تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
20.09.2026
د ریاض هوايي ډګر ترڅنګ د لوګيو تر لیدل کېدو وروسته 'الوتنو کې خنډ او ځنډ پېښ شوی'
د ریاض هوايي ډګر ترڅنګ د لوګيو تر لیدل کېدو وروسته 'الوتنو کې خنډ او ځنډ پېښ شوی'جدید
بی بی سی

د فرانسې خبري اژانس (اې ایف پي) د عیني شاهدانو له قوله په خپل رپوټ کې ویلي چې د شنبې په ماسپښین یې د سعودي عربستان د پلازمېنې ریاض هوايي ډګر ته نږدې د لوګيو لوخړې لیدلې دي.

دې اژانس د الوتنو د څار وېبپاڼو له قوله راپور ورکړی چې د ریاض په هوايي ډګر کې پراخې ګډوډۍ رامنځته شوې دي، چې د ګڼو الوتنو ځنډ او لغو کېدل هم په کې شامل دي. د الوتنو د څار مشهورې ویبپاڼې فلائټ راډار۲۴ دغه هوايي ډګر د ګډوډۍ تر ټولو لوړې کچې په کتار کې یاد کړی، معنا یې دا ده چې هلته اوږده ځنډونه او د څو الوتنو لغو کېدل ثبت شوي دي.

د سعودي ملکي دفاع ادارې د شنبې پر سهار اعلان کړی و چې خطر پای ته رسېدلی دی. دا اعلان وروسته له هغه وشو چې په ریاض او د پلازمېنې ختیځ ته په الخرج ښار کې د دویم ځل لپاره خبرداری ورکړل شو، په داسې حال کې چې د یمن انصارالله (حوثي وسله والو) ډلې پر سعودي عربستان بریدونه زیات کړي دي.

دا د ریاض لپاره د دې ډول خبرداریو لومړۍ پېښه بلل کېږي، ځکه چې په ګاونډي یمن کې حوثیانو پر سعودي خپلو بریدونو ته شدت ورکړی دی. د ریاض په العلیا سیمه کې د دوو چاودنو غږونه هم اورېدلي شوي وو.

د خبرداري په لومړي پیغام کې، چې د سعودي پلازمېنې اوسېدونکو ته د سهار له درېیو بجو لږ مخکې (د ګرینویچ پر وخت نیمه شپه) واستول شو، ویل شوي وو:

''سیمه له دښمنانه هوايي ګواښ سره مخ ده.''

په پیغام کې له خلکو غوښتنه شوې وه چې په خپلو کورونو کې پاتې شي.

شاوخوا نیم ساعت وروسته د سعودي ملکي دفاع ادارې د چمتووالي کچه لوړه کړه، خو د ګواښ سرچینه یې ونه ښوده.​​

 
20.09.2026
د کابل په چهلستون کې د غونډۍ له درز کېدو وروسته سلګونه کورنۍ لېږد ته اړې شوي
د کابل په چهلستون کې د غونډۍ له درز کېدو وروسته سلګونه کورنۍ لېږد ته اړې شويجدید
دآزادی رادیو


د کابل په چهلستون کې د غونډۍ د درز کېدو له کبله سلګونه کورنۍ د بې ځایه کېدو له خطر سره مخامخ شوي دي.

د طالبانو د حکومت له پېښو سره د مبارزې ملي اداره وايي، د کابل ښار د اوومې ناحیې په چهلستون غونډۍ کې د ډبرو د غیرمعیاري استخراج له کبله د دې غره یوه برخه خوځیدلې ده.

دې ادارې د شنبې په ورځ پر خپلې ایکسپاڼې په یوه ویډيويي پیغام کې ویلي، د غره د ښویېدنې په صورت کې سلګونو کورنیو ته خطر شته او له خلکو يې غوښتي چې له سیمې ووځي.

«د کابل ښار د اوومې ناحیې اړوند د چهلستون منار په سیمه کې د ډبرو د غیرمعیاري استخراج له امله د غره یوه برخه خوځېدلې ده چې د ښویېدنې په صورت کې د زیان او په دې سیمه کې د سلګونو مېشتو کورنیو د زیانمنېدو احتمال شته.»

له پېښو سره د مبارزې ادارې همداراز ویلي چې یو مسلکي ټیم د ارزونې لپاره سیمې ته استول شوی دی.

