تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
09.11.2026
د سعودي پلازمېنه کې د تېلو شرکت ارامکو پر ودانۍ هوايي برید شوی
د سعودي پلازمېنه کې د تېلو شرکت ارامکو پر ودانۍ هوايي برید شویجدید
بی بی سی

​

د فرانسې خبري اژانس ته عیني شاهدانو ویلي چې د سعودي پلازمېنې ریاض په مالي سیمه کې د هوايي بریدونو له امله د تېلو شرکت 'ارامکو' ودانۍ زیانمنه شوې ده.

یو شاهد د پاچا عبدالله په نامه مالي سیمې ته په اشارې وویل: ''هغه څه چې یقیني دي، دا دي چې په دې سیمه کې د ارامکو برج (ټاور) په نښه شوی دی.''

د سعودي خبري اژانس (واس) د انرژۍ وزارت د یوې اعلامیې له مخې وايي، د ارامکو په ریاض ښار کې د ارامکو یوه اداري ودانۍ د برید د هڅې هدف ګرځېدلې وه، چې له امله یې د توغندیو ځینې پاتې شوني پر ودانۍ لوېدلي دي.

په اعلامیه کې ویل شوي چې دغو پاتې شونو ودانۍ ته محدود زیان رسولی، خو د پېښې له امله نه کوم کس وژل شوی او نه هم څوک ټپي شوي دي.

دا راپور له هغه وروسته خپور شو چې د سعودي عرب په مشرۍ ائتلاف د یکشنبې په ورځ وویل، دوه بالستیک توغندي یې شنډ کړي چې د ریاض پر لور توغول شوي وو.

یوه عیني شاهد رویټرز خبري اژانس ته ویلي چې د سعودي عرب ملکي دفاع د چاودنو له غږونو لږ مخکې د ریاض په سیمه کې خبرداری ورکړی و.

سعودي چارواکو وروسته اعلان وکړ چې خطر له منځه تللی دی.

د سعودي عرب د انرژۍ وزارت د هغو راپورونو تر خپرېدو وروسته تائید کړې چې په ریاض کې د ارامکو د تېلو شرکت یوه ودانۍ زیانمنه شوې ده، خو ویلي یې دي چې د دې زیان لامل مخامخ توغندیز برید نه و، بلکې د توغندیو پاتې شوني یا چرې د دې لامل شوې.​

 
09.11.2026
د ژمي په رانږدې کېدو سره کابل ښاریان د برېښنا د پرچاویو له زیاتېدو شکایت کوي.
د ژمي په رانږدې کېدو سره کابل ښاریان د برېښنا د پرچاویو له زیاتېدو شکایت کوي.جدید
دآزادی رادیو

​

د ژمي په رانږدې کېدو سره کابل ښاریان د برېښنا د پرچاویو له زیاتېدو شکایت کوي.

د کابل د درېیمو مکرویانو یوه اوسېدونکې نجلا وايي، دوی په ساعتونو ساعتونو برېښنا نه لري: «د ورځې له مخې یو یا دوه ساعته برېښنا وي، نور نه وي. هر کال چې ژمی رانږدې کېږي، د برېښنا پرچاوۍ ورسره زیاتېږي، په داسې حال کې چې خلک په اوړي او ژمي کې ورته ډېره اړتیا لري.»

د کابل د تایمني پروژې یوه اوسېدونکي هم د نوم د نه خپرېدو او غږ د بدلېدو په شرط له ازادي راډیو سره په خبرو کې په خپله سیمه کې د برېښنا د پرچاویو له زیاتېدو شکایت وکړ: «د ورځې خو مکمله نه وي. یوه ورځ اته بجې راځي او تر ناوخته پورې وي، بله شپه لږ په وخت راځي، څلور، پنځه بجې، بیا اته بجې بېرته ځي.»

د افغانستان برېښنا شرکت مسوولینو مخکې منلې وه چې د برېښنا د کمښت له امله په ژمي او اوړي کې کابل ښاریانو ته په نوبت سره برېښنا ویشي، خو د کابل ښاریانو د تازه شکایتونو په اړه یې د ازادي راډیو اړیکو ته ځواب ورنه کړ.

د طالبانو د اوبو او انرژۍ وزارت ویلي چې د ارغندې سب‌سټېشن ګټې اخیستنې ته په سپارلو سره به د کابل او دولسو نورو ولایتونو د برېښنا د پرچاوۍ ستونزې تر ډېره بریده هوارې شي.

