تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
11.08.2026
کرېکټ: افغانستان په درېيمه لوبه کې ایرلنډ ته ماته ورکړه او راتلونکي نړيوال جام ته یې لار وموندهجدید
بی بی سی

افغانستان ایرلنډ ته د پنځو یو ورځنیو نړیوالو لوبو په درېیمه لوبه کې په دريو وېکټو ماته ورکړه او له دې سره یې د ۲۰۲۷ کال پنځوس اوریز نړیوال جام سیالیو ته مخامخ لاره پیدا کړه.

د بي بي سي پښتو خبریال ندیم اشرف چې د ایرلنډ بلفاسټ لوبغالي کې دی او لوبه یې څارلې، وایي، د افغان لوبډلې لپاره دا لوبه او لوبلړۍ خورا مهمه ده ځکه چې افغان لوبډله به په نړیواله درجه بندۍ کې په اتم ځای پاتې شي او له نننۍ بريا سره یې راتلونکي نړيوال جام سیالیو کې هم خپل ځای یقیني کړ.

دا د دواړو هېوادونو تر منځ په دې لوبلړۍ کې د افغانستان دویمه بریا ده. لومړۍ لوبه د باران له کبله لغوه شوې وه او دویمه افغانستان ګټلې وه.

د افغانستان ورو توپ اچوونکی راشد خان د دريو وېکټو په اخيستو او ۳۷ مهمو منډو په جوړولو سره د نننۍ لوبې غوره لوبغاړی ونومول شو.

د دې لوبې پچه افغانستان وګټله او د توپ‌اچونې پرېکړه یې وکړه. ایرلنډ د ټولو لوبغاړو په سوځېدو سره د ۲۰۷ منډو هدف وټاکه چې افغانستان په ۴۵ اوور کې د اوو لوبغاړو په سوځېدو سره بشپړ کړ.


 
11.08.2026
د امریکا ولسمشر وايي: د امریکا له لوري سمندري محاصرې د ایران اقتصادي بحران لا سخت کړی دیجدید
دآزادی رادیو

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي، امریکا له ایران سره محدود تماسونه لري او د نویو پوځي عملیاتو د امر پر ځای غواړي پر ایران اقتصادي فشارونه زیات کړي.

ټرمپ د یکشنبې په ورځ، د اګست پر ۹مه، له «اکسیوس» وېبپاڼې سره په مرکه کې وویل، ایران له اقتصادي پلوه «په ډېر بد وضعیت» کې دی او د خپلو ځواکونو د معاشونو د ورکولو لپاره کافي پیسې نه لري.

هغه ټینګار وکړ چې د امریکا له لوري سمندري محاصرې د ایران اقتصادي بحران لا سخت کړی دی.

د امریکا ولسمشر وویل، د دې پر ځای چې د ایران پر وړاندې د تازه پوځي عملیاتو امر وکړي، غواړي اقتصادي فشارونه پر دغه هېواد نور هم زیات کړي.

دا څرګندونې داسې مهال کېږي چې امریکا تېره اوونۍ د هرمز تنګي د نه پرانیستل کېدو له امله د ایران پر وړاندې د پراخو پوځي بریدونو د بیا پیلولو په درشل کې وه.

اکسیوس وايي، ټرمپ په دې مرکه کې د ایران پر وړاندې کوم نوی پوځي ګواښ نه دی مطرح کړی.

نوموړي همداراز له دې امله خپله غوسه یا نارضایتي نه ده څرګنده کړې چې ایران له عمان سره د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو د هوکړې اعلان ځنډولی دی.

د ایران چارواکو د شنبې په ورځ له هرمز تنګي څخه د بېړیو د تېرېدو لپاره د خپلو نویو غوښتنو لېست هم خپور کړی و.

ټرمپ ویلي: «موږ په احتیاط مخته ځو.»

هغه زیاته کړې: «موږ یوازې له هغوی سره محدودې خبرې لرو. موږ یوازې ایران د سخت انفلاسیون او د پیسو د نشتوالي له امله له نژدې څارو.»

د ایران په اړه د روانې ترینګلتیا او بدلونونو په تړاو ټرمپ وویل: «په پای کې به هر څه سم شي. تل همداسې کېږي. دا د شطرنج د لوبې په څېر دی.»

له بلې خوا ایراني چارواکو د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو لپاره نوي او پراخ شرطونه مطرح کړي دي. د ایران د ملي امنیت شورا منشي محمدباقر ذوالقدر ویلي، تر هغه به هرمزتنګی خلاص نه شي چې امریکا خپل دریځ او چلند بدل نه کړي.

