د حماس د ترهګرې ډلې په مشرۍ پر اسرائیل له بریدونو درې کاله وروسته، چې په غزه کې یې جګړه پیل کړه، اسرائیلي رایه ورکوونکي به د راتلونکې سهشنبې په ورځ د اوکتوبر ۲۷مه پرېکړه وکړي چې بنیامین نتنیاهو ته د صدراعظم په توګه یو ځل بیا رایه ورکړي، که د اسرائیل په سیاست کې د نوي پړاو د پیل لپاره لاره هواره کړي.
د نظرپوښتنو له مخې، د واک د کنټرول لپاره د نتانیاهو او د هغه د اصلي سیال، ګادي آیزنکوټ، ترمنځ سیالي ديره نږدې ده. نتنیاهو د ملتپال لیکود ګوند مشر دی، په داسې حال کې چې آیزنکوټ په سیاست کې د منځلارې دریځ لرونکي «یاشار!» ګوند مشري کوي.
اسرائیلیان ګوندونو ته رایه ورکوي او وروسته دغه ګوندونه د اکثریت ائتلاف د جوړولو لپاره له یو بل سره ائتلاف کوي. د اسرائیل د پارلمان، چې کنېسېټ نومېږي، د ۱۲۰ څوکیو لپاره هېڅ یوه ګوند تر اوسه په یوازې ځان اکثریت نه دی ګټلی.
په ټاکنو کې د لویو ګوندونو مهم شخصیتونه؛
بنیامین نتانیاهو؛ صدراعظم
۷۷ کلن بنیامین نتنیاهو د اسرائیل په تاریخ کې تر ټولو د اوږدې مودې لپاره صدراعظم پاتې شوی او د دغه هېواد په سیاست کې تر ټولو اغېزناک شخصیت ګڼل کېږي. هغه د جګړو، بحرانونو، رسوایيو او د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر د اوومې له برید سره سره په واک کې پاتې شوی؛ هغه برید چې د اسرائیل په تاریخ کې تر ټولو خونړی برید بلل کېږي.
نتنیاهو له اوږدې مودې راهیسې د لیکود ګوند مشري کوي. د هغه ملاتړي د امنیت او اقتصاد په برخو کې د نوموړي کړنې او د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره نږدې اړیکې د هغه له مهمو لاسته راوړنو څخه ګڼي. ټرمپ هم د اسرائیل په ټاکنو کې له نتانیاهو ملاتړ کړی دی.
د نتنیاهو مخالفان هغه د هغو سیاسي او امنیتي ناکامیو مسئول بولي چې د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر د اوومې برید ته یې زمینه برابره کړې وه. هغوی همدارنګه تور لګوي چې نتنیاهو له برید وروسته د جګړو په مدیریت کې پاتې راغلی دی.
نتنیاهو په اسرائیل کې هم له یوې اوږدمهالې حقوقي لانجې سره مخ دی. هغه د درغلۍ، د باور له موقف څخه د ناوړه ګټې اخیستنې او د رشوت اخیستلو په تورونو تورن شوی دی. خو نتنیاهو هر ډول ناسم عمل ردوي.
ګادي آیزنکوټ؛ د پوځ پخوانی لوی درستیز
۶۶ کلن ګادي آیزنکوټ د مراکش د یهودي کډوالو په یوه کارګره کورنۍ کې لوی شوی دی. هغه څلور لسیزې د اسرائیل په پوځ کې خدمت کړی او په پای کې د دغه هېواد د پوځ د لوی درستیز مقام ته رسېدلی دی.
آیزنکوټ په ۲۰۲۲ کال کې سیاست ته داخل شو او اوس د اسرائیل د تر ټولو لوی اپوزیسیون ګوند، «یاشار!» مشري کوي. دغه ګوند د منځلاره یا میانه رو دریځ لري.
د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر د اوومې له بریدونو وروسته، په غزه کې د جګړې پر مهال د آیزنکوټ زوی او دوه ورېرونه په جګړه کې وژل شوي دي.