دا په داسي حال کې ده چې د افغانستان ښارونه په تېره بیا کابل د کورونو د کموالي له سخت مشکل سره مخامخ دی. له ایران او پاکستانه میلیونونه افغانان په وروستیو دوو کلونو کې افغانستان ته راغلي او یوه لویه برخه یې هڅه کوي چې په ښارونو کې دېره شي. له دې کبله په ښارونو په تېره بیا کابل کې کرايي کورونه په اسانه نه موندل کېږي او هغه چې موندل کېږي، کرایې یې ډېرې لوړې دي.

د جیالوجۍ متخصص دیپلوم انجینیر خلیل احمد نادم ازادي راډیو ته وویل، په افغانستان کې جیالوجیکي درزونه شته او جیالوجستانو تثبیت کړي دي چې له هغو څخه یو د پغمان بلاک په نوم له کابله تېریږي او سپین بولدک ته نژدې د بلوچستان ایالت تر چمن پورې رسېږي.​​​

 
20.09.2026
لغزش بخشی از کوه چهلستون؛ صدها خانواده در معرض خطر
لغزش بخشی از کوه چهلستون؛ صدها خانواده در معرض خطرجدید
رادیو آزادی

بخشی از کوه چهلستون در ناحیه هفتم شهر کابل ترک برداشته و لغزش کرده است؛ وضعیتی که نگرانی‌ها از احتمال لغزش زمین و بی‌جا شدن صدها خانواده ساکن در اطراف این کوه را افزایش داده است.

اداره ملی آمادگی مبارزه با حوادث حکومت طالبان می‌گوید این وضعیت در پی استخراج غیراستاندارد سنگ از کوه به وجود آمده است. این اداره روز شنبه، ۲۸ سنبله، هشدار داد که در صورت لغزش کوه، صدها خانواده ممکن است آسیب ببینند و از باشندگان محل خواست برای حفظ جان‌شان منطقه را ترک کنند.

این اداره همچنین گفته است که یک تیم تخنیکی و تخصصی برای بررسی وضعیت به محل فرستاده شده است.

مردم بیچاره چی چاره دارند اگر اقتصاد خوب می‌داشتند در کوه سرپناه نمی‌ساختند.

مقام‌های طالبان گفته‌اند که صدها خانه در دامنه‌ها و اطراف چهلستون با خطر احتمالی لغزش زمین و ریزش سنگ روبه‌رو هستند.

شماری از شهروندان نیز در فیسبوک درباره این وضعیت ابراز نگرانی کرده‌اند. یکی از مخاطبان رادیو آزادی نوشته است:« ایجاد فضای امن وسر پناه یکی از اساسی ترین مکلفیت حاکمان هست مردم بیچاره چی چاره دارند اگر اقتصاد خوب می‌داشتند در کوه سرپناه نمی‌ساختند.»

مخاطب دیگری گفته است که در چهلستون زندگی می‌کند، اما به گفته او، بیشتر خانه‌هایی که در نزدیکی کوه قرار دارند، با خطر روبه‌رو هستند.

اما مردم که در نزدیکی این کوه زندگی می کنند در چنین شرایطی چی اقدامی انجام دهند.

حسن مالستانی جیولوژیست به رادیو آزادی گفت:

مردم باید اقدامات احتیاطی را جدی بگیرند. ساخت‌وسازهای جدید در این منطقه باید متوقف شود و از ادامه کارهای معدن کاری و استخراج سنگ نیز جلوگیری شود.
حسن مالستانی جیولوژیست

"به هر حال، این یک حادثه طبیعی است و جای تشویش زیاد نیست؛ اما مردم باید اقدامات احتیاطی را جدی بگیرند. ساخت‌وسازهای جدید در این منطقه باید متوقف شود و از ادامه کارهای معدن کاری و استخراج سنگ نیز جلوگیری شود. همچنین، اگر ساحاتی در محدوده خطر لغزش قرار دارند، باید از سوی انجینیران بررسی شود تا مشخص شود کدام خانه‌ها و چه تعداد خانواده در معرض خطر قرار دارند و باید تخیله شود."

خلیل احمد نادم، متخصص زمین شناسی می‌گوید که در افغانستان شکاف و یا درز های جیولوجیکی وجود دارد که توسط جیولوژیست‌ها شناسایی شده‌اند. به گفته او، یکی از این شکستگی‌ها که «بلاک کابل» نام دارد، از کابل عبور کرده و تا نزدیک چمن در ایالت بلوچستان پاکستان ادامه دارد.

