تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
07.07.2022
افزایش بهای تیل؛ بازار و قیمت‌ها در چنگ طالبان استجدید
هشت صبح

با بلند رفتن بهای تیل در شهر کابل، راننده‌گان نرخ کرایه موترهای لینی را افزایش داده‌اند و باشنده‌گان کابل شاکی‌اند  که کنترل بر کرایه موتر وجود ندارد. به گفته این باشنده‌گان، افزایش بهای تیل، آتش فقر را تا عمق استخوان‌های‌شان شعله‌ور ساخته است و آنان در سوزنده‌گی گرمای طاقت‌‌فرسای تابستانی، راه‌ها موتر را پیاده طی می‌کنند. کارگرانی که برای پیدا کردن کار بیرون می‌روند، نیز می‌گویند که ماه‌ها است توانایی پرداخت کرایه موتر را تا چوک‌های شهر ندارند و پیاده رفت‌وآمد می‌کنند. هم‌چنان به گفته راننده‌گان، شماری از آنان به دلیل نبود درامد و این‌که مبادا شرمنده اولادشان شوند، شب‌هنگام دیرتر به خانه می‌روند و صبح زودتر به کار برمی‌گردند. این در حالی است که هم اکنون سیمای کابل پرجوش‌وخروش را فقر احاطه کرده است. راننده‌گان ساعت‌ها در خیابان‌ها و ایستگاه‌ها سواری صدا می‌کنند، اما به دلیل فقر و ناتوانی از پرداخت کرایه، سر‌انجام با گلوی خشکیده و جیب‌ خالی به خانه بر‌می‌گردند. گفتنی است که براساس معلومات منابع، طالبان بازار نفت را در انحصار چهار شرکت وابسته به خود درآورده‌اند. صاحبان فابریکه‌های تصفیه مواد خام نیز تصریح می‌کنند که اداره مواد نفتی و نورم و استندرد به دلیل سخت‌گیری‌ها عوامل اساسی افزایش بهای تیل در کشور‌ند.

راننده‌گان موترهای لینی در شهر کابل از عدم کنترل نرخ تیل در بازار شکایت دارند. آن‌ها می‌گویند که هیچ نهاد پاسخگو وجود ندارد که جلو گران‌فروشان را بگیرد. این راننده‌گان می‌افزایند که افزایش بهای تیل، آنان را ناگزیر به بلند بردن کرایه موترهای‌شان از ۲۰ به ۳۰ افغانی و حتا بالاتر از آن ساخته است. در حال حاضر کرایه موترهای بزرگ لینی از ۱۰ به ۱۵ و حتا ۲۰ افغانی بلند رفته است. راننده‌گان موترهای لینی در شهر کابل می‌گویند که باور دارند این کار از توانایی مردم و مشتریان همیشه‌گی آنان بالا است، اما تاکید می‌کنند که به دلیل بلند رفتن نرخ تیل، به این کار مجبورند‌. این راننده‌گان می‌افزایند که از صبح تا شام کار می‌کنند، ولی نمی‌توانند نانی به سفره فرزندان‌شان ببرند و تمام زحمت‌های یک‌روزه آنان مصرف تیل و مشکلات تخنیکی موترهای‌شان می‌شود.

 
07.07.2022
چرا محصولات افغانستان به نام پاکستان به بازارهای جهانی صادر می‌شود؟جدید
صدای آلمان

 پس از سقوط افغانستان به دست طالبان، بیشتر اقلام صادراتی این کشور به نام پاکستان صادر می‌شوند. تحلیلگران این وضعیت را «استعمار اقتصادی» می‌خوانند و می‌گویند پاکستان به شکل «ظالمانه» در پی تسخیر بازارهای افغانستان است.

در تازه‌ترین مورد مسئولان اتاق تجارت و سرمایه گذاری افغانستان گفته اند که با پایان فعالیت دهلیزهای هوایی، جلغوزه افغانستان که یکی از اقلام مهم صادراتی است، به نام جلغوزه پاکستانی وارد بازارهای جهانی می‌شود.

تعدادی از محصولات افغانستان مانند قالین، گلیم و میوه خشک از طریق دهلیزهای هوایی به بازارهای جهانی صادر می‌شد، ولی این مسیرهای تجارتی با سقوط جمهوریت خاتمه یافتند. 

