تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
19.11.2026
چین کې له تاریخي درې‌اړخیزې سرمشریزې مخکې د پوتین او ټرمپ "تاریخي روغبړ"
چین کې له تاریخي درې‌اړخیزې سرمشریزې مخکې د پوتین او ټرمپ "تاریخي روغبړ"جدید
بی بی سی

​

د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ د چهارشنبې په ورځ چین ته ورسېد، چې د پنجشنبې په ورځ له خپل چینایي سیال شي جین‌پینګ او د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره په یوه بې‌ساري درې‌اړخیزه سرمشریزه کې ګډون وکړي.

ټرمپ ویلي، په خبرو اترو کې به د ایران او اوکرایین جګړې سربېره د اټومي وسلو په تړاو د بې‌وسلې کولو موضوع هم وڅېړل شي.

په خپرو شویو ویډیويي انځورونو کې لیدل کېږي چې ټرمپ له خپل روسي سیال ولادیمیر پوتین سره روغبړ کوي او له چینایي ولسمشر شي جین‌پینګ سره هم دوستانه خبرې تبادله کوي.

وروسته درې واړه د "اپیک" سرمشریزې په څنډه کې د ګډ انځور اخیستو لپاره خپلو ځایونو ته درېږي.

د اسیا او ارام سمندر د اقتصادي همکاریو سازمان (اپیک) د غړو اقتصادونو د مشرانو ډله‌ییز انځور.
د عکس تشریح،د اسیا او ارام سمندر د اقتصادي همکاریو سازمان (اپیک) د غړو اقتصادونو د مشرانو ډله‌ییز انځور.

روسي رسنیو د جنوبي چین په شینتشن ښار کې د شي جین‌پینګ، ولادیمیر پوتین او ډونلډ ټرمپ ترمنځ لیدنه د "ورځې تر ټولو مهمه پېښه" بللې ده. یوې دولتي خبري اژانس دغه صحنه "تاریخي روغبړ" نومولې ده.

شي جین‌پینګ د ټرمپ د هرکلي لپاره هغه مهال د الوتکې هرکلي ته ورغی چې د امریکا ولسمشر له خپلې ځانګړې الوتکې "ایر فورس ون" ښکته کېده. دواړو مشرانو پر سره غالۍ ودرېدل او یو بل ته یې سلامي وکړه. د هرکلي په مراسمو کې د چین او امریکا بیرغونه رپېدل، ګډونوالو رنګارنګ سینګاري توپونه خوځول او وروسته دواړو ولسمشرانو له یو بل سره روغبړ وکړ.

چینایي رسنیو د امریکا د ولسمشر د هرکلي مراسم له شاندارو مراسمو بللي دي. په دغو مراسمو کې د پوځي ویاړ ساتونکو قطعاتو سلامي، د ګلونو ننداره او په اسمان کې د جنګي الوتکو الوتنې وې.​

 
19.11.2026
د ټرمپ د ترور د توطیې په قضیه کې د سپاه پاسداران روزل شوی کس په ۲۷ نیم کاله بند محکوم شو
د ټرمپ د ترور د توطیې په قضیه کې د سپاه پاسداران روزل شوی کس په ۲۷ نیم کاله بند محکوم شوجدید
دآزادی رادیو

​​

 

د امریکا د عدلیې و​زارت اعلان وکړ چې د پاکستان تبعه او د ایران د سپاه پاسداران روزل شوی عامل، آصف مرچنت، د ډونالډ ټرمپ او نورو امریکايي چارواکو د ترور لپاره توطیه کې د لاس لرو له امله په ۲۷ نیم کاله بند محکوم شوی دی.

نوموړی تورن شوی و چې د پنځه زره امریکايي ډالرو په بدل کې د اجیرو قاتلانو د ګمارنې په هڅې سره یې په توطیه کې ګډون درلود.

د امریکا د عدلیې وزارت د هغې اعلامیې له مخې چې د سې‌شنبې په ورځ، د لړم په ۲۶مه خپره شوې، د نیویارک د یوې د فدرالي محکمې قاضي، اریک کومېټي، ۴۸ کلن آصف مرچنت د پولې هاخوا د ترهګریز اقدام د ترسره کولو د هڅې او د اجیرانه وژنې د توطیې په تور په ۳۳۰ میاشتو بند محکوم کړی دی.