د دغه وزارت د مطبوعاتو رییس نورالهادي عادل د لړم په لسمه کورنیو رسنیو ته ویلي چې د ارغندې سب‌سټېشن چارې ۹۷ سلنه بشپړې شوې دي. خو دا یې نه دي ویلي چې پاتې درې سلنه چارې به کله بشپړې او ګټې اخیستنې ته وسپارل شي. د برېښنا د برخې یو شمېر کارپوهان بیا وايي، دا کار ښايي څو میاشتې نور وخت هم ونیسي.

هر کال چې ژمی رانږدې کېږي، د برېښنا پرچاوۍ ورسره زیاتېږي.
نجلا، د کابل اوسېدونکې

له دې ډلې انجنیر ګلاجان حیران ازادي راډیو ته وویل، دا سب‌سټېشن ۵۰۰ کیلوولټه دی او د ده په خبره، ګټې اخیستنې ته په سپارلو سره به په څو مسیرونو کې د بېلابېلو ولایتونو د برېښنا د پرچاویو ستونزه تر ډېره هواره کړي: «د ارغندې سب‌سټېشن چې د ۵۰۰ کیلوولټه برېښنا لپاره جوړ شوی، د ۵۰۰ کیلوولټ برېښنا هغه لین چې له ترکمنستان څخه راځي، له دې سره وصل کېږي. دا بیا په ۲۲۰ کیلوولټه لینونو ویشل کېږي چې کندهار او په لاره کې غزني، میدان ښار او زابل ترې برخمن کېدای شي. دغه شان لوګر، پکتیا او د کابل په ګډون تر جلال‌اباد پورې ولایتونو ته به برېښنا ورکوي.»

د یادونې ده چې د طالبانو د حکومت تر کنترول لاندې دولتي ورځپاڼې «هېواد» شاوخوا څلور میاشت​

 
09.11.2026
کمبود مراکز صحی در افغانستان، چالش‌های فراوانی را برای شهروندان این کشور ایجاد کرده است.
کمبود مراکز صحی در افغانستان، چالش‌های فراوانی را برای شهروندان این کشور ایجاد کرده است.جدید
رادیو آزادی

​

کمبود مراکز صحی در افغانستان، چالش‌های فراوانی را برای شهروندان این کشور ایجاد کرده است.

شاه فیصل، باشنده ولایت بغلان در گفتگو با رادیو آزادی از این که او فاصله‌های طولانی را برای رسیدن به مراکز صحی طی می‌کند شکایت دارد و می‌گوید: "ایجاد یک کلینیک صحی در منطقۀ ما یک ضرورت جدی است."

او می افزاید:

در منطقۀ ما هیچ کلینیک صحی وجود ندارد. یک کلینیک در فاصلۀ دور قرار دارد که آن هم نمی‌تواند به نیازهای زنان و کودکان رسیدگی کند

"از آن‌جایی که ما در یک منطقۀ دورافتادۀ ولایت بغلان زندگی می‌کنیم، در منطقۀ ما هیچ کلینیک صحی وجود ندارد. یک کلینیک در فاصلۀ دور قرار دارد که آن هم نمی‌تواند به نیازهای زنان و کودکان رسیدگی کند. ایجاد یک کلینیک صحی در منطقۀ ما یک ضرورت جدی است."

این باشنده بغلان در حالی از کمبود مراکز صحی در محل بودوباش خود شکایت دارد که برونو لمارکیس، معاون نمایندۀ ویژۀ سازمان ملل متحد در افغانستان، می‌گوید با کاهش کمک‌های بشردوستانه در یک سال گذشته، انتظار می‌رود تا پایان سال ۲۰۲۶ میلادی حدود ۷۰۰ مرکز صحی در این کشور تعطیل شوند و یا هم زیر فشار مالی شدید قرار بگیرند.

آقای لمارکیس که به‌تازگی از هشت ولایت افغانستان دیدار کرده و اکنون به ایالات متحده بازگشته است، روز جمعه، ششم نومبر، هنگام ارائۀ گزارش سفرش به افغانستان گفت که کاهش کمک‌های بشردوستانه، ارائۀ خدمات را دشوارتر ساخته و نیازهای اساسی مردم را در این کشور افزایش داده است.