سید مسعود، استاد پیشین دانشکده اقتصاد در دانشگاه کابل به دویچه وله گفت که پس از سقوط جمهوریت در سال ۲۰۲۱، پاکستان به شکل آشکار در تلاش دستیابی ارزان به محصولات افغانستان است: «بعد از جمهوریت، پاکستان آشکارتر دست به چپاول و غارت بازارهای افغانستان می‌زند.»

نور احمد نوری، رئیس اتحادیه مولدین و صادرکنندگان قالین می‌گوید پس از مسدود شدن دهلیزهای تجارتی هوایی، مسیری جز پاکستان برای انتقال اقلام تولیدی افغانستان به بازارهای جهانی وجود ندارد: «پروازها به ایران و ترکیه وجود دارد، ولی آن‌ها اموال تجارتی را انتقال نمی‌دهند.»

او گفت که بیش از ۹۵ درصد از صادرات قالین افغانستان از طریق پاکستان انجام می‌شود. این اقلام در پاکستان بسته بندی و غالباً تحت نام این کشور به بازارهای جهانی عرضه می‌شوند.

به گفته سید مسعود، به دلیل تحریم‌های مالی امریکا، افغانستان نمی‌تواند از طریق بانک‌های خود با مارکیت‌های مالی جهان معامله کند و به همین دلیل تاجران پاکستانی فرصت یافته اند تا محصولات افغانستان را به پاکستان ببرند و به نام پاکستان صادر کنند.

مسعود گفت: «وقتی از طریق حسابات افغانستان معامله با بازارهای جهانی ناممکن است، شما مجبور هستید راه های دیگری را جستجو کنید و این راه، راه پاکستان است. ایران خود تحریم است و این کار را نمی‌تواند. ازبکستان این کار را نمی‌کند.»

به گفته آقای مسعود وقتی کالاهای افغانستان به نام پاکستان وارد بازارهای جهانی می‌شود، کارگران و تاجران افغان سود کمتری به دست می آورند. به گفته او، افغان‌ها مجبورند در بدل مزد بسیار ناچیز محصولاتی مانند قالین و گلیم تولید کنند و محصولات زراعتی و میوه خشک افغانستان نیز با قیمت ارزان به تاجران پاکستانی فروخته می‌شود.

یک نمونه بارز این وضعیت، صادرات زغال سنگ است. مقام‌های طالبان می‌گویند که هر تن زغال سنگ را به چهار هزار افغانی به تاجران افغان می‌فروشند و تاجران هر تن زغال را در پاکستان به حدود ۲۵۰ دالر می‌فروشند، در حالی که قیمت جهانی هر تن زغال سنگ تا ۴۵۰ دالر می‌رسد.

سید مسعود گفت که در گذشته نیز شماری از سرمایه گذاران پاکستانی در سکتورهای مختلف اقتصادی در افغانستان سرمایه گذاری کردند و تولیدات افغانستان را به پاکستان انتقال دادند و با تغییر نام به بازارهای جهانی صادر کردند و حالا که شرایط سیاسی تغییر کرده است، تاجران پاکستان در افغانستان با دست بازتر عمل می‌کنند.

 
07.07.2022
امريکا: د افغانستان د کنګل شوې درې نيم ميليارده ډالره شتمنۍ پر ازادېدو کار کوو جدید
دآزادی رادیو

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت وایي، متحده ایالات پر دې مسلې چې په څه ډول د افغانستان کنګل شوې درې نیم ملیارډ ډالره شتمني د افغانستان خلکو ته ورسیږي نه طالبانوته، په بېړه کار کوي.

د دې وزارت ویاند نیډ پرایس چې پرون ناوخته یې په یوه خبري کنفرانس کې څرګندونې کولې وویل، طالبانو د افغانستان له خلکو سره په هره برخه کې کړې ژمنې نه‌دي پر ځای کړي.

هغه زیاته کړه چې متحده ایالات له خپلو متحدانو او شریکانو سره کار کوي او تل یې دا موضوع واضح کړې چې غواړي د افغان ښځو، نجونو او لږکیو حقونه خوندي شي.

