تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
23.05.2026
د طالبانو حکومت ټولګټو وزارت: د تورغونډۍ سپین‌ بولدک او هرات-حیرتان د اورګاډي پټلیو د ډیزاین چارې روانې ديجدید
بی بی سی

د طالبانو حکومت د ټولګټو وزیر ملا محمد عیسی ثاني وايي‌ د تورغونډۍ - هرات - کندهار او سپین بولدک ترمنځ د ۸۷۸ کیلومتره پټلۍ د سروې او ډیزاین چارې د بشپړېدو په حال کې دي او عملي کارونه به یې هم ژر پیل شي.

هغه زیاته کړې چې پر دې سربېره د ازبکستان لخوا د حیرتان او هرات ترمنځ د ۶۵۷ کیلومتره پټلۍ د سروې او ډیزاین چارې هم روانې دي.

د طالبانو حکومت د ټولګټو وزیر دا څرګندونې پنجشنبه د هېواد شمال کې د حيرتان - مزار شریف ترمنځ د اورګاډ پټلۍ د پنځم پورټ د ترمیم او بیارغوونې چارو د بشپړېدو په مراسمو کې کړې دي.

په دغو مراسمو کې د طالبانو حکومت د رياست الوزراء اقتصادي مرستيال ملا عبدالغني برادر او د اوزبکستان د ریل پټلۍ رییس ظفر اویچ نظرالله اوف هم ګډون کړی و.

ښاغلي ثاني وویل د حیرتان – مزار شریف د اورګاډي‌ پټلۍ پنځم پورټ دمګړۍ د ۵۰ واګونونو ظرفیت لري خو هڅه کېږي ۲۰۰ یا ۳۰۰ واګونونو ته لوړ شي.

بلخوا د اوزبکستان د اوسپنې پټلۍ رییس ویلي، د نایب اباد د اورګاډي ستېشن د لا پراختیا لپاره هم چمتووالی نیول شوی او هڅه کېږي د واګونونو د تګ راتګ شمېر تر ۷۰۰ پورې لوړ شي.

هغه د اوسپنې پټلۍ د افغانستان او اوزبکستان ترمنځ د اقتصادي همکاریو د پراختیا ښکاره بېلګه بللې او ویلي یې دي،‌ چې له دې لارې د تېر کال پرتله د انتقالاتو کچه پام وړ لوړه شوې ده.

د حیرتان – مزار شریف ترمنځ د اورګاډي پټلۍ ۱۰۶ کیلومتره اوږدوالی لري، چې ۷۵ کیلومتره یې اصلي او ۳۰ کیلومتره فرعي لیکه ده.


 
23.05.2026
د ملا اختر محمد منصور د وژنې لسم کال پوره شوی؛ ایران او طالبان نږدې اړیکې پاليجدید
دآزادی رادیو

یو شمېر سیاسي شنونکي وايي، په تیرو دوو لسیزو کې د ایران او طالبانو ترمنځ نږدې والی تر ډیره د ګډو ګټو او په افغانستان کې د امریکا له حضور سره د مخالفت پر بنسټ ولاړ دی. د طالبانو د پخواني مشر ملا اختر محمد منصور د وژنې لسمې کلیزې یو ځل بیا د طالبانو او ایران ترمنځ د اړیکو په اړه بحثونه راپورته کړي دي.

د طالبانو د پخواني مشر ملا اختر محمد منصور د وژل کېدو لسمې کلیزې یو ځل بیا د طالبانو او ایران ترمنځ اړیکو ته پام اړولی دی.

د طالبانو دوهم مشر ملا اختر محمد منصور د ۲۰۱۶ کال د می په ۲۱مه له ایرانه پاکستان ته د سفر پر مهال د بلوچستان په نوشکي سیمه کې د امریکا د بې پیلوټه الوتکې په برید کې ووژل شو.


د یو شمېر شنونکو په باور، دا پېښه د ایران او طالبانو د اړیکو د ماهیت او کچې په اړه د بحث بیا رابرسېره کولو یو له مهمو ټکو څخه ده.

یو شمېر سیاسي شنونکي وايي چې له ۲۰۰۵ کال وروسته، په سویلي افغانستان کې د طالبانو د نفوذ د پراختیا له امله، ایران خپله پالیسي بدله او له دې ډلې سره یې محدودې اړیکې او همکارۍ پیل کړې.