ایران د جګړې او بریدونو د پای ته رسېدو، د امریکا د پوځي ځواکونو د وتلو، د سمندري محاصرې د لرې کېدو، د جګړې د زیانونو د بشپړ جبران، د بندیزونو د لغوه کېدو او د د ایران د کنګل شویو شتمنیو د ازادېدو غوښتنه کړې ده.


 
11.08.2026
از محرومیت تا موسیقی؛ همیشه‌بهار صدای دختران افغانستان را به جهان می‌رساندجدید
رادیو آزادی

همیشه بهار رحمانی؛ دختری که وضعیت دختران افغانستان را با موسیقی روایت می‌کند.

این دختر جوان که اصالتاً از ننگرهار است، ترانه‌ای را درباره سرنوشت دختران افغان پس از بازگشت طالبان به قدرت خوانده است؛ دخترانی که از رفتن به مکتب و پوهنتون بازمانده‌اند و بسیاری از آرزوهای‌شان ناتمام مانده است.

می‌خواهم از طریق موسیقی اثری بسازم که درد میلیون‌ها مردم باشد و احساسات هزاران جوان باشد

او می‌گوید: "موسیقی تمام زندگی مه است و می‌خواهم از طریق موسیقی اثری بسازم که درد میلیون‌ها مردم باشد و احساسات هزاران جوان باشد".

بهار می‌گوید ترانه «Afghan Girls Left Behind» یا «دختران افغان جا مانده‌اند»، تنها روایت زندگی خودش نیست؛ بلکه داستان هزاران دختر افغان است که پس از بسته‌شدن دروازه‌های مکاتب بالاتر از صنف ششم و پوهنتون‌ها، مسیر زندگی‌شان تغییر کرده است.

"این آهنگ به اساس درد و داستان واقعی خودم، بلکه تنها از من، هزاران دختر دیگر اتفاق افتاده ساخته شده است. در پشت از این شعرها کسانی بودند که هنوز هم چهره‌های‌شان را به یاد دارم؛ هم‌صنفی‌هایم که ما با هم در یک صنف بودیم و با هزاران امید هر سال امتحان می‌دادیم تا از مکتب فارغ شویم و به طرف دانشگاه برویم."

او می‌گوید برای ثبت این آهنگ نیز با مشکلات مالی روبه‌رو بوده و هزینه تولید آن را خودش پرداخته است.

"من این آهنگ را که ثبت کردم، با خیلی مشکلات، با بودجه شخصی خودم، با پول قرض و با همکاری صمیمانه دوستانم، توانستم که این شاهکار را انجام بدهم. در حقیقت من هشت آهنگ روی دست دارم، ولی بودجه آن را ندارم."

با وجود این دشواری‌ها، همیشه بهار می‌خواهد فعالیت هنری‌اش را گسترده‌تر کند و موسیقی شرق و غرب را با هم پیوند دهد.


 
11.08.2026
مدیکا موندیاله: طالبان نظام «آپارتاید جنسیتی» ایجاد کرده اندجدید
صدای آلمان

براساس ارزیابی سازمان امدادی و حامی حقوق زنان "مدیکا موندیاله" که از ۲۵ سال به این سو با سازمان‌های همکار در افغانستان فعالیت می‌کند، در هیچ کشوری دیگری در جهان به اندازه افغانستان حقوق زنان به این گستردگی نقض نمی‌شود.

بیشتر بخوانید: پنج سال حاکمیت طالبان؛ مردم افغانستان چگونه زندگی می‌کنند؟

اینگا وِلر، مسئول امور افغانستان در این سازمان به خبرگزاری «ای‌پی‌دی» آلمان گفت: «از زمان تصرف قدرت توسط طالبان در پنج سال پیش، یک سیستم نهادینه‌شده سرکوب، سلب حقوق و جدایی زنان و دختران حاکم است.» او ادامه داد: «ما این را "آپارتاید جنسیتی" ارزیابی می‌کنیم.»

در این زمینه بیشتر بخوانید: پارلمان اروپا خواستار به رسمیت‌شناسی «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان شد

یافته‌های این سازمان نشان می‌دهد که روی همرفته محدودیت‌های وضع شده از سوی طالبان در برابر زنان، همه بخش‌های زندگی را متاثر ساخته است.

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

وِلر با اشاره به این که زنان تنها با حجاب سراپا پوشیده و همراهی محرم مرد می‌توانند از خانه بیرون شود، گفت: «بیش از همه محدودیت‌ها در بخش آموزش به صورت خاص دردآور است.»

سلب حقوق زنان تشدید شده است

مدیکا افغانستان، شریک محلی مدیکا موندیاله، بعد از تصرف قدرت توسط طالبان در سال ۲۰۲۱ مجبور شد فعالیت‌های خود را متوقف کند. حالا این سازمان از موسساتی حمایت می‌کند که به صورت مخفیانه فعالیت دارند.