د نیډ پرایس په وینا متحده ایالات به دغه راز له خپلو متحدانو سره په ګډه پر طالبانو فشارونو ته دوام ورکړي.

له کله چې طالبان پرافغانستان بیا واکمن شوي دي، د افغانستان په اکثرو ولایتونو کې له شپږم ټولګي پورته نجونې له ثانوي زده کړو منع کړې شوي او د سفرپه ګډون پر ښځو یو لړ محدودیتونه لګول شوي دي.

 
07.07.2022
قتل روحانی افغان در هند؛ «یک مظنون بازداشت شده است»جدید
بی بی سی

رسانه‌های داخلی هند گزارش داده‌اند که یک نفر مظنون به قتل خواجه سیدظریف چشتی، یک شهروند افغانستان که ادعای رهبری مذهبی داشت، بازداشت شده ‌است. همزمان با کشته شدن خواجه سید ظریف چشتی، در هند، وزارت داخله/کشور طالبان نیز تائید کرده است که انورالحق جبارخیل، از چهره‌های رسانه‌ای افغانستان که می‌گفت یک «فیلسوف» است در کابل به قتل رسیده است. قتل این دو فرد در رسانه‌های اجتماعی واکنش‌های زیادی را در پی داشته است.

ساچین پتل، یکی از مقام‌های پلیس ایالت مهارشترا گفته است که روز سه شنبه ۱۴ سرطان/تیر «پناهجوی افغانی در یوئل در حومه ایالت مهارشترا ، از سوی راننده و سه همدست راننده به ضرب گلوله به قتل رسید».

این مقام پلیس هند همچنین گفته است که یک نفر در ارتباط با این قتل بازداشت شده و تحقیقات جریان دارد.

خواجه سیدظریف چشتی از اهالی هرات معروف به «ظریف بابا» در سال‌های گذشته در هند بسر می‌برد و در شبکه‌های اجتماعی خود را «قطب و مسندنشین سلسله چشتیه» معرفی می‌کرد؛ سلسله تصوف که در افغانستان و شبه قاره هند پیروان زیادی دارد.

پلیس مهارشترا انگیزه قتل ظریف چشتی را رسما اعلام نکرده است اما گفته است که بنظر می‌رسد «نزاع بر سر ملک و دارایی» یکی از انگیزه‌های قتل باشد.

پلیس هند گفته است که آقای ظریف منابع عایداتی مختلف داشت، از جمله فعالیت در یوتیوب و کمک‌های نقدی پیروانش از گوشه‌های مختلف جهان.

پلیس هند همچنین گفته است که نظر به قانون هند پناهجو نمی‌تواند ملک بخرد، و آقای چشتی به اسم شهروندان هندی که او آنها را می‌شناخته، ملک و زمین خریداری کرده بود.

پلیس هند افزوده که زنی با آقای چشتی زندگی می‌کرده که ادعا می‌شود همسر اوست، ولی پلیس تا حال این ادعا را نتوانسته تایید کند.

نظر به گزارش رسانه‌های هندی، ظریف چشتی چهارسال پیش به هند رفته و قبلا در شهرهای دهلی و کرناتک زندگی کرده‌ است.

«ظریف بابا» در زمان کوتاهی در هند به شهرت زیادی رسید و در شبکه‌های اجتماعی حضور پررنگی داشت.

ویدیوهای او واکنش‌های زیادی در در میان کاربران افغان در شبکه‌های اجتماعی به دنبال داشت.

اکنون هم قتل او واکنش‌های گسترده در میان شهروندان افغانستان به دنبال داشته است.

قتل همزمان انورالحق جبارخیل، از چهره‌های رسانه‌ای در افعانستان

همزمان با کشته شدن خواجه سید ظریف چشتی، در هند، وزارت داخله/کشور طالبان نیز تائید کرده است که انورالحق جبارخیل، از چهره‌های رسانه‌ای افغانستان که می‌گفت یک «فیلسوف» است در کابل به قتل رسیده است.

قتل خالد زدران، سخنگوی وزارت داخله طالبان گفته است که این وزارتخانه قتل انورالحق جبارخیل را بررسی می‌کند.