د امریکا د عدلیې وزارت وايي، مرچنت په ۲۰۲۲ کال کې له سپاه پاسداران سره همکارۍ ته مخه کړې وه او د یوه خپلوان له لارې یې په دغو ځواکونو کې له خپل ارتباطي کس، "یوسف مرهرداد"، سره اړیکه ټینګه کړې وه.

د دې اعلامیې له مخې، مرچنت له ۲۰۲۳ کال راهیسې د شاوخوا یو نیم کال په موده کې نږدې ۱۵ ځله په تهران کې له خپل ارتباطي کس سره ولیدل او په دغو لیدنو کې یې د استخباراتي ضد فعالیتونو په برخه کې روزنه ترلاسه کړه. وروسته ورته دنده وسپارل شوه چې د امریکايي چارواکو د ترور د تنظیمولو لپاره امریکا ته سفر وکړي.

د امریکا د عدلیې وزارت په وینا، مرچنت ته لارښوونه شوې وه چې د عملیاتو د ترسره کولو لپاره له مجرمینو یا د مافیا له غړو څخه کسان وګوماري او امریکا کې په یوه سیاسي غونډه کې د ترور اقدام ترسره کړي.

امریکايي څارنوالانو ویلي، چې د دې توطیې اصلي هدف ډونالډ ټرمپ و، خو د هغه مهال د امریکا ولسمشر جو بایډن او د جمهوري غوښتونکي ګوند په لومړنیو ټاکنیزو سیالیو کې د ټرمپ سیاله نیکي هیلي هم د احتمالي هدفونو په توګه په پام کې نیول شوي وو.

 
19.11.2026
بانک جهانی: اقتصاد افغانستان در سال ۲۰۲۶ سه‌درصد رشد می کند؛ اما نفوس آن ۶.۶ درصد افزایش خواهد یافت
بانک جهانی: اقتصاد افغانستان در سال ۲۰۲۶ سه‌درصد رشد می کند؛ اما نفوس آن ۶.۶ درصد افزایش خواهد یافتجدید
رادیو آزادی

​

بانک جهانی، در تازه‌ترین گزارش خود می گوید که انتظار می‌رود، اقتصاد افغانستان در سال ۲۰۲۶ میلادی، عمدتاً در نتیجه حاصلات خوب زراعتی، ۳ درصد رشد کند.

اگر درآمد یا رشد تولید ناخالص داخلی ما ده درصد یا پانزده درصد باشد، آنگاه می‌توانیم فقر را از بین ببریم
آذرخش حافظی

این گزارش که روز چهارشنبه (۲۷ عقرب) در ویب‌سایت بانک جهانی منتشر شد، با نگاهی به آینده، پیش‌بینی کرده که رشد اقتصادی افغانستان در سال ۲۰۲۷ به ۳.۳ درصد و در سال ۲۰۲۸ به ۳.۵ درصد خواهد رسید، اما با وصف این بهبود، پیش‌بینی‌شده که انتظار می‌رود، تولید سرانه در سال ۲۰۲۸، هنوز هم حدود ۷ درصد پایین‌تر از سطح آن در سال ۲۰۲۴ میلادی باشد.

آذرخش حافظی، رئیس سابق اتاق‌های تجارت ایکو و کارشناس امور اقتصادی رشد سه‌درصدی را با در نظرداشت شرایط کنونی غنیمت می‌داند، اما می گوید که این میزان رشد چندان اثرگذار نیست.

«اگر درآمد یا رشد تولید ناخالص داخلی ما ده درصد یا پانزده درصد باشد، آنگاه می‌توانیم فقر را از بین ببریم و بیکاری را کاهش دهیم. اما طور مثال اگر رشد افتصادی سه درصد باشد و افزایش نفوس نیز به همان اندازه، رشد صفر می‌شود، زیرا به همان اندازه نان‌خور پیدا می شود. همچنین ایجاد زمینه‌های کاری نیز مهم است با وصف آنکه تا حد معین وجود دارد، اما کافی نیست، سالانه حدود ۵۰۰ هزار جوان نو داخل بازار کار در افغانستان می شود».