په ایران او پاکستان کې پخوانی افغان ډیپلومات او سیاسي شنونکی محمد عمر داودزی وايي، د ایران او طالبانو ترمنځ د اړیکو تر شا یو اصلي لامل متحده ایالاتو سره ګډه دښمني ده، نه په خبره یې ایډیالوژیکي یا مذهبي ورته والی.

ده د جمعې په ورځ «د جوزا په لومړۍ نیټه» ازادي راډیو ته وویل:"

دا تګ راتګ هغه مهال برملا شو چې مولوي اختر محمد منصور د ۲۰۱۶ کال په می میاشت کې له څو میاشتني سفر ورسته له ایرانه راګرځېده او د پاکستان کوټې ته پر لاره و او ویل کېدل چې د پاکستان په همکارۍ د امریکایي ډرون ( بې پیلوټه الوتکې) په وسیله ووژل شو
محمد عمر داوودزی

ښاغلی داوودزی زیاتوي: «له هغه وروسته هم دا اړیکه موجوده وه او لا ټینګه شوه، البته چې ایرانیان د خپلو ګټو تابع دي، ایرانیانو ته نه د شیعه نه د فارسي ژبې مسله مهمه ده، مهمه ورته دا ده چې پوځیان یې واک کې پاتې شي، حکومت یې دوام وکړي او د خپل دښمن پر وړاندې هره وسیله وکاروي.»


 
23.05.2026
پارک خصوصی ویژه زنان و کودکان در کابل؛ بازدیدکنندگان از هزینه‌های بلند شکایت دارندجدید
رادیو آزادی

پارک جدیدی خصوصی ویژه زنان و کودکان به تازگی در سرک چهارم منطقه پروژه تایمنی کابل؛ ساخته شده است.

نام این پارک «عمری» است و به روی زنان، دختران و کودکان باز است، شماری از بازدیدکنندگان می‌گویند در این مکان اوقات فراغت خود را در فضای آرام با سرگرمی سپری می‌کنند.

مریم ۱۰ ساله که به این پارک رفته، از آن خوشش آمده و می‌گوید وسایل بازی خوبی دارد: "برای کودکان خیلی خوب است، گازها دارد، بخش جنگاندن موتر دارد، گیم زون دارد، یعنی جایی که کودکان می‌توانند بازی‌های کمپیوتری بازی کنند. بزرگ‌سالان هم می‌توانند روی گازهای بنشینند که می‌چرخد و آرام بالا می‌رود."

از سوی هم ذکیه یک باشنده محل می گوید که امکانات این پارک مناسب است، اما هزینه ورود و استفاده از وسایل بازی نسبتاً بالا بوده که به گفته او توان پرداخت آن برای همه خانواده‌ها ممکن نیست.

چند روز پیش ما رفتیم، پارک خیلی خوب است، فضای سبز دارد، جای خوبی است، اما دو سه مشکل دارد. یکی این‌که تکت آن قیمت است، برای هر نفر ۳۰ افغانی است.
ذکیه یک باشنده محل

او به رادیو آزادی گفت: " چند روز پیش ما رفتیم، پارک خیلی خوب است، فضای سبز دارد، جای خوبی است، اما دو سه مشکل دارد. یکی این‌که تکت آن قیمت است، برای هر نفر ۳۰ افغانی است، هم از کودکان ۳۰ افغانی می‌گیرند هم از بزرگ‌سالان. وضعیت اقتصادی مردم افغانستان خوب نیست، اکثر مردم بی‌کار هستند. اگر یک خانواده پنج نفره برود، می‌شود ۱۵۰ افغانی که بسیار قیمت تمام می‌شود. بهتر است قیمت تکت‌ها و همچنان هزینه وسایل بازی کاهش یابد، چون مدت استفاده هم زیاد نیست و برای ۲۰ دقیقه ۵۰ افغانی می‌گیرند."

براساس معلومات این پارک نزدیک به دو ماه قبل فعالیت خود را آغاز کرد ، اما سپس به دلیل ادامه کارهای ساختمانی، طبق اطلاعیه‌ که در دروازه آن نصب شده بود، به‌طور مؤقت بسته شد و اکنون دوباره فعال شده‌است.


 
23.05.2026
ملل متحد: اخراج پناهجویان افغان نقض قوانین بین‌المللی استجدید
صدای آلمان

کمیسار عالی شورای حقوق بشر ملل متحد از برگشت‌های غیرداوطلبانه و اخراج اجباری پناهجویان به افغانستان ابراز نگرانی کرد. او این اقدام را نقض قوانین بین‌المللی حقوق بشر و حقوق پناهندگان خواند.