آقای زدران گفت که افراد مسلح ناشناس، انورالحق جبارخیل را روز گذشته در ولسوالی بگرامی کابل به قتل رسانده‌اند.

به گزارش رسانه‌های محلی، شام سه شنبه ۱۴سرطان/تیر جسد سر بریده آقای جبارخیل در حالی که بدنش آثار اصابت گلوله هم‌ داشت، پیدا شد.

وحید مجروح، سرپرست وزارت صحت عامه در حکومت پیشین، با انتقاد از رسانه‌های اجتماعی، در فیس‌بوکش نوشت که این فرد به بیماری پیشرفته روانی مبتلا بود و افزود که با طرح سوال‌های حساس از آقای جبارخیل، زندگی او را در خطر انداختند.

انورالحق جبارخیل تأکید داشت که فیلسوف است و ادعای ولایت روحانی مذهبی داشت.

در سال‌های گذشته او بیشتر به دلیل ازدواج‌های متعدد و بحث روی تعدد ازدواج، مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت و چندین بار در کنار همسرانش در رسانه‌ها ظاهر شد.

 
07.07.2022
مولوي هبت الله اخونزاده: د امریکا په ګډون له نړیوالو سره متقابل تعامل غواړوجدید
بی بی سی

په افغانستان کې د طالبانو مشر د لوی اختر مبارکۍ پیغام کې ځینو مهمو مسلو ته اشاره کړې ده.‌

د مولوي هبت الله اخونزاده پیغام کې د پخوا پرتله یوڅه نرمښت لیدل کېږي، وايي ګاونډیو او د سیمې هېوادونو ته پوره ډاډ ورکوي چې افغانستان به هېچا ته پخپله خاوره کې د نورو هېوادونو امنیت ته ګواښ پېښ نه کړي او له نورو هېوادونو یې هم غوښتنه دا ده چې د افغانستان په چارو کې هېڅ ډول مداخله ونه وکړي.

نوموړي تېره اوونۍ کابل کې "د دیني عالمانو" غونډې ته په وینا کې ویلي و، چې له هیچا سره "تعامل" نه کوي.

ښاغلي اخونزاده دغې ناستې ته په ټینګار ویل: "نړۍ نه غواړي د افغانستان حکومت پر خپله اراده وچلېږي، موږ ته مشورې راکوي، زه ستاسې د فرمایشاتو نه یم، نه یو قدم درسره مخ ته ځم، نه تعامل درسره کوم، نه په شریعت معامله درسره کوم."

خو د اختر په تړاو پیغام کې نوموړي پر امریکا او نورې نړۍ غږ کړی چې د متقابل تعامل او ژمنو په چوکاټ کې ښې او پیاوړې ډیپلوماتیکې ، اقتصادي او سیاسي اړیکې ټینګول ورسره غواړي چې په وینا یې دا د ټولو په خیر دی.

د طالبانو مشر پیغام کې د افغانستان بیارغونه کې پر ټولو افغانانو د ونډې اخیستو غږ شوی او وايي چې دوی له هېچا سره "ذاتي دوښمني" نه لري.

نوموړي له بهره د ځینو افغان شخصیتونو د بېرته ستنېدو په تړاو ویلي چې دا لړۍ لا نوره چټکه شي او د راستنېدونکو افغانانو د سر، مال او عزت خوندي کولو لپاره لا ډېر کار وشي.

مولوي هبت الله ویلي، سږ کال لوی اختر په داسې حالت کې لمانځي چې شل کاله وروسته یې ټول هېواد پخپل کنټرول کې دی چې په وینا یې "ټول ولس د امن، ارام او ورورولۍ په فضا کې ژوند کوي".

دی وايي، هڅه یې دا ده چې د "اسلامي نظام" ترڅنګ امنیت، پرمختګ او د هېواد بیارغونې لپاره هر ډولو هلو ځلو ته خوار جدي متوجه دی.

په دې اختریز پیغام کې مولوي هبت الله د طالبانو پر مخالفانو غږ کړی چې په هېواد کې د ننه او بهر دې د دسیسو ښکار نه کېږي او له تېرو تجربو زده کړي، "د فساد خپرول د جنګ او بې امنۍ هڅه د هېچا په ګټه نه ده