عبدالاحمد مومند، نخستین فضانورد افغان، روز گذشته در سن ۶۷ سالگی در اثر بیماری در آلمان درگذشت.
حامد کرزی و محمد اشرف غنی، رؤسای جمهور پیشین افغانستان درگذشت او را تسلیت گفتند. حامد کرزی با نشر پستی در شبکه ایکس نوشته است: «عبدالاحد مومند اولین افغان بود که به فضا رفت و دستآوردی فراموش نشدنی و بزرگ را برای افغانستان به ثبت رساند.»
صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!
محمد اشرف غنی نیز با نشر پستی در صفحه ایکس از درگذشت ناگهانی مومند عمیقاً ابراز تاثر کرده است. او گفته که نه روز اقامت او در ایستگاه فضایی «میر» باعث شد افغانها تلخی درگیریهای داخلی سال ۱۹۸۸ و دیگر سالهای این دهه را فراموش کنند.
عبدالاحد مومند کی بود؟
دویچهوله در سال ۲۰۲۱ با عبدالاحد مومند گفتوگو کرد. او در این گفتوگو یادآور شد که چگونه از فضا زمین را خانه مشترک همه انسانها میدید؛ جایی که هیچ کشور و مرزی وجود ندارد.
عبدالاحد مومند در کودکی رؤیای پرواز در سر داشت، اما هرگز تصور نمیکرد که روزی به فضای ماورای زمین سفر کند.
او در سال ۱۹۵۹ در منطقه سرده، روستایی دورافتاده در ولایت غزنی، متولد شد. در سال ۱۹۸۸، او به نخستین و تنها فضانورد افغان تبدیل شد که به ایستگاه فضایی میر متعلق به اتحاد جماهیر شوروی سفر کرد.
مومند که بعدها شهروندی آلمان را نیز کسب کرد، در سال ۲۰۲۱ در ۶۲ سالگی از طریق ویدیو کنفرانس از خانه خود در شهر اشتوتگارت در جنوب آلمان، جایی که نزدیک به ۳۰ سال در آن زندگی کرده است، با دویچهوله گفتوگو کرد.
به گفته او، نخستین بار زمانی که وارد لیسه شد و به تلویزیون و روزنامهها دسترسی پیدا کرد، تصاویر مربوط به فضا را دید. در سال ۱۹۷۸، هنگامی که در دانشگاه پلیتخنیک کابل تحصیل میکرد، کمونیستهای مورد حمایت اتحاد شوروی قدرت را در افغانستان به دست گرفتند.
مومند برای فراگیری آموزشهای نظامی به اتحاد جماهیر شوروی سابق اعزام شد و در مکاتب هوانوردی نظامی کراسنودار و کییف آموزش دید.
گام کوچک مومند
پس از بازگشت به افغانستان، مومند به نیروی هوایی افغانستان پیوست و سپس موفق شد به اکادمی معتبر نیروی هوایی یوری گاگارین در مسکو راه یابد.
سه سال بعد، از میان ۴۰۰ داوطلب، یکی از هشت نفری بود که برای شرکت در برنامه اینترکاسموس (Interkosmos) انتخاب شدند. این برنامه اتحاد شوروی سابق امکان سفر شهروندان کشورهای غیرشوروی به فضا را فراهم میکرد.
مومند در این مصاحبه با دویچهوله گفته بود: «با همکارانی از سراسر جهان آشنا شدم، حتی از کشورهایی مانند سوریه، مغولستان و ویتنام. خاطرات بسیار خوبی از آن دوران دارم.»