فولکر تورک، کمیسار عالی شورای حقوق بشر ملل متحد از ادامه روند برگشت اجباری پناهجویان افغان از کشورهای میزبان هشدار داد.

تورک روز جمعه در ژنو اعلام کرد که این اقدام نقض قوانین بین المللی حقوق بشر و حقوق پناهندگان است. او افزود که بیرون راندن اجباری زنان، کودکان و مردانی که برای امنیت خود به کشورهای دیگر پناه برده اند، در مواردی آنها را در معرض خطر قرار داده است.

مطالب ویدیویی را در صفحه یوتیوب ما ببینید!

تورک افزوده است: «بازگردان اجباری افرادی که در معرض خطر جدی نقض حقوق بشر قرار دارند، نقض اصل بنیادین حقوق بین المللی یعنی اصل عدم اخراج اجباری به شمار می‌رود.» او از کشورهای میزبان خواست که به تعهدات حقوقی بین المللی خود عمل کنند، از افغان ها حمایت کنند و از هر اقدامی که آنان را پس از بازگشت در معرض آسیب جبران ناپذیر قرار می‌دهد، خودداری کنند.

بر اساس گزارش کمیسیاریای عالی ملل متحد در امور پناهندگان «یو ان اچ سی آر»، از آغاز سال روان میلادی تا کنون حدود ۲۷۰ هزار افغان عمدتا از ایران و پاکستان اخراج شده اند. بر اساس گزارش‌ها شمار اندکی از مهاجران افغان از ترکیه و تاجیکستان نیز اخراج شده اند. طبق آمار ملل متحد در سال گذشته نیز بیش از ۱.۲ میلیون مهاجر افغان از ایران و ۱۵۰ هزار تن دیگر از پاکستان اخراج شده بودند.


 
23.05.2026
د ناټو غونډه؛ مارکو روبیو وايي دا سازمان باید د ټولو غړو لپاره ګټور ويجدید
دامریکا غږ

د متحدو ایالتونو د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د جمعې په ورځ په سویډن کې د ناټو د بهرنیو چارو وزیرانو د غونډې تر پیل مخکې وویل چې د ناټو سازمان باید د خپلو ټولو دخېلو غړو لپاره ګټور وي.

مارکو روبیو وویل: «د بل هر ایتلاف په څېر، ناټو هم باید د ټولو دخېلو کسانو لپاره ګټوره وي. باید د توقعاتو په اړه څرګند درک موجود وي. او موږ هڅه کوو چې په دقیق ډول د دې لپاره یو اساس کېږدو.»

ښاغلي روبیو له ایران سره د متحدو ایالتونو د جګړې په اړه د ناټو د ځینو غړو هېوادونو پر دریځ د واشنګټن اندېښنه بیا څرګنده کړه او تاسف یې وکړ چې دغو هېوادونو له خپلو پوځي تاسیساتو څخه په دې جګړې کې د کار اخیستو اجازه نه وه ورکړې.

هغه خبریالانو ته وویل چې د واشنګټن د همدغې اندېښنې په اړه به د ناټو له غړو سره خبرې وکړې.

نوموړي وویل: «د ناټو دا ټول غړي هېوادونو له موږ سره موافق دي چې ایران نه شي کولای اتومي وسلې ولري، دا رژیم د سولې لپاره ګواښ دی او داسې میزایلونه لري چې اروپا ته رسېدای شي. موږ پرېکړه وکړه چې یو کار وکړو، خو ټول پټ شول. هو، موږ په دې اړه نا امید یو.»

متحده ایالتونه د ناټو په غړو هېوادونو باندې ټېنګار کوي، چې تر ۲۰۳۵ کال پورې د خپلې دفاعي بودیجې ونډه زیاته کړي او د خپل ناخالص داخلي عاید پنځه فیصده برخه دې ولګوي.

ښاغلي روبیو په خپل ایکس حساب کې لیکلي دي چې په همدې مسئلې باندې د ناټو له مشر مارک روټه سره وغږېده او ټینګار یې وکړ چې د ناټو غړي هېوادونه باید خپله دفاعي برخه زیاته کړي.

ښاغلي روبیو وویل: «یوه برخه چې فکر کوم دقیقآ په کې همکاري کولای شي، د دفاعي صنعت اساس دی. دا ټولې نړۍ، په ایتلاف کې موږ او له ایتلاف څخه د باندې ټولو ته څرګنده ده، چې موږ چټک مهمات، چې د اینده ضرورتونو ته مهم دي، نه شو تولیدولای. دې مسئلې ته باید رسېدګي وشي. دا هغه څه دي چې موږ پرې ګډ کار کولای شو. دا هغه څه دي چې غواړو ګډ کار پرې وکړو. فکر کوم، دا مسئله یوازې د تولید لپاره نه، بلکې د همکارۍ د وړتیا لپاره هم مهمه ده.»