او به رادیو آزادی می‌گوید که مردم باید محتاط باشند.​

 
20.09.2026
اروپا انتقادها از امریکا به خاطر ندادن ویزا به هیئت فلسطینی
اروپا انتقادها از امریکا به خاطر ندادن ویزا به هیئت فلسطینیجدید
صدای آلمان

اتحادیه اروپا از امریکا خواست در تصمیم خود مبنی بر ویزا ندادن به هیئت فلسطینی جهت شرکت در نشست سازمان ملل تجدیدنظر کند. امریکا با ۱۴۲ کشور عضو این سازمان که سال گذشته دولت فلسطین را به رسمیت شناختند، اختلاف نظر دارد.

اتحادیه اروپا روز شنبه ضمن ابراز تأسف از تصمیم واشنگتن برای عدم صدور ویزا به مقامات فلسطینی که قصد شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویارک را دارند، خواستار تجدیدنظر در این تصمیم شد.

این دومین سال است که ایالات متحده امریکا به مقامات فلسطینی برای اشتراک در این نشست مهم جهانی ویزا صادر نمی کند.

وزارت امور خارجه ایالات متحده این هفته اعلام کرد که برای محمود عباس، رهبر فلسطینی ‌ها، و سایر اعضای هیئت همراه او ویزا صادر نمی کند.

مرتبط: ترامپ: به اسرائیل اجازه الحاق کرانه باختری را نخواهم داد

انور العنونی، سخنگوی سرویس دیپلماتیک اتحادیه اروپا، گفت: «با توجه به توافقنامه ‌های موجود در خصوص مقر سازمان ملل و تعهدات ایالات متحده به عنوان کشور میزبان، ما از این کشور می‌ خواهیم که در این تصمیم تجدیدنظر کند.»

مجمع عمومی سازمان ملل متحد روز سه‌ شنبه در نیویارک آغاز می ‌شود.

دولت دونالد ترامپ، سال گذشته نیز از صدور ویزا برای هیئت فلسطینی خودداری کرده بود؛ اقدامی که باعث شد محمود عباس که به ‌طور معمول در مجمع عمومی سازمان ملل حضور می‌ یابد، از طریق ویدئوکنفرانس برای رهبران جهان سخنرانی کند.

مجمع عمومی سازمان ملل روز پنجشنبه با ۱۵۲ رأی موافق در برابر سه رأی مخالف، به عباس اجازه داد تا امسال نیز بار دیگر به ‌صورت مجازی در این نشست شرکت کند.

در شرایط کنونی، تنها اعضای هیئت نمایندگی فلسطین در سازمان ملل قادر به شرکت در این نشست خواهند بود.

 
20.09.2026
ټرمپ په ۲۰۲۵-۲۰۲۶ کلونو کې د خپل حکومت ۲۵ لاسته راوړنې اعلان کړې
ټرمپ په ۲۰۲۵-۲۰۲۶ کلونو کې د خپل حکومت ۲۵ لاسته راوړنې اعلان کړېجدید
دامریکا غږ

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ټروت سوشل په ټولنیزې رسنۍ کې د ۲۰۲۵ او ۲۰۲۶ کلونو لپاره د خپل حکومت د "۲۵ غوره لاسته راوړنو" یو لست خپور کړی دی.

ولسمشر ټرمپ په دې لیست کې د کډوالۍ، اقتصاد، مالیاتو، سوداګرۍ، انرژۍ، امنیت او بهرنۍ پالیسۍ په برخو کې مسایل د خپل حکومت د لاسته راوړنو په توګه یاد کړې دي.

ډونالډ ټرمپ د خپل پیغام لومړۍ پراګراف د امریکا د پولو امنیت ته ځانګړی کړی او لیکلي یې دي چې د هغه په حکومت کې "په تاریخ کې تر ټولو خوندي پوله" ترلاسه شوې او دا چې "په تیرو ۱۶ میاشتو کې متحده ایالاتو ته د غیرقانوني کډوالو راتګ صفر ته رسېدلی دی".

ولسمشر لیکلي چې هغه د "لیکن رايلي قانون" لاسلیک کړی چې له مخې یې "خطرناکه بهرني مجرمین" د امریکا له سړکونو څخه لرې ساتل شوي دي.

په دې پیغام کې، ډونالډ ټرمپ نورې لاسته راوړنې هم په ګوته کړي او لیکلي یې دي چې د هغه حکومت په ۱۲۵ کلونو کې د وژنو تر ټولو ټیته کچه ثبت کړې ده.

ټرمپ د مالیې کمولو د قانون تصویب ته هم اشاره کړې چې په کې د انعام ، اضافه کار او د ټولنیز امنیت د عاید یوې برخې باندې د مالیې معافیت او په امریکا کې د ۱۹.۲ ټریلیون ډالرو په ارزښت د نویو پانګونو لپاره د ژمنو ترلاسه کول هم شامل دي.