هم‌زمان با اظهارات آقای لمارکیس، اولگا چیرووکا، سخنگوی دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانۀ سازمان ملل متحد (اوچا)، با نشر ویدیویی از جریان بازدیدش از یک مرکز صحی در ولسوالی کشم ولایت بدخشان در شبکۀ ایکس گفت که به‌دلیل کمبود کمک‌های بین‌المللی، مراکز صحی در سراسر افغانستان ناگزیر شده‌اند فعالیت‌های خود را کاهش دهند یا به‌طور کامل مسدود شوند.

در مناطق دوردست افغانستان نیز دسترسی به مراکز صحی گاهی به معنای پیمودن راهی طولانی و خطرناک است

او گفت: "به‌دلیل کمبود بودجه، شماری از مراکز صحی ناگزیر شده‌اند فعالیت‌های خود را کاهش دهند یا به‌طور کامل مسدود شوند. در مناطق دوردست افغانستان نیز دسترسی به مراکز صحی گاهی به معنای پیمودن راهی طولانی و خطرناک است."

برونو لمارکیس، معاون نمایندۀ ویژۀ سازمان ملل متحد در افغانستان، هشدار داده است که کاهش بودجه و قطع کمک‌ها پیامدهای جدی بر وضعیت صحی مردم افغانستان خواهد داشت. او این وضعیت را «بسیار جدی» توصیف کرده است.

سازمان جهانی صحت در نیمۀ سال ۲۰۲۵ میلادی هشدار داده بود که کمبود بودجه ممکن است به تعطیلی ۸۰ درصد مراکز خدمات اولیۀ صحی و درمانی تحت حمایت این سازمان منجر شود.

به گفته این سازمان، بسته‌شدن این مراکز صحی، میلیون‌ها تن، به‌ویژه زنان، کودکان، سالمندان، بیجاشدگان داخلی و بازگشت‌کنندگان را از دسترسی به خدمات حیاتی صحی در افغانستان محروم خواهد​

 
09.11.2026
رسنگی در افغانستان: «ترس از سرما زودتر به خانه‌های ما می‌آید»
رسنگی در افغانستان: «ترس از سرما زودتر به خانه‌های ما می‌آید»جدید
صدای آلمان

​

عگرسنگی در افغانستان روز به روز افزایش می باید و وضع بشردوستانه متشنج است. اکنون سازمان ملل متحد در مورد وخامت بحران گرسنگی در زمستان امسال هشدار می‌دهد. مردم کابل چه می‌گویند؟​مران الله در وسط کابل، پایتخت افغانستان پشت یک دیگ بزرگ سوپ مرغ ایستاده است و بعدازظهرها آن را در پیاله کاغذی  می‌فروشد. عمران می‌گوید: «من در مقابل مشتریان و فرزندانم لبخند می‌زنم، زیرا یک پدر نمی‌تواند ترس خود را نشان دهد. اما من غرق در نگرانی هستم.»

در دو ساعت گذشته، او فقط یک مشتری داشته است. می‌گوید که به سختی درآمد کافی برای خرید نان دارد. او می‌افزاید که فقط چند ماه پیش، قبل از اخراجش​​

دلایل زیادی برای بحران گرسنگی وجود دارد

سازمان ملل متحد با نزدیک شدن زمستان از وخامت بحران گرسنگی در افغانستان هشدار می‌دهد. دلایل متعددی برای این امر وجود دارد. اول اینکه تنش‌ها بین دو کشور همسایه، افغانستان و پاکستان، اخیراً تشدید شده است. میلیون‌ها نفر از مردم افغانستان مجبور به بازگشت به وطن خود شده‌اند. بیش از یک سال است که گذرگاه‌های مرزی به دلیل درگیری‌های مسلحانه بسته شده‌اند و در نتیجه یک مسیر واردات حیاتی برای افغانستان قطع شده است.

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

جنگ در کشور همسایه، ایران، نیز باعث افزایش قیمت مواد غذایی در سراسر جهان شده است. علاوه بر این، بودجه کمک‌های بین‌المللی سال‌هاست که رو به کاهش است. به جز اخراج از اروپا، دولت‌های غربی تمایلی به همکاری با طالبان اسلام‌گرای حاکم ندارند، رویکردی که تا حدی به نگرانی‌ها درباره وضعیت حقوق زنان و دختران در افغانستان مرتبط است. همزمان با کاهش کمک‌های مالی، نهادهای امدادرسان و سازمان‌های بین‌المللی نیز ناچار شده‌اند خدمات و برنامه‌های حمایتی خود برای افغان‌ها را محدود کنند

سازمان ملل متحد از افزایش گرسنگی در زمستانی می‌ترسد

اولگا چرووکو، از دفتر هماهنگی سازمان ملل متحد برای افغانستان در اواسط ماه اکتوبر گفته است در حالی که در حال حاضر غذا در افغانستان موجود است، مردم به سادگی نمی‌توانند آن را تهیه کنند. یک سوم از نزدیک به ۴۹ میلیون نفر درافغانستان در حال حاضر در ناامنی غذایی حاد زندگی می‌کنند و در زمستان امسال، این تعداد می‌تواند به ۱۹.۲ میلیون نفر، تقریباً دو میلیون نفر بیشتر از سال گذشته افزایش یابد.​​​​​

 
09.11.2026
رامپ: که مذاکراتو کې پرمختګ وي، پر ایران به بیا ځلي برید "ډېر بعید" وي
رامپ: که مذاکراتو کې پرمختګ وي، پر ایران به بیا ځلي برید "ډېر بعید" ويجدید
دامریکا غږ

​

د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي که د واشنګټن او تهران ترمنځ په مذاکراتو کې پرمختګ وشي نو د امریکا لخوا پر ایران به بیا ځلي برید "ډېر بعید" وي.

ولسمشر ټرمپ د یکشنبې په ورځ [نومبر ۸مه] له سي اېن اېن خبري شبکې سره د یوې ټېلفوني مرکې په ترڅ کې وویل: "دا په دې پورې اړه لري چې آیا [ایرانیان] ډېر کلک تړون لاسلیک کوي که نه."

پر ایران د بریدونو بیا کولو موضوع ته په اشارې ولسمشر ټرمپ په دې مرکه کې ویلي: "ځواب دا دی چې دېر بعید دی چې [دا کار] لازم وي."

د متحدو ایالتونو ولسمشر زیاته کړې چې د پوځي عملیاتو له پیل کېدو وروسته، متحدو ایالتونو په ایران کې د ۳۸ پلونو په شمول احتمالي زېربناوې په ګوته کړې چې د "یو ساعت په اوږدو" کې به له منځه یوړل شي.

ایران ویلي که د امریکا له خوا بیا حملې پیل شي نو پر اسراییل او په سیمه کې د امریکا پر اړوندو اهدافو به بریدونه وکړي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د یکشنبې په ورځ وویل چې د امریکا د منځمهالو ټاکنو پایلې د تهران او واشنګټن تر منځ د خبرو اترو د ځنډېدو سبب شوې.

عراقچي د ایران د دولتي ټلویزیون سره په خبرو کې ویلي چې هېواد یې انتظار باسي څو منځګړي خپلې چارې بیا پیل کړي.​

 
09.11.2026
هشدار عراقچی: امریکا باید میان پذیرش پیشنهاد ایران و ادامه جنگ یکی را انتخاب کند
هشدار عراقچی: امریکا باید میان پذیرش پیشنهاد ایران و ادامه جنگ یکی را انتخاب کندجدید
روزنامه هشت صبح

​

سید عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در واکنش به نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا، به کاخ سفید هشدار داده که واشنگتن باید میان پذیرش مطالبات ایران و ادامه جنگ یکی را انتخاب کند.

خبرگزاری تسنیم روز یک‌شنبه، ۸ نوامبر، گزارش داده که عراقچی گفته است رای‌دهنده‌گان امریکایی انتخاب خود را انجام داده‌اند و اکنون نوبت کاخ سفید است که تصمیم بگیرد.

عراقچی تاکید کرده که پیشنهاد دو روزه ایران همچنان روی میز قرار دارد و امریکا می‌تواند با پذیرش مطالبات مطرح‌شده در این پیشنهاد، از جمله پایان جنگ در همه جبهه‌ها، نتایج آن را مشاهده کند.

او در ادامه گفته است که در صورت انتخاب جنگ از سوی واشنگتن، نیروهای نظامی ایران آماده‌اند در میدان نبرد پاسخ دهند.

وزیر امور خارجه ایران در بخشی از پیام خود گفته است: «جنگ را انتخاب کنید و شاهد باشید که چگونه رزمنده‌گان هوشیار و ورزیده ما در میدان نبرد، جهنمی از آتش بر سرتان فرو خواهند ریخت».

این سخنان در حالی مطرح می‌شود که دونالد ترمپ گفته است در صورت پیشرفت مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران و بازگشایی تنگه هرمز، ازسرگیری جنگ با ایران «بسیار بعید» خواهد بود.​