په همدې حال کې د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ سویډن ته د بهرنیو چارو د وزیر مارکو روبیو تر سفر مخکې اعلان وکړ چې پولنډ ته ۵۰۰۰ نور اضافي سرتېري استوي. ولسمشر ټرمپ د خپل ټروټ سوشیل په حساب کې لیکلي دي چې د پولنډ د ولسمشر کارول نوروکي سره ښه روابط لري او په همدې اساس یې دا پرېکړه کړې ده.

ولسمشر ټرمپ لیکلي دي: «د پولنډ د اوسني ولسمشر کارول نوروکي، چې ما یې د حمایت ویاړ درلوده، د بریالیو ټاکنو او زموږ د اړیکو په اساس، خوښ یم چې دا اعلان کوم چې متحده ایالتونه به پولنډ ته نور ۵۰۰۰ اضافي سرتېري استوي».

متحده ایالتونه دا مهال هم په پولنډ کې یو شمېر سرتېري لري. پولنډ د ولسمشر ټرمپ دا اعلان ستایلی دی.

د پولنډ صدراعظم ډونالډ توسک په خپل ایکس حساب کې لیکلي دي چې «په پولنډ کې د متحدو ایالتونو د ځواکونو د موجودیت په اړه د ولسمشر ټرمپ پرېکړه د پولنډ او متحدو ایالتونو لپاره ښه خبر دی. زه له هغو ټولو څخه، چې په دې مسئلې کې دخېل دي، مننه کوم...»

تر دې مخکې ولسمشر ټرمپ د ناټو په غړو انتقاد کړی و چې د ایران په جګړې کې ورسره ونه درېدل. هغه ویلي وو چې له دغه ایتلاف څخه به وتل غوره کوي او دا پوښتنه یې کړې، چې ایا واشنګټن د خپل مشترک دفاعي تړون ته په درناوي مکلف دی.


 
23.05.2026
مرکز آزادی بیان از بیستمین سال‌روز فعالیت روزنامه ۸صبح قدردانی کردجدید
روزنامه هشت صبح

۸صبح، کابل: مرکز آزادی بیان با نشر اعلامیه‌ای، فرارسیدن بیستمین سال‌روز فعالیت روزنامه ۸صبح را تبریک گفته و از نقش این رسانه در اطلاع‌رسانی، روزنامه‌نگاری تحقیقی و تقویت گفتمان ملی قدردانی کرده است.

در این اعلامیه که شامگاه جمعه، ۱ جوزا، نشر شده آمده است که روزنامه ۸صبح در دو دهه گذشته با حفظ استقلال حرفه‌ای و پای‌بندی به اصول روزنامه‌نگاری، توانسته جایگاه ویژه‌ای در میان مخاطبان داخل و خارج از افغانستان به دست آورد.

مرکز آزادی بیان افزوده است که ۸صبح با وجود تمامی فراز و نشیب‌ها، همواره تلاش کرده صدای مردم باشد و از طریق گزارش‌گری و روزنامه‌نگاری تحقیقی، تصویر دقیق‌تری از واقعیت‌های افغانستان، منطقه و جهان ارایه دهد.

در بخشی از این اعلامیه آمده که ادامه فعالیت رسانه‌های مستقل در شرایط کنونی افغانستان، با توجه به محدودیت‌های گسترده بر آزادی بیان، «شایسته ستایش و قدردانی» است.

مرکز آزادی بیان همچنان تاکید کرده است که رسانه‌های مستقلی چون ۸صبح نقش مهمی در پاسداری از آزادی بیان، حق دسترسی مردم به اطلاعات و حمایت از ارزش‌های انسانی دارند.

این نهاد در پایان ابراز امیدواری کرده است که روزنامه ۸صبح با حفظ تعهد حرفه‌ای و پایداری، به نقش اثرگذار خود در عرصه رسانه‌ای ادامه دهد.

بیستمین سال‌روز فعالیت روزنامه ۸صبح در حالی فرا رسیده که نهادهای حامی رسانه‌ها بارها نسبت به کاهش آزادی بیان، افزایش فشار بر خبرنگاران و محدودشدن فعالیت رسانه‌های مستقل در افغانستان هشدار داده‌اند.