بهرنۍ سیاست

د بهرنۍ پالیسۍ په برخه کې، ایران، غزه او وینزویلا په ګوته شوي دي.

ولسمشر ټرمپ وویل چې د خپل حکومت په لومړیو ۱۲ میاشتو کې یې اته جګړې د سولې تړونونو له لارې پای ته رسولي، چې د غزې جګړه هم پکې شامله ده.

هغه د خپل حکومت د لاسته راوړنو په لست کې کورونو ته د یرغمل شویو کسانو راستنول، د ایران پر اټومي پروګرام د امریکا پوځي عملیات او د نشه يي توکو پر وړاندې عملیات هم شامل کړي دي.

د لست په یوولسمه ماده راغلي چې د 'نیمې شپې څټک او ' حماسي غضب' عملیاتو سره، دوی د ایران اټومي وړتیا 'ویجاړه' کړې ترڅو د ایران حکومت 'هېڅکله' اټومي وسله ونه لري.

اقتصاد

ډونالډ ټرمپ په ځینو وارداتي توکو د نویو تعرفو، د امریکا د صادراتو زیاتوالي، له ټاکنو راهیسې د ونډو مارکیټ ۸۰ ریکارډونو، او په کار د ډیرو امریکایانو د ګمارل کیدو زیاتوالي ته اشاره کړې ده.

ټرمپ همدارنګه په وسله والو ځواکونو کې د پانګونې زیاتوالي، د انرژۍ تولید پراخولو، په پوله د فینټانل د جریان کمولو، او د امریکایي ماشومانو لپاره د مالیې پرته د حسابونو جوړولو یادونه وکړه چې د هر نوي زیږیدلي ماشوم لپاره به په پیل کې زر ډالر وي.

په دې لست کې د درملو د بیې کمیدو ته چې د "ملت د تر ټولو مشهورې هوکړې" په توګه شمیرل کیږي، اشاره شوې ده.

د دې لاسته راوړنو په ۱۴مورد په یوه برخه کې، ولسمشر ټرمپ ویلي چې د انرژۍ بېړنی حالت یې اعلان کړی او د تېلو او ګازو استخراج یې زیات کړی دی.

ډونالډ ټرمپ په خپل پیغام کې د برېښنايي موټرو د اجباري کولو پای، په کال کې د شاوخوا ۲.۵ ټریلیون ډالرو په اندازه د امریکا د صادراتو زیاتوالي، په فدرالي حکومت او خصوصي سکتور کې د 'تنوع، مساواتو او شمولیت' پالیسیو له منځه وړل، او د ښځو په ورزشي لوبو کې د نارینه وو د ګډون پر بندیز هم خبرې کړي دي.

ډونالډ ټرمپ په خپل پیغام کې دا هم ویلي چې د هغه حکومت په ښوونځیو کې "ترانسجنډر ایډیالوژي" او د نژاد انتقادي نظریه منع کړې ده.

ولسمشر ټرمپ د کډوالو د منلو ځنډول، واشنګټن ډي سي، میمفس او نیو اورلینز ته د ملي ګارډ استول، او د متحده ایالاتو د رسمي ژبې په توګه د انګلیسي ژبي اعلانول د متحده ایالتونو د حکومت د نورو لاسته راوړنو په توګه یاد کړي دي.​

 
20.09.2026
مقام ایرانی امریکا را ناگزیر به پذیرفتن شروط تهران برای مذاکره دانست
مقام ایرانی امریکا را ناگزیر به پذیرفتن شروط تهران برای مذاکره دانستجدید
روزنامه هشت صبح

حسن رضایی، دبیر شورای امنیت ملی ایران، مدعی شده که امریکا برای انجام مذاکره ناگزیر به پذیرفتن شروط ایران است.

تسنیم، شنبه‌شب، ۱۹ سپتمبر، گزارش داده که ایران برای آغاز هر مذاکره‌ای با امریکا هفت شرط گذاشته است.

براساس گزارش، محسن رضایی مدعی شده که شروط ایران برای آغاز مذاکره به دولت امریکا اعلام شده است.

اما این مقام ایرانی روشن نساخته است که هفت شرط ایران برای انجام مذاکرات با امریکا شامل چه مواردی می‌شود.

این در حالی است که به تازه‌گی دونالد ترمپ، رییس جمهور امریکا، گفته است که جنگ با ایران با «پیروزی قاطع» امریکا به پایان می‌رسد.​