تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
04.05.2026
څنګه د انټرنېټ بندیز ماتولو لپاره د سټارلېنک ټېکنالوژي په پټه ایران ته قاچاقېږي؟جدید
بی بی سی

د ساهند په مستعار نوم یو ایرانی وګړی وايي که یوازې یو اضافي کس هم انټرنېټ ته لاسرسی ترلاسه کړي، نو د سټارلېنک له لارې دا هڅه بریالۍ ګڼي. ساهند چې له ایرانه بهر یې په پټه له بي بي سي سره خبرې کولې وايي "د یوې داسې شبکې برخه ده چې د سېټلایټ انټرنېټي وسایل په پټه ایران ته انتقالوي." د سټارلېنک دغه ټېکنالوژي په ایران کې ناقانونه بلل کېږي.

دغه کس چې نوم یې د امنیتي دلایلو له امله بدل شوی، وايي د ایران د حکومت له لوري د پېژندل کېدو په صورت کې یې کېدای شي کورنۍ او هغه کسان چې ورسره په اړیکه کې دي، له خطر سره مخ شي.

له دوو میاشتو څخه ډېره موده کېږي چې ایران خپل هېواد کې انټرنېټ بند کړی دی. دا د نړۍ په یوه هېواد کې تر ټولو اوږدمهاله انټرنېټي بندیز بلل کېږي.

اوسنی بندیز د روان کال فبرورۍ له ۲۸مې وروسته هغه مهال چې امریکا او اسرائیل پر ایران برید وکړ پیل شوی دی.

د دغې سخت او اوږدمهاله انټرنېټي بندیز مخکې تېره جنورۍ میاشت کې څه وخت چې ایران کې پراخ لاریونونه وو انټرنېټ بند شوی و.

په امریکا کې د مېشتې بشري ټولنې د خبري اژانس د یوه رپوټ پر بنسټ، ایراني ځواکونو د پراخو لاریونوالو له منځه له شپږ نیم زرو ډېر وژلي او څه باندې ۵۳ زره لاریونوال یې نیولي دي.

ایراني چارواکي وايي چې د جګړې پر مهال د امنیتي اندېښنو له امله انټرنېټ بند شوی، څو د څارنې، جاسوسۍ او سایبري بریدونو مخه یې نېولې وي.


 
04.05.2026
افغان خبریالان وایي، کله نا کله د حکومت له ویرې حساسې مسلې نه راپور کويجدید
دآزادی رادیو

په افغانستان کې یو شمېر خبریالان او د رسنیو مسولین وايي د طالبانو د حکومت د محدودیتونو د احتمالي پایلو له ویرې اړ شوي چې ځان سانسورولو ته مخه کړي. دوی د مې درېیمه، د مطبوعاتو د ازادۍ د نړیوالې ورځې په مناسبت، له ازادي راډیو سره په خبرو کې وویل چې دغه سانسور د دوی د خبریالۍ کارونه اغیزمن کړي دي.

په افغانستان کې یو شمېر خبریالان او د رسنیو مسولین وايي، د طالبانو حکومت له لوري په رسنیو د لګول شویو محدودیتونو له امله اړ شوي چې د خپل ژوند د خوندیتوب او د کار د دوام لپاره ځانونه ‌سانسور کړي.

دوی یکشنبه ( د ثور ۱۳مه) ازادي راډیو ته وویل، د امنیتي فشارونو، پراخو محدودیتونو او د احتمالي پایلو له وېرې، حساسو موضوعاتو ته پوښښ نه ورکوي یا یې په ډېر احتیاط په اړه راپور ورکوي.

یوه ښځینه خبریاله چې نه غواړي نوم یې واخلو وایي: "په افغانستان کې ټول خبریالان اړ دي چې ځانونه ‌سانسور کړي او له ځینو واقعیتونو سترګې پټې کړي، موږ نه شو کولای ځینې هغه واقعیتونه چې د حکومت پر ضد وي، راپورونه پرې جوړ کړو، او دې وضعیت زموږ خبریالي او رسنیز کار سخت اغیزمن کړی دی."

یو بل خبریال چې ده هم د موضوع د حساسیت له امله نه غوښتل په راپور کې یې نوم خپور شي ازادي راډیو ته وویل: "خبریالان د راپورونو او نورو پروګرامونو د جوړولو پر مهال له یو ډول سانسور سره مخ کېږي، او دا سانسور او له حکومته ویره د دوی په رسنیز کارمنفي اغېز کوي، په داسې حال کې چې د ژورنالیزم مسلک بې‌طرفي غواړي، اوس خبریالان له ګڼو ستونزو او ننګونو سره مخ دي او دې اندېښنو او ګواښونو د خبریالانو پر مسلک منفي اغیز کړی دی."

په همدې حال کې د رسنیو یو شمېر مسولین هم وايي چې په رسنیو کې ځان سانسورونه زیاته شوې او پر کیفیت یې ژور اغېز کړی دی.

په افغانستان کې د یوې رسنۍ مسوول، چې نه یې غوښتل نوم او غږ یې په راپور کې خپور شي، ازادي راډیو ته یو پیغام کې لیکلي؛ ځان‌سانسورنه لامل شوې چې رسنۍ ونه شي کولای خپله اصلي دنده چې رڼه او شفافه اطلاع‌رسونه، د حکومت پر کړنو څارنه او د خلکو ستونزو ته انعکاس ورکول دي، په سمه توګه ترسره کړي، چې له امله یې په رسنیو د خلکو باور کم شوی دی.


 
04.05.2026
یونیسف: درگیری‌ها در امتداد خط دیورند، باعث تلفات ملکی و بیجا شدن مردم در افغانستان می‌شودجدید
رادیو آزادی

صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد(یونیسف )می‌گوید که درگیری‌ها در امتداد خط دیورند در ولایت‌های شرقی و جنوب‌شرقی افغانستان همچنان باعث تلفات ملکی و بیجا شدن مردم می‌شود.

در وضعیت بسیار دشوار زندگی می‌کنیم؛ خانه‌های خودرا ترک کرده‌ایم
عبدالواحد، باشندۀ کنر

عبدالواحد، باشنده ولسوالی مرورۀ ولایت کنر، می‌گوید:

«در وضعیت بسیار دشوار زندگی می‌کنیم؛ خانه‌های ما را ترک کرده‌ایم و هیچ امکاناتی در اختیار نداریم.»

او که به‌دلیل درگیری‌ها از منطقه خود به ولسوالی چوکی این ولایت بیجا شده و اکنون همراه با خانواده‌اش در کنار دریا در یک خیمه بسر می برد.

عبدالواحد، روز شنبه ۱۲ ثور به رادیو آزادی گفت که به‌دلیل خطر درگیری‌ها و ویران شدن خانه‌اش، نمی‌تواند به قریه خود بازگردد:

"به مناطق خود هم نمی‌توانیم برگردیم، خانه‌ام ویران شده و هنوز خطر جنگ وجود دارد. در اینجا هم با مشکلات جدی روبه‌رو هستیم، در خیمه زندگی می‌کنیم و هیچ چیزی نداریم، نه فرش داریم و نه ظرف."

یک بیجا شده دیگر از ولسوالی ناری ولایت کنر که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، به رادیو آزادی گفت:
"در زیر این پلاستیک زندگی می‌کنیم، باران می‌بارد، دریا نزدیک است، هیچ سرپناهی نداریم، به کمک نیاز داریم اما تا حال هیچ کمکی به ما نرسیده است."


 
04.05.2026
ترامپ: حضور نظامی امریکا در آلمان بیشتر کاهش می‌یابدجدید
صدای آلمان

پنتاگون روز جمعه اعلام کرده بود که حدود ۵۰۰۰ سربازش را از آلمان خارج می‌‌کند، اما ترامپ در پاسخ به سوال خبرنگاران در رابطه به این موضوع، توضیحی ارائه نکرد و گفت کاهش نیروها حتی بیشتر از این رقم خواهد بود.

او در فلوریدا به خبرنگاران گفت: «ما حضور خود را بسیار کاهش می‌دهیم. و این کاهش بسیار بیشتر از ۵۰۰۰ نفر خواهد بود«.

قبل از این، وزیر دفاع آلمان واکنش نسبتاً آرامی به خبر خروج ۵۰۰۰ سرباز امریکایی نشان داده بود.

بوریس پیستوریوس گفت این کاهش نیرو، که ترامپ سال‌ها تهدید به انجام آن کرده بود، قابل پیش‌بینی بود، و افزود که کشورهای اروپایی  باید مسئولیت بیشتری در قبال دفاع از خود، بر عهده بگیرند.

با این حال او تأکید کرد که همکاری امنیتی به سود هر دو طرف در مشارکت دو سوی اتلانتیک است.

او به خبرگزاری آلمانی «دی‌پی‌ای» گفت: «حضور سربازان امریکایی در اروپا، به‌ویژه در آلمان، به نفع ما و همچنان به نفع ایالات متحده است.«

مخالفت‌های داخلی با طرح خروج سربازان از آلمان

طرح کاهش نیروها با مخالفت دوحزبی در واشنگتن روبه‌رو شده است. دموکرات‌ها به سرعت آن را نقد کردند و برخی جمهوری‌خواهان نیز ابراز نگرانی کردند که این اقدام «پیام نادرستی» به رئیس‌جمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، خواهد فرستاد؛ کسی که جنگ تمام‌عیار او علیه اوکرایین  وارد سال پنجم شده است.