وِلر توضیح داد: «ما کارهای خود را در افغانستان نسبت به آن زمان حتی گسترش داده ایم.» او گفت که مدیکا موندیاله به این فعالیت‌های خود ادامه می‌دهد، چون حتی فعالیت‌های مخفیانه سازمان‌ها نیز به زنان و دختران شجاعت و امید می‌بخشد.

این عضو سازمان مدیکا موندیاله توضیح داد که در ماه‌های اخیر با معرفی قوانین جدید سلب حقوق از زنان تشدید شده است. به گفته او، در اوایل امسال در یک قانون جدید خشونت علیه زنان قانونی شده است و در ماه می امسال به ازدواج اجباری بدون محدودیت سنی مشروعیت داده شده است.


 
11.08.2026
ټرمپ: له ایران څخه تاوان غواړم؛ مذاکراتو کې يې په ټینګه مطرح کووجدید
دامریکا غږ

د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ منلې چې ایران د تېرو پنځو میاشتو د پوځي شخړې پرمهال دوی ته د اوښتو زیانونو د جبران کولو غوښتنه کړې ده.

ټرمپ د دوشنبې په ورځ [اګست ۱۰مه] د ټروت سوشیل په ټولنیزې پاڼې کې لیکلي چې ایران هېڅکله په کومو "مذاکراتو یا غونډو" کې د غرامت مسله مطرح کړې نه وه.

ولسمشر ټرمپ لیکلي: "زه هم له ایران څخه د هغو ټولو خلکو د تاوان غوښتنه کوم چې دوی د خپلو سړک غاړې بمونو او ډېرو جګړو په واسطه وژلي او سخت ټپیان کړي دي."

ولسمشر ټرمپ زیاته کړې چې د ایران رژیم د خلکو په وژلو کې "شهرت" لري او دغه لړۍ "په لومړي سر کې د جنرال سلیماني په مشرۍ پیل شوه."

جنرال قاسم سلیماني چې د سپاه پاسداران د قدس ځواکونو د بهرنیو عملیاتو مشري کوله، د ولسمشر ټرمپ د جمهوري ریاست په لومړۍ دوره کې د امریکايي ځواکونو لخوا په عراق کې ووژل شو.

د خبرونو له مخې، ایران ټینګار کوي چې د هرمز تنګي تر بېرته پرانېستل کېدو مخکې باید متحده ایالتونه ایران ته د اوښتو زیانونو تاوان ورکړي او د بندیزونو او پوځي بریدونو ګواښونه بند کړي.

د متحدو ایالتونو د ولسمشر په تازه پیغام کې راغلي چې ایران باید د ټولو هغو سلګونو زرو معترضینو کورنیو ته هم تاوان ورکړي چې عزیزان يي په تېرو ۵۰ کلونو کې د ایراني رژيم لخوا وژل شوي دي.

ولسمشر ټرمپ زیاته کړې چې ده خپلو مرکچیانو ته لارښوونه کړې چې د ایران لخوا د تاوان ورکولو مسله په راتلونکو ټولو خبرو اترو کې په ټینګه مطرح کړي.

تردې مخکې، ولسمشر ټرمپ د اکسیوس خبري شبکې ته ویلي وو چې واشنګټن له تهران سره "یوازې په نیمه مذاکراتو" بوخت دی.


 
11.08.2026
ریچارد بنت خواستار تحقیق درباره کشته‌شدن افراد توسط طالبان در کابل شدجدید
روزنامه هشت صبح

۸صبح، کابل: ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، می‌گوید نگرانی‌های جدی درباره کشته‌شدن افراد توسط طالبان در کابل وجود دارد.

بنت روز دوشنبه، ۱۹ اسد، در صفحه ایکس نوشته است که چهار تن امروز و هفت تن دیگر چند روز پیش در حوزه هشتم امنیتی کابل کشته شده‌اند.


گزارشگر ویژه سازمان ملل خواستار انجام تحقیقات فوری و بی‌طرفانه درباره این رویدادها شده است.

بنت تاکید کرده است که هرگونه استفاده از «نیروی مرگبار» باید مطابق با قوانین بین‌المللی حقوق بشر انجام شود.

این سخنان در حالی مطرح می‌شود که به گفته منابع چهار جوان هزاره در ساحه حوزه سیزدهم امنیتی در دشت‌برچی کابل، با شلیک مستقیم جنگ‌جویان طالبان کشته شده‌اند.

خالد زدران، سخنگوی قوماندانی امنیه طالبان در کابل، ادعا کرده است که چهار «سارق مسلح» را در مربوطات حوزه امنیتی هجدهم کابل کشته شده‌اند.