییر رژیم را مشروع میداند،فقط با «طرز اجرا» مشکل دارد.
این خود نشان میدهد که مشکل او نه با اصل وابستگی به شوروی، بلکه با این است که این وابستگی چگونه مدیریت شد و به ضرر جناح و موقف خود او ختم گردید.
یک افسر که در متنِ جنگ سرد، اصولاً قبول دارد که قدرت خارجی حق دارد با عملیات مخفی، رئیسجمهور یک کشور را «محو» کند، آخرین کسی است که حق دارد امروز از «استقلال» و «منفعت ملی» حرف بزند.
۴. قربانیسازی مردم، تطهیر کادرها
در متن، چندین بار تأکید میشود که:
افغانستان «عمداً ضعیف نگهداشته شده بود» توسط خاندان نادری؛
مردم «فریب شعارهای عدالت» را خوردند؛
رهبری حزب «مانند بیماران روانی و سادیست» عمل کرد.
اما یک سؤال اساسی در تمام این نوشته بیجواب میماند:
شما خود در این میان کجا بودید؟
آیا در آن سالها شما معاش از همان دولت نمیگرفتید؟آیا از رتبه، لباس، امتیازات، کورسهای شوروی و کشورهای سوسیالیستی استفاده نمیکردید؟
آیا از امضای خود زیر اوامر عملیاتی و حزبی شرم ندارید؟
نمایش دادن رهبری حزب بهعنوان «چند دیوانهٔ قدرتطلب»، مردم بهعنوان «قربانی فریب»، و خودتان بهعنوان «تحلیلگر عاقل» یک توهین به حافظهٔ جمعی مردم افغانستان است. مردم ما بهخوبی میدانند که شبکهٔ سرکوب، صدها و هزارها افسر، خبرچی و کادر میانی داشت – نه فقط چهار نام مشهور در قصر.
۵. استفادهٔ ابزاری از دین و سنت برای سفیدکاری گذشته
در متن به «جامعهٔ شدید مذهبی»، «ملت معتقد به اسلام»، «نماز خواندن آدم خان» و «ملا عیسی» اشاره میشود تا نشان بدهد که گویا خودِ حزب هم از اول کاملاً ضد دین نبود و گویا مشکل بعداً از «رهبران سادیست» پیدا شد.
این هم فریب است و هم توهین به شعور مردم:
از روز اول کودتای ۷ ثور، ساختار نظام چنین طراحی شد که هر صدای مستقل – چه مذهبی، چه ملی، چه روشنفکری – باید یا خاموش میشد، یا به زندان میرفت، یا به قبر.
اینکه در کنگرهٔ موسس دو نفر ریشدار یا ملانما هم حضور داشتند، نه ماهیت حزب را اسلامی میساخت و نه جرم آن را کم میکرد.
نویسنده با تأکید بر «مذهبی بودن جامعه» و «سوءاستفاده از کمونیزم توسط رهبران» عملاً میخواهد بگوید:
«ما افسران و کادرهای پایین، انسانهای بیگناه و دینداری بودیم که رهبران ما راه را گم کردند.»
تاریخ و خون قربانیان اما این روایت را قبول نمیکند.
۶. مسئولیت ۱۳۵۷ تا ۱۳۷۱ فقط بر دوش «کمونیستها» نیست – اما شما در همان بخش شریک مستقیم هستید
اما این واقعیت، مسئولیت او و همفکرانش را در سالهای ۱۳۵۷ تا ۱۳۷۱ کم نمیکند، بلکه فقط ثابت میکند که:
از کودتای ۷ ثور تا سقوط کابل در ۱۳۷۱، یک زنجیرهٔ جنایت و خیانت وجود دارد؛
در این زنجیره، حزب شما شریک است؛
و شما – بهحیث افسر اردو در رژیم کمونیستی – حلقهٔ مهم این زنجیره بودهاید، نه ناظر بیرونی.
اگر امروز واقعاً دنبال «حساب تاریخی» و «عدالت» هستید، قدم اول این است که:
بهجای نوشتن مقالات پر از «این قلم» و «رهبری حزب»، با صراحت بنویسید:
در کدام قطعه و سمت خدمت کردهاید،در کدام عملیات سهم داشتید،کدام اوامر را اجرا کردید،از کدام اعمال امروز پشیمان و شرمندهاید،
و از خانوادههای قربانیان طلب بخشش کنید.
تا زمانی که این صداقت وجود نداشته باشد، هر مقالهٔ طولانی شما فقط یک چیز است:
تلاش برای تبرئهٔ خود و انتقال تمام گناهها به مردگان و غایبان.
تاریخ افغانستان، و مخصوصاً خون زندانیان پلچرخی، این نوع سفیدکاری دیرهنگام را نه میبخشد و نه فراموش می كند
|
 |
| نبیل عزیزی | 25.11.2025 | آلمان |  |
وای به حال ما مردمی که به جای رسیدگی به مسائل اساسی، از زمین و آسمان سخن میگوییم و حالا بر سر هویت یک فرد، به جان یکدیگر افتادهایم. در اصول حقوقی، اگر دو یا سه نفر شاهدی دهند، آن شاهدی معتبر شمرده میشود؛ اما ما بهجای اعتماد به دوستان، با نامهای مستعار و زیر سؤال بردن هویت دیگران مشغول شدهایم. تا زمانی که چنین لجاجتها و تنگنظریها در میان ما باشد، بهبود اوضاع کشور ناممکن است.
بیایید بهجای این بحثهای بیهوده، یک گفتوگوی علمی، اجتماعی یا سیاسی سالم و سازنده راهاندازی کنیم. همچنین از مدیریت محترم سایت تقاضا دارم که این ماجرای بینتیجه و خستهکننده را خاتمه دهد.
|
 |
| صحرائی | 24.11.2025 | کلیفورنیا |  |
هموطنان گرامی!
اینجانب در یونورستی دهلی و در نیویارک درس خوانده ام. آقای حسیب الله خان اگر از نام مستعار کار می گیرد عیب نیست. اما وقتی اخطار می دهد، خودش را زیر سوال می برد. نزد او «حمله» بهترین «دفاع» است. اگر نام خودش می بود، باید حمله وری را عیب می دانست. شخص مساعد به تبادل نظر نییست. وقتی انسان کسی را نشناسد، «کانفلیکت» از کجا بوجود می آید. او می خواهد که «کانفلیک» هیچ را با صحرائی تصفیه کند. از صحرائی خواسته است، تا از هیچ چیزی بسازد. در همچو پروژه، نمی خواهم با وی همدست شوم. بعد ازین اخطاریه مجبور خاموش باشم. والسلام. صحرائی.
|
 |
| عاشق الله | 24.11.2025 | کابل |  |
نجیب الله ای فتنه، تو از کجا تو سر کشیدی که با این سؤال هایت آتش بر افروختی خداوند در قهر و غضبش گرفتارت کند که با فتنه گری، مردم را به جان هم میاندازی
معذرت اگر اندکی شعرم بی وزن و قافیه باشد، چون در هوای آزاد تازه به شعر گفتن شروع کرده ام.
تشکر
|
 |
| صحرائی | 24.11.2025 | کلیفورنیا |  |
جناب حسیب الله خان!
نخست سلام. این تبصره و تحلیل شما از شما تصویر وحشتناکی فرستاده است. شما با ارواح مرده ها مکالمه می توانید. خدایا خیر! والسلام. صحرائی.
|
 |
| نجیب الله | 24.11.2025 | india |  |
در حیرتم که جناب استاد معروفی، همکار محترم اریانا افغانستان انلاین، درمورد صدها ناسزا و فحش و اهانت داود مومند علیه استاد خلیلی مرحوم، سکوت اختیار کرد اما در تبیین، هویت پنهان حسیب الله،اینهمه اشتیاق و آزمندی دارد!در حیرتم که علاقهء انجنیر معروفی به شاعر شهیر، خلیلی،ظاهرا از نوع ، تعارف وتظاهر بوده است!
|
 |
| نجیب الله | 24.11.2025 | india |  |
برای اینجانب، پس از خواندن کامنت های کوتاه شاغلی دپلوم انجنیر معروفی، این نکته، بصورت یک « معما» در آمد که شاغلی انجنیر صاحب معروفی ، بخاطرکشف زوایای پنهان حسیب الله خان اینهمه ،خود را به آب و آتش زد، اما در برابر هزار و یک دشنام وناسزای شاغلی داود مومند، به آدرس استاد خلیلی، شاعر معروف ،فقط خاموشی و سکوت، پیشه کرد!، در همانحال که سالهای متمادی از فضایل استاد خلیلی، سخن می گفت و اسم این شاعر را به آب زمزم می شست!
|
 |
| احمد آریا | 23.11.2025 | امریکا |  |
دوستان گرامی، مسؤولان محترم آریانا افغانستان آنلاین، به نظر میرسد لجن پراکنیهای «حسیب الله» نام بی پایان است. من، همانند بسیاری دیگر، نه او را میشناختم و نه از طرفداران تبصره های او بوده ام. اما او بود که برای نخستین بار پس از تاختن های یک مشت هواخواهان رژیم طالبانی در آن وبسایت بر من و نامم حمله کرد. دلیل این امر روشن است: او و آن دیگران خود را قطب مقابل با افکار، تبصره ها و مقالات من در نکوهش آن پدیده وارداتی سیاسی- نظامی در افغانستان تشخیص داده بودند. این فرد، که تاکنون برای همگان ناشناخته باقی مانده است، تنها به این بسنده نکرد و حتی در قالب اسامی جعلی مانند «سخی داد» از کابل، به تفتیش و معنایابی نام این قلم پرداخت و اهانت صریحی به آن وارد ساخت. سپس، با استفاده از نام «حسیب الله»، به پاسخگویی در قبال سؤالات ساختگی سخی داد پرداخت. دوستان، من هنوز بر این باورم که با توجه به سطح بینش این فرد، او هنوز قادر به درک مطالبی که هم اکنون مینویسم، نیست. برای اثبات این ادعا، لطفاً به کامنت ها، یا بهتر بگویم، به اهانت های کوچه بازاری و توهین های دیروز او در پاسخ به کامنت های این قلم و جناب محترم محمد ایاز نوری مراجعه کنید. در هر حال، در نهایت، مدت ها پیش در یک کامنت مفصل به او نوشته بودم: «چرا با هویت جعلی و نام «حسیب الله»، که نام اصلیت نیست، در رسانه ها ظاهر میشوی؟ آیا یکی از دلایل آن ترس است که مردم واقعاً بدانند تو از هواداران «قصاب کابل» هستی؟ زیرا در جامعه ای که زندگی میکنی، تنها جنایتکاران و تروریست ها با هویت های مخفی زندگی میکنند چه اجباری تو را به این کار وادار میکند؟ یکی از نوشته های تو، در دفاع از گلبدین حکمتیار،( به مقاله ای از عبدالحسیب حکیم ، نه حکیمی که او هدفمندانه آن را «حکیمی» مینویسد، در ستون نویسندگان افغان-جرمن مراجعه شود.) به بازگشت گلبدین به افغانستان اشاره کرده ای، که حاوی این عبارات تهوع آور است: (لطفاً به مقاله ای از دست عبدالحسیب حکیم در افغان-جرمن مراجعه کنید.) تذکر مجدد و باقیمانده این داستان، به نظر من، بسیار خسته کننده است؛ و به گفته آقای محمد ایاز نوری، «ضیاع وقت است». من نمیخواهم در اینجا با ذکر مجدد همه مطالب، چه درباره گذشته و چه درباره حال، سرگرمی دیگری برای حسیب الله نام، که به قول خودش از بدو تولد با همان نام شناخته میشود و هیچ ارتباطی با مفتی عبدالحکیم ندارد، ایجاد کنم. در حالی که او، که برای معرفی خود، آن هم از طرف خودش، جایزه تعیین کرده است، تنها توانسته است تاکنون یکی دو تن از دوستان معدود خود را، که در تبلیغ و ترویج باب الال ها و اهانت های صریح، ناحق و حقیرانه او نقش داشته اند، تشویق کند تا در نقش جایزه بگیران حاضر شوند و ادعا کنند که در چهل سال گذشته، او را با همان نام خانگی (نام فاقد تخلص) میشناسند؛ و این نه تنها ادعایی است که نمیتواند قانع کننده و کافی باشد، بلکه در واقع، یادآور یک ضرب المثل رایج است. این قلم، در صورت اثبات اینکه حسیب الله واقعاً عبدالحسیب حکیم نیست، حاضر است اعتراف کند که اشتباه کرده است؛ اما هرگز از فردی که اهانت به دیگران و چرندنویسی، بخشی از فعالیت های روزمره و دستوری او را تشکیل میدهد، عذرخواهی نخواهد کرد. این فرد مجهول الهویت باید، در وهله اول، به صورت رسمی و علنی، از کسانی که بی جهت و بر اساس دستورات آنها با عناوین گوناگون اهانت کرده است، عذرخواهی کند. و این به هیچوجه پایان سخن های من نیست. با احترام احمد آریا
|
 |
| حسیب الله | 23.11.2025 | آلمان |  |
جناب صحرائی!
نخست خدمت تان این موضوع را برسانم، که من مولف هیچ یکی از کتاب های خاندگی، خانگی و کتاب های را که شما می شناسید و یا نام آنها را شنیده اید، نیستم، خلاصه اینکه من تا اکنون مولف کدام کتابی نبوده ام؛ اما سوال این است، که جناب صحرائی را پرابلم اصلی چیست، که به اصطلاح "عقرب گونه" و یا "عقرب سا" به هموطنان خودش؟ به ناحق و بدون کدام دلیل "نیش می زند" ؟
جناب صحرائی، قسمیکه می بینید، در قسمت "حل کنفلیکت" و یا در قسمت "تقلیل بخشیدن به یک کنفلیکت" به اصطلاح "کم بدک نیست؛ اگر شما لطف فرموده "کنفلیکت شخصی" و یا "کنفلیکت ذهنی" تانرا در اینجا بازگو نمائید، خارج از احتمال نیست، که در قسمت مرفوع ساختن تکلیف "شخصی" و یا رفع "کنفلیکت ذهنی" جناب شما، کدام کاری مثمری را برای جناب شما انجام بدهم.
نوت: جناب صحرائی، لطفا در آینده متوجهٔ اظهارات تان در مقابل من باشید، ورنه باید من شما را متوجه "یاوه سرائی های تان" نمایم. با احترام
حسیب الله
|
 |
| صحرائی | 23.11.2025 | کلیفورنیا |  |
جناب محترم معروفی سلام!
دیدار شما با افرادی که خود آنها را شفاهی برای شما معرفی، کنند بر حسب کدام مدارک ثبوت می توانید ثابت کنید که این همان "افراد" اند که شما و ما نوشته های آنان را خوانده ایم. ما و شما هیچ مرجع نیستیم که از روی "دی ان ای" و سائر میتودهای علمی - تخنیکی قابل باور، برای ما تثبیت شده بتواند. آیا ازین میدیا تلاش رسیدن بقدرت هدف است و یا تبادلۀ نظرات. یک "کریمی" مولف کتاب، در بارۀ "اوساما بن لادن" است که با استفاده از تصویر ماهی مدعی شده است که گویا مرده در "بحر" انداخته شده و طعمۀ ماهی شده است. ما چه بدانیم که همین "حسیب الله" کریمی مولف نباشد و یا پسر آن شخص. آیا برای شما این هردو کدام سند رسمی نشان داده اند؟ اگر نشان داده باشند، شما را در چه مناسبت و موقف قبول کرده اند. حقیقت اینست که این هر دو مطالبی را با تکرار اسمای مخالفین نظرات خود که مملو از اتهامات مکرر می باشد نشر می کنند که فقط یک هدف هم در کار آنها می تواند درک شود و آن اینکه کمپیوتر های امنیتی، در بارۀ حریفان آنها کلمات منفی و اتهام آمیز را ثبت بتوانند و ازین طریق خطری را در برابر فعالیت و امنیت افراد ایجاد کنند. مگر کم دیده شده است که در رابطه با هر موضوع، تذکرات بی جا و "خنثی" کننده را بیشتر همین دو؛ نشر می کنند. کی می داند که خود آنان ناشرین مستقیم، نباشند. والسلا صحرائی.
|
 |
| خلیل الله معروفی | 23.11.2025 | جرمنی |  |
کامنت ذیل همین امروز در مناظرات پورتال "افغان ــ جرمن ــ آنلاین" به نشر سپرده شده است: «اسم: قیس کبیر محل سکونت: المان تاریخ: 23.11.2025 با تصدق از عزیز صاحب عزیز، برخلاف آقای «الله محمد» خان، محترم «حسیب الله کریمی» شخص مستعار نویس نیست. شخص خودم دوبار با ایشان در شهر «بن» المان دیدار کرده ام. ...»
|
 |
| خلیل الله معروفی | 23.11.2025 | جرمنی |  |
این کامنت در صفحۀ ۲۱ نومبر ۲۰۲۵ مناظرات پورتال "افغان ــ جرمن ــ آنلاین" نشر شده بود: «اسم: نبیل عزیزی محل سکونت: آلمان تاریخ: 21.11.2025 به اجارۀ بزرگواران برای جلوگیری از هرگونه سوءِ تفاهم و ادامۀ بحثهای غیرضروری، اینکه اگر حرف من برای شما معتبر است، نویسندۀ پرکار و عزیز ما همان حسیبالله جان را بیش از چهل سال است که او را با همین نام میشناسم. باورکردنی نیست که ایشان در جمع دوستان با نام مستعار حاضر شده باشند. از سوی دیگر، برای من مهمتر از اینکه «چه کسی» سخن میگوید، این است که «چه میگوید». امیدوارم این یادداشت، دوستانه تلقی گردد.»
|
 |
| حسیب الله | 23.11.2025 | آلمان |  |
موضوع: کنفلیکت جناب محترم احمدآریا و جناب محترم محمد ایاز نوري با من
قسمیکه هموطنان محترم ما میتوانند از ورای پیام های نامتعادل و مکرر و متواتر جناب احمدآریا و جناب ایاز نوری به مشاهده بگیرند، از چند روزی بدینسو از جانب این دو هموطن ما، چیز های زشت و نازیبای به آدرس من، در همین صفحه به نشر می رسد، مثلا: جناب احمد آریا در پیام اخیرش در این صفحه (مورخهٔ بیست و یکم نومبر ۲۰۲۵م.) در ارتباط با من به ناحق عبارت نامتعادل و نامانوس "خضوع تملقات" را بکار می برد، در عین حالیکه جناب احمدآریا در این پیام اش، اینبار خودش را از "خویشاندوان قوم محترم ځدران" معرفی می کند، در ارتباط با من عبارت "خضوع تملقات" را بی جا، پیوند می دهد. در ضمن، جناب احمدآریا در همین پیام مورخهٔ بیست و یکم نومبر خودش، نه تنها اینکه به مقابل من این بی نزاکتی خودش را هویدا می کند، که عبارت "خضوع تملقات" را مورد سو استفادهٔ قرار می دهد، بلکه با بی احترامی تمام، به خودش اجازه می دهد، که حتی، "میزان خرد و شرافت" تمامی خوانندگان و نویسندگان محترم این پورتال را مورد سوال اش ببرد. آیا بی ادبی جناب احمدآریا در همین پیام بیست ویکم نومبر وی به مشاهده نمی رسد؟ به نظر من پاسخ سوال بالائی مثبت است. همچنان جناب محمد ایاز نوری، که فکر می کند، هر وقتی که او و دوست اش احمدآریا، هر وقتی که خواسته باشند، می توانند به اصطلاح "یک قطعه عکس و یا به گفتهٔ جناب ایاز نوری، یک فوتوی مرا در بکسک های جیبی شان داشته می توانند"، ادعای غلط و بی جا دارد، که می گوید، "یک عکس این شخص را کسی ندیده است؛ در حالیکه عکس من را حتما زیاد اشخاصی دیده اند و خود من را به شکل زنده ولایف نیز، بدون مبالغه که به هزاران نفر دیده اند. اینکه جناب احمدهریا و یا جناب ایاز نوری عکس مرا و یا خود مرا ندیده اند، به این معنی نیست و بوده نمی تواند، که دیگری نیز عکس مرا ندیده باشد، یا خود مرا ندیده باشد. من نمیدانم که این چه منطقی است، که جناب احمدهریا و جناب ایاز نوری به آن دچار و گرفتار گردیده اند؟ جالب این است، که جناب احمدآریا که جناب ایاز نوری را به این عمل نامتعادل اش تشویق و ترغیب می کند، موفقت اش را نیز بر هر اظهار نامتعادل جناب ایاز نوری اعلان می دارد؛ کدام ایاز نوری؟ همان ایاز نوري که هنوز معنی و تعریف کلمهٔ "فیلسوف" را نمی داند، جهت دلخوشی رفیق مبارز اش کلمهٔ "فیلسوف" را بکار می برد و رفیق مبارز نابکار وی نیز، به جواب وی و تشویق وی در این راهٔ غلط، موافقت خود اش را ابراز میدارد. بدون شک که این گفتهٔ میتواند درست باشد، که گفته اند، که "ستوده جاهلان هم جاهلان اند". جناب ایاز نوری نخست باید بیآموزد که "فیلسوف" چه معنی می دهد، بعدش بخواند و بخواند و بخواند، تا آنکه نخست بداند که آیا همین شخصی را که او به حیث "یک فیلسوف اروپائی" به رفیق مبارز اش جناب احمدهریا معرفی می کند، در ضمن دل جناب آریا را در آن قارهٔ دیگر خوش می سازد، که گویا یک "فیلسوف اروپائی" را به وی معرفی کرده است، ، آیا این شخص محترم، یعنی "کارل یونگ" واقعا یک فیلسوف" بوده است، یا خیر؟ پاسخ در این رابطه این است که نخست باید جناب ایاز نوری فرق و تفاوت میان "فیلسوف" و یک عالم علم روانشناسی را بداند، بعدش سخن از "فیلسوف" و یا سخن از یک "عالم علم روانشناسی" زده، نقل و قولی او را مورد استفاده قرار دهد: یعنی که کار گوستاو یونگ یک فیلسوف نبود، بلکه وی یک عالم محترم و بزرگ علم روانشناسی بوده است، نه یک فیلسوف! بدون شک که من نمیتوانیم هروقت جناب احمد آریا و یا هر وقت جناب ایاز نوری مایل به آموختن باشند، با جمله تنگ نظری و مدعیات کاملا بی پایه و بی اساس که آنها دارند، در ضمن با پشتارهٔ از ادعا های بی جا و بی اساس و اتهامات بی جائی که این دو شخص دارند، و در ضمن خارج از دایره ادب بساط مناظره و مباحثه و گفتگو را با چنین اشخاص پهن کنم، زیرا همچو کاری من را، نه تنها اینکه در نزد خودم، بلکه در نزد دیگر اشخاص محترمی نیز، خرد و کوچک خواهد کرد. اما در اینجا فقط همین قدر می گوئم، که مدعیات جناب احمد آریا و جناب ایاز نوری باید همه مستند، علمی و بر پایه واقعیات استوار باشند، در غیر صورت گفته ها و نوشته های آندو که هر گاه بیهوده و بی اساس باشند، نزد اهل ادب و همچنان در بحث های علمی و اکادمیک، هیچ ارزشی را کسب نمی کنند!