این تصمیم در حالی اتخاذ شده که ترمپ از متحدان اروپایی به دلیل عدم همراهی در جنگ امریکا و اسرائيل علیه ایران، خشمگین است.

او به‌ویژه از رهبرانی مانند فریدریش مرتس  صدر اعظم آلمان، پدرو سانچز نخست‌وزیر اسپانیا و کی‌یر استارمر نخست‌وزیر بریتانیا انتقاد کرده است.

مرتس هفته گذشته جنگ ایران را مورد انتقاد قرار داده و گفته بود که ایالات متحده  توسط رهبری ایران «تحقیر شده» و سیاست واشنگتن را بدون استراتژی توصیف کرده بود.

به عنوان نشانه دیگری از تنش‌ها، ترامپ اتحادیه اروپا را متهم کرد که توافق تجارتی با امریکا را رعایت نمی‌کند و اعلام نمود که قصد دارد تعرفه‌ها بر موترهای تولیدشده در این اتحادیه را تا ۲۵ درصد افزایش دهد؛ اقدامی که برای آلمان به عنوان یک تولیدکننده عمده موتر، زیان‌بار خواهد بود.


 
04.05.2026
ټرمپ: ایران تراوسه د خپلو کړنو 'درنه او پوره بیه' نده پرې کړېجدید
دامریکا غږ

د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي چې تهران واشنګټن ته خپله طرحه لېږلې او دی يي په مطالعې بوخت دی.

ولسمشر ټرمپ د شنبې په ورځ [مې دویمه] خبریالانو ته ویلي چې د "معاملې په مفهوم" پوه دی اوس به د ایراني طرحې "کره متن" ولولي.

ولسمشر ټرمپ د ایران په وړاندې د پوځي بریدونو د بیا پیل کولو په تړاو ویلي: "که دوی [ایران] بد چلند وکړي، که کوم بد کار وکړي، اوس وبه ګورو. یقیناً د داسې یو څه پېښ کېدل شوني دي."

د ګڼو راپورونو له مخې، ایران پخپل تازه وړاندیزونو کې چې د پاکستان له لارې یې استولي، پر هغه څه ټینګار کړی چې تهران یې خپلې "سرې کرښې" بولي.

د تازه طرحې جزئیات د رسنیو سره شریک شوي ندي خو تېره اونۍ ځېنو رسنیو راپور ورکړی و چې ایران متحده ایالتونو ته نوې طرحه وړاندې کړې چې له مخې یي د هرمز تنګي د خلاصېدو او د جګړې د پای ته رسېدو غوښتنه شوې اما د اټومي پروګرام په اړه بحث د مذاکراتو نورو پړاوونو ته پرېښودل شوی دی.

د متحدو ایالتونو ولسمشر خبریالانو ته د معلوماتو له ورکولو وروسته، په خپل تروټ شویل ټولنیز حساب کې لیکلي چې "دا تصور نشم کولی چې دا [د ایران طرحه] د منلو وړ وي، ځکه هغوی تر اوسه د هغه څه لپاره چې په تېرو ۴۷ کلونو کې یې له بشریت او نړۍ سره کړي، کافي دروند قیمت نه دی ورکړی."


 
04.05.2026
ادعای طالبان: ۸۰ پروژه انکشافی در هرات به ارزش بیش از یک میلیارد افغانی اجرا شده استجدید
روزنامه هشت صبح

۸صبح، هرات: طالبان ادعا کردند که در سال گذشته ۸۰ پروژه انکشافی را در بخش‌های مختلف شهر هرات عملی کرده‌اند که هزینه مجموعی آن به بیش از یک میلیارد افغانی رسیده است.

خبرگزاری باختر تحت کنترل طالبان روز یک‌شنبه، ۱۳ ثور، گزارش داده که این پروژه‌ها در نواحی مختلف شهر تطبیق شده و شامل مجموعه‌ای از برنامه‌های زیربنایی و خدمات شهری است.

براساس گزارش، این پروژه‌ها ساخت سرک‌های زیرزمینی، ایجاد پل‌های هوایی، سرک‌سازی، حفر و ساخت کانال‌های شهری و همچنین قیرریزی سرک‌ها را در بر می‌گیرد.

این در حالی است که باشنده‌گان هرات با مشکلات جدی شهری از جمله ازدحام ترافیکی، بی‌نظمی در جاده‌ها و نبود مدیریت منظم ترافیک روبه‌رو هستند.

همچنان گفته می‌شود که نبود نظارت دقیق بر امنیت شهری سبب افزایش ناامنی‌ها، سرقت‌ها و قتل‌های هدفمند شده و نگرانی جدی مردم را برانگیخته است.