در گزارش بانک جهانی نیز اشاره شده که تولید ناخالص داخلی سرانه ۳.۳ درصد کاهش یابد که سومین کاهش پی‌درپی سالانه به شمار می‌رود؛ زیرا پیش‌بینی می‌شود که نفوس افغانستان ۶.۶ درصد افزایش یابد.

https://reliefweb.int/report/afghanistan/afghanistan-development-update-water-recovery-and-sustainability-november-2026

سالانه حدود ۵۰۰ هزار جوان نو داخل بازار کار در افغانستان می شود
آذرخش حافظی

بانک جهانی به کاهش توانایی خرید مردم اشاره کرده و به گونه مثال ماه سپتمبر ۲۰۲۶ ذکر شده که در آن کارگران در مقایسه با سال گذشته، ۱۴ درصد روزهای کاری کمتر داشته اند و عایدات هفتگی آنها توانایی خرید آرد گندم را ۲۷ درصد کمتر ساخته است.

گزارش می افزاید، با وصف بهبود حاصلات زراعتی، تخمین شده که حدود ۱۵.۹ میلیون تن در افغانستان با ناامنی حاد غذایی روبه‌رو بوده‌اند.​

 
19.11.2026
 دونالد ترامپ، ولادیمیر پوتین و شی جین‌پینگ
دونالد ترامپ، ولادیمیر پوتین و شی جین‌پینگ جدید
صدای آلمان

​

دونالد ترامپ، ولادیمیر پوتین و شی جین‌پینگ روز پنجشنبه در حاشیه اجلاس سران سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه موسوم به "آپک" در شهر شنژن چین، با یکدیگر دیدار می‌کنند. این مذاکرات یادآور نشست تاریخی «سه قدرت بزرگ» امریکا، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی سابق در فبروری ۱۹۴۵ در یالتا است.

در آن نشست که چند ماه پیش از پایان جنگ جهانی دوم برگزار شد، رهبران بریتانیا، اتحاد جماهیر شوروی و امریکا درباره تقسیم‌بندی اروپا پس از جنگ به توافق رسیدند.

اروپا که در مذاکرات روز پنجشنبه هیچ نماینده‌ای نخواهد داشت، با نگرانی تحولات این نشست را دنبال خواهد کرد. لبخندها و دست‌دادن‌های دوستانه رهبران همچنین ممکن است موجب نگرانی اوکرایین شود؛ کشوری که پس از نزدیک به پنج سال جنگ با روسیه همچنان درگیر این مناقشه است.  تایوان، جزیره‌ای دموکراتیک که چین آن را بخشی از قلمرو خود می‌داند، نیز از دیگر طرف‌های نگران این دیدار خواهد بود.

با این حال، تحلیلگران معتقدند بعید است این نشست به پیشرفتی تاریخی در موضوعات کلیدی مانند جنگ اوکرایین، خلع سلاح هسته‌ای و هوش مصنوعی منجر شود؛ هرچند خود این دیدار نیز رویدادی قابل توجه است.

خبرگزاری فرانسه در ادامه بررسی می‌کند که هر یک از این سه رهبر چه اهدافی را از این نشست دنبال می‌کنند.

پوتین: تصاویر نمادین و مسئله اوکرایین

از نظر ظاهری، پوتین در این نشست در جایگاه شریک کوچک‌تر قرار خواهد گرفت؛ زیرا ریاست کشوری را بر عهده دارد که جمعیت و به‌ویژه اقتصاد آن در مقایسه با امریکا و چین بسیار کوچک‌تر است.

با این حال، جنگی که در پی حمله روسیه به اوکرایین آغاز شد و ترامپ واضحاً وعده داده بود آن را ظرف ۲۴ ساعت پایان می‌دهد، محور اصلی مذاکرات خواهد بود؛ جنگی که به پنجمین سالگرد خود نزدیک می‌شود.

پوتین از این فرصت بهره‌مند خواهد شد تا شرایط خود را برای پایان دادن به جنگ مطرح کند؛ آن هم بدون حضور اوکرایین و متحدان اصلی کی‌یف، یعنی کشورهای اروپایی، در دور میز مذاکره.