بطور مثال، زمانیکه جناب ایاز نوری و یا رفیق مبارز وی جناب احمد آریا از اصطلاحات "سوانح" و "شهرت" استفاده می کنند، باید نخست بار معنائی این کلمات را بدانند و بعدش آن کلمات را استفاده کنند! مثلا، آیا جناب احمد آریا میداند که در برخی از رسانه های جمعی به چه نامی، یعنی تحت چه اسمی "شهرت" دارد؟ و یا زمانیکه جناب ایاز نوری، سوانح، سوانح می گوید، آیا میداند، که "سوانح" چه معنی میدهد؟ خوب من در اینجا قسمتی از سوانح واقعی خود را صادقانه می نویسم، که بطور مثال، از ایام نوجوانی در سال ۱۹۷۹م. به آلمان مهاجر شده ام، پس از ختم مکتب و اخذ بکلوریای آلمانی از سال ۱۹۸۱م. الی اواخر ۱۹۸۵م. در پوهنتون هنر های زیبای شهر هامبورگ آلمان مصروف و مشغول تحصیلات عالی، در همان رشتهٔ مورد علاقهٔ خود بوده آم. پوهنتونی که در شهر هامبورگ در آن بوده ام، اسم آن پوهنتون است: Hochschule für bildende Künste آدرس آن پوهنتون است Lerchenfeld 2 در شهر هامبورگ Hamburg 22081, اسنادی هم دارم، که این واقعیت را اثبات می کند؛ بعدش نیز از سال ۱۹۸۵م. الی ۱۹۸۹م در شهر کلن آلمان در پوهنتون دیگری به تحصیلات پرداخته ام، که اسنادش هم موجود است، بعدش نیز به همین منوال، یعنی من میتوانم که سوانح خود را با سر بلند و افتخار، بدون کدام "ترس و شرمندگی" به همه نشان بدهم؛ اما حالا لطف فرمایند، هر یک جناب ایاز نوری و جناب احمدآریا بصورت دقیق توضیح بدهند، با این همه قیل و قالی که در ارتباط سوانح و شهرت در راه انداخته اند، آنها در این مدت مصروف و مشغول چه بوده اند؟
جناب ایاز نوری، شما از سال ۱۹۷۹م. الی سال ۱۹۸۹م. مصروف و مشغول چه کار های بوده اید، لطفا بصورت دقیق و بسته وار، اما صرف و فقط همین مدت زمان سال های ۱۹۷۹م الی ۱۹۸۹م. را تشریح و توضیح بدهید، که در این مدت چه کرده اید؟ درست؟ نوت: اما لطفا در ارتباط کارکرد های تان بین سال های ۱۹۷۹م. الی ۱۹۸۹م. بصورت دقیق و فارغ از هر نوع حاشیه پردازی توضیح بدهید! بحث تا حل این کنفلیکت ادامه دارد با تقدیم احترامات فائقه حسیب الله |
 |
| پاچا | 23.11.2025 | کلیفورنیا امریکا |  |
مسعود کی بود؟ کتاب عنوانی فوق که توسط تاریخدان شهیر افغانستان ښاغلی محترم داکتر صاحب میرعبدالرحیم عزیز نوشته شده، پرده را ازخیانتهای بیشمارو کارنامه های خاینانه خاین ملی مسعود و ربانی مکار و حیله ګر با اسناد مؤثق اشکار ساخته است. ښاغلی عزیز در مورد قرارداد خاینانه ربانی ونواز شریف صدراعظم پاکستان در مورد تحویل تمام اسلحه ثقیله وخفیفه افغانستان به دولت پاکستان با اسناد مؤثق سخن ګفته، که درعکس هردو چهره کثیف و منفور دیده میشوند، یعنی ربانی مکاروطنفروش ونوازشریف صدراعظم پاکستان، چتلستان ویا هم پنجابستان. برای معلومات بیشتر و ثقه به صفحه ( ۲۸) کتاب مذکور تحت عنوان بغلی (فشرده پرتوکول را اینجا بخوانید:) مراجعه کنید که بتاریخ ۷جولای ۱۹۹۲ در اسلام اباد – پاکستان بین خاین ربانی ونوازشریف صدراعظم پنجابی پاکستان امضا شده بود. کتاب عنوان فوق " مسعود کی بود ؟" به خواهش من توسط یک تیلیفون از محترم داکترصاحب مفت ورایګان دریافت کردم، خانه محترم عزیزاباد وبچه برخوردار، ممنون احسانشان استم. اګر بیاد خوانندګان محترم باشد در ده (1970 ) از رادیو کابل در مورد بعضی ویتامین اشتهارات تجارتی بنشر سپرده میشد " که میګفت هر قطره آن یعنی نیرو "، لذا میتوان گفت که هر جمله وهر پاراګراف کتاب فوق الذکر با اسناد مؤثق ومستند استواراست، یعنی به خواندن هر جمله وپاراګراف خواننده را به این وادارمیکند که انزجار ونفرت خویش در برابراین دووطنفروش وغداروطرفداران کویلابی وجوګی شان اظهار ونفرین بفرستد. وهمچنان خیانت وجنایاتیکه که این دو خاین ملی دربرابر خاک و مردم افغانستان مرتکب شده اند هیچ قابل بخشش نیست. توصیه من به شما خوانندګان محترم این است که کتاب فوق را بدست اورده واز خیانتهای خاین مسعود وربانی مکار وحیله ګر باخبر شوید. برای معلومات بیشتر وناب لطفآ لینک ذیل را کلیک و از حقایق باخبر شوید. :https://www.facebook.com/61578845621120/videos/3351009995057670/?fs=e&d=n&mibextid=wwXIfr&fs=e از جانب دیگردر لینک ذیل رازق مامون نا میمون اظهار میدارد که یک کتاب ویا کتابچه ویا کتاب واری توسط میرعبدالعزیز نوشته شده که مسعود کی است؟ نامیمون لندغر اوباش ونسل شینګری میګوید که سابقه این ادم یعنی داکتر صاحب عزیزمعلوم نیست، مامون نامیمون ګفته که منابع اش تحریف شده است.نامیمون ګفته که این بنام مسعود نوشته شده، نمیدانم که چطور به این کار دست زده؟ نمیدانم که این مامون نامیمون به کدام اسناد از خاین ملی مسعود وربانی مکار وحیله ګر دفاع میکند. به رازق نامیمون کویلابی واولاد جوګی مهاجر کویلاب وبخارا باید ګفته شود که تو وطنفروش و نمک حرام به کدام اسناد جنایات، وطنفروشی، جاسوسی مسعود وربانی را که به ممالک اجانب ودشمن افغانستان کرده بود دفاع میکنی. سخنان سخیفانه رازق مامون نامیمون به آن میماند که یک شخص ابله از روز روشن افتابی مطلق انکاری وبګوید که شب است. من(پاچا ) کتاب اقای عزیز را که تا یک حد خواندیم، در هر صفحه ریفرنسهای ژورنالستهای مشهور جهان واضح نوشته شده، هر کس میتواند انرا ګوګل ( Google)واز حقایق اګاهی حاصل کند. ای نامیمون، به الفاظ ساده وبه اصطلاح کردکی برایت میګویم. هوشیاران ګفته اند. ( اګر خدا، پیامبروقران کسی رابزند بخشیده میشود، ولی اګر تاریخ کسی را بذند هیچوخت بخشیده نمیشود)، مثال عمده ان اشخاص مانند هتلر،لینن،ستالین،چنګیزخان، دراکولای رومانیا، فرعونان مصروغیره، اگر متوجه شده باشید این نامها را والدین بالای اطفال خود نمیگذارد چرا که انها در تاریخ بنسبت ظلمهایکه بالای مردم کرده دراذهان مردم وتاریخ ذده شده اند. ايکاش ربانى غيرت ميداشت، حيف جامعه الازهر. این عنوان نوشته من است که بتاریخ 4 جولای 2009 در تمام ویبسایدها به نشر رسیده. یک دوست من بنام مموزی که پدرش رییس معارف در ولایت بدخشان بود به من در شهر بن المان در مورد ربانی چنین ګفت: ( ربانی با من در لیسه فیض اباد همصنفی بود،وضعیت اقتصادی فامیل ربانی بسیار کمزور بود، ربانی بعد از رخصت شدن مکتب در کوچه های شهر فیض اباد ماست ودوغ میفروخت). اغای مموزی اصلا از ولایت وردګ بود و عضو ریاست تفتیش در وزارت معارف افغانستان بود. لطفا مضمون من (پاچا) رابخوانید واز حقایق در مورد ربانی با خبر شوید. از جانب دیګر درمورد اخلاق ربانی اګر ګفته شود که در ایامی جوان نلغه و به اصطلاح بچه شیر ماهی بود به چنګ ایشانهای مزار افتید، ایشانهای مزار در بد اخلاقی شهرت ذیاد دارد، شما خودتان میدانید که قصه دربین ربانی نلغه وشیرماهی و ایشانهای مزارچه بوده باشد. از تفصیل بیشتر صرفنظر میکنم. لطفا به ویدیو ها گوش داده واز حقایق باخبر شوید. یک شاعر اردو زبان چه خوب ګفته. سچای چپ نہ ہی سکتی بناوٹ کے اصولو سے خوشبو آ نھی سکتی کبھی کاغذ کہ پہولوں سے یعنی حقیقت هیچوخت به ساختکاری پت یا مستور شده نمیتواند از ګلهای کاغذی هیچوخت خوشبو نمیاید. لطفا ویدیو را دیده و شنیده قضاوت کنید.
https://fb.watch/Dsqn6GX-Vq/?mibextid=wwXIfr&fs=e
با عرض حرمت
|
 |
| حسیب الله | 23.11.2025 | آلمان |  |
به هموطن عزیز ما جناب محترم صحرائی، سلام من نیز تقدیم است. به نظر من جالب به مشاهده میرسد، که جناب محترم صحرائی، فراتر از خویشاوندی بیولوژیکی، یعنی فارغ از نسبت فامیلی، نوعی "خویشاوندی معنوی" جناب ایشان را، که پیغام پیوند عمیق و دوستانهٔ شبیه به رابطهٔ خواهری و برادری را در بغل دارد، با یک پیوند عاطفی نسبت به من ابراز و اظهار فرموند اند، که نمایانگر احساسات پاک شان نیز بوده می تواند.
نوت: بدون شک که این همبستگی و اعتماد جناب محترم صحرائی را قابل ستایش میپندارم؛ اما با آن هم در این نصف شب، این "برادخواندگی نا به هنگام" جناب محترم صحرائی، من را اندکی "چرتی" ساخته است.
با تقدیم احترامات فائقه حسیب الله |
 |
| صحرائی | 22.11.2025 | کلیفورنیا |  |
جناب احمد فواد ارسلا!
شما خوش باشید. از زمانی که شما از رژیم های سابق انتقادات خود تانرا ابراز داشته اید، از دیگران و منجمله از اشرف غنی "آواره"سحت انتقاد کرده اید که واقعاً نه فتوا صادر می کند و نه راه حل زا نشان می دهد. این هم خوب است که شما او را مرجع راه حل شناخته اید و از او راه حل طلب می کنید، خوب و مفید بوده است، که راه خل های خود تانرا برای آیندۀ دشوار تر نگهداشته اید. اخیراً به یاری نظرات داکتر صاجب تره کی که مجاهدین طالبان را در بارۀ بی خطر بودن سلاح "ذروی" پاکستان مطلع ساخته است، برای ملا هبت الله چنان روحیه بخشید تا بر ضد کفار هوشداری ها و اخطاریه های نوینی را صادر کند. نتیجه آن شد که سیاستمداران و حتی پادشاه عیسوی انگلیس نیز از بیم زیاد، نخست به ادای مراسم حج به مکه معظمه رفته و مسلمان شده است. بعد از انتخابات نیویارک که یک مسلمان مهاجر شهردار شده است، در کلیفورنیا که ما بسر می بریم، از برکت وجود برادر عمر خطاب، هر روزه هزاران امریکائی به دین اسلام رو می آورند و از او سی دی های قرآن شریف خریداری می کنند. این بود اثرات تحلیل های شما و جناب داکتر تره کی. به براد حسیب الله خان هم سلام تقدیم است. با احترام. صحرائی.
|
 |
| احمد فواد ارسلا | 22.11.2025 | امریکا |  |
من به نبوغ محترم احمد آریا در کشف عالمانه شان از مقاصد مقاله اینجانب احترام میگذارم. مطمئن هستم که خوانندگان در مورد موضوعات مطرح قضاوت واقعبینانه خواهند کرد.
|
 |
| احمد آریا | 22.11.2025 | امریکا |  |
برادر محترم، جناب محمد ایاز نوری، از پیام محترمانه و لطفتان نهایت سپاسگزارم. یقیناً تسلط کامل بر زبان پشتو در سطح نوشتاری و ادبیات غنی آن برای من چالشبرانگیز است، و به همین دلیل از هر گونه کوتاهی در کامنت های خود به این زبان معذرت میخواهم. باید ذکر کنم که اگرچه از نگاه سمتی به جنوب افغانستان تعلق دارم و خویشانم حتی تا «ځدران» پراکنده اند، اما به دلیل زندگی در محیط دری زبان، جایی در آنجا به مکتب رفتم و تحصیل کردم. تملک بر زبان پشتو برایم تنها در سطح محاوره است، نه در سطح نوشتار و ادبیات غنی این زبان. باز هم از حسن نظر و توجه شما تشکر میکنم. و اما در مورد شهرت و هویت شخص مورد نظر با شما کاملاً موافق هستم. طوری که پیداست این فرد دوست دارد سری در بین سرها محسوب شود، اما اینکه به کدام عنوان و تحت چه شرایطی، محتملاً برایش کم اهمیت است. اما آنچه مایه تعجب است، این است که برخی او را بی توجه به میزان سواد و باورهایش، بلکه بیشتر به دلیل خضوع تملقاتش نسبت به خویش و حملات توهین آمیز غرض آلودش به افراد، دانشمند و مبصر خطاب میکنند، که نه تنها مضحک است و او را مغرورتر تر ساخته است، بلکه نمودار میزان خرد و شرافت خود این افراد است.
شما شاد و سلامت باشید. آریا
|
 |
| حسیب الله | 22.11.2025 | آلمان |  |
با تقدیم سلام و احترامات قلبی به همه، خدمت اهل ادب و دوستداران شعر و علاقه مندان اشعار بیدل، یکی از غزلیات زیبا و رسای وی را تقدیم میدارم:
دل چو آزاد از تعلق شد، منور می شود قطره ای کز موج دامن چید، گوهر می شود
ای که از لطف حقیقت آگهی، خاموش باش!
یک سخن هم کز دو لب خیزد، مکرر می شود
در خموشی بس حلاوت هاست، از نی کن قیاس
چون نوا در دل گره گردید، شکر می شود
عیبجو، گر لاف بینش میزند آئینه وار
تیرباران زبان طعن جوهر می شود
سجدهٔ سنگیندلان، آئینهٔ نامحرمی ست
میل آهن، گر دوتا شد، حلقهٔ در می شود
تا گهر دارد صدف، از شور دریا غافل است آب در گوشی، کسی، چون جا کند، کر می شود
گاو و خر، از آگهی، انسان نخواهد گشت، لیک:
آدمی گر اندکی غفلت کند، خر می شود
غیر عزلت نیست بیدل باعث افواه خلق مرغ شهرت را، خم این دام، شهپر می شود
ابوالمعانی، میرزا عبدالقادر بیدل
با تقدیم احترامات فائقه حسیب الله |
 |
| شاپور جان | 21.11.2025 | کابل |  |
ضربالاجل ترامپ به کییفمنبع بی بی سی برخی از مهمترین نکات طرح بر اساس آنچه رویترز منتشر کرده است به این ترتیب هستند:
سرزمین- اوکراین باید بقیه منطقه دونتسک را به روسیه واگذار کند؛ منطقهای بزرگ شامل شهرهای اسلوویانسک و کراماتورسک که هنوز در کنترل اوکراین هستند.
- تسلط روسیه بر چهار منطقه که از فوریه ۲۰۲۲ اشغال کرده است دائمی میشود؛ دونتسک، لوهانسک، زاپوریژیا، خرسون. الحاق کریمه در سال ۲۰۱۴ نیز دائمی خواهد شد. این دائمی شدن دوفاکتو خواهد بود که شاید مسکو آن را نپذیرد.
- اوکراین باید درباره وضعیت نیروگاه هستهای زاپوریژیا که اکنون در دست روسیه است مصالحه کند؛ نیروگاه راهاندازی و برق آن به تساوی بین روسیه و اوکراین تقسیم شود.
- روسیه باید از مناطق اشغالی در خارکیف و دنیپروپتروفسک عقبنشینی کند.
پول - دولتهای غربی حدود ۳۰۰ میلیارد دلار از داراییهای روسیه را عمدتا در اروپا مسدود کردهاند.
- روسیه خواستار آزاد شدن این داراییهاست اما طبق طرح آمریکا باید ۱۰۰ میلیارد دلار به واشنگتن بدهد تا صرف بازسازی اوکراین شود و نیمی از سود بازسازی هم به آمریکا برسد.
- بخشی از داراییهای مسدودشده به صندوق سرمایهگذاری مشترک آمریکا-روسیه منتقل میشود.
- نه روسیه نه اوکراین در خرج کردن داراییهایی که آزاد میشوند اختیار کامل نخواهند داشت. تحریمها نیز مرحلهای و موردی لغو خواهند شد.
- اوکراین نمیتواند در دادگاه از روسیه طلب غرامت جنگی کند.
امنیت- ولودیمیر زلنسکی باید برای همیشه از آرزوی درازمدت پیوستن به ناتو صرفنظر کند و قانون اساسی اوکراین اصلاح شود.
- ناتو متعهد میشود که دیگر به سمت شرق گسترش نیابد و در عوض انتظار میرود مسکو دیگر به همسایگانش حمله نکند.
- اوکراین تضمینهای امنیتی آمریکا را «مبهم» اما «قوی» توصیف کرده است.
- نیروهای ناتو نمیتوانند در اوکراین مستقر شوند و کییف باید متعهد شود که به کشوری هستهای تبدیل نشود.
- ارتش اوکراین باید به سقف ۶۰۰ هزار نفر محدود شود در حالی که اکنون میگوید حدود یک میلیون نفر در خدمت دارد. روسیه پیشتر خواستار کاهش نفرات ارتش اوکراین به کمتر از ۱۰۰ هزار نفر شده بود.
حقوقی- اوکراین باید از پیگیری پروندههای حقوقی برای اثبات جنایات جنگی روسیه صرف نظر کند.
- روسیه میتواند دوباره به گروه هشت بازگردد و در اقتصاد جهانی ادغام شود.
- همکاریهای اقتصادی و سرمایهگذاری گسترده آمریکا و روسیه در حوزههایی مانند انرژی، عناصر نادر و قطب شمال در نظر گرفته شده است.
- اوکراین باید «نازیزدایی» شود که اشارهای است به یگانهای ملیگرای ضدروس ارتش اوکراین. کییف چنین توصیفی را فریبکارانه میداند.
- طرح بدون اشاره به نام اوکراین میگوید «هرگونه ایدئولوژی یا فعالیت نازی باید نکوهش یا ممنوع شود.»
|
 |
| محمد ایاز نوری | 21.11.2025 | هالند |  |
عليكم سلام و رحمت الله
برادر محترم، نویسنده گرامی احمد آریا،
پیام احترامانه مورخ ۱۷ نومبر تان به آدرس اینجانب را دیدم. لسان پشتو از نظر گرامر و تلفظ نسبت به دری ما مشکلتر است، اما شما باز هم متن خوب پشتو را بمن نگاشته اید. ممنون حُسن نظر تان در حق این عاجز و قاصر... .
یک فیلسوف اروپایي کارل یونگ می نویسد: «ضرور نیست شما برای شناخت یک کس، علم روانشناسی را تحصیل کنید، شما دقیق به رویه یک شخص متوجه شوید»
عرض شود که انگیزه نوشتن چند جمله برای یک شخصیت بنام حسیب الله، همان یک احساس نهایت دشمنانه و مملو از کینه ای شتر او شان نسبت به شما و بمن بود، چرا یک شخص با این کرکتر چنین قهر آمیز نسبت بیک هموطن اش برخورد می نماید، در حالیکه هویت و چهره اش را مخفی میدارد؟ سوانح چه، که یک عکس این شخص را کسی ندیده است و از طرف دیگر به انتها درجه شهرت طلب و قاضی وارد در تمام مسایل...خود را پیش میکند.، بناً من خواستار وضاحت هویت موصوف شدم، که موصوف با تمام عصبیت، اصلاً خواست مرا رد کرده و و با نوشتن جوابیه ده متره، حتی شروط پولی (ده هزار دالر؟؟) را هم وضع نمود. اینکه این شخص در حال و احوال شخصی دچار چه نوع وضعیت است، کسی نمیداند. چون بسیار نا ارام و سرگردان به نظر میرسد. من بار دوم هم ازوی تقاضا وضاحت هویت این شخص را برای ایشان نوشتم، تا حال از عمل او در زمینه خبری نیست. شاید زیر کاسه نیم کاسه باشد. به هر حال، آریا صاحب عزیز، این اجتماع انسانی است، اشخاص با خصوصیات مختلف و تربیه مختلف به جامعه تقدیم میشوند، و تضاد فکری اساس زندگی ما را احتوا نموده است. بنظرم مفهوم زندګی مایان مبارزه با ضد خویش است.
این قلم خودم خود را و خاندان ام را با فوتو ها در میدیا معرفی نموده ام، هر چه بادا بادا...
سلامتی و خوشی تانرا آرزومندم.
|
 |
| احمد آریا | 21.11.2025 | امریکا |  |
دوستان گرامی، مقالۀ «دیدگاه میان خالی غنی...» از دست احمد فواد ارسلا، که ظاهراً تلاش دارد چهره ای منفی و ناکارآمد از اشرف غنی نشان دهد، ممکن است حاوی حقایقی انکارناپذیر درباره او و گروه تحت فرمانش باشد. گروهی متشکل از جنگسالاران، اوباشان، قاچاقچیان و دزدان دارایی های مردم. بی شک، دوران آن دست نشانده، ترکیبی از قوم گرایی، سوء مدیریت و فساد گسترده بود که پس از پایان دورۀ زعامت، چون دیگر حضورش لازم نبود جایگزین شد. اما مقاله ارسلا، که قصد دارد ناکارآمدی های رژیم سابق را بازگو کند، در واقع بر پایۀ تناقضات آشکار، دروغ های بزرگ و اهداف سوء استوار است. هدف نهایی این مقاله، تبرئه و مشروعیت بخشی به طالبان و جنایاتشان است. این نوع تحلیل، نه تنها واقعیت های عینی را نادیده میگیرد، بلکه با ابزارهای فریبکارانه و ترفندهای تبلیغاتی، قصد دارد فضای سیاسی و اجتماعی افغانستان را به سمت پذیرش سلطۀ تروریسم و بی ثباتی سوق دهد. نخست، ادعای امنیت سراسری در افغانستان تنها یک فریب است. درست است که پس از سقوط دولت غنی، کشور دیگر درگیر انفجارهای مرگبار، ترورهای شهری و خیابانی نیست، اما این نمیتواند دستان خونآلود طالبان را از جنایات در دورۀ جمهوریت های کرزی- غنی پاک کند. آن زمان، هزاران هموطن ما به کام مرگ رفتند. بنابراین، ادعای امنیت در دوران طالبان برای پنهان کردن ضعفهای طالبان است که خود مسئول اصلی ناامنی ها و جنایات بیشمار در این کشور هستند. در مورد حقوق زنان، نویسنده تلاش میکند تصویری مثبت و اصلاح طلبانه، یا به عبارتی دروغین از وضعیت جاری نشان دهد. در حالی که واقعیت آفتابی این است که طالبان پس از تصاحب قدرت، محدودیت های شدیدی بر حقوق زنان وضع کرده و در حال تشدید سرکوب آنان هستند. هیچ فرد عاقلی نمیتواند این را نادیده بگیرد. هر سخن و استدلالی که نقش واقعی طالبان در سرکوب زنان و دختران را نادیده بگیرد، توجیهی فریبکارانه و تلاش برای تداوم وضعیت سرکوبگرانه است. در بخش دیگر، روایت گمراه کننده ای درباره وضعیت اقتصادی کشور ارائه شده که بازهم تحریف واقعیت است. او ادعا میکند افغانستان بدون کمک های خارجی اداره میشود، اما حقیقت این است که کشور در وضعیت بحرانی، گرسنگی و فقر عمیق قرار دارد و کمک های بین المللی بخش مهمی از زندگی اقتصادی و انسانی مردم را تأمین میکند. فقدان این کمک ها، فاجعه انسانی را عمیقتر میکند. پس، این ادعای بیپایه تنها تلاشی است برای نشان دادن نوعی استقلال ساختگی که بر همگان آشکار است دروغ است. بدون شک، استناد غنی در شبکه های اجتماعی به آیات قرآن و زبان دینی، ابزاری است برای پنهان کردن ضعف های فردی او. اما نباید فراموش کنیم که طالبان بیش از هر رژیم دیگری برای مشروعیت بخشی به جنایات خود از دین بهره میبرند؛ بهره برداری هائی که توهین به دین و آیین اکثریت است. خالد ارسلا، سخنان اشرف غنی در شبکه های اجتماعی را تمرین ب یفکری و مونولوگ خودمحور مینامد و همزمان با ذکر «دستاوردهای ملموس»، درباره «مشکلات واقعی افغانستان» سخن میگوید. این تناقض نشان میدهد که او به آنچه ادعا میکند، باور کامل ندارد. دستاوردهای واقعی، هرگاه وجود داشته باشند، باید در کنار رفع مشکلات واقعی قرار گیرند. او از فاجعه های برجامانده از دوران غنی شکایت میکند، انگار میخواهد فاجعهه ای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ای را که گروه دلخواهش بر سر کشور آورده اند، توجیه کند. در واقع، او همان «لغت پردازی شاعرانه» را به کار میبرد که به گفته خودش، اشرف غنی در بیانیه هایش از آن بهره میگرفته است. او درباره «امنیت سراسری» در دوران طالبان سخن میگوید، اما فراموش میکند که «امنیت» در فقدان «آسایش» بی معنی است. طالبان خود به عنوان اخلالگران امنیت شناخته میشدند و اگر امروز این اخلالگری ها کاهش یافته است، نه به دلیل رفاه یا بهبود وضعیت اقتصادی، بلکه به خاطر تغییر در شرایط امنیتی است. اگر تهدید نظامی وجود ندارد، که با حضور طالبان پاکستان در کشور و در نتیجه حملات هوایی پاکستان بر شهرهای افغانستان وجود دارد، یا میزان جرایم کاهش یافته است، این امر بیشتر به دلیل کنترلهای امنیتی است، نه بهبود وضعیت معیشتی مردم. در حقیقت، امنیت و آرامش در یک کشور یعنی داشتن محیطی سالم، امن و آرام که در آن مردم بتوانند آزادانه زندگی کنند، فعالیت های اقتصادی و اجتماعی خود را انجام دهند و احساس رفاه و آرامش داشته باشند. در پایان، باید گفت مردم افغانستان تجربۀ تلخ دوران غنی را فراموش نکرده اند. همانطور که نویسنده مقاله «دیدگاه میان خالی غنی» اعتراف میکند، مردم به آن سطح شعور سیاسی رسیده اند که بین رژیم طالبان و دار و دسته غنی تفاوت نگذارند، زیرا هر دو از یک منبع سرکشیده اند و مایه مشترک دارند. بنابراین، هرگونه تلاش برای بازگرداندن غنی، یادآور فساد و ضعف های دوران او است، همانظورحضور مجدد طالبان در حیات مردم، افغانستان گذشتۀ سیاه آنها را در حافظه ها زنده ساخت. در کل، هرچند جناب ارسلا سعی دارد هدف اصلی مقاله اش را مخفی کند، اما این مقاله نه تنها حقیقت را نادیده میگیرد، بلکه با دروغ های بزرگ و تناقض های آشکار، تلاش میکند وضعیت فعلی را به نفع خود و گروهش توجیه کند. افغانستان نیازمند گفت وگوی صادقانه، راه حل های عملی و نگاهی واقعگرایانه است، نه تکرار لفاظی های پوسیده و فریبکارانه. حقیقت این است که هدف این تحلیل ها، تداوم بیثباتی، تضعیف مقاومت ملی و مشروعیت زدایی از مبارزۀ مردم برای تغییر است. با احترام
|
 |
| دوکتور غروال | 21.11.2025 | ویانا |  |
افغان ملت ته ټوله بدبختی خلقیانو او پرچمیانو کمونیستانو کفارو د ملی خائین ستر کمونیست حسن شرق ( اوس د امریکا سی آی اي په خدمت کښی دی ) تر رهنمائی او *** د قدرت تږۍ محمد داؤد خان تر مشرۍ لاندی رامینځ ته کړی دی ، *** محمد داؤدخان صدراعظمی دوری کښی د سترو کفارو کمونیستانو روزلو لپاره د ملی خائین حسن شرق تر رهبری لاندی په زرهاوو عسکری او ملکی متعلمین روسیی ته لیږل شوی وو او دا تربیه شوی کمونیستانو د ملی خائین حسن شرق تر رهنمائی د *** محمد داؤد خان تر مشرۍ د روسیی تر هدایت لاندی ( د هغه وخت شوروی تر شعار لاندی) کودتا وکړه او لږ څه وروسته همدی خرڅ شوو ملی خائنینو کمونیستانو د روسیی په امر *** د قدرت تږۍ محمد داؤد خان سره دده فامیل په قتل ورسول ، ملت وروسته پوه شو او دا خرڅ شوی کمونیستان او ددوی بادار روسیه ئی د خپلو وینو په قیمت له خپلی خاوری څخه وشړل ، د امریکا په ډالرو په پنجابی پاکستان کښی تربیه شوی قدیانی چړیان د امریکا له خوا په قدرت راوستل شول او دی خرڅ شوو قادیانیو چړیانو ته ډیر زیات کمونیستان د اوږدو ږیرو سره داخل شوی دی او روسیی د امریکا پلان تخریب او اوس ددی ملی خائینو کمونیستانو په کومک قادیانی چړیان روسیی او چین سره ودکا ګانو باندی مشغول شوی دی !!!
افغان ملت اوس ددی ملی خائینو خیانتونو متوجه کیدو ته تشویق کیږی امید دی چی دا تشویق ډیر وخت ونه نیسی او دا ټول ملی خائینین کمونیستان او قادیانی چړیان له مینځه ژر تر ژره ولاړ شی !!!!
د نازدانه امان الله خان دوره کښی هم ملی خائینین کمونیستان ډیر فعال وو او دی ملی خائینینو کمونیستانو هغه وخت امان الله خان ته هم ډیر مشکلات رامینځ ته کړی وو اما ملی شخصیت غازی محمد نادرخان دا ټول زهرناکه کمونیستان له مینځه یووړل او افغانستان ئی ددی مضرو مکروبونو څخه پاک کړ !!!!
اوس په ویب سایتونو کښی دا ملی خائینین کمونیستان ډیر فعال شوی دی او کوشش کوی چی ویب سایتونه د مضرو تبلیغاتو لپاره تر خپل کنترول لاندی راولی !!!
|
 |
| محمد ایاز نوری | 20.11.2025 | هالند |  |
محترمو افغانانو ته سلامونه او درنشت مې رسوم،
شاغلی حسیب الله؟
ستاسو د ۱۷ د نومبر دا اوږدې متعادله هههه، توضیح زما په پته؟؟؟
یعنی که یو څوک په جرمني کې کار او روزګار ولري، نو بیا څنګه شپه او ورځ یې کمپیوتر چالان او د آریانا او افغان جرمن ویب سایت ته رفت او آمد، رفت و آمد…رفت و آمد، ((مسجد گرم، گدا آسوده))، دا دومره لس متره لیکنې ته وخت او حوصله له کومه کوي!
شاغلی حسیب الله؟ زما غوشتنه ستا جناب څخه دغه وه او ده، چې ته خپل د (پاسپورت، کارت هویت، افغاني تذکره)، البته اصولاً د هغوی «کاپي» بڼه د آریانا محترم ویب سایت ته راولېږه. زه هم خپل د دغه دریو ذکر سویو اسنادو کاپي شکل د درنو افغانانو د لیدو لپاره رالېږم.
اما تاسو جناب دلته د شرط او شروط مسله او په ضمن کې د (لسو زرو ډالرو) د جرمانې موضوع ماته مخته کوی؟ ولی؟، زه حاضر یم مفت او وړیا (در حالیکه هیچا هم زما څخه دغه غوشتنه نه ده کړې)، خپل دغه اسناد پیش کړم، اما ستا څخه زمونږ د شک د رفع کولو لپاره، «تقاضا» سوې ده، اما بیا هم ته شروط وړاندې کوې؟! ولې، ولې ته حتی د جرمني هېواد په موجود جدي امنیت کې، دومره هراس لرې؟ علت او مانع تاته دلته څه دي…؟! که د کاسې لاندې نیم کاسه نه وي، ته خو باید خوشال سې، مونږ ستا کره هویت غواړو، ته به نور هم مشهور سې، او ته بر عکس زمونږ څخه پولي جریمه غواړې، عجبا…
ستاسو نورو پوشتنو ته به هم په لزوم کې جواب درکړم… یار زنده صحبت باقی
|
 |
| حسیب الله | 20.11.2025 | آلمان |  |
پس از تقدیم سلام مجدد به همه، هر گاه ما از بحث های سطحی نگرانه و سیاست بازی های غیر علمی و ابزارهای های که تحت پوشش به اصطلاح "حق و حقوق "دختران و خانم ها" گذشته و در واقعیت امر، از دیدگاهٔ علمی به تامین حق و حقوق دختران عزیز کشور و خانم های محترم کشور بیندیشیم، در پی چاره جویی علمی و اکادمیک در رابطه برآئیم، آنگاه نخست متوجه می شویم که، در طول تاریخ افغانستان عزیز ما به حق و حقوق اطفال، دختران و خانم ها و ضعف در مراعت نمودن حق و حقوق آنها یک دید عمیق علمی را معطوف نمائیم، به نظر من، نیاز به یک بحث اجتماعی در بخش "ارتباط بین قوت و ضعف دستگاهٔ دولتي پولیس و حفظ حق و حقوق اطفال و دختران و زنان" نیز می رود، البته در کنار بقیه ابعاد این موضوع. در اینجا یک بحث اجتماعی را پیشنهاد می کنم با سوال ذیل:
ټولنیز بحث: آیا په ګران افغانستان کې، البته د تاریخ په اوږدو، دښځو د حقونو ساتنه، په پراخو کچه، د پولیسو دولتي ادارو ضعف سره هم ارتباط لری؟
موضوع بحث اجتماعی ما را، که امید هموطنان محترم و عزیز ما که به ارتباط حق و حقوق دختران و خانم ها در افغانستان عزیز ما آگاهی و علاقه دارند نیز در همچو یک بحث مهم اجتماعی اشتراک کنند، در ارتباط با موجودیت قوت و ضعف دستگاهٔ دولتی پولیس، کیفیت و کمیت پولیس های تعلیم یافته در یک کشور، تعین نموده ام.
هرگاه ما در طول تاریخ، در ارتباط مراعت شدن حق و حقوق دختران و خانم ها، به کشور خود افغانستان عزیز و بقیه کشور های جهان، بلخصوص به کشور های که دستگاهٔ پولیس قوی، تعلیم یافته دارند، که توان حفظ حق و حقوق زن و مرد را، توان حفظ حق و حقوق اطفال را دارند، به مقایسه بگیریم، آنگاه متوجه می شویم، که در طول تاریخ، دستگاه های پولیس کشور، اکثرا و اغلب در پایتخت کشور، یعنی در کابل، و یا هم در چند شهر محدود متمرکز و مستقر بوده اند، بطوریکه شاید در واحد های اداری کوچکتر، مانند دهات، روستا ها و یا قصبات، حتی شاید، به اصطلاح "یک غرفه گک کوچک پولیس" هم وجود نداشته بوده باشد؟
خوب حالا سوال اصلی این است، که، زمانیکه وظیفهٔ تامین امنیت و تامین حق و حقوق زن و مرد در یک کشور، ارتباط به موجودیت کمیت و کیفیت پولیس نیز داشته باشد، در آنصورت چطور و چگونه میشود که در کشوری که دستگاهٔ پولیس اش، هم از نگاهٔ کمیت و هم از نگاهٔ کیفیت تعلیمات امنیتی ضعیف باشد، طمع و توقع "امنیت فرد فرد کشور" را داشت؟
د ښځو د حقونو ساتنه په پراخه کچه د پولیسو په څیر د دولتي ادارو په پیاوړتیا پورې اړه لري. یو پیاوړی پولیس ځواک کولی شي د تاوتریخوالي سره په دوامداره توګه مبارزه کولو او د قانون حاکمیت ډاډمن کولو سره د ښځو حقونه په ښه توګه پلي کړي. یو کمزوری پولیس ځواک، که د سرچینو نشتوالي، ناکافي روزنې، یا ناکافي تمرکز له امله وي، نشي کولی د ښځو خوندیتوب تضمین کړي او دوی یوازې پریږدي چې د دوی ستونزو سره مقابله وکړي.
قوي دولتي ادارې (پولیس)
ښه شوی خوندیتوب: یو ښه روزل شوی او مجهز پولیس ځواک کولی شي په اغیزمنه توګه د ښځو په وړاندې جرمونه (لکه کورني تاوتریخوالی یا جنسي تیري) تعقیب کړي او مجرمین مسؤل وګڼي.
مخنیوی: د پولیسو د ښکاره شتون او هدفمند عامه پوهاوي کمپاینونو له لارې، پولیس کولی شي د مخنیوي اغیز ولري او د مرستې په لټه کې د ښځو باور پیاوړی کړي.
د قانون پلي کول: پولیس د هغه قانوني چوکاټ پلي کولو مسؤلیت لري چې د تاوتریخوالي او تبعیض څخه د ښځو د ساتنې لپاره ډیزاین شوی.
کمزوري دولتي ادارې (پولیس)
ناکافي تعقیب: که پولیس کافي سرچینې یا روزنه ونلري، دا کولی شي د تاوتریخوالي جرمونو ناکافي تعقیب لامل شي.
نوت: به نظر من، تا زمانیکه افغانستان عزیز ما دارای یک دستگاهٔ پولیس منظم، با کیفیت و کفاف نشود، از حق و حقوق اطفال، دختران و خانم ها نیز، به یک سطح عالی، حفاظت صورت گرفته نخواهد گردید؛ ایکاش همه انسانها و همه مردم عزیز ما به قوانین و اصول اخلاقی پابند می بودند، که هر شخص حد خود را می شناخت و حق و حقوق زن و مرد و طفل و خرد و بزرگ را مراعت می کرد، که در آنصورت ما اصلا به "پولیس" نیازی نمی داشتیم، یعنی در آنصورت هرشخص با وجدان بیدار به اصل و اصول اخلاقی پابند می بود، که متاسفانه چنین نیست!
خلاصه: افغانستان عزیز ما، جهت تامین حق و حقوق اطفال و دختران و زنان و مردان، به یک دستگاهٔ پولیس منظم که با کیفیت تعلیمات امنیتی خوب و عالی آراسته باشد، نیاز دارد، زیرا، به نظر من، در طول تاریخ چنین چیزی در افغانستان عزیز ما وجود نداشته است!
و من الله التوفیق با تقدیم احترامات فائقه حسیب الله
|
 |
| ع واحد حيدرى | 19.11.2025 | سدني استراليا |  |
در ويب سايت افغان جرمن نوشته قلم «سرخ»؛ يا تلاشی برای مظلومنمایی رنگی که در تاریخ افغانستان با خون و خیانت آمیخته است
این داستان در ظاهر، یک قصهٔ نمادین و کودکانه است؛ اما در بطن خود تلاش دارد رنگ سرخ را—که در ادبیات سیاسی افغانستان نماد کمونیزم، کودتای هفت ثور، خونریزی، جاسوسی برای شوروی و ویرانی وطن است—از بار تاریخیاش پاک کند و آن را بهعنوان یک «رنگ زیبا» و «منجی» معرفی نماید. این نوع روایتها معمولاً از سوی کسانی نوشته میشود که میکوشند چهرهٔ تاریک و جنایتکارانهٔ شاخههای خلق و پرچم را از حافظهٔ تاریخی مردم افغانستان بزدایند.
در این نوشته نکته اساسی : تلاش برای پاکسازی نماد «سرخ» برخلاف حافظهٔ تاریخی مردم افغانستان است، در حقیقت، رنگ سرخ در تاریخ سیاسی افغانستان تنها یک «رنگ» نبوده بلکه نماد:
خون صد ها هزار بیگناه، قتلعامهای پلچرخی، ترور رهبران ملی، بردن فهرستهای مرگ به سفارت شوروی، بهقدرت رسیدن توسط تانکهای بیگانه، جاسوسی و خیانت ملی، و ویرانسازی ساختارهای دولت افغانستان داستان با یک تمثیل ساده میکوشد این بار تاریخی را حذف کند و سرخ را «زیبا» و «شفابخش» وانمود کند. این دقیقاً همان شیوهٔ تبلیغاتی حزب دموکراتیک خلق بود که همواره تلاش داشت خود را «نجاتبخش» و «علمی» و «مترقی» جلوه دهد، درحالیکه اعمالش خلاف آن را ثابت کرد.
در روایت داستان:
حاکم نماد نیرنگآمیز «مخالف سرخ» معرفی میشود؛
در حالیکه کودکِ سرخپرست و پیرمرد، معصوم و نجاتدهنده تصویر شدهاند. این دقیقاً برعکس واقعیت تاریخی است: در افغانستان، کمونیستها هرگز «قربانی» نبودند؛
بلکه از ۷ ثور ۱۳۵۷ به بعد:
زندانها را پر از مردم بیگناه کردند،
رهبران ملی را اعدام کردند،
افسران وطنپرست را قتلعام کردند، و با استخبارات شوروی دستبهدست داده، کشور را به کام جنگهای ۴۰ ساله انداختند. این داستان با یک بازی روایی، سرخ را معصوم و مخالف سرخ را ظالم نشان میدهد.
این دقیقاً تکنیک ادبی «برگرداندن نقشها» است که معمولاً در تبلیغات ایدئولوژیک استفاده میشود.
در افغانستان، رنگ سرخ هرگز یک پدیدهٔ هنری یا شاعرانه نبود.
،رنگ سرخ خون هزاران زندانی پلچرخی،
رنگ خون شاگردان ،مكتب و پوهنتون . رنگ خون افسران ، مأمورين ، دهقانان، و عالمان دين رنگ خون کودکانی که در اثر بمباردمان شوروی کشته شدند، رنگ خون شهداى ارگ رياست جمهورى. .
داستان تلاش دارد رنگ سرخ را از خون جدا کند، درحالیکه در حافظهٔ تاریخی مردم افغانستان، سرخ دقیقاً رنگ خون و خیانت است، نه رنگ آزادی
|
 |
| حسیب الله | 18.11.2025 | آلمان |  |
بحث اجتماعی: حکومت طالبان باید هر چه زودتر در های تمامی مکاتب و پوهنتونها را به روی دختران و زنان مظلوم افغانستان باز کنند
بدون شک، قسمیکه چندین مرتبه این موضوع را در گذشته نیز تکرار نموده ام، باز هم بر آن تاکید میدارم، که به نظر من، نه تنها اینکه این موضوع مسولیت حکومت طالبان است، که به حق و حقوق دختران و خانم ها توجه و دقت تمام به خرچ داده، در های تمامی مکاتب و موهنتونها را به روی دختران و زنان باز نمایند، بلکه این وظیفهٔ آنها نیز شمرده می شود، که باید این کار را هر چه زود تر انجام بدهند! امیدوارم که مسولین ساحات مربوطه این وظیفهٔ عمده و اساسی شانرا جدی بگیرند!
حق تعلیم و تحصیل، حق کار، از جمله حقوق دختران و زنان است، که باید حکومت طالبان آنرا مراعت نموده، در زمینه توجه دقیق و خاصی خود را معطوف دارند، زیرا تربیت سالم اولاد وطن نیز بیشتر به دختران و زنانی تعلق می یابد، که مادران فردا اند.
و من الله التوفیق با تقدیم احترامات فائقه حسیب الله |
 |
| احمد آریا | 18.11.2025 | امریکا |  |
محترم جناب محمد ایاز نوری، سلام علیکم، له تاسو د زړه له کومې احترام او درناوي سره، غواړم چې د حقیقت او حقانیت د دفاع، په ځانګړي ډول د شهرتطلب فردي رسواکوونکو رسوايي افشا کولو کې، ستاسو بېساري او زړور هڅو ته ستاینه او مننه وکړم. ستاسو دریځ په دې برخه کې، د حقپالو او حقیقتپالو افغانانو لپاره، یو درس، الهامبخښونکی او د عدالت او حقیقت لارې روښانه څراغ دی. هغه مطلب چې تېر ورځ تاسو د دواړو پورټالونو د نظرپوښتنې پاڼو کې خپور کړ، د «حسیبالله» مستعار نوم پر انتقاد دی، هغه فرد چې له اوږدې مودې راهیسې د بېارزښته او تملقآمیزو مباحثو د لړۍ پرمټ، د زهرجن تملقونو او کرنچو په بڼه، د استکباري رژیم د پروژو، د ښځو ضد، متحجر او د آزادی پرضد کار کوونکو په خدمت کې دی. دا مطلب ریښتیا هم د هغو کسانو لپاره یو روښانه څراغ دی چې پرته له دې چې د نورو د قضاوتونو پر بنسټ، یواځې د دې لپاره چې هغه یواځې هغه فرد دی چې کولی شي د متعلقه متونو د معلقو څنګونو کې بوسه ووهی، او د غلو او مضحکو القابو په کارولو سره، د غوښې ټوټه ورته وکاروي او هغه د ستاینې او هڅونې وړ وګرځوي. ستاسو له لورې د دې فرد څخه پوښتنه، په بشپړه توګه مناسبه او بنسټیزه وه: هغه څوک چې په شدّت د شهرت او کسب حیثیت په لټه کې دی، څه اړتیا لري چې خپل هویت پټ کړي؟ شاید د هغه وېرې، هغه عکسالعملونه دي چې د هغه اهانتونو پر وړاندې، د هغه کمزوری او ناپایدار شخصیت، روښانه کوي. په هر حال، زه ستاسو د حقیقتپالو او صادقانه چلند ستاینه کوم، هیله لرم چې دا پوښتنه، د نورو ځوابونو او جدي حسابونو لامل شي، ځکه چې هماکنون د ډېرو زموږ د حقپالو هموطنانو ذهن، د دې موضوع په اړه مصروف دی. له تاسو غواړم چې دا لاره دوام ورکړئ او د حقیقت او عدالت مشعلدار واوسئ. دا هڅه او زحمت، زموږ د حقایقو تعقیب، د ټولنې لپاره یو روښانه رهنما ده، او موږ به تل ستاسو ملاتړ او پشتیباني وکړو. د تاسو د لا زیاتو بریاوو هیله من یم. درنښت، احمد آریا
|
 |
| حسیب الله | 18.11.2025 | آلمان |  |
ښاغلي محترم محمد ایاز نوري!
زما د اظهاراتو په اړه ستاسو نظر، ستاسو د معلوماتو د نشتوالي له امله دي! دمثال په توګه، تاسو او ستاسو "مبارز رفیق، جناب محترم احمد آریا"، سره له دی نه، چې لا تر اوسه پوری، "دشخصي هویت" پر معنی او پر دقیق تعریف باندی نه پوهیږئ، بیا هم تاسو غواړئ، چې، د یو شخص هویت تر پوښتنې لاندې ونیسئ؛ اصلي ستونزه دلته په همدی کې ده!
سربیره پردې، تاسو لاهم د "روشنگری" او "مشهور کیدو" تر منځه پر توپیر باندي نه پوهیږئ، او سره له دی نه، بیا هم تاسو په غلطۍ سره فکر کوۍ او ادعا کوۍ، چې، "زه غواړم چې مشهور شم". اما واقعیت دا ده، چې زه کوم "شهرت" ته نیاز نلرم، بلکه زه په دیره ضعیفه توګه، کله دلته، کله هلته، چې وقت او موقع مساعد وی، یو سه، یا یو لږ، "روشنګری" کوم، بس خلاص!
اوس لمړي په دیر مختصره توګه، راځم همدا موضوع ته، چې زما په نظر "ديو شخص هویت" څه معنی لری:
زما په نظر، دیو شخص هویت، د هغو ځانګړتیاوو مجموعه ده، چې، هغه ځانګړي کوي او له نورو ځخه يي توپیر کوي. به عبارت دیگر، به نظر من، هویت یک شخص، عبارت از مجموع خصوصیاتی است، که او را منحصر به فرد می کند و از دیگران متمایز می سازد!
درست؟ حالا می آیم به قسم شماره وار، بالای نکاتی چندی از اظهارات نامتعادل جناب شما َښاغلي محترم محمد ایاز نوری، تا جناب شما اقلا متوجه شوید، که چه می نویسید: ١. شما ادعا دارید که "رفیق مبارز شما جناب محترم احمد آریا"، در بارهٔ "هویت من" وضاحت داده است. اما سوال این است، که زمانی که نه جناب شما و نه هم جناب محترم "رفیق مبارز تان آقای احمد آریا" بصورت دقیق و درست، معنی و تعریف "هویت یک شخص" را ندانید، پس چطور امکان دارد، که "رفیق مبارز تان جناب محترم احمد آریا" در ارتباط هویت "من" وضاحت داده بتواند؟
۲. جناب محمد ایاز نوري! شما در پیام تان ادعای بی جا نموده اید، که گویا من شخصی هستم که در پی بدست آوردن "شهرت" هستم؛ من در پی کدام "شهرتی" نیستم، بلکه قسمیکه در بالا نیز برایتان تشریح و توضیح نمودم، گهگاهی اگر وقت مساعد موجود بود، با اندک داشته های علمی ام، که واقعا ناچیز است و گهگاهی به صفر تقرب می کند، سعی و کوشش میکنم که در برخی موضوعات و مسائلی که فکر کردم در آن باره چیزی برای گفتن دارم، اندکی "روشنگری" می کنم، بس، خلاص! اما جناب ایاز نوری، از شما در آینده توقع آنرا دارم، که، فرق و تفاوت میان "شهرت طلبی" و "روشنگری" را در حافظهٔ تان حفظ داشته و تفاوت بین آندو را بدانید!
۳. جناب ایاز نوری، شما در پیام تان اظهار داشته اید، که من، حسیب الله، گویا "هویتم را مخفی می کنم" یا همچو چیزی، امیدوارم که حالا که معنی "هویت یک شخص" را برایتان تشریح کردم، و معنی آنرا امید که فهمیده باشید، این ادعای بی جا و بی اساس تانرا دوباره تکرار نکنید، زیرا من اصلا نیاز و ضرورتی به "مخفی نمودن هویتم" ندارم، بلکه توان آنرا نیز دارم، که جهت ارضای حس کنجکاوی شما، به اصطلاح "هفت پشتم" و یا "غور نیکه ام را" نیز برای شما، با سر بلند معرفی نمائم، اما چه نیازی به آن می رود؛ من که "شهرت طلب" نیستم.
۴. جناب ایاز نوری، شما از من پرسیده اید، که من کی هستم، ماضی من چه بوده است، اصلا من کی هستم، چه سابقه ئی دارم و همچو سوالات شبیه دیگری؛ گر چه، هر گاه همین اندک نوشته های مرا و یا هم همین اندک یادداشت های تحلیلی مرا که گاه ناگاه در همین دو پورتال نوشته ام و یا می نویسم، باید می فهمیدی که من چه نظریاتی دارم، چه پیشنهادهای دارم، چه می خواهم و کی هستم؛ اما از آنجائیکه تا به اکنون از لابلای اندک اظهاراتی که داشته ام، چنین چیز های را دریافت نتوانسته اید، در اینجا برایتان یکبار دیگر تکرار می کنم: من حسیب الله هستم، از ایام نوجوانی، از اثر تجاوز نظامی شوروی به افغانستان عزیز ما که باند های مزدور خلق و پرچم زمینهٔ آن تهاجم نظامی را مساعد ساختند و جهت مرفوع ساختن نیاز های باداران شان، در ضمن، دست به وطن فروشی و جنایات بشری و خیانت های ملی زدند، من هم مانند یک تعداد زیادی از هموطنان ما مهاجر شده، از سال ۱۹۷۹م. بدینسو در کشور آلمان بسر می برم، نخست مکتب را در همینجا به اتمام رسانیده، بعدش داخل پوهنتون های مختلف این کشور به کسب علم پرداخته ام، بخشی از آموختگی های اندکم را هم با دیگران شریک می سازم، به امید اینکه به خیر و سعادت انسانیت و بشریت تمام شود.
یعنی: سابقه ام را آموختن تشکیل داده است، حال هم در آموختن هستم و در آینده نیز در حالت آموختن قرار خواهم داشت. امید که سوال جناب ایاز نوري و "رفیق مبارز اش جناب احمدآریا" پاسخ یافته باشد!
۵. جناب ایاز نوری، شما در پیام نامتعادل تان ادعا نموده اید، که من "غیر خودم، هر کسی را محکمه میکنم"، این برداشت ناقص شما، که من به غیر از خودم، هر کسی را محکمه می کنم، بلکل غلط و بی اساس است؛ مگر من کدام قاضی با صلاحیتی هستم که کسی را محکمه کنم؟ نخیر، من قاضی نیستم که کسی را محکمه کنم، اما...
خواهش، میل، تقاضا و خواست من این است، که در کنار بقیه جنایات کاران و مجرمین روی زمین، خائنین و وطنفروشان افغانستان عزیز ما، مفسدین دولتی و اداری افغانستان عزیز ما و بقیه مجرمین و جنایتکاران در وطن عزیز ما، نیز، روزی به پای محاکم عادلانه و شفاف کشانیده شده، به جزای اعمال زشت و شوم شان برسند:
بطور مثال، اعضای باند های جنایت پیشهٔ باند های خلق و پرچم، که برای بدست آوردن مقام و قدرت به دکترین سیاست خارجی برژنف که توسیعه طلبی در افغانستان را نیز در قبال داشت، مزدوری نمودند، وطنفروشی نمودند، دست به خیانت ملی زدند، افغانستان را به خدمت پکت نظامی وارشا فروختند، پای پکت نظامی ناتو را نیز در افغانستان باز نمودند، افغانستان عزیز ما را به میدان جنگ پکت های نظامی وارشا و ناتو تبدیل نمودند، با عث قتل میلیون ها هموطن عزیز ما شدند، با عث فرار مغز ها از کشور شدند و تا به هنوز از بابت این همه جنایات و خیانت های ملی شان، که مسبب ویرانی های بعدی نیز گردیده است، وابستگان این باند های مزدور حتی یک "معذرت دقیق" از مردم رنجدیده و عزیز ما نیز، نخواسته اند! جناب ایاز نوری، آیا به نظر شما، محکمه کردن مزدوران خارجی که افغانستان عزیز ما را به خدمت باداران شان قرار داده، مردم گردانیده اند، یک کار نیکی نیست؟ یعنی: من هیچگاهی چنین چیزی را اظهار نداشته ام که "به غیر خودم همه را محکمه می کنم" ، بلکه من نظرم را و یا امیدم را چنین ابراز نموده ام، که، امید است، همه، یعنی از "الف" تا به "ی"، همه جنایتکاران، خائنین ملی و مفسدین دولتی-اداری به پای میز عادلانه و شفاف کشانیده شوند، هر یک به جزای اعمال شوم شان برسند، تا درست عبرتی گردد برای آیندگان!
۶. موضوع اخیر پیام جناب ایاز نوری، همان موضوع مضحک "فوتوکاپی بازی جناب ایاز نوري " است، که گر چه همچو موضوعی با مسایل علمی و اکادمیک سر و کار ندارد، اما از آن جائیکه این شوق جناب نوری در هوا معلق نماند، من این موضوع را، با صراحت تمام در اینجا اینطور بیان میدارم:
بدون شک، برای من این کدام کاری مشکل و ناممکنی نیست، که فوتوکاپی تذکره و پاسپورتم را در اختیار هر دو پورتال محترم قرار دهم، نه تنها فوتوکاپی بلکه حتی میتوانم اصل سند تذکره و پاسپورتم را به هر دو پورتال محترم ملی، نشان بدهم، که از روز تولد تا به همین لحظه اسم من حسیب الله بوده و است، اما من اینکار را به یک شرط انجام میدهم. گرچه شرط و شرط بندی به نظر من، چندان کمال اخلاقی پسندیده معلوم نمی شود و در اصل هیچ نوع تمایلی به شرط و شرطبندی ندارم، اما اینبار جهت یک درس دادن به جناب احمد آریا و نیز به جناب ایاز نوری، من یک شرط را در این رابطه پیشنهاد می کنم، درست؟
من به شرطی، تذکره و پاسپورتم را در اختیار هر دو پورتال محترم ملی قرار می دهم، که اگر اسم من قسمیکه چندین بار گفتم، از تولد تا به امروز حسیب الله نبود، در آن صورت مبلغ ده هزار ایرو به جناب احمد آریا و نیز مبلغ ده هزار اینرو به جناب ایاز نوري می پردازم، به حیث جبران خسارت به آنها، اما هر گاه حرف من درست بود، یعنی هرگاه به هر دو پورتال محترم این موضوع بصورت دقیق واضع شد که من از روز تولد تا به همین اکنون همین اسم حسیب الله را داشته ام، در آنصورت باید، ده هزار ایورو جناب احمد آریا و نیز ده هزار ایورو جناب ایاز نوري به هر یک از پورتال های محترم ملی بپردازند، تا آنکه این پورتال های محترم ملی ما با همان پول خسارات که جناب احمدآریا و جناب ایاز نوري پرداخته اند، کار های نیک و خیری را برای جامعهٔ جنگزده و فقیر ما، راه اندازی فرمایند.
در این صورت، شاید، در آینده، نه تنها اینکه یک عمل نیک و خوبی انجام خواهد یافت، بلکه به مقابل "هویت شخصی" کسی، اقلا از جانب خوانندگان همین دو پورتال محترم ملی، کدام نوع "گستاخی" صورت نخواهد گرفت!
و من الله التوفیق با تقدیم احترامات فائقه حسیب الله
|
 |
| محمد ایاز نوری | 17.11.2025 | هالند |  |
محترمو افغانانو ته سلامونه,
شاغلي حسيب الله؟
تاسو د محترم احمد آریا نوې لیکنه ستاسو په پته ۱۵ د نومبر، تاسو ولوستله. هلته د تاسو د کره هویت ذکر او وضاحت مو ورته ذکر سوی ده. اوس ماته هم دا سوال مطرح ؤ او ده، چې تاسو حسیب الله؟ چې له یوې خواء غواړی، شهرت ته ورسېږی او خصوصا دغو دوو ویب سایتونو کې همیشه مطرح اووسی، مګر له بلې خواء غواړی اصلي هویت مو مخفير وساتی...؟!
ماته د یوه افغان په حیث دغه تناقص ستاسو په مشې کې ډېر عجیب او د سوال وړ مسله ښکاري. که تاسو دا ویاست، چې ته لیکونکی څوک یاست او کومه ماضي لری؟ ما خو ځان کافي معرفي کړی، حتی خپل مرحوم پلار مې د دریو تفصیلي لیکنو په ترڅ کې افغان ملت ته معرفي کړای ده، او تاسو جناب د افغان جرمن په آرشیف کې هغه تاسو حتما لوسلي دي، او حاضر یم د خپلو افغانانو هر سوال ته جواب ورکړم. اما تاسو ولی بر عکس زما د مشې یوه متناقصه کړنلاره تعقیب کوی. زه حاضر یم، خپل د پاسپورت، کارت هویت او افغاني تذکرې کاپي بڼه د افغان جرمن د نشریې له طریقه نشر کړم، اما ایا ته حاضر یاست، همداء کار وکړې؟مونږ غواړو پوی سو، چې تاسو حسیب الله؟ اصلاً څوک یاست؟ کومه سابقه لری، چې غیر له ځانه نور هر څوک محاکمه کوی؟
په درناوي
|
 |
| حسیب الله | 17.11.2025 | آلمان |  |
جناب احمدآریا،
من حسیب الله نام دارم، از روز تولد تا به همین حالا همین نام را دارم، من "عبدالحسیب حکیمی" نیستم. امید وارم، بلاخره این موضوع را فهمیده باشید! |
 |
| حسیب الله | 16.11.2025 | آلمان |  |
با سلام مجدد به همه،
هموطنان محترم و عزیز، لطفا شما خود قضاوت کنید، که این هموطن عزیز ما به اسم احمدآریا ، که حتما یک شخص "مکتب خوانده" هم هستند، بالای من که از روز تولد تا به همین حالا نام ام حسیب الله است، چه نوع اتهاماتی بی اساس و غلط را به تاریخ هفدهم اپریل ۲۰۲۵م. می بندد، حالا، هنوز که هنوز است، حاضر نیست از این اتهامات غلط و بی اساس خودش معذرت بخواهد، زمانیکه به اصطلاح "یک قلم بدست و مکتب خوانده کشور" چنین برخورد نامتعادل و غیر علمی از خودش نشان بدهد و به اشتباه و غلطی خودش اقرار نکند، از دروغپردازی های خورش معذرت نخواهد، حالا از اشخاص و افرادی که از اثر جنگ های چندین دهه، اصلا چانسونگ مکتب رفتن را نداشته اند، چه توقع می توان داشت؟
احمد آریا، بتاریخ هفدهم اپریل ۲۰۲۵م. به آدرس من، که اسم ام از روز تولد تا به همین اکنون حسیب الله است، چنین اتهاماتی را تهت شماره های ۱-۴ می نویسد:
" عبدالحسیب
حالا از تو میخواهم که به این سوالات پاسخ بدهی: ۱. چرا با هویت جعلی و اسم «حسیب الله» که نام اصلیت نیست در رسانه ها ظاهر میشوی؟ آیا یکی از علل آن ترس از این است که مردم واقعاً بدانند تو از یکی از هواداران «قصاب کابل» هستی؟ زیرا در جامعه ای زندگی می کنی تنها جنایتکاران و تروریست ها با هویت های مخفی زندگی می کنند، اجبار تو برای این کار چیست؟ در یکی از به اصطلاح نوشته هایت در دفاع از گلبدین حکمتیار، این عبارات تهوع آور جلب نظر می کند: «هموطنان عزیز! طوریکه اطلاع دارید در این روزها اکثریت شبکههای اجتماعی در رابطه با پیوستن حزب اسلامی به پروسه صلح و ظهور رهبر این حزب آقای گلبدین حکمتیار اول در لغمان و بعداً در ننگرهار و بالاخره آمدنشان به شهر کابل گزارشها، تبصرهها و تحلیلهای گوناگون را به نشر سپردند و میسپارند. پورتال افغان جرمن هم مقالات مبسوطی از نویسندگان چیرهدست و همکاران دائمی این صفحه به نشر سپرد که تعداد زیادی از اهل قلم با وجود ملاحظاتی که داشتند، پیوستن امیر حزب اسلامی افغانستان را به دولت افغانستان (گروه طالبان) به فال نیک گرفتند. همه نخبگان و اهل نظر نظریات وطندوستانه شان را با درنظرداشت منافع ملی افغانستان ابراز نمودند. اما متأسفانه که یک تعدادی زیادی رسانههای وابسته به اجانب که شب و روز در خدمت بیگانگان میباشند، در تحلیلها و قضاوتهای شان نهتنها اینکه از عدالت کار نگرفتند، بلکه مسئولیت تمام جنایات این چهار دهه را به دوش حزب اسلامی و رهبر این حزب انداختند و گویا این عالیجنابان مرغهای سفیداند و در هیچ جنگ و خونریزی دخیل نبودند و رهبران مرد و زنده شان قهرمانان و فرشتگان صلح بودند و هستند. این گماشتگان اجانب به دشمنی و اهانت و دروغ و کذب به آدرس حزب اسلامی اکتفا ننموده، بلکه به دشنام و اهانت رئیسجمهور اشرف غنی (دزد با پشتاره) پرداخته، او را فرد نامطلوب، قومپرست و حتی در بعضی رسانه ها مانند صفحه رزاق مأمون و صفحه افغان پپر رئیسجمهور را فاشیست معرفی می نمایند...» ۲. چه وقت به عضویت گروه گلبدین درآمدی؟ زیرا در سال ۱۹۸۲ که در آن زمان از افغانستان خارج شدی، حدود چهار سال بعد از کودتای ثور و سه سال از تجاوز قشون شوروی می گذشته. در این زمان گروه های ساخته شده از سوی ضیاالحق همه در پاکستان بسر می بردند و تو نمی توانستی علناً عضو آنها باشی، مگر اینکه تا آن زمان از یک تضمین دیگر برخوردار بوده باشی؟ ۳. گلبدین حکمتیار ریختاندن خونهای بیش از ۶۵۰۰۰ کابلی بینوا را انجام داد و بعد از آن ظهور طالبان، پس از اینکه از افغانستان فرار کرد، از سوی ملل متحد به اتهام قاچاق مواد مخدره متهم شد (کارخانه های تولید هیروئین او حتی در زمان حظور نظامی ناتو در افغانستان فعال بودند)، برای دستگیری او جایزه تعیین شد و او برای ۱۵ سال از نظرها مخفی بود و در ایران و تحت حمایت «ولایت فقیه» قرار داشت. اما تو در این مدت کجا بودی؟ ۴. کتابی را که به عنوان «دری برای افغانستان - کلمه به کلمه» نوشتی و چاپ کردی، چرا «دری برای افغانستان» نام گذاشتی؟ مگر افغانستان در نبود «دری» بسر می برد؟ اما اگر قصد تو نوشتن کتابی درباره آموزش دری برای نوآموزان زبان بود، چرا ادبیات آن شباهت به محاورههای عوام در کوچه های مانند قم و مشهد دارد؟ من نمونه ای از یکی از صفحات آن را اینجا می گذارم. خودت باید برایم بگویی که آن عبارات را از کدام لهجه و زبان اقتباس کردی و چه معنی دارند.
وقتی به این سوالات پاسخ دادی، آنگاه به سوال های اساسیتری از تو خواهم پرداخت. نمی خواهم حسب معمول خلط مبحث کنی و از شاخی به شاخ دیگر جست بزنی. " نوت: حالا، هنوز که هنوز است، جناب احمدآریا از این اظهارات غلط و بی اساس بالائی خورش، نه معذرتی خواسته است و نه هم دلیل این دروغپراگنی هایی بالائی خودش را توضیح می دهد. هر باری که وی می پرسم چرا چنین دروغ های شاخدار را به من بستی، به یک نوعی از پاسخ دقیق در ارتباط این دروغپراگنی هایش فرار می کند.
حالا، من چطور و چگونه این قلم بدست مشوش الذهن ما را، که چند صبایی سمت شاگردی منی ضعیف را نیز داشته است، بفهمانم که من حسیب الله هستم؟
با تقدیم احترامات فائقه حسیب الله
|
|
 |
| حسیب الله | 16.11.2025 | آلمان |  |
موضوع: کنفلیکت جناب محترم محمد داؤد مومند و پورتال محترم آریانا افغانستان آنلاین
پس از تقدیم سلام و احترامات قلبی خدمت همه، امروز در این آخر هفته صبح وقت از خواب برخواستم، تا قرار وعده، ذهن ضعیفم را بابت حل یک کنفلیکت قوی به متحرک گردانم؛ گرچه در اصل من ضعیف را نباید که، اصلا، با چنین "کلانکاری های بی جا" سر و کاری باشد، اما گهگاهی تخیلات نیمه خام در ذهنم خطور می کنند، که شاید نوشتن چند سطری در رابطه در راهٔ حل "کنفلیکت" موثر و مثمر واقع گردد. به هر صورت به اجازهٔ بزرگان محترم می پردازم به مو
نخست قابل تذکر می پندارم موضوعی را که پورتال های محترم ملی ما که به همت و پشتکار و سعی و تلاش متخصصین محترم و وطندوست ما در بخش تکنولوژی دیجیتال پل های ارتباطی خوبی را در بین هموطنان عزیز ما اعمار نموده اند، قابل تحسین و ستایش فراوان می باشند، زیرا در چنین عصر دیجیتالی که به اصطلاح "وقت سرخاریدن" نیز انسانها رویگردانی میدارد، شخصیت های محترم ملی ما هستند که اوقات گرانبهای شانرا جهت خدمت رسانی به هموطنان عزیز ما وقف می نمایند، که چنین کار های نیک، واقعا که قابل قدر و ستایش باید باشد!
در حین حال، به مشاهده می رسد، که جناب محترم محمدداود مومند، به حیث یک شخصیت محترم ملی و وطندوست و مردم دوست، از دههٔ ها بدیینسو، اوقات گرانبهای شانرا وقف تنویر اذهان اولاد وطن فرموده، اطلاعات و معلومات و تحقیقات علمی شانرا نیز، به خدمت مردم عزیز ما قرار می دهند، که این خدمات جناب ایشان نیز قابل احترام و ستایش فراوان می باشد!
پس مشکل در کجا نهفته است؟
در قدم اول، به نظر من مشکل عمده و اساسی در اظهارات نامتعادل من نهفته است، که جهت حل یک "کنفلیکت"، آنهم در صبح وقت با موجودیت کمخوابی، دنبال کلمات و جملات مناسبی می گردم، که در راهٔ حل این "کنفلیکت" مثمر و موثر واقع شده بتوانند؛ زیرا به نظر من، شیوهٔ اظهارات جناب محترم داؤد مومند در قبال اعمال و عملکرد های یک شاعر مشهور و مرحوم در یک مقاله، با عث این گردیده است، که پورتال محترم آریانا افغانستان آنلاین همان مقالهٔ جناب محترم مومند را به نشر نرساند؛ یعنی، به نظر احتمالی من، هرگاه جناب محترم مومند انتقادات شانرا در قبال اعمال و عملکرد های همان شاعر، به اصطلاح "فارغ از کلام خشونت آمیز" به رشتهٔ تحریر در می آوردند، به نظر من احتمال زیادی بر آن می رود، که همان مقالهٔ انتقادی جناب محترم مومند به نشر خواهد می رسید:
من در این یاد داشتم، قصدا به جزئیات موضوع تماس نگرفتم، زیرا توانستم نخست به شکل مقدمه و بر اساس "فورمول حل کنفلکت" در رابطه به حل و یا در رابطه به تقلیل این "کنفلیکت" یک مقدمه بنویسم؛ حتی قصدا، تا هنوز اسم شاعر مرحوم را نیز یاد آور نشده ام. بدون شک که در صورت لزومدیدی که به حل این "کنفلیکت" بینجامد، سطور دقیقتری چندی را نیز خواهم نوشت.
نوت: به نظر من ساده ترین راهٔ حل این "کنفلیکت" این است، که جناب محترم مومند مقالهٔ انتقادی شانرا، با دقت تمام، فارغ از به اصطلاح "الفاظ خشن و نازیبا" ، به شکل یک مقالهٔ علمی-تحقیقی اصلاح و طراحی فرموده، آنگاه دوباره همین مقالهٔ انتقادی شانرا، به حیث یک مقالهٔ انتقادی "خوب"، یعنی با کلام "نرم و ملایم" در حین حال با دادن منبع و مآخذ، به همین پورتال محترم آریانا افغانستان آنلاین بفرستند، به احتمال زیاد که آنگاه، انشاالله مقالهٔ انتقادی شان به نشر خواهد رسید!
بدون شک که بین اشعار شعرا و خصوصیت های شخصیتی شعرا ارتباطاتی چندین بعدی وجود دارد، که باز بخیر در کدام یادداشت بعدی در آن رابطه نیز چندسطری خواهم نوشت. فعلا، کم من و کرم شما و من الله التوفیق با تقدیم احترامات فائقه
حسیب الله
|
 |
| احمد آریا | 16.11.2025 | امریکا |  |
سلام دوستان گرامی، باز هم وقت گذاشتم و عریضه، یا صورت دعوای جناب حسیب الله را یکبار دیگر مرور کردم. متأسفانه، در آن جز همان باب الال همیشگی چیزی نیافتم: چرا از من پرسیده بودی که چرا با نام حسیب الله، که نام اصلیت نیست، در رسانه ها ظاهر میشوی؟ چون در جامعه ای که زندگی میکنی، تنها جنایتکاران و تروریست ها با هویت های مخفی و جعلی زندگی میکنند. آیا یکی از دلایل این امر، ترس تو نیست که مبادا مردم بدانند تو عبدالحسیب حکیم هستی؟ برای اطلاعات بیشتر، به لیست نویسندگان افغان- جرمن آنلاین مراجعه شود. این سوال را مجدداً تکرار میکنم. جناب حسیب الله، که تاکنون زیر یک نام جعلی زندگی میکنی و در عین حال با بی مسؤولیتی و بی پروایی به دشنام پراکنی علیه اشخاص مشغول است، ناگزیر است قبل از هر چیز به این سوال پاسخ صادقانه بدهد و از همه مهمتر ادعای این قلم را تکذیب کند. زیرا در هیچ محکمه ای، دعوای فرد فاقد هویت پذیرفته نمیشود. یعنی نخستین وظیفه یک وکیل در یک محکمه اثبات هویت، صلاحیت قانونی وکیل بودن و داشتن مجوزهای لازم برای وکالت است. تا زمانی که حسیب الله، خودش مشخص نکند که کیست، مناظره با او را، حتی از روی انسانیت، مجاز نمیدانم. با احترام
|
 |
| حسیب الله | 15.11.2025 | آلمان |  |
موضوع: نامهٔ مورخهٔ دوم فبروری ۱۹۱۹م. امیر عبدالرحمن خان و تحقیقات جناب محترم داکترصاحب سیدعبدالله کاظم و جناب محترم الله محمد خان در آن رابطه
پس از تقدیم سلام و احترامات قلبی خدمت همه، نخست باید تحقیقات و سعی و تلاش جناب محترم داکترصاحب سیدعبدالله کاظم و نیز تحقیقات و سعی و تلاش جناب محترم الله محمدخان در رابطه، به نظر من قابل ستایش فراوان می باشد، زیرا هر گاه تحقیقات و سعی و تلاش ایشان در رابطه نمی بود، همین تبصره گک من ضعیف هم وجود نمی داشت. بدون شک، در تحقیقات جناب محترم الله محمدخان، تعمق و زیبائی های نیز موجود اند، که سراغ شباهت کیفیت چنین "نازکخیالی ها" را، به نظر من، فقط و فقط میتوان در برخی از اشعار ابوالمعالی بیدل نیز گرفت؛ اما از آنجائیکه زبان شعر را محسنات کلام چون تشبیه و استعاره و کنایه و غیره و غیره بسیار اند و اما زبان تاریخ فارغ از همچو محسنات کلام هم بوده می تواند، می آئیم بالای "نامهٔ مفقودهٔ مورخهٔ دوم فبروری ۱۹۱۹م. امیر عبدالرحمن خان"، که اقلا آن نامه تاکنون از نظر من مفقود واقع گردیده است، اما در هر صورت، به نظر من، جناب محترم الله محمدخان در تحقیق شان به یک موضوع مهم و یا به دو اصطلاحات مهم که عبارت از "کنفرانس" و "کنگرس" و یا "کنفرانس و کنگره" می باشد، اشارتی متعادلی نموده اند، که با خواندن آن و همچنان با موازات این موضوع در تحقیقات جناب محترم داکترصاحب سیدعبدالله کاظم، در رابطه به این موضوع، سوالی در ذهنم خطور نمود، که آنرا در اینجا با هموطنان عزیزم به اشتراک می گذارم:
در "ترجمهٔ نامه مورخهٔ دوم فبروری امیر" که از ورای کتاب جناب محترم سیدعبدالله کاظم آنرا به مشاهده گرفتم، "یکبار کلمهٔ کنفرانس" و "سه بار کلمهٔ کنگره" آمده است؛ حالا اولین سوال در رابطه این است، که آیا "امیر نیز کلمهٔ کنفرانس را یکبار در ابتدای نامه و سپس به تعقیب آن کلمهٔ کنگره را سه بار ذکر نموده است"؟
اگر واقعیت امر چنین بوده باشد، پس درخواست امیر را در این نامه میتوان چنین فهمید، که، امیر درخواست شرکت و یا اشتراک در "کنگره ئی را" برای نمایندگانی از دولت افغانستان تقاضا نموده، بوده است، نه اشتراک در "کنفرانسی را": یعنی: بدون شک که "مذاکرات صلح پاریس، که در هژدهم جنوری ۱۹۱۹ میلاری (م.) آغاز گردیده بود، چنانچه بتاریخ بیست ویکم جنوری ۱۹۲۰م. به پایان رسید، که نتایج قابل انتقادی زیادی را نیز در بر داشت، تحت عنوان یک "کنفرانس" به وقوع پیوسته بود؛ یعنی درخواست و تقاضای امیر افغانستان، که مبتنی به دایر نمودن یک "کنگره" بوده است، شاید، یا به احتمالی، شاید، بخاطر طرف بریطانیه "اذیت کننده" جلوه نموده باشد، که در عین حالیکه قدرت های به اصطلاح "پیروز" (بریطانیه، ایالات متحده امریکا، فرانسه" شکل مذاکرات پاریس را به شکل یک "کنفرانس" که یکسال تمام هم ادامه داشت، همچنان اصول آن مذاکرات نیز مبهم و متناقض طراحی شده بود، که بطور مثال، بین اصل حق تعیین سرنوشت مردم و منافع ارضی قدرت های پیروز در آن "کنفرانس"، اختلاف وجود داشت که منجر به اجرای ناهماهنگ آن نیز شد، یعنی که در آن، بیشتر منافع استعماری-امپریالیستی قدرت های "پیروز" مد نظر گرفته می شد، چنانچه نظم نوین جهانی پس از جنگ اول جهانی همچنان توسط منافع استعماری-امپریالیستی قدرت های "پیروز" شکل میگرفت، که بسیاری از مورخان آن را نقص اساسی نظم پس از جنگ اول جهانی میدانند؛ درست در چنین اوضاع و احوالی، امیر افغانستان تقاضا و یا در خواست اشتراک در یک "کنگره" را نموده باشد؛ یعنی درخواست و تقاضای امیرعبدالرحمن خان این بوده باشد، که، بجای یک "کنفرانس" یک "کنگره" دایر کنید، که تا نمایندگان افغانستان نیز در آن اشتراک ورزند؟
البته بالای چنین فرضیه، زمانی میتوانیم بحث دقیقتری را مطرح کنیم، که در نامهٔ امیر، یعنی در همان نامهٔ اصلی که به زبان دری نوشته شده است، نیز، همینطور که در کتاب جناب محترم داکترصاحب سیدعبدالله کاظم آمده است، سه بار کلمهٔ و یا اصطلاح "کنگره" از جانب امیر عبدالرحمن خان در نامهٔ مورخهٔ دوم فبروری ۱۹۱۹م. وی ذکر گردیده باشد! البته سوال بعدی در این رابطه این است، که، هر گاه امیر افغانستان در نامه اش، به زبان دری "سه بار اصطلاح کنگره" را تحریر نموده باشد، پس چرا در ترجمهٔ انگلیسی متن این نامه، کلمهٔ و یا اصطلاح "کنگره" به کلمهٔ و یا اصطلاح "کنفرانس" ترجمهٔ و درج گردیده است؟
آیا در نامهٔ اصلی امیر که بتاریخ دوم فبروری ۱۹۱۹م. به زبان دری تحریر گردیده است، "سه بار کلمهٔ کنگره" ذکر شده است و یا خیر؟
این بود سوال من در رابطه با تقدیم احترامات فائقه
حسیب الله
|
 |
| حسیب الله | 15.11.2025 | آلمان |  |
سلام و احترامات قلبی خود را خدمت هموطنان محترم و عزیزم تقدیم داشته، از خداوند متعال برای همه صحت کامل و خوشی های فراوان استدعا میدارم.
بدون شک که با استفادهٔ موثر از وقت در همین آخر هفته و یا هم نهایتاً تا روز دو شنبه آینده، پس از یک بررسی دقیق نظر ناچیزم را، البته در حد توان ضعیفم در رابطه، در قبال موضوع "کنفلیکت جناب محترم محمد داؤد مومند با پورتال محترم آریانا افغانستان آنلاین" بصورت مختصر با هموطنان محترم و عزیزم به اشتراک می گذارم؛ اما فعلا نوشتهٔ جناب احمد آریا تحت عنوان "تصمیم داؤد مومند در بارهٔ ادامهٔ فعالیت در وبسایت" مرا حیرت زده ساخت که خواستم نخست به به برخی از اصطلاحات و عبارات اظهارات جناب احمدآریا اندکی مکث نمائم: جناب احمدآریا در خلال اظهارات اخیر اش، از اصطلاحات و عبارات "سطح ادب"، "تحلیل منصفانه و صادقانه"ارزش های اخلاقی"، "اصول اخلاقی"، "ارزش های حرفه ئی"، "ارزش های علمی"، و بقیه اصطلاحات و عباراتی نیز ذکر نموده اند، اما چیزیکه در این رابطه مایهٔ تعجب ام گردید، این است، که، زمانیکه جناب احمدآریا واقعا معنی و معانی همچو عبارات و اصطلاحات را بدانند، پس چرا در نوشتهٔ مورخهٔ هفدهم اپریل ۲۰۲۵م. اش، یعنی همان زمانیکه در همین صفحه بتاریخ هفدهم اپریل ۲۰۲۵م. تحت شماره های ۱،۲،۳،۴، بدون هیچ نوع سند ومدرک و منبع، چهار اتهام بی جا و بی اساس را بر من بست، یعنی زمانیکه جناب احمد آریا به مقابل من دست به افترا، تهمت نادرست زد، آیا آنوقت جناب احمدآریا نمی دانست، که، همچو "دروغپردازی، افترا، تهمت نادرست و سماجت و خودپسندی وی، خلاف صداقت است؟
پس از تاریخ هفدهم اپریل ۲۰۲۵م. تا به حال چندین باری که از جناب احمدآریا در همین صفحه دلیل آن همه اتهامات بی جایش را، دلیل آن همه دروغپردازی هایش را که به تاریخ هفدهم اپریل ۲۰۲۵م. به آن مرتکب گردیده است، از وی در همینجا پرسیده ام، ولی جناب احمدآریا در رابطه سکوت اختیار ورزیده است؛ حتی به حدی که چندی پیش در همین صفحه، بخاطر آن همه اتهامات بی جا و غلط جناب احمدآریا به اصطلاح "محکمهٔ دیجیتالی وی را دائر نموده بودم"، اما با آن هم، با پرروئی تمام جناب احمدآریا در قبال جمله دروغپردازی های هفدهم اپریل ۲۰۲۵م. اش سکوت مطلق را پیشه نموده، که گویا جناب احمدآریا به تاریخ هفدهم اپریل ۲۰۲۵م. اصلا مرتکب دروغپردازی نشده باشد؛ جالب و قابل تعجب این است، که حالا، همین جناب احمدآریا که بتاریخ هفدهم اپریل ۲۰۲۵م. دروغپردازی نموده است، عدم صداقت پیشه ورزیده است، تحلیل غیر منصفانه و غیر صادقانه نموده است، اصول و آرش های اخلاقی را زیر پا نموده است، مبتنی بر منطق عمل ننموده است، سماجت و خودپسندی تمام پیشه ورزیده است، برخورد های توهین آمیز و تحقیر آمیزی را مرتکب شده است، بی مسولیتی پیشه ورزیده است، با چهار بار حملات مکرر اش در همان یک نوشتهٔ از سطح ادب به فرسخ ها فاصله گرفته است، عدم استحکام در شخصیت و عدم استقرار در مزاج اش را به مشاهده رسانیده است، جهت تخلیهٔ عقده های متراکم و تنگ نظرانه اش به دیگری توبیخ و اهانت نموده است؛ یعنی همین جناب احمدآریا که خودش بتاریخ هفدهم اپریل ۲۰۲۵م. اصول و ارزش های انسانی متذکره را اصلا مراعت ننموده است، حالا با لفاظی تمام از چنین اصول و ارزش های یاد می کند، آیا چنین برخورد زشت اجتماعی جناب احمدآریا به اصطلاح "عجیب و غریب" نیست؟
پاسخ سوال بالائی به نظر من مثبت است!
یعنی در اصل باید جناب احمدآریا پس از خواندن این پیام ام، پس از همه سکوت اش در قبال جمله دروغپردازی های تاریخی هفدهم اپریل ۲۰۲۵م. خودش باید، عرق و عروق و تعرق و تعرقات شرم آوری را در خویش جاری سازد، زیرا عدم صداقت در گفته و عمل وی به مشاهده می رسد، که از سطح ادب پائین می باشد، اما چه کنیم، که گفته اند، که، "از ماست که بر ماست."
نوت: گر چه جناب احمد آریا تا اکنون در مقابل برخورد زشت اجتماعی اش که آنرا بتاریخ هفدهم اپریل ۲۰۲۵م. مرتکب شده است، تا اکنون سکوت اختیار ورزیده است، اما باید اینرا بداند که بر علاوهٔ آنکه برخورد زشت اجتماعی هفدهم اپریل ۲۰۲۵م. وی که آنرا در این صفحه مرتکب شده است و آن نه تنها اینکه یک عمل زشت و نازیبای اجتماعی محسوب می گردد، که خلاف موازین اخلاقی یک شخص سالم می باشد، چونکه افترا نیز در آن عمل زشت اجتماعی جناب احمدآریا نیز موجود است، حتی میتواند که "جرم" نیز پنداشته شود!
این بود مکث مختصر ام در قبال برخی از "اصطلاحات و عبارات" که جناب احمدآریا تمایل شدید سو استفادهٔ از آنها را در بین لفاظی هایش نهفته است.
و من الله التوفیق
با تقدیم احترامات فائقه حسیب الله |
 |
| الله محمد | 15.11.2025 | آلمان |  |
با عرض سلام! در نوشته بنده خطاب به محترم داکتر کاظم در قسمت اخیر در ارتباط برگذاری کنفرانس صلح پاریس چنانچه محترم کاظم می نویسند در متن انگلیسی آن از وارسای تذکر رفته است. این متن انگلیسی هم ترجمه اصل نامه امیر است. باید قبول نمود که در اصل نامه امیر هم "وارسای" نوشته شده، زیرا اصل نامه را بنده تا کنون ندیده ام. اما زمانی محترم داکتر کاظم انرا دو باره ترجمه نموده ، در متن ترجمه فقط از گنگره و کنفرانس تذکر رفته. یعنی باز هم مانند قسمتهای دیگر ایجاد سو تفاهم در اثر تناقص و عدم دقت برای خواننده صورت گرفته. علت اینکه بنده به غفلت رفته ام چنین اشتباه است، زیرا در بعضی قسمت متن انگلیسی را مطابقت داده ام و در بعضی دیگر نداده ام.
چند نقطه مهم دیگر که بایست بنده در اینجا تذکر بدهم:
1- داکتر کاظم می نویسد:" ولی همی ن
قدر میگویم: کاش خود شان با همچو دانشی وسیعی که گویا دارند، به خود زحمت داده و بجای فقره
نویسی به تدوین یک اثر مفید و جامع برای تنویر اذهان در مسایل تاریخی می نوشتند که نسل جوان
از آن بهره مند میگردید." هرگاه شما انتقادات هموطنان را درمقالات تان که کنون به شکل کتاب نشر شده، داخل می نمودید و بالای منطق دیگران برای جوانان روشنی می انداختید، بهتر از این بود تا دیگران برای جوانان کتاب تحریر بدارند.
تنها شخص بنده چندین بار منطق مقالات تان را رد نموده بودم، مانند امضای سفیر انگلیس در ارک هنگام تسلیمی آن از حکومت حبیب الله کلکانی و آماده شدن طیاره برای بردن نصر الله خان. در حالیکه چنین نبود و سفیر انگلیس اصلاٌ در ارک نیامده بود. یعنی جوانان را معلومات درست نمی دهد. شما بسیار قسمت های تاریخ اصلی را تغیر داده تا به شکلی پای انگلیسها را داخل موضوعات نمایید.
داخل نمودن تبصره های معقول و منطقی دیگران برای نسل جوان کافی بوده تا واقعیت بهتر برایشان هویدا گردد. یعنی انها عقل خود را غرض تفکیک واقعیت به کار می انداختند و یک جانبه نمی خواندند.
نباید حتماٌ برای روشن شدن واقعیت یک کتاب نوشت. چند صحفه هم کافی است در صورتیکه استدلال های منطقی در آن وجود داشته باشد.
2- داکتر کاظم در مضمون خطاب به بنده می نویسد: " برای اینکه خوانندگان عزیز به موضوع مورد بحث بیشتر وارد شوند، اینک متن نامه امیر عنوان چلمسفورد و
ترجمه دری آنرا برگرفته از صفحات کتاب تقدیم میدارم:"
هر گاه خواننده در صحفه ۱۱۷ کتاب مراجعه نماید متوجه می گردد، که داکتر کاظم متوجه اشتباه خود شده و متن نوشته خود را تغیر داده است. یعنی آن قسمت که جواب" نامه ۲ نوامبر امیر داده نشده" را حذف نموده است.
3- داکتر کاظم: "متن مکمل آخرین نامۀ امیر به لارد چلمسفورد"
خواننده هر گاه به صحفه ۱۱۷ مراجعه نماید متوجه می گردد، که قبل از متن نامه امیر تبصره کوتاه داکتر کاظم وجود دارد، و در مقاله عنوانی بنده انرا حذف نموده. این مشت نمونه خروار در کارهای تاریخ نویسی داکتر کاظم است.باز بالای بنده کتره هم می رود که فقره نویس هستم. بهتر است فقره نویس پاک بود نسبت به کتاب نویس نا پاک.
دلیل شکوهء من سعی نا رسا نشود
ز پا فتادگی ام ناله را عصا نشود
|
 |
| الله محمد | 15.11.2025 | آلمان |  |
دوست محترم و گرامی ام مومند صاحب عزیز!
با عرض سلام و احترام و آرزومندی صحت شما از بارگاه خداوند متعال.
تا کنون اداره محترم آدرس ایمیل شما را برایم نفرستاده اند.
امید تا فردا انرا لطف نموده ارسال بدارند، تا در صورت امکان مقدمات ملاقات با شما را گرفته بتوانم.
در غیر ان ممکن وقت ذیق گردد و پلان دیدار شما را در راه ام گرفته نتوانم.
سراغ قافلهء عمر سخت نا پیداست
ز رهگذر نفس نقش پا چه می جویی
|
 |
| محمد داؤد مومند | 14.11.2025 | متحده ایالات |  |
خدمت محترم الله محمد خان گرامی!
بعد از عرض مراتب ادب و تمنیات نیک پیغام مبارک شما را دریافت نمودم.
خدا شاهد است من کلمات و الفاظی در ذهن خود تدارک کرده نمیتوام، که از شفقت و نوازش و ذره نوازی آن اخوی گرامی ابراز شکران و امتنان نمایم. به نظر من یک شخص تنها میتواند، همچو افتخاری را، از جانب یک برادر بزرگوار مانند شما، نصیب گردد و بس. تشریف آوری تان را به اضلاع متحدۀ امریکا و بخصوص ایالت کلیفورنیا، خیر مقدم میگویم، چه سعادت بزرگی که افتخار مصاحبت و مجالست آن برادر بزرگوار از نزدیک حاصل گردد.
اداره میتواند که آدرس ایمیل مرا، الساعه در خدمت شما قرار دهد. با عرض حرمت
|
 |
| الله محمد | 13.11.2025 | آلمان |  |
برادر نهایت عزیز و محترمم جناب مومند صاحب گرامی!
تبصره اخیر تان بنده را نهایت متاثر ساخته است. نبود شما یک ضایع واقعاٌ بزرگ بوده، زیرا در جریان سالیان زیاد در مسایل مختلف از شما زیاد اموخته ام، و هر گاه چنین قطبی در برابر قطب های دیگر مانند شما وجود نمی داشت، برایم بسیاری مسایل تاریخی و سیاسی کشور روشن نمی شد، یعنی در تاریکی باقی می ماند. حیف انکه در زمان حیات چنین دانشمندی سایه خود را از بالای ما مساکین علم و دانش دور می نماید. به نظر بنده غیر مستقیم از طرف اداره اشتباه قبول شده. نمی خواهم در زمینه زیاد بنویسم، زیرا شما در ها را محکم بسته نموده اید.
به هر صورت تصادفاٌ، قرار است بنده هفته بعد عازم امریکا گردم و از کالیفورنیا هم دیدن نمایم.
بدینوسیله از شما و از این طریق از اداره محترم خواهشمندم تا نمبر تیلیفون و یا هم ایمیل شما را برایم در ایمیلم بفرستند، تا در صورت ممکن برای چند ساعتی در محل اقامت شما با شما ملاقات داشته باشم.
از لطف شما و اداره محترم قبلاٌ تشکر می نمایم.
با عرض سلام و آرزومندی صحت شما بزرگوار مجلس و همه دوستان به شمول اداره محترم.
خیال نازکی داری دل خود جمع کن بیدل
به جز هیچ از میان چیزی نمی یابی کمر بگشا
|
 |
| محمد داؤد مومند | 13.11.2025 | متحده ایالات |  |
معذرت از یک اشتباه بزرگ تایپی مبنی بر عدم تذکر نام جنرال ضیاء در یک پاراگراف:
قبل از شروع پاراگراف (کشتار هفده هزار فلسطینی ....) باید نام جنرال ضیاء تحریر میشد.
از همچو بی توجهی و فرو گذاشت خود معذرت میخواهم، زیرا عدم تذکر نام جنرال ضیاء در ابتدای پاراگراف مذکور، تمام متن پاراگراف را فاقد معنی و محتوی میسازد.
با معذرت مجدد
|
 |
| محمد داؤد مومند | 13.11.2025 | متحده ایالات |  |
تو ضیحاتی چند و فرجامین سخن ! خدمت شخصیت نکته دان و نکته سنج، الله محمد خان روشن ضمیر و دوستان با فرهنگ و با معرفت. جناب الله محمد خان گرامی! اولتر ازهمه مفتخرم که از طریق فعالیت مطبوعاتی ام، توفیق آن بدست افتاد که با یک عده ذوات صاحب معرفت و فضیلت و غناء معنوی، یک ارتباط معنوی، مبتنی بر تعاطی افکار و نظریات و هم فکری و همدلی، و طرح دوستی برادرانه، وطندارانه، آزاد منشانه و مبری از هرگونه شائبه های سیاسی و سیاست بازی میسر، افتید. به عقیدۀ این قلم، هیچ دوستی و احساس اخوت در جهان، به پایۀ دوستی های مبتنی بر احساس همدلی، متکی بر صفای روانی و هم سویی وجدانی، استوار و پایدار نیست. این قلم با عطشان فراوان منتظر تشریف آوری شما از مسافرت و مطالعۀ نظریات عالمانه و فاضلانۀ تان بودم. نظریات عالمانه و عادلانه و عاقلانۀ تان عنوانی اداره ویب سایت آریانا افغانستان و آن فرد دیگر، از نظر منطق و دانش چند بعدی تان، حیثیت پُتک پولادین را داشت، که هردو مرجع مخاطب تان را به لاجوابی و سکوت مواجه ساختید، لذا میگویم ملیون احسنت و مرحبا و حبذا. برادر روشن ضمیر، اجازه بدهید درین آخرین پیامم، ارزیابی خود را درمورد تبصره های دوستان و محبان با صفا و معاندان تُنک نظر و سطحی اندیش ابراز دارم. اولین انعکاس در مورد شکایتم مبنی بر سانسور مضمونم و جواب نا متوازن و نا متعادل اداره، از طرف هموطن ارجمند شاغلی توخی صاحب ابراز گردید و کلاً مشعر بود، براحترام به پرنسیپ مطبوعاتی. محقق دانا و مورخ توانا استاد باری جهانی نیزدر توضیحات شان، با تذکری، از مضمون خود که مدت دوازده سال قبل در مورد شخصیت خلیلی تحریر نموده بودند ، گویی در حقیقت، بارگرانی را از دوشم برداشت. آنچه مایۀ تعجم در تبصره های بسیاری از هموطنانم گردید، بی خبری کامل شان از نظریات و اعمال و شخصیت سیاسی خلیلی است. از مطالعۀ کامنت های این ذوات مستفادم شد، که ایشان صرف شنیده اند که خلیلی، مداح اعلیحضرت محمد ظاهر شاه، پدر دیمکراسی واقعی درافغانستان بود و تنها همین مطلب را نکتۀ ضعف شخصیت خلیلی تلقی میکننند. چنین به نظر میرسد که ذوات مذکور اصلاً کلیات اشعارخلیلی را در عمر خود، نه دیده اند و نه خوانده اند. طویکه که این قلم در مضمون سانسور شدۀ خود توضیح داده بودم، زمانیکه در صنف هفتم لیسۀ حبیبه بودم دوستی به نام اسدالله راید، بعدا داکتر اسدالله راید استاد پوهنتون کابل مجموعۀ اشعار خلیلی و کتاب (زبورعجم) علامه داکتر اقبال را به دسترسم قرار داد. مجموعۀ اول اشعار خلیلی از طرف وزارت مطبوعات وقت بدست نشر سپرده شده و من آن را چندین بار مطالعه نمودم. سالیان بعد دیوان اشعار خلیلی به شکل زرکوب و قطع و صحافت بسیار ممتاز از طرف پوهنتون تهران (به قول شاطران فرهنگ ایران و معاندان اصطلاح ملی و افغان شمول و مبارک پوهنتون «دانشگاه» بدست نشر سپرده شد و من یک کاپی آن را از یک کتاب فروشی درکابل خریدم. متکی بر مطالعۀ محتویات کلیات خلیلی، خلیلی را نمیتوان مداح اعلیحضرت محمد ظاهر شاه دانست. در هیچیک از اشعار خلیلی مداهنۀ وجود ندارد، که یاد آوری از مداح معروف قزل ارسلان کند، چنانکه گفته است: نه کرسی فلک نهد اندیشه زیر پای تا بوسه بر رکاب قزل ارسلان زند خلیلی در یک رباعی خود عنوانی اعلیحضرت محمد ظاهر شاه گفته است، که قسمتی از آن به خاطرم مانده، مشعر بر اینکه: گر گویم که عمرت از هزار افزون باد این نیست دعا گر گویم که نامت در صف عادلان مقرون باد این است دعا اگر ما به کتب (پیام مشرق) و (مثنوی مسافر) علامه داکتر اقبال مراجعه کنیم، مرحوم اقبال در سه قصیدۀ طولانی خود مورد اعلیحضرت امان الله و اعلیحضرت محمد نادر شاه، و اعلیحضرت محمد ظاهر شاه چنان به ستایش پرداخته که خلیلی صدم حصۀ آن را در نظم های خود عنوانی اعلیحضرت محمد ظاهرشاه، نور الله و مرقده، ابراز نکرده است.
بطور مثال اقبال، شاه امان الله را مخاطب ساخته و مینویسد: ای امیر کامگار ای شهریار نو جوان و مثل پیران پخته کار چشم تو از پردگیها محرم است دل میان سینه ات جام جم است عزم تو پاینده چون کهسار تو حزم تو آسان کند دشوار تو همت تو چون خیال من بلند ملت صد پاره را شیرازه بند چند بیتی هم در مورد غازی محمد نادر شاه: نادر افغان شه درویش خو رحمت حق بر روان پاک او کار ملت محکم از تدبیر او حافظ دین مبین شمشیر او عهد صدیق از جمالش تازه شد عهد فاروق از جلالش تازه شد و ابیاتی هم در مورد اعلیحضرت محمد ظاهر شاه: خطاب به پادشاه اسلام اعلیحضرت محمد ظاهر شاه ایده الله بنصره: ای قبای پادشاهی بر تو راست سایۀ تو خاک ما را کیمیاست خسروی از وجود تو عیار سطوت تو ملک و دولت را حصار ای تو سرمایۀ فتح و ظفر تخت احمد شاه را شأنی دگر طوریکه فوقاً ملاحظه میگردد، شمۀ همچو توصیف ها در ابیات خلیلی عنوانی اعلیحضرت محمد ظاهر شاه و جود ندارد. باید تذکر دهم که سرودن ابیات و نظم های مدح عنوانی اعلیحضرت مرحوم، نه گناه صغیره است و نه گناه کبیره، و از نظر حقوقی نه قبحه است و نه جنحه. بلکه ابراز یک واقعیت عینی است در مورد، پادشاه فقیر مشرب و دیمکرات، که ثانی اش در تمام زماداران مشرق زمین دیده نمیشود. و طوریکه دیده شد، از روزی که سایۀ محمد ظاهر شاه از سر ملت افغان برداشته شد، بنیان تباهی مملکت و ملت ما گذاشته شد و سر ملت افغان به سنگ لحد خورد. لذا ارشاد حکیم بزرگ نیم قارۀ هندوستان علامه اقبال، کاملاً راست و حکیمانه بود که: سایۀ تو خاک ما را کیمیاست. باید خطرنشان سازم که هم پایه قرار دادن و مقایسۀ بچۀ سقو با اعلیحضرت محمد ظاهر شاه، مقایسۀ خر موره با لعل و جواهر است، چناکه لسان الغیب حضرت رحمن بابا فرموده اند: په نظر د جاهلانو نا کسانو خر موره لعل او ګوهر دری واړه یو دی استاد الفت، شاعر و نویسنده و دانشمند بزرګ جامعه ما، در مورد همچو تلقی کوردلان و لایشعران، فرموده اند: په داسی رنګ بی تمیزۍ د خرو خندا راځی شاعری هم ګفته است: یا سخن دانسته ګوی ای مرد نادان، یا خموش نتیجۀ اوقی گری بی جا و خود را مگس ساختن هر شوربا، جز ندامت و خجالت و شرمساری، و بال و پر خود را سوزاندن سودی ندارد. رحمت حق بر منطق الله قوی و نیرومند الله محمد خان گرامی، عنوانی همچو حشرات موذی و لایشعر و مغرض، در زمینه. َ در کشتار هفده هزار فلسطینی، رول بارز داشت، توسط خلیلی، و قهرمان سازی جنرال ضیاء جنایت شعار و دشمن موجودیت افغانسان، و او را ملقب ساختن به سپاه سالار اسلام، خیانت خلیلی به حساب میرود. متکی بر روایت تاریخ، خلیلی اولین طراح پلان تجزیۀ افغانستان به شمال و جنوب است. و این یک خیانت بزرگ ملی است. عریضۀ غلامانه و رذیلانۀ خلیلی عنوانی شاه ایران و او را شاه ایران و شاه افغانستان خطاب نمودن و تقاضای لشکر کشی ایران را علیه زعامت یک شخصیت وطن پرست بزرگ یعنی سردار محمد داؤد خان یک خیانت بزرگ ملی است. امارت اسلامی و یا هر حکومت دیگر باید استخوان خلیلی را از جوار سید بزرگوار از محوطۀ پوهنتون کشیده و در کنار گور بادار و سردارش بچۀ سقو مدفون سازند و در عوض استخوان های مبارک علامه حبیبی را در کنارعلامه جمال االدین افغان مدفون ساخته تا قبور هرد علامۀ های بزرگوار درکنار هم باشند. با نوشتن و نشرهمین سطور مقاطعۀ قلمی من با ویب سایت اریانا افغانستان، آغاز و امیدوارم روزی تفویض مدیریت این ویب سایت را به میرمن دانشمند و قابل افتخار جامعۀ افغان بی بی میرمن ملالی نظام، اگر چند صباحی حیات باقی بود ببینم. در اخیر این مقال روی مبارک دوستان و محبان و یاران مطبوعاتی خود را در عالم خیال بوسیده، سعادت و سلامت و سرخرویی شان را رجا مندم. ابراز شکران مجدد از موقف مردانۀ الله محمد خان گرامی. با عرض حرمت
|
 |
| الله محمد | 13.11.2025 | المان |  |
محترم ارسلا صاحب!
با عرض ادب و احترام به شما. از توضيحات مودبانه تان معلوم است، كه در توضيح يك موضوع تاريخى، اسماى قهر امیز تاريخى دیگر ،بى ارتباط نبايد در ذهن سبكسرانه بیچکاری شد.
صدف بشكن بيرون كن دؤر شهوار
بيفكن پوست، مغز نغز بردار
|
 |
| احمد فواد ارسلا | 12.11.2025 | آمریکا |  |
اینجانب هر مقاله که میفرستم بعد از عرض احترامات مینویسم که اگر مناسب میدانید نشر کنید.
بحث و انتقاد در مورد موضوعات برای من قابل تقدیر و یادگیری بیشتر است.
اگر در مورد نادر خان وخلیلی قوانین مشخص نامگیری موجود است حتما ملاحظه خواهد شد.
اگر در نظر است که این ویب سایت صرفا طرز فکر و برداشت خاص تعقیب میکند و خطوط سرخی وجود دارد که باید مراعات شود حتما ملاحظه خواهد شد.
امیدوارم موضوعات مورد مطالعه دقیق غیر احساسی قرار بگیرد.
محترم الله محمد انتقادات غیر قهر آمیز شما را با کشیدن یک سیگار غیر کیوبای (ارزان تر و پر کیف تر) تحسین نموده و شعر بیدل که شما استاد بیدل شناسی و من شاگرد علاقمند آن هستم خدمت تان تقدیم میدارم:
رفته رفته حسن هم آیینه دشمن می شود قهر یک رنگان دلیل انقلاب عالم است
|
 |
| الله محمد | 12.11.2025 | آلمان |  |
با عرض سلام. افسانه های "افسانه ها و وقایع تاریخی" از مطالعه بنده گذشت:
1-"در این مقطع زمانی که احساسات عمیق است" در تمام مقطع های زمانی بشر احساسات عمیق بوده و در اینده هم خواهد بود، زیرا انسانها دارای احساس هستند. قسمیکه از نوشته هویدا می گردد، این احساسات نویسنده است که عمیق شده، و از دیگران را هم عمیق تصور می نماید. در ذیل ثبوت عمق احساسات:
2-"و خاصتا در همین مطبوعات افغانی خارج از افغانستان" دفعتاٌ احساسات را خاص و نشرات را هم خارجی نموده، تا به هدف فیر نماید.
3-"نوشتن و نشر در مورد اشخاصی چون نادر خان و خلیلی وغیره " مرحوم سپه سالار نادر خان زمانی پادشاه افغانستان و وزیر حرب کشور و قوماندان و فرمان بردار ، قوماندان اعلی کشور مرحوم آمان الله خان پادشاه کشور در زمان استرداد استقلال تاریخی کشور در سطح ملی و جهانی بود. نامبرده در بغل نویسنده بزرگ نشده و شیر چوشک را در دهانش نه نموده ، که چنین سبک اسم وی را به حیث یک نویسنده می نویسد. ضمنا مرحوم استاد خلیل الله خلیلی شاعر ورزیده و فعال سیاسی در کشور بود. طور از مرحومی اسم می برد ، که در دهن وی هم شیر چوشک داده باشد. با سیگار کیوبایی در لب نویسنده فکر می نماید، که با چند سطر نوشتن و مقالات به مقامات رسیده باشد. محترم اریا صاحب در تبصره اخیر شان منطقی وی را متوجه تحلیلی های ناقص نویسنده در ارتباط بازی بزرگ نموده .
4-"با عکس العمل های احساساتی و
قهر آمیز روبرومیشوند، " قهر امیز را باید با قهر امیز جواب داد. نوشته نویسنده عکس العمل احساساتی و قهر امیز وی است، زیرا به همه معلوم است، که وی تا چی اندازه در گذشته کوشش نموده بر علیه مرحوم محمد نادر شاه تبلیغات غلط نموده و اسناد غیر موجه و غیر منطقی را ارایه داشته ، تا مرحومی را جاسوس قلمداد نماید.
این انسان اصلاٌ وجود خارجی دیگر از صد سال به این طرف ندارد، لا اقل به احترام یک "مرحوم زندگی" باید نویسنده احساسات خود را قهر امیز به خواننده به نمایش نمی گذاشت. قهر امیز هم انواع مختلف دارد و احساسات هم.
5-"لازم به یاد آوری است که بهتر است تاریخ را از نظر اسناد معتبر و منطقی
تحلیل و تفسیر کنیم ." بنده در یکی از تبصره هایم چند سال قبل نوشته ام که : 7-"هر جفنګ تاریخ شده نمی تواند. با جرات باید ګفت، هرګاه یک نویسنده و یا هم محقق در ریسرج به دروغها و تهمت ها دیګران استناد کند معلوم است که ارزش ریسرج شان بی ارزش میګردد. " "خداوند شما را خیر بدهد که متوجه این موضوع مهم شده اید. بنده هر زمان اینها منبع می دادند ، مراجعه می نمودم به منبع و متوجه می شدم ، که در منبع انقدر بی منطقی وجود دارد ، که اندازه ندارد. مثلاٌ یک بار در منبع داکتر کاظم یعنی خانم استیوارت"آتش در افغانستان"، که سپه سالار در سفارت انگلستان در چوکی سفیر خود را لم داده بود ، برایم قابل تعجب بود، زیرا بنده این شخصیت را چنین نیافته بودم و نیافته ام. وقتی به منبع داکتر کاظم مراجعه نمودم، تا انرا بخوانم که چنین است ، که داکتر کاظم منبع داده، صرفنظر از اینکه چنین که داکتر کاظم نوشته بود، قسم دیگری در منبع نوشته شده بود، اما جالب این بود که خود منبع بی منبع بود."
6-"مقاله ذیل یک نمونه تحلیل و تفسیر است ."
مقاله ذیل را با موضوعات بالایی ارتباط دادن خودش غیر منطقی بوده و نویسنده خواسته احساسات غیر موجه خود را خالی نماید، اما دیگران را نصحیت می نماید.
7-"در جریان مصاحبه، یون داستانی را بازگو کرد که به گفتۀ او، نمونهای از دشمنیهای دیرینه میان دو کشور بود. او
گفت که در سال ،1۹۵1 صدراعظم وقت پاکستان، لیاقت علی خان، در جریان یک نطق عمومی به افغانستان توهین
کرد."
به احتمال زیاد که "یون" از یک زاغ، زاغ چهلم را ذکر نموده باشد، در غیر آن واقعیت موضوع روشن است که در سال 1951 یک نفر افغان در پاکستان حکومت موقت تشکیل داده بود و توهین های نا روا بر ضد زمامداران افغانستان وجود داشت. حتی به سویه که در اختیار ریس حکومت موقت یک رادیو قرار داده شده بود، و یک رادیو هم قسمیکه اینجا معلومات ارایه شده، مخصوص بر ضد افغانستان پروگرام داشت. اینکه در همین زمان روابط پاکستان با امریکا و هندوستان و شوروی چطور بود خارج از موضوع است.
8-" یاد آوری دوباره این افسانه از سوی استاد یون، در بستر تشنجات جدید میان کابل و اسلام آباد، یادآور این واقعیت است
که چگونه اسطورههای تاریخی برای توجیه بحرانهای امروزی دوباره زنده میشوند. " یاد آوری این موضوع کدام اثر موثر در ارتباط روابط دو کشور نمی تواند داشته باشد. این منطق بسیار ضعیف است.
زین بحر نه موج و نه کفی میجوشد طوفان دل از هر طرفی میجوشد
|
 |
| ع واحد حيدرى | 12.11.2025 | سدني استراليا |  |
اين نوشته ثابت مى سازد كه دشمنى در مقابل شهيد نادر خان شخصى و حزبى بوده.
(به قول رهبر پرولتاریای جهان " انتقال قدرت حاکمه از دست طبقه حاکمه بدست طبقه دیگر علامت نخستین و عمده و اساسی انقلاب هم به معنی اکیداَ علمی و هم به معنی علماَ سیاسی این مفهوم است". باید اذعان داشت که نیرو های پیشرو و مترقی اجتماع از طریق انقلاب راه تکامل سالم جامعه را بسوی جلو میگشاید و گسترش سریع جامعه را در جهت ترقی تامین میکنند و به همین جهت مارکس انقلاب را (لکوموتیو تاریخ) نامیده است. طى نیم قرن سلطنت شوم خاندان نادری بر خلق نجیب ما تحمیل شده مبارزه کرده و نگذاشت نوکران ارتجاع، پول پرستان خود خواه، فیودالان غاصب و سوداگران کمپرا دور در وحدت و همبستگی خلق های زحمتکش درز ایجاد کنند و از راۀ اندوختن دارایی غیرمجاز، طبقۀ ممتاز و جدا از خلق ایجاد نمایند. حزب دموکراتیک خلق افغانستان وظیفه دارد تا برای ساختمان جامعۀ فارغ از استثمار فرد از فرد و جامعۀ که در مرحلۀ اول از هر کس بقدر استعدادش و به هر کس به قدر کارش مدنظر و فشرده است، صفوف زحمتکشان را با وحدت دهقانان و کارگران و پیشه وران کم پایه بهم نزدیک تر سازد و این ضرورت مبرم را از راۀ تاسیس کوپراتیف ها که در آنجا میتوان منافع شخصی دهقانان و خورده مالکان کم پایه را با مصالح علیای کشور و تمام جامعه تلفیق داد، برآورده گرداند. به پیش در راۀ تحقق آرمان های سترگ انقلاب ثور !)
نادرشاه؛ نماد استقلال در برابر کمونیزم و مداخلهٔ بیگانه
شاه شهید نادرخان در شرایطی قدرت را بهدست گرفت که افغانستان میان آشوب داخلی و نفوذ شوروی و انگلیس قرار داشت. او با مهارت سیاسی توانست کشور را از تجزیه نجات دهد، ارتش را بازسازی کند و آموزش را دوباره زنده سازد.
اما چون سیاستش بر محور استقلال و اسلامیت بود، از همان آغاز در فهرست سیاه حلقات چپگرای تحت نفوذ شوروی قرار گرفت. دههها بعد، همان تفکر ضد نادری در قالب «انقلاب ثور» به قدرت رسید و تبلیغات گستردهای را علیه او و خاندانش بهراه انداخت.
شکست استراتژی تخریب هویت ملی
امروز، تلاش برای لکهدار ساختن نام نادرشاه و تخریب خاندان نادری، تکرار همان استراتژی شکستخوردهٔ ۱۳۵۷ است. آن زمان حزب خلق کوشید با نابودی تاریخ، مشروعیت خلق کند، اما نهتنها سقوط کرد، بلکه صدها هزار افغان قربانی آن ایدئولوژی شدند.
تاریخ ثابت کرد که هیچ نظامی نمیتواند با دروغ و جعل حافظۀ ملت را نابود کند. چنانکه رژیم خلق و پرچم در خون فرو رفت، امروز نیز کوشش بقایای فکری آنها برای تحریف تاریخ افغانستان بیثمر خواهد بود.
از کودتای ثور تا امروز، حملات بر شاه شهید نادرخان هرگز متوقف نشده، بلکه با چهرهها و ابزارهای تازه ادامه یافته است. اما حقیقت تغییر نمیکند:
نادرخان نماد استقلال، وحدت و مقاومت افغانستان در برابر کمونیزم و استعمار است، و هر تلاشی برای تحریف چهرۀ او ادامهٔ همان پروژهای است که ۴۷ سال پیش آغاز شد و با شکست و ننگ تاریخی حزب دموکراتیک خلق پایان یافت.
شرم بر آنان که امروز، برای منافع شخصی یا ایدئولوژیک، با قلم و زبان خویش در صف همان تفکر قرار گرفتهاند که خون هزاران افغان بیگناه را ریخت و هنوز هم در پی محو افتخارات ملی ماست.
زنده باد افغانستان
پاينده باد افتخارات تاريخى افغانستان
شاد باد روح شهداى و مبارزين ازادى استقلال عليه كمونيزم سرخ
|
 |
| محمد حسن وفا | 11.11.2025 | قندهار |  |
ښاغلی توخی!
بحث او بیا ستاسی سره ضرورت نه وو. فقط یوه پوښتنه وه، خو څنګه چی مو په خپله اعتراف کړی، چی په خواب پوهیدی مګر تبصری ته دی ترجیح ورکړی. داسی یو سیاست چی ته عملاً پر مخ بییای، لا یو څو نور نسلو نو ته به اړتیا ولری. په درناوی. وفا.
|
 |
| الله محمد | 11.11.2025 | آلمان |  |
برادر محترم غلام حضرت صاحب گرامی!
|
با عرض سلام و ادب به شما متفکر محترم. 1- "اگر قرار باشد که انحراف یک شاعر از " هنر " به تبار پرستی و شخصیت پرستی و ایدیولوژی پرستی مورد هجوم دسته جمعی واقع شود پس: سلیمان لایق نیز در شعر خود از شیاد ترین انسان کُرۀ زمین ( ویلادمیر ایلیچ لینین ) ابیات مداحانه سروده" یعنی هر دو محکوم هستند به داشتن شخصیت دو گانه و متزلزل. 2-"و همچنین مرحوم خلیلی در وصف ظاهر شاه نیژ ابیات چاپلوسانه سروده" یعنی تبصره نقط اول
3-"پس فرق بین ماهیت مدح ظاهرشاه و حبیب الله کلکانی چیست؟ هیچ!" در اینجا فکر شما محترم دو موضوع مختلف را با هم مخلوط نموده اید. مرحوم اعلحضرت محمد ظاهر شاه برای مدت چهل سال با همکاری کاکا ها و پسر کاکا و در اخیر با تجربه که خودش پیدا نموده بود، اهسته آهسته کشور را اداره و به طرف انکشاف ممکنه اجتماعی و اقتصادی پیش می برد، در حالیکه مرحوم حبیب الله کلکانی در برابر مرحوم اعلحضرت امان الله خان پادشاه که خواهان ترقی کشور بود به هر دلیلی بود اغتشاش نمود و کشور را به طرف جهل سوق داد. در ماهیت مدح فرق وجود ندارد، اما در غرض فرق وجود دارد، یعنی یکی خوب بود برای انکشاف اجتماعی اجتماعی کشور و از دیگزی خوب نبود.
4-"ضمناً کار و هدف شاعر همانا مدح میباشد " بر عکس کار اصلی یک متفکر که شاعر هم در آن جمله می رود اصلاح فکری جامعه و انکشاف اخلاق خوب به اساس شناخت روانشناسی انسان است، چنانچه اینرا در اشعار مولانا، حافظ، بیدل، سنایی، شکسپیر، دانته و غیره شاعران بشر در طول انکشاف فکری ان می توان مطالعه نمود. 5-"( مدح خدا، مدح پیغمبر، مدح شاهان، مدح عشق، مدح حقیقت، مدح وطن، مدح فرهنگ، مدح انسان صالح، مدح انسان ناصالح. مدح مجنون، مدح لیلی، مدح منصور، مدح جامعه، مدح اخلاق، مدح حسنات ، مدح سیئات، خُلاصه مدح خویشتن در لِفافه ) میباشد." انسان که ناصالح شد، ستایش ندارد و اگر کسی انرا ستایش نماید، محکوم تاریخ می گردد.
6-"نتیجه: آیا خلیلی مداح حبیب الله کلکانی بود؟ اگر بلی که بلی" متاسفانه تا کنون از مطالعه بنده نگذشته است و شما ها که می نویسید باید همچو باشد.
7-"پس صد ها هزار هموطنان عزیز ما مداح کلکانی هستند آیا آنها را باید از جامعه و از سفرۀ برادری خود حذف و نفی نمود؟ مسلماً نی." در اینجا نباید موضوع را از اصل بحث بیرون برد. هیچگاه کس مانع فکر آزاد کس شده نمی تواند تا زمانی ضرر ان به دیگرا ن نرسد. 8-"کمی حوصلۀ ملی و تحمل پذیرش عقائد و آرای دیگران باید داشته باشیم. " پس در اینصورت شما هم هم باید تحمل پذیرش عقاید و آرای دیگران را داشته باشید. 9-"اگر قرار باشد کمر به حذف فکری یکدیگړ ببندیم که این امر منجر به حذف فزیکی و حتی جغرافیائی ما میشود." تا جاییکه بنده مطالعه می نمایم کس چنین چیزی نگفته و هم نمی تواند. فقط ابراز نظر بالای یک شخصیت مرحوم که دیگر وجود ندارد نموده. 10-"از اقای داوود مومند خواهش می کنم که بخاطر تازه شدن خاطرات ما ابیات شاعر بزرگ ( خوشحال خان خټک ) که در مدح!!!!!! پشتون سروده یک بار دیگر به نمایش بگذارد ممنون خواهم شد." ببینید شما چقدر مغرضانه بحث را به کج راه برده و باعث بروز تشنج بی موجب می گردید. لازم نیست با هم چنین بر خورد نا راحت کننده نماییم. راحت اهل وفا خواهی مخواه آزار دل تا مباد شیشه بزم می پرستان بشکند |
|
 |
| الله محمد | 11.11.2025 | آلمان |  |
به اداره محترم آریانا افغانستان انلاین!
با عرض ادب به شما محترمین و آرزومندی صحت همه شما عزیزان گرامی.
توجه شما را خواهشمندم به چند جملهء که تحریر میدارم، خواهانم.
اگر دقت گردد همکار علمی یعنی قلمی این صحفه محترم محمد داود مومند در ارتباط مضمون عبدالبصیر کاکر بر داشت خود را برای خواننده گان تحریر داشته اند. شما محترمین مضمون وی را به نشر نسپاریده، که باعث شکایت وی گردید و تقریباٌ تمام دوستان این طرف و آن طرف این طرز بر خورد را نا مناسب دانسته، تا اینکه شما نکات را به نشر سپردید از مضمون نامبرده، و خواننده را به کدام صحفه دیگر بنام "دعوت" رهنمایی نمودید.
به نظر بنده شما نمی بایست همچو تشبث غیر ضروری را می نمودید و در همان اول مضمون وی را نشر می نمودید، زیرا مسوولیت نوشته به دوش نویسنده است، که از آن دفاع نماید. فرد طرف ذکر از یک طرف سالیان دراز وقت و انرژی فکری خود را در اینجا برای شما و برای خواننده شما مصرف نموده و از طرف دیگر هم در سنین نیست که با وی چنین بر خورد نا عادلانه صورت گیرد. احترام به بزرگان در فرهنگ ما جای خاص خود را دارد.
مایان همه از سالیان دراز به این طرف می نویسم در مسایل مختلف، که این نوشته ها هیچ چیزی را در اصل موضوع بحث تغیر نداده و نخواهد هم داد، بلکه یک فرصت خوب برای خواننده گان خواهد بود تا از نوشته های نویسندگان با غربال فکر و فهم خود، منطقی و معقول انرا انتخاب نموده و از ادبیات و محتوای آن لذت ببرد.
نمی دانم این همه جنجال های بی مورد را خلق نمودن، در کدام قالب فکری بیاندازم.
بنده از محترم مومند صاحب خواهشمندم تا کمافی السابق برای اخرین بار به همکاری خود با ما ادامه داده و هر گاه نا عادلانه در اینده همچو چیزی رخ داد، با این صحفه خدا حافظی نموده، که در صورتیکه خدا حافظی شان منطقی باشد، بنده هم هر گز به این صحفه مراجعه نه نموده و وقت و انرژی خود را ضایع نخواهم نمود، تا مزاحم دیگران گردم. لذت ادبی این انجمن در رونق افکار مختلف آن است.
زندگی ما سیر پایانی خود را می پیماید و نباید مزید بر این در صورتیکه ضرورت به استفاده از علم و تجربه ما نباشد، هم شما و هم خود و هم خواننده را زحمت دهیم.
امید است عریضه بنده را دوستانه تلقی نمایید.
غیر من زین قلزم حیرت حبابی گل نکرد
عالمی صاحبدل است اما کسی بیدل نشد
|
 |
| الله محمد | 11.11.2025 | آلمان |  |
جناب محترم دوکتور صاحب یوسفی!
با عرض سلام و آرزومندی صحت شما مبارک.
بنده به احترام شما محترم نخواستم انچه در اصل در جملات شما نهفته است، بالایش بحث و باز نمایم، تا باعث بروز نا راحتی نگردد.
توجه تانرا به نکات ذیل معطوف میدارم:
1-"تشکر. دیگرخود تانرا زحمت ندهید. فهمیده شد."
اگر تنها جمله بالا را تحریر می داشتید، برای بنده رفع زحمت نموده بودید، اما در ادامه نوشته اید که:
2-"یک "وجدان" چقدر نا آرام خواهد بود، اگر همیشه واهمه داشته باشد،" بنده فوق العاده "وجدان" ارام دارم و وظیفه بزرگ زندگی روزمره بنده نگهبانی آن است. اینرا کاملاٌ اطمینان داشته زمانی کارت خود را در میدان می اندازم اصلاٌ واهمه را نمی شناسم.
3-"که دیگران راجع به او چه فکر خواهند کرد... "
آن جمله را صرفاٌ غرض این نوشته بودم، زیرا بالای شخصیت تاریخی مهم کشور بحث بود، تا برای خواننده تصور "کیش شخصیت" خلق نگردد . تا حد ممکن باید رفع سو تفاهم نمود. یک جمله می تواند مختلف تفسیر و تعبیر شود، مربوط به سطح فهم و دانش خواننده است.
4-"شما "بیدل" را دارید. شنیده شده است که شاعران دروغ می گویند. " شاعران مانند شکسپیر، دانته، جلال الدین بلخی مشهور به مولانا، شیخ عطار، بیدل و غیره مانند سنایی غزنوی و غیره درغگو نبودند ، بلکه واقعیت های زندگی بشری را از نگاه اجتماعی، اخلاقی و روحی ، از نگاه فلسفی و روانشناسی در سطح فوق العاده بالا تجزیه و تحلیل نموده اند، و هنرمندانه به غنای ادبی و فرهنگی بشر خدمت جاودانه نموده اند. هرگاه انها دروغگو می بودند، جامعه بشری امروز از انها به خوبی یاد نمی نمودند. نباید هر چیزی را شنید ، باور نمود، بلکه خود یقین حصول نمود.
5-"خوشا بحال کسانی که حامیان زیاد شاعر دارند." بالا بی معنا پاهین پر معنا.
مشو رنجه ز گفت هر زبانی
یقین داری مرنج از هر گمانی
چو دریا در تغیر باش دایم
چو مردان در تفکر باش دایم
|
 |
| عمر توخي | 11.11.2025 | سویدن |  |
محترم وفا صاحب سلام زه غواړم چي بحث د خاتمې خواته بوزم، مګر تاسو کوښښ کوی چي بحث نورو خواوو ته کش کړی. که نه وي ستا د اوسنیو تکراري سوالونو جوابونه زما په جوابیه پیغام کي په ډېر ښکاره شکل سته. اوس مو خبره د محکمې، صلاحیت او د اشخاصو د حقوقو خواته کش کړې ده. که هم دغه مرحوم خلیلي په نظر کي ونیسو، وینو چي دی په سیاسي، اجتماعي او تاریخي مسایلو کي یو با طرفه او جانبداره شخص تېر سوی دی، دی زموږ په تاریخي او سیاسي مسایلو کي ښکېل شخص دی، د ده په اړه هر څوک خپل قضاوت او نظر لري او د ده په اړه د خپل نظر د څرګندولو په خاطر د قاضي او محکمې و اجازې ته کومه اړتیا نه لیدل کیږي. ایا د کرزي، عطا نور، فاروق وردګ، اسماعیل خان، رباني، هیبت الله، حقانیان، عبدالله او داسي نورو ښکاره او تثبیت سوو خاینینو په اړه څه ویل د قاضي او محکمې و حکم او اجازې ته ضرورت لري؟ کوښښ وکړه چي خپل نظر دي د هر چا د نظر په اړه ولیکې، نه دا چي زما نظر د نورو پر نظر باندي و غواړی.
د دې له پاره چي بیا هم ستا په زړه کي مي کومه پوښتنه نه وي پرې ایښې، ما د محترم جهاني صاحب لیکنه بیا ولوستل، او هغه ویلي چي مرحوم خلیلي د ښه شاعری تر څنګ ښه مداح هم و، څوک چي حبیبالله د سقاو زوی ته قصیدې جوړوي او هغه ته د عیار خراسان لقب ورکوي، بېله مداح څخه کوم علمي لقب تاسو د هغه له پاره غوره ګڼﺉ؟ جوړ اوسﺉ.
|
 |
| محمد حسن وفا | 11.11.2025 | قندهار |  |
جناب محترم توخی صاحب! نخست سلام. متأسفانه که باز موضوع را به بیراهه بردید. فقط می پرسم. آیا آزادی مطلق است؟ یعنی هر چه کس بخواهد و در هر جا علیه هرکس بگوید. آیا به حق و آزادی دیگران نباید توجه کند؟ وقتی یک تبعه تبعۀ دیگر "خائن ملی" بگوید، بدون اینکه قانون برای این فرد اجازۀ محکمه و صلاحیت حکم داده باشد؟ آزادی خود را دوست دارید! آیا دیگران هم از چنین حق برخوردار بوده می تواند؟ سوال اولی این بود تا بفهمیم که آیا درک موضوع مهم است، یا توهین و تخریب یک شخصیت....آیا شما به حرف های عبدالباری جهانی موافق هستید؟با احترام. وفا. |
 |
| عمر توخي | 10.11.2025 | سوېډن |  |
محترم حسن وفا سلام! من سوال تان را کاملاََ درک کرده بودم، ولی اګاهانه خواستم که در بحث "مجاز و غیر مجاز" داخل نه شوم، و جوابي دادم که من فکر میکردم که ممکن مورد قبول واقع ګرد د. ولی معلوم میشود که ان جواب کفایت نه کرده. خوب حالا راجع به مجاز و غیر مجاز که اصلاََ از این دو اصطلاح چندان خوشم هم نه می اید نظرم را بیان میکنم.
اولاََ اگر آزادی بیان را قبول داریم، پس چرا باید "بیان مجاز و غیرمجاز" وجود داشته باشد؟ آیا این یک تناقض نیست؟
و ثانیاََ آزادی بیان به معنای بیحد و مرز بودن گفتار نیست، بلکه به معنای حقِ اظهار نظر در چهارچوب احترام به حقوق دیگران و واقعیتها است. و من عقیده دارم که هرکس باید مرز بین مجاز و غیرمجاز در بیان را درک کند، و برای جلوگیری از آسیب، دروغ، نفرت پراکنی و تجاوز به حرمت دیګران بپرهیزند .
بنابراین، آزادی بیان با مسئولیت همراه است: هر سخنی آزاد است تا آنجا که به آزادی و کرامت دیگران آسیب نرساند. من در همین سایت با محترمین که هم نظر نه بودم، نظر مخالف خود را اظهار داشته ام، هیچ ګاه از مرز مجاز عبور نه کردم، و این اصل را باید هر ښاغلی مراعت کند.
من میدانم که پاسخ من سوالات بیشتری را برای شما مطرح خواهد کرد، و من تصور کرده میتوانم که این سوالات چه خواهد بود. چه کنم توکل به خدا.
اباد اوسی.
|
 |
| ع و حيدرى | 10.11.2025 | سدني |  |
با سلام و احترام به نویسندۀ گرامی مضمون که اخیراً در وبسایت «استقلال – خپلواکی» به نشر رسیده است، مضمون با احساس ملی و درد تاریخی ملت افغانستان سرچشمه گرفته و بیانگر وجدان بیدار مردی است که هنوز در برابر خیانت و خونریزی سکوت را جایز نمیداند.
احساس و شجاعت شما در بازگویی واقعیتهای تلخ تاریخ ما قابل تمجید است. اگر نویسندۀ محترم این مضمون جناب آقای انوری باشند، مایۀ افتخار است که هنوز در میان ما قلمهایی وجود دارد که با صراحت، صداقت و وجدان بیدار در برابر ظلم، تزویر و تحریف تاریخ میایستند. من شخصاً به ایشان احترام عمیق و ارادت قلبی دارم؛ زیرا قلم او همیشه در خدمت وطن، حقیقت و عدالت بوده است.
تاریخ معاصر افغانستان شاهد آن است که رژیمهای وابستهٔ چپگرای خلق و پرچم، با پشتیبانی بیگانگان، یکی از تاریکترین فصول تاریخ ما را رقم زدند. هزاران انسان بیگناه قربانی شدند، صدها قریه ویران گردید، و وطن ما از مسیر استقلال و پیشرفت به قهقرا رفت. با تأسف، امروز نیز در میان برخی رسانهها، بهویژه در وبسایتهایی چون افغانجرمنآنلاین، چهرههایی از همان جریانها حضور دارند که بهجای اعتراف و عذرخواهی، با نام «چپ نو» یا «نواندیشی» .
در همین راستا، قلم و اندیشهٔ نویسندۀ مضمون مزبور، اگر از آنِ جناب آقای انوری باشد، صدای وجدان یک ملت است؛ صدایی که در میان گرد و غبار تبلیغات دروغین، حقیقت را فریاد میزند. ما به چنین صداهایی نیاز داریم تا جوانان ما بدانند که آزادی، استقلال و خون شهیدان وطن، با هیچ ایدئولوژی بیگانه معاملهشدنی نیست.
من از صمیم قلب از نویسندۀ محترم، بهویژه اگر جناب آقای انوری باشند، تقدیر و تحسین میکنم. سخنان ایشان بازتاب خشم مقدس و دردمندانهٔ یک ملت است که هنوز زخم خیانت و تجاوز را بر پیکر خود احساس میکند.
امروز، بیش از هر زمان دیگر، افغانستان به صدای حقیقتگو، به قلمهای صادق و به وجدانهای بیدار نیاز دارد تا مانع بازگشت تفکر کمونیستی و وابستگی سیاسی گردد.
در پایان یک پرسش از نویسندهٔ محترم مطرح میکنم — پرسشی که بهصورت مؤدبانه و برای روشن شدن جایگاه حقیقت و مسئولیت تاریخی است:
آیا آقای انوری خود مشاهده کردهاند كه در وبسایتشان چه نشر میشود؟
با آرزوی توفیق، سلامتی و طول عمر برای نویسندۀ عزیز و تمام کسانی که در راه آگاهی و عزت افغانستان قلم میزنند.
|
 |
| وحید | 10.11.2025 | طورخم |  |
السلام علیکم و خیر وبرکت باد برشما درین ایام تازه نه مبالغه است نه شعر و توصیف که ملامتقی الفاظ نرم اختیار نموده عوض چپلک پاکستانی بوت وجراب می پوشد پاچه ها را به رسم افغانی عادی رها میکند مانند مدرسه ی های اکوړه خټک تا بجلک بالا نمی کند و حتی بالای چوکی و کوچ تکیه میزند عقب میز قرار میګیرد حالا در دفتر ها توشک هموار نکرده مبل دوران جمهوریت مفسد برایشان میراث است تلویزون تماشا میکند و ګدامهای مملو یک ظرفیت بسیار عظیم از وسایل را تصاحب کردنداضافه بر ان سخن شان از توریزم است تا چندی قبل که جنګ در بندر ها شروع نشده بود خارجی ها به سمت افغانستان داخل می شدند و اما حیف ادم می اید که ازین ملا متقی پرسان شود که توریزم در بامیان بت بامیان بود ان بت در زمان خودت به امر خودت تخریب شد حالا به کدام وجدان وضمیر وغیرت در چوکی نشسته اید شرم ندارید من بسیار تخنیک های وسایل جدید نمی دانم اما محررین این نشریه تماما علی السویه امکانات زیاد دارند خواهشمندم این نوشته من را در وسایل تیلفونی که تمام جوانان دارند و حتی طالبان دارند نشر کنید فقط استعلام کنید که یک هموطن چنین سوال پرسیده ادرس ضرور نیست که بندر طورخم قلمداد کنید |
 |
| محمد داؤد مومند | 10.11.2025 | متحده ایالات |  |
توضیحی برتوضحات نا متعادل و نا متوازن ادارۀ این ویب سایت! اول سلام بعد کلام توضیحات نا معقول و خلاف هر نوع منطق پذیرفته شدۀ شما، الیوم هشتم ماه نومبر از نظرم گذشت و طوریکه قبلاً گفته بودم، خود را تا زمانی به ادامۀ مناطقۀ خود، علیه اکاذیب و اباطیل اداره، ملزم و مجبور میدانم تا یک جواب منطقی و عقلانی بشنوم و یا هم اداره را به سکوت مجبور سازم. اولتر از همه باید گفت که کشیدن پای مرحوم نوری که به ابدیت پیوسته اند و توان دفاع از مدعیات خود را ندارد، عملی است نا پسندیده، غیر عادلانه و کلاً و کاملاً غیر منطقی. اداره باید عوض، با تمسک به ارادت مرحوم نوری به خلیلی، برای سانسور کردن مضمون مستندم، دلیل منطقی تری را، ارائه مینمود، و پای مرحوم نوری را اصلاً به میان نمی کشید. بدتر اینکه که در توضیحات نا متعادل تان اخیر تان مجددا، پای آن مرحوم را کشیدید و مرا مجبور میسازید، که به بطلان اتهامات و ادعای های نادرست مرحومی بپردازم. باور دارم صبیۀ دانشمند مرحوم نوری نیر با همچو تکتیک استدلال ناروای شما موافق نخواهد بود، تکتیک استدلالی که بر پایه های چوبین موریانه خورده استوار است و آن را استدلال سوفسطایی نامند. اداره بخواند و بداند که: که ادعا ها، اتهامات و نظریات شخصی مرحوم نوری، نه آیات فرقانی ونه احادیث نبوی و نه اقوال صحابۀ کرام است، که باید به حیث یک مومن و مسلمان، آن را بدون کوچکترین تأمل و تفکر پذیرفت. جالب است که دانشمند بزرگ معارف اسلامی و شاگرد تفکر انتر ناسونالیزم اسلامی، علامه سید جمال الدین افغان یعنی علامه داکتر اقبال، از سرحد همچو تأمل و تفکر عبور نموده و میفرماید: خدایا جز رضای تو نجویم جز آن راهی که فرمایی نه پویم ولیکن گر به این نادان بگویی خری را اسپ تازی گو، نگویم اگر آن مفکر یا متفکر بزرگ اسلامی، عرضی به این صراحت به بارگاه پروردگار عالیمان داشته باشد، پس چه کسی را در تاریخ بشریت، بطور مثال، مانند مرحوم نوری در همچو مقام الوهیت و تقدس قرار داد، که نظرش را در مورد خلیلی مقدس دانسته و منطق و استدلال ضعیف و طفلانۀ خود را بر آن استوار ساخت؟ یکی از بزرگترین مفکران و یا متفکران معاصر سید جمال الدین افغانی است، که مرحومی در نوشته های خود، مرتکب اشتباهات بزرگی گردیده است. خداوند محقق بی نظیر یعنی استاد باری جهانی را خیر بدهد که با تحریر یک رساله در مورد علامه سید جمال الدین افغان، حقایق و واقعیت های را در مورد سید جمال الدین افغان برملا ساخت، که قبل بر آن از قلم هیچ محقق و مورخی تراوش نکرده بود، سید جمال الدینی که استاد خلیلی در موردش مینویسد: سید با فضل فضیلت شعار فخر زمین نابغۀ روزگار اکنون، اگر خلیلی، که مرحوم نوری مقام او را بر افلاک و مقام تقدس میرساند، علامه جمال الدین افغان را فخر زمین و نابغۀ روزگار میداند، و طبق توضیحات مستند، استاد جهانی، اشتباهات عدیدۀ سید بزرگوار را برملا میسازد، مرحوم نوری بیچاره کیست و چیست که ادعا ها و اتهامات و نظریات او را در مقام آیات فرقانی و احادیث قدسی قرار داد و بی خردانه و جاهلانه بر آن تمسک ورزید. اداره بخواند و بداند که: مرحوم جنت مکان نوری، مانند همۀ انسان ها یک انسان بود. نوری مانند هر انسان دیگر صاحب احساسات، عواطف و غرایز انسانی بود. نوری مانند هر انسان دیگر صاحب احساسات حب، محبت، رحم، شفقت، مهربانی و در عین حال صاحب بغض، کینه، نفرت، و احساس حسادت، و عداوت و گرفتن انتقام بود. روی همچو غرایز انسانی، زمانیکه روابط دیرنۀ دوستی مبارز بزرگ ملی استاد سید خلیل هاشمیان با مرحوم نوری تیره گشت، مرحوم نوری روی عقده، اتهام بزرگی را علیه استاد هاشمیان مبتنی بر سرقت جواهرات دختر شاه امان الله، را در لندن جعل کرد. دختر شاه امان الله از فقر و ناداری و بی بضاعتی و گرسنگی ها صحبت میکرد، پس این جواهرات قیمتی از کجا شد، ثانیا رابطه مرحوم هاشمیان با دختر شاه امان الله چه بود؟ ایا هاشمیان بقچه بردار یا ناظر داختر شاه امان الله بود، که زیورات دخترامان الله خان را دزدی کرده باشد. علاوتاً در تمام دورۀ سلطنتی دیپلومات های افغان از مصاحبت و نزدیکی و هرگونه روابط با اعضاء خانوادۀ امان الله و شخص امان الله خان اجتناب میورزید ، به استثناء کسانی مانند سرداراسدالله خان سراج. استاد هاشمیان سال های بعد از سفارت شاه ولی خان، همکار سفیر کبیر دیگر افغانستان استاد پژواک در لندن نیز بود، آیا اگر همچو اتهام حقیقت میداشت، استاد پژواک از آن مطلع نمیشد؟ هاشمیان با استاد پژواک چنان روابط دوستانه داشت، زمانیکه استاد پژواک در اضلاح متحده سفیر بود، داکتر هاشمیان از استاد پژواک تقاضای ارسال یک پایه یخچال را نموده بود و استاد پژواک نیز به پاس روابط بسیار نزدیک با هاشمیان به تقاضای داکترهاشمیان لبیک گفته بود. لذا ادعای مرحوم نوری به جزعقده کشایی و گرفتن انتقام از دوست سابقۀ خود هاشمیان، چیز دیگری نبود، این اتهام مرحوم نوری از نظر حقوقی یک عمل جرمی شمرده میشود. استاد هاشمیان مدت سی و پنج سال از طریق نشر مجلۀ ملی، اسلامی و انقلابی آیینۀ افغانستان و شرایط بسیار نا مساعد که در گراچ خانۀ خود و بایک پایه تایپ کهنه، هر روز مدت 16 ساعت کار میکرد و بدون مساعدت مالی و یا مساعدت شخص دیگری در امور تایپ کردن ، چنان مصدر خدمات بزرگی شد که نه مرحوم نوری و نه قیس جان کبیر به راهش رفته بود. این تنها استاد هاشمیان بود که در سنگر مبارزۀ ملی، با نشرات اخبار پلید کاروان به مدیریت کهگدای که نامش را فراموش کردم و نشرات زهراگین اخبار فاسد و مفسد و تفرقه افگن امید به سر کردگی دو عنصر وابسته به شورای نظار و حکومت ایران یعنی غلام حضرت کوشان و پسرش قوی کوشان به مبارزه و جهاد ملی پرداخت. نا گفته نماند در فرصتیکه روابط هاشمیان و نوری خراب بود، شخصاً روایتی از زبان هاشمیان در مورد نوری شنیدم که تکرارش درین صحبت شرم آور و محال است. تکرار میکنم که باز گو کردن و اتکاء کردن به همچو مجعولات از قلم مرحوم نوری توسط ادارۀ این ویب سایت یک عمل نا هنجار و در حقیقت تخریب شخصیت نوری است. بر گردم در مورد اختلافات نظریات مرحوم نوری و بی بی ملالی نظام و شاغلی حمید انوری. شا حتماً میدانید که چرا مبارز بزرگ ملی و افتخار میرمن های افغان، بی بی میرمن ملالی نظام و شاغلی حمید انوری با همین ویب سایت آریانا افغانستان تحت مدیریت استاد نوری مقاطعه کردند؟ و همین مقاطعه روی اعتقاد به پرسیپ مقدس شان، تا امروز دوام دارد؟ علت اساسی و بنیادی اختلاف نظر شان، موجودیت یک همکار قلمی معلوم الحال پرچمی درین ویب سایت است، که متأسفانه زیربال حمایت استاد ولی نوری قرار داشت، مرحوم نوری حاضر شد که دو همکار قلمی صادق و مبارز خود یعنی بی بی ملالی نظام و شاغلی حمید انوری را از دست بدهد، ولی حاضر نشد از حمایت یک پرچمی معلوم الحال دست بکشد!!!!! مگر این عمل نوری، قابل هر نوع تقبیح و سرزنش نیست؟ پس استاد نوری پرچمی نواز، با کدام منطق براعظم سیستانی میتازد و او را بدون داشتن کوچکترین سند قاتل هزاران نفر قلمداد میکند؟ باید تذکربدهم که این قلم یگانه قلمی است که سیستانی را، بار ها با دلایل مستند و با تحریر مضامین عدیده مورد سرزنش قرار داده و با منطق قوی خود، او را لاجواب و مسکوت ساخته ام، سیستانی که آدم فرعون مزاج و مانند اشتر کینه ورز است از من تا هنوزسخت نفرت دارد، ولی اتهام کشتن هزاران نفر توسط مرحوم نوری،علیه سیستانی به جز جعل و اتهام چیزی دیگری نیست. اداره بداند و بخواند که کود یا کوت کردن یک پاراگراف موحوم نوری، آنهم به خط سرخ دراخیر توضیحات شان، در حقیت رسوا ساختن و بی آبرو ساختن مرحوم نوری است. این پاراگراف نوری متکی بر اصطلاح ادبی بد تر و شنیع ترازیک (غلو) است. متأسفم که مرحوم نوری با تمام تنورشان، خود را به این سویه، با تحریرهمچو مطالب غلو آمیز، فاقد دانش، فضیلت، تنور، واقع بینی و حقیقت پسندی معرفی نموده است. درین قسمت یک روایت مستند تاریخی و انکار ناپذیری را در رد و بطلان ادعای ها و نظریات نا متعادل و نا متوازن مرحوم نوری و حامیان سر سپردۀ خلیلی به عرض میرسانم: زمانیکه سردار داؤد خان از طریق کودتا، به مقام ریاست جمهوری رسید، خلیلی درعراق سفیر بود. خلیلی در سال 1354 چندین بار به سفارت ایران در بغداد مرجعه نموده و از سفیر ایران در بغداد به نام (شهید زاده) التجاء نمود تا زمینۀ ملاقاتش با شاه ایران فراهم کند. خلیلی در تضرع نامۀ خود یاد آور شده بود که «مردم افغانستان، شاهنشاه ایران را، شاه خود میدانند و اگر شاهنشاه به افغانستان لشکر کشی کند، تمام مردم افغانستان از لشکر کشی شاهنشاه استقبال خواهد نمود.» باید در مورد این ادعای خلیلی گفت که: لعنت الله علی الکاذبین سند تضرع نامۀ خلیلی نه تنها در کتاب خاطرات اسدالله علم وزیر دربارایران ثبت است، بلکه کاپی مکتوب محرمانۀ ایران در بغداد که عنوانی وزارت دربار شاه ایران فرستاده شده بود، توسط شاغلی محترم موسوی مدیر ویب سایت افغانستان آزاد در شمارۀ 105 مجلۀ ملی و انقلابی آیینه افغانستان بدست نشر سپرده شد، که بعداً در سال 2007 در ویب سایت افغلن جرمن و ویب سایت (راوا) نیز نشر گردید. مگر خیانت بزرگتر ملی از این، در تاریخ افغانستان سراغ شده میتواند؟ مگر خلیلی مستحق تمام القابی نیست که این اداره از مضمونم بیرون نویس کرده است؟ کمال مسرت دارم که الیوم، محقق و مورخ بی نظیر و صادق، استاد باری جهانی در یک توضیح مختصر شان، در مورد خلیلی (پرتوګ) خیانت ها و خباثت ها و کژ اندیشی های خلیلی دروغګو و منافق را از کالبدش کشید. احسنت جهانی صاحب. درمورد کلمۀ تخریب شخصیت خلیلی، که در کامنت یک هموطنی بکار رفته باید توضیح نمایم، که تخریب یک عمل غیر اخلاقی یک شخص و یا دو شخص متخاصم است، مبتنی بر انگیزه ها و ملاحضات شخصی و خود خواهی های طرفین معاند، بهترین مثال این تخریب، تخریب هاشمیان توسط نوری و تخریب نوری توسط هاشمیان است و یا تخریب استاد جهانی توسط مورخ سیستانی. این قلم به وجدان خود سوگند یاد میکنم که کوچکترین اختلاف شخصی با مرحوم خلیلی نداشته و ندارم، حتی پسر کلان خلیلی معتصم بالله خلیلی از نزدیک ترین دوستان من است که چند ماه قبل با هم از طریق تیلفون صحبت کردیم. طوریکه قبلاً متذکر شده بودم، محرک نوشتنن مضمون مستند من، نوشتۀ غلو آمیز و درو از واقعیت شاغلی محترم بصیر خان کاکر صاحب بود و بس. لذا نباید روایات مسلم تاریخی را، به عنوان تخریب یا ترور شخصیت تلقی نمود؟ نغز گفته اند:(بیندیش، بینداز) برگردم به جواب نامعقول و بخصوص کود یا کوت گردن جملاتی چند از مضمون تحقیقی و تاریخی این قلم. من منتظر بودم که ادارۀ این ویب سایت بر پارۀ از سؤالات مطروحۀ من که در بحث قبلی مطرح شد، مطالبی نگاشته و توضیحاتی رقم کند، ولی در برکس توقعم چیزی خواندم که باید آن را (فیلی لفس) عنوان کرد. بد تر و ممشمئز کننده اینکه، اداره از چالاکی و نرادی، و مکر و حیله و به اصطلاح وطنی (لغمانی چل) کار گرفته و از مجموع یک مقاله مستند و تحقیقی من تنها جملاتی را به عنوان مشت نمونۀ خروار برای تخدیر و مغشویت افکار و اذهان مطالعه کنندگان (پورته) مییکند ، تا ذوات خالی ذهن و ساده لوحانی فکر خواهد کرد، که عصارۀ تمام این مقالۀ همین است که اداره این ویب سایت درهجویات نا متعادل و پراگنده و مغشوش کندۀ خود منعکس ساخته است، من همچو عمل را مغایر اخلاق مطبوعاتی تلقی میکنم. اینکه به اصطلاح حقوقی حق دفاع مشروع مرا موجب زیان وقت طلایی کارکردن تان میشمارید، بخوانید و بدانید که همچو کنگاش ها برای شخصی مانند این قلم در سن کهولت و خزان زندگانی و تکالیف صحی جانکاه، نیز کار ساده ای نیست. پیشنهاد من به شما این است که و قت آن رسیده که بار مسئولیت این ویب یایت را به شخص دیگری مانند سیدال خان هومان یا بزرگوار مایار صاحب یا مبارز بزرگ و بی هتای فرهنگی استاد معروفی یا کدام شخص دیگری تفویض کنید. باور دارم مشکل قحط الرجالی وجود ندارد. و چه بهتر اینکه برای یک اتحاد و وحدت پر بار، مجدداً این ویب سایت را با ویب سایت مادرش یعنی افغان جرمن تلفیق و مزج کنید و برسوء تفاهمات و بر اختلافت شخصی مرحوم نوری با ذواتی در ویب سایت افغان جرمن سنگ سنگینی بگذارید. امکان دوم هم اینکه با قبول شرایط ملی ویب سایت استقلال، با آن ویب سایت طرح یک وحدت را پذیرا شوید. اینکه با تحکم فرعونی نوشته اید که مضمونم دراین ملکیت شخصی و قباله ای تان هرگز منتشر نخواهد شد، این قلم با درک این حقیقت که بانشرمضامین ضد ملی مانند مضمون محجوب بیک ستمی تحت عنوان (ساحه نفوس پشتون ها در افغانستان) و نشر مضامین شاطران ایران و ناشر اصطلاحات ایرانی و مدافع فرهنگ ایران و مخالف واقعیت تاراج فرهنگی ایران و مبتذل ساختن زبان دری از طریق امتزاج اصطلاحات منحوس ایرانی، مانند رژیم ضد ملی بحران الدین ربانی به سوی ستمی شدن و حتی پرچمی شدن روان است، همکاری قلمی بیشتر را نا مشروع دانسته و با ختم این کنگاش و جواب محتمل به دوستان گرانقدر و روشن ضمیر، از دوری و اجتناب دائمی کار خواهم گرفت. در اخیر به قول علامه داکتر اقبال یک بار دیگر میگویم: گمان مبر که به پایان رسید کار مغان هزار بادۀ نا خورده در رگ تاک است و قل جاء الحق و زهق البطل ان البطل کان زهوقا |
 |
| محمد حسن وفا | 10.11.2025 | قندهار |  |
جناب محترم توخی! همین واهمه از احتمال غلط فهمی از جانب شما را داشتم. به سوال من جواب داده نشد. به تشریحات شما نیازمندی وجود نداشت. آیا آزادی بیان، به بیان "مجاز" و "غیر مجاز" یک نوع برخورد می تواند...با احترام. وفا
|
 |
| غلام حضرت | 10.11.2025 | سویدن |  |
در ارتباط با ستايش و تقبیح شخصیت شاعرانۀ مرحوم خلیلی عرض شود:
من نیز چندین سال پیش سلیقۀ شاعرانۀ مرحوم خلیلی را تحسین نموده بودم که البته بسیاری از هموطنان گرامی بنده را مورد شماتت قرار داد. اگر قرار باشد که انحراف یک شاعر از " هنر " به تبار پرستی و شخصیت پرستی و ایدیولوژی پرستی مورد هجوم دسته جمعی واقع شود پس: سلیمان لایق نیز در شعر خود از شیاد ترین انسان کُرۀ زمین ( ویلادمیر ایلیچ لینین ) ابیات مداحانه سروده و همچنین مرحوم خلیلی در وصف ظاهر شاه نیژ ابیات چاپلوسانه سروده پس فرق بین ماهیت مدح ظاهرشاه و حبیب الله کلکانی چیست؟ هیچ! ضمناً کار و هدف شاعر همانا مدح میباشد ( مدح خدا، مدح پیغمبر، مدح شاهان، مدح عشق، مدح حقیقت، مدح وطن، مدح فرهنگ، مدح انسان صالح، مدح انسان ناصالح. مدح مجنون، مدح لیلی، مدح منصور، مدح جامعه، مدح اخلاق، مدح حسنات ، مدح سیئات، خُلاصه مدح خویشتن در لِفافه ) میباشد.
نتیجه:
آیا خلیلی مداح حبیب الله کلکانی بود؟ اگر بلی که بلی
پس صد ها هزار هموطنان عزیز ما مداح کلکانی هستند آیا آنها را باید از جامعه و از سفرۀ برادری خود حذف و نفی نمود؟ مسلماً نی.
کمی حوصلۀ ملی و تحمل پذیرش عقائد و آرای دیگران باید داشته باشیم. اگر قرار باشد کمر به حذف فکری یکدیگړ ببندیم که این امر منجر به حذف فزیکی و حتی جغرافیائی ما میشود.
از اقای داوود مومند خواهش می کنم که بخاطر تازه شدن خاطرات ما ابیات شاعر بزرگ ( خوشحال خان خټک ) که در مدح!!!!!! پشتون سروده یک بار دیگر به نمایش بگذارد ممنون خواهم شد. |
 |
| عبدالباری جهانی | 09.11.2025 | ویرجینیا |  |
به اداره محترم آریانا افغانستان. سلام و احترمات مرا بپذیرید. قسمیکه همیشه به نظریات و عقاید مخالف نظر وعقیده خود احترام داشته ام و باید چنین هم باشد، به نظر شما هم ارج میګذارم. خلیلی واقعاً یک شاعر خوب بود ولی شخصیت و شاعری خلیلی دو موضوع کاملاً از هم مجزا هستند. خلیلی از نګاه شخصیت مداحی بیش نبوده است. ای کاش، برای بدست آوردن یک لقمه نان و مقامات و امتیازات دولتی، تنها به مداحی زمامداران وقت اکتفا میورزید. خلیلی در مدح یک دزد و جنایتکار تاریخ افغانستان، حبیب الله بچه سقاو، کتابی نګاشت که تا ابد نفرین مردم شریف افغانستان را برای خود کمایی نمود. بنده تقریباً ۱۲ سال قبل از امروز در ویب سایت افغان جرمن مضمون نسبتاً مفصلی را در زمینه نګاشته و از خیانت تاریخی خلیلی پرده برداری نموده ام . خلیلی در مدح دشمن سوګند خورده مردم افغانستان، جنرال ضیاءالحق، قصیده غرایی سرود که تا ابد لعنت مردم افغانستان را برای خود خریداری نمود. تنها به شعر و شاعری و قصاید وطن پرستی نمیتوان نام نیکی را برای خود کمایی نمود. شعر کمال قلم یک شاعر را افاده کرده میتواند و شاید کسی را بمقام ملک الشعرایی برساند. ولی شعر شخصیت کسی را پوشیده نمیتواند. خلیلی هرچه بود یک مداح بود. مداحی که، در زمینه بدست آوردن مقام و منافع شخصی، هیچ سرحدی را نشناخت و در مدح دشمنان تاریخی و خاک مقدس افغانستان قلفرسایی نمود. امید است آزرده نشده باشید.
|
 |
| محمد حسن وفا | 09.11.2025 | قندهار |  |
جناب محترم توخی!
همین واهمه از احتمال غلط فهمی از جانب شما را داشتم. سوال من جواب داده شد. به تشریحات شما نیازمندی وجود نداشت. آیا آزادی بیان، به بیان "مجاز" و "غیر مجاز" یک نوع برخورد می تواند...با احترام. وفا.
|
 |
| آریانا افغانستان آنلاین | 09.11.2025 | آلمان |  |
جناب محترم محمد داود مومند، متأسّف هستیم از اینکه نمی توانیم از لحاظ کمی وقت با شما در این موضوع داخل بحث گردیم، زیرا گرداندگی این ویبسایت قسمت عظیم وقت ما را صرف نموده و اگر ما با نویسندگان سایت در منازعه و مناطقه سهیم گردیم، دیگر فرصتی باقی نخواهد ماند تا به امور زندگی خود رسیدگی کامل نماییم. فراموش نکنید که ما همه هنوز به تقاعدی نرسیده ایم و مشغول کار و بار خود هم هستیم. لینک مطلب شما را که در ویبسایت های دیگر بنشر سپرده اید در اینجا در دسترس گذاشته، تأکید میکنیم که این مضمون در اینجا اقبال نشر نخواهد یافت: خلیلی، ناظم بی رسالت و یک فرد فاقد ضمیر و وجدان ملی علت عدم نشر مطلب شما، نقاط ذیل بوده که بدون هیچ نوع مراعات اصول نشراتی ما کمافی الا سابق ادامه داده و از پابندی به آن خبری نیست: - شخص بی شخصیت و فاقد ضمیر و وجدان ملی
- نامرد ، نمک حرام و بی پاس و فاقد کرکتر یک افغان اصیل،
- این هردو تلاش مکارانه و مزورانه، تنها کار عناصر ضد ملی، و بی فرهنگ و ضد نام افغان، افغانی و افغانستان است
- خلیلی، این روباه شیاد و محیل و مزور
- کذا خلیلی شیاد و محیل و منافق و دروغگو و غلام و مزدو بچۀ سقو نامسلمان
- کار یک فرد نا مسلمان و ابلیسی، مانند خلیل الله خلیلی است.
- به صراحت میتوان گفت که خلیلی از نظر قومی یک (صافی) شلخی و د یسی و بدل بوده
- کذا خلیلی سقو پرست و فاقد ضمیر و وجدان ملی
- مطالبی را به عرض میرسانم که توسط بابای مبارزان ملی و خدمتگار بی بدیل مردم و مملکت در دیار غربت، یعنی شخصیت واجب الااحترام، داکتر صاحب سید خلیل هاشمیان (سید اصیل مغفور، یک انسان جنگ انداز و شر انداز که زیورات دختر امان الله خان را در سفارت افغانی در لندن به سرقت برده بود و از انگلستان اخراج گردید.(از گفته های ولی احمد نوری )
- از روایت فوق الذکر مورخ سیستانی معلوم میشود که بنیان گذار پلان خاینانه تجزیه افغانستان خلیل الله خلیلی، مستوفی خود مختار بچه سقو بوده است. (سیستانی، عضو ارشد حزب دیموکراتیک خلق افغانستان جناح پرچم، که در شورای انقلابی ببرک کارمل حکم اعدام هزار ها افغان را امضاء نموده است. رجوع شود به آرشیف ولی احمد نوری)
- بر دنائت، پستی، دروغگویی، منافقت، بی شرفی، بی معرفتی و بی فرهنگی خلیلی لعنت فرستادم
- چطور ممکن است از خود فروشی و وطنفروشی خلیلی دفاع نمود؟
- نه تنها خاطره ها را زنده میسازد، بلکه بی شخصیتی، خود فروشی و فضول مشربی خلیلی را ثابت میسازد
فشردۀ را از دو نوشتۀ جناب محترم ولی احمد نوری خدمت شما و دیگر علاقمندان وبسایت در اینجا تقدیم میداریم، که از نوشته های ذیل آن مرحومی برگرفته شده اند:
حب وطن در اشعار استاد خلیلی نمایانگر عشق بیکران وی به افغان و افغانستان بوده که هیچ شاعری نخواهد بتواند از روی ریا و تزویر چنین اشعاری را بسراید به جز آنکه عشق میهن و ندای وطندوستی در تار و پود وجودش در اهتزاز باشد.
--------------
استاد نوری در مطالب خود چنین مینویسند:
استاد خلیل الله خلیلی را شاعر ملی افغانستان لقب داده اند، که براستی استحقاق این شاعر بزرگ است. استاد خلیل الله خلیلی در 1۴ ثور 13۶۶ شمسی در شهر اسلام آباد کشور پاکستان درگذشت. عظام رمیم وی پس از 2۵ سال به کابل منتقل گردیده و با احترام خاص و ضمن مراسم رسمی در محّوطۀ "پوهنتون کابل" و در کنار آرامگاه "سید جمال الدین افغان"، بخاک سپرده شد. مردم در مرگش با این شعر استاد کهزاد شهیر فریاد می کردند که: تو به صد شعر زبان بودی و به صد نغمه سخن چه ستـم رفت که یک باره کـفـن پـوش شدی
گـرچه ناموس وفا رفـته از این شهر و دیـار
تـو مپـنـدار کـه رفـتـی و فـرامـوش شدی از خـدا روح ترا شاد و صفا مـی خواهیم بـنـدۀ پـاک خــدا بـودی و گلـپـوش شدی »استاد کهزاد« آنچه به وطندوستي و وطن در شعر استاد خلیلي ارتباط مي گیرد، باید گفت كه كمتر شعري از این ابرمرد قلمرو سخن را مي توان سراغ كرد كه به نحوي از انحاء حس وطنخواهي و وطندوستي در آن متبلور نشده باشد. مگر در غزل تابش شمشیر كه استاد در یازده عقرب 13۴7 ش سروده، چه مي یابیم: ۀ گـردن نخوت دونـان شـده تا چــرخ بلند صفـدر معـركه و تابش شمشیر چه شد؟ ماه من در ره تو سر به كف و جان بر لب روزهــــا منتظـرم، علت تأخیر چه شد؟ عشق خلیلي را به وطن مي توان در این شعر به خوبي دریافت كه چگونه به عشق به وطن جنبه تقدیس مي دهد: دانــد خــدا که بعـد خـــدا، می پرستمت هـان ای وطن مـپـرس، چـرا می پرستمت ذرات هستی ام ز تو بگـرفته است جان چون برترى ز جان، همه جا می پرستمت در نیـمه شب که بـاز کـنـد آسمان درش بـا صـد هـــــزار دسِت دعـــا می پرستمت چون پرشکسته مرغ، که از آشیان جداست ایـنـک ز آشــیـانـــــه، جــــدا می پرستمت و آن كه عشق وطن در سر دارد، هیچ گوشۀ دنیا را با وطن خود، ولو فقیر و ویران هم باشد، نه تنها معاوضه نمي كند، كه آن را آتشستان هم مي داند: اي گـرامي خاك پاكـــم، اي وطـن اي فــــداي خـار خارت جـان مـن گرچه خاك دیگران، بس دلكش است دور از تـو در نگاهــم آتــش است تــو نـه خـاكي، مـایۀ جـان مني هــم تـو جاني، هم تو جانان مني جان ما گر رفت گـو رو، باك نیست تو بمان، اي آنكه چون تو پاك نیست تــو بـمـان اي كـعـبـه نامــوس ما اي امـیـد خـاطــر مـأیــــوس مـا تـــو بــمــان اي سنگـــر آزادگان زادگــــــاه رادمــــردان جـهـــان استاد خلیلي در مورد عشق بزرگ خود به وطن شان افغانستان چنین می نویسند. شما خوانندۀ گرانقدر میتوانید سطح عالی و آسمانی عشق استاد را به وطنش در ترازوی عدالت سنجش نمائید: دانـد خدا که بعد خدا می پرستمت هـان ای وطن مپرس چرا می پرستمت ذرات هستی ام ز تـو بگرفته است جان چون برتری ز جان، همه جـا می پرستمت در نیمه شب که بــاز کند آسمـان درش با صد هزار دست دعـا می پرستمت چون پر شکسته مرغ که از آشیان جداست اینک ز آشیانه جــدا می پرستمت پیری نمود قامـتــم از بار درد خم زاری کنان به قد دو تا می پرستمت از شوق کوچه های گل آلود تنگ تو در شهر شاخزن به سما می پرستمت در اخیر مطلب دوم استاد نوری که در بالا لینک آنرا در اختیار شما گذاشتیم ایشان چنین مینگارند: وطن پرستیی بزرگمرد شعر و ادب، ملک الشعراء خلیلی الله افغان را می توان از لابلای شعر بالا حدس زد و عشق مفرط او را به وطنش افغانستان قیاس نمود و به اراجیف و جفنگیات چند تن هرزه و بی ارزش اهمیت قائل نشد. کاروان نام نکو، شخصیت کم همتا، وجدان پاک، تندیس شرف و وطن پرستی استاد خلیل الله خلیلی برای قرون متمادی به سرعت برق به آسمانها خواهد رفت. بگزار تنی چند که خود در منجلاب خیانت و جنایت و میهن فروشی تا گلو غرق اند، جف کنند!!
تشکر اداره
|
 |
| الله محمد | 09.11.2025 | المان |  |
مومند صاجب گرامی!
با عرض ادب. خدا واحد و شاهد است، كه در مسافرت هستم و با تيليفون تكليف نوشتن دارم، كه مفصل بنويسم. سطح منطق نوشته هاى شما تمثيل حق است. بعد از خانه رسیدن انشالله خواهم نوشت، مخصوصا به دوست که نا مردانه بالایم حمله ور شده .
کوزه این تن پر از اب حیات
کوزه ان تن پر از زهر ممات
|
 |
| محمد داؤد مومند | 09.11.2025 | متحده ایالات |  |
امتنان مجدد!
اخلاقاً بر خود میدانم که بار مجدد و به صورت اخص از موقف مردانه و مبتنی بر پرنسیپ ، شخصیت حق بین و حق پسند، بزرگوار توخی صاحب ابراز شکران و امتنان نمایم.
شجاعت اخلاقی شان را شامل حال تمام همکاران قلمی این ویب سایت، آرزومندم.
مننه
د جنت گلونه مو پر مخ
|
 |