د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د چین ولسمشر شي جین پینګ د پنجشنبې په ورځ (د سپټمبر ۲۴مه) په سپینه ماڼۍ کې د هرکلي په رسمي مراسمو کې د سوداګرۍ، امنیت او ټیکنالوژۍ په برخو کې د خپلو هېوادونو ترمنځ د همکاریو پر پراختیا ټینګار وکړ او څرګنده یې کړه چې واشنګټن او بیجینګ باید خپل اختلافات مدیریت کړي او د همکاریو ساحه پراخه کړي.
هغه په بېلابېلو هېوادونو کې له شي سره خپلو پخوانیو لیدنو ته په اشارې سره وویل چې دواړو مشرانو د کلونو په اوږدو کې د امریکا او چین د اړیکو په اړه د خبرو اترو لپاره ډېر وخت ځانګړی کړی او اوس دا فرصت لري چې پر هغو مهمو مسلو بحث وکړي چې دواړه ملتونه ورسره مخ دي.
د امریکا ولسمشر وویل چې د دې سفر پر مهال به په دوه اړخیزو خبرو اترو کې د امنیت، سوداګرۍ، ټیکنالوژۍ او "سوپر انټلیجنس" (زبر ځیرکتیا) اړوند مسایل د اجنډا برخه وي. ټرمپ وویل: "هغه پرېکړې چې موږ نن په دې برخو کې کوو، کولای شي د راتلونکو لسیزو لپاره سوله او سوکالي پیاوړې کړي."
ډونالډ ټرمپ زیاته کړه چې که امریکا او چین پر خپلو ګډو ګټو تمرکز وکړي، نو دواړه هېوادونه کولای شي د پام وړ پایلې ترلاسه کړي. ټرمپ همدارنګه یادونه وکړه چې د دواړو هېوادونو ټیمونو د لا متوازنو سوداګریزو اړیکو د رامنځته کولو لپاره کار کړی دی؛ د هغه په وینا، چینایي بازار ته د امریکايي بزګرانو او ځمکه لرونکو لپاره د لا زیات لاسرسي برابرول د دغو هڅو یوه برخه وه.
د خپلو خبرو په یوه بله برخه کې، د امریکا ولسمشر د دواړو هېوادونو ترمنځ پر تاریخي اړیکو ټینګار وکړ او د دویمې نړیوالې جګړې پر مهال یې د امریکا او چین ترمنځ د همکاریو یادونه وکړه. هغه څرګنده کړه چې امریکايي پیلوټان، چې د "الوتونکو پړانګانو" په نوم پېژندل کېدل، له چین سره د مرستې لپاره په دې جګړه کې برخه اخیستې وه.
ټرمپ همدارنګه د چینايي اصطلاح "ګنګ هو یادونه وکړه چې د امریکا د سمندري ځواکونو (مارینز) ترمنځ مشهوره شوې وه او ویې ویل چې د دې اصطلاح اصلي مانا "په ګډه کار کول" دي.
هغه وویل چې لکه څنګه چې د دواړو هېوادونو خلکو په تېر وخت کې همکاري کړې ده، هغه او شي به د دواړو هېوادونو لپاره د یوه غوره راتلونکي د جوړولو په موخه په ګډه کار ته دوام ورکړي.
شي جین پینګ په خپلو خبرو کې له ټرمپ او میلانیا ټرمپ څخه د ځان او خپلې میرمنې د کوربه توب له امله مننه وکړه او د چین د خلکو په استازیتوب یې د امریکا د خپلواکۍ د ۲۵۰مې کلیزې مبارکي وویله.
شي څرګنده کړه چې چین او متحده ایالات دواړه لوی هېوادونه دي او متحده ایالاتو ته د هغه سفر د دوستۍ د دوام، د همکاریو د پراختیا او د دواړو هېوادونو د خلکو د هوساینې د ښه کولو په موخه ترسره شوی دی.
د چین ولسمشر وویل چې په داسې حال کې چې نړۍ له ژورو بدلونونو سره مخ ده، چین او متحده ایالات د دوو سترو قدرتونو په توګه د بشریت د پرمختګ او ودې لپاره د ونډې اخیستو "تاریخي مسؤلیت" پر غاړه لري.
هغه زیاته کړه چې د اختلافاتو سره سره، دواړه هېوادونه کولای شي د رښتینې، ژورې او دوامداره خبرو اترو له لارې متقابل تفاهم پیاوړی کړي، ګډې نقطې ومومي، اختلافات مدیریت کړي او لا زیات متقابل باور رامنځته کړي.
شي یادونه وکړه چې هغه او ټرمپ یو بل ته درناوی لري او ښې شخصي اړیکې یې رامنځته کړې دي؛ هغه زیاته کړه چې د دواړو هېوادونو ادارې باید په برخو لکه ډیپلوماسۍ، اقتصاد، مالي چارو، د قانون پلي کولو او د خلکو ترمنځ په تبادلو کې هم اړیکې پیاوړې کړي.
د خپلو خبرو اقتصادي اړخ ته په اشارې سره، د چین ولسمشر وویل چې د دواړو هېوادونو ګټې په ژوره توګه له یو بل سره تړلې دي او د همکارۍ لپاره پراخ امکانات شتون لري.
شي وویل: "د چین او امریکا ترمنځ همکاري ښايي د نړۍ ټولې ستونزې حل نه کړي، خو د دواړو هېوادونو ترمنځ له همکارۍ پرته، د نړۍ د ډېرو ننګونو حل کول به ستونزمن وي."
هغه زیاته کړه چې د چین دروازې د امریکايي شرکتونو پر مخ پرانیستې دي او د هغوی پانګونې ته ښه راغلاست ویل کیږي. په مقابل کې، شي په متحده ایالاتو کې د چینايي شرکتونو سره د عادلانه چلند غوښتنه وکړه او څرګنده یې کړه چې دواړه لوري باید "د همکاریو لړۍ اوږده او د ستونزو لړۍ لنډه کړي."
زبرځیرکتیا (AI) هم د دواړو مشرانو په خبرو کې یوه ګډه موضوع وه. شي یادونه وکړه چې چین او متحده ایالات دواړه د مصنوعي ځیرکتیا په برخه کې مخکښ هېوادونه دي او دا وړتیا او مسؤلیت لري چې دغه ټیکنالوژي داسې پراخه او اداره کړي چې د انسان تر کنټرول لاندې پاتې شي او د خلکو د هوساینې لپاره خدمت وکړي.
هغه د مخدره توکو پر وړاندې د مبارزې او د قانون پلي کولو په برخه کې د امریکا سره د همکارۍ د زیاتولو لپاره د چین چمتووالی هم اعلان کړ، او یادونه یې وکړه چې د دواړو هیوادونو ترمنځ د مستقیمو الوتنو زیاتوالی کولی شي د سفر او سوداګرۍ اړیکو ته اسانتیا برابر کړي.
په بل ځای کې، د چین ولسمشر په خپلو څرګندونو کې د واشنګټن او بیجینګ ترمنځ د شخړو او ټکر څخه د مخنیوي اړتیا باندې ټینګار وکړ، او ویې ویل چې همکاري دواړو هیوادونو ته ګټه رسوي، پداسې حال کې چې ټکر دواړو خواوو ته زیان رسوي.
شي وویل چې د دواړو هیوادونو ترمنځ سیالي باید "روغ" وي او د روښانه سرحدونو لخوا تعریف شي؛ د ګټونکي او بایلونکي سره د صفر مجموعي جګړې پرځای، دا باید په داسې سیالۍ بدل شي چې پرمختګ ته وده ورکړي.
شي د دواړو قدرتونو ترمنځ د دوامداره منظم ډیالوګ او د مدیریت او مخنیوي لپاره د مخابراتو میکانیزمونو پیاوړتیا غوښتنه هم وکړه.