فردریک وسلاو، پژوهشگر ارشد سیاست‌گذاری در شورای روابط خارجی اروپا در این باره می‌گوید: «او می‌خواهد روسیه، امریکا و چین درباره سرنوشت ژئوپلیتیکی دیگران تصمیم بگیرند. اما در نهایت، بدون حضور اروپایی‌ها نمی‌توان درباره مسائل اساسی امنیت اروپا تصمیم‌گیری کرد.»

تصاویر این نشست که قرار است به‌طور گسترده از طریق رسانه‌های تحت کنترل دولت روسیه پخش شوند، برای پوتین اهمیت زیادی دارند. او همواره تلاش کرده است حتی پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق، روسیه همچنان به‌عنوان یک قدرت بزرگ جهانی شناخته شود.

تسیپورا فرید، پژوهشگر ارشد مؤسسه هادسون، می‌گوید: «نشستن در کنار رؤسای‌جمهور امریکا و چین، جایگاه روسیه را به‌عنوان یک قدرت جهانی تأیید می‌کند؛ حتی با وجود موقعیت اقتصادی بسیار ضعیف‌تر این کشور.»

او افزود: «بازگشت اعتبار سیاسی می‌تواند دستاوردی مهم باشد، حتی اگر هیچ امتیازی در زمینه سرزمین‌ها، تحریم‌ها یا آینده جهت‌گیری سیاسی اوکرایین به دست نیاید.»

ترامپ: سلاح‌های هسته‌ای و عبور از شکست انتخابات میان‌دوره‌ای

ترامپ و کاخ سفید این نشست سه‌جانبه را فرصتی برای بحث در باره کنترل تسلیحات هسته‌ای معرفی کرده‌اند. با این حال، خود رئیس‌جمهور امریکا پیش از ترک واشنگتن اعتراف کرد: «موضوع دشواری است، زیرا برای هر یک از ما بسیار سخت است که بگوییم از سلاح‌های هسته‌ای خود دست خواهیم کشید.»

تصاویر و جنبه نمادین این دیدار برای ترامپ نیز اهمیت دارد؛ زیرا این رئیس‌جمهور ۸۰ ساله در شرایطی به دو سال پایانی دوران ریاست‌جمهوری خود نزدیک می‌شود که پس از شکست سنگین حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا در اوایل همین ماه، با موقعیت سیاسی تضعیف‌شده‌ای روبه‌رو است.

مخالفان ترامپ همچنین او را متهم می‌کنند که با وجود هزینه‌های بسیار سنگین جنگ علیه ایران، دستاورد چندانی از این جنگ نداشته است. با این حال، رئیس‌جمهور امریکا تأکید کرده است: «وضعیت ایران را به‌خوبی مدیریت کرده‌ایم.»

یکی از موفقیت‌های اولیه ترامپ این بود که شی جین‌پینگ هنگام ورود او به شنژن، برخلاف رویه معمول، شخصاً به استقبالش رفت.​

 
19.11.2026
د ایپک غونډه او د چین او روسیې له مشرانو سره د ولسمشر ټرمپ ملاقات
د ایپک غونډه او د چین او روسیې له مشرانو سره د ولسمشر ټرمپ ملاقاتجدید
دامریکا غږ

د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په ګډون د اپیک یا د اسیا پسفیک د اقتصادي همکاریو د مشرانو غونډه نن چهارشنبه (نومبر۱۸) د چین په شینژن ښار کې پیل شوه. ټاکل شوېده ولسمشر ډونالډ ټرمپ په دې غونډه کې له ګډون وروسته، سبا د چین او روسیې له ولسمشرانو سره وګوري.

ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سه شنبې په ورځ په ځايي وخت ماښام د چین شینژن ښار ته ورسید او هلته د چین د ولسمشر شي جن پینګ له تاوده هرکلي سره مخ شو.

تر دې وړاندې ویل شوي چې په دې غونډه کې به د اسیا پسفیک په سیمه کې د ازاد تجارت په پراختیا، پانګونو، د همکاریو په پراختیا، د آسیا پسفیک ټولنې په لور د مشترکو اقداماتو کول، د اکمالاتو په بهیر، ډیجیتلي اسعارو او نورو ګڼو اقتصادي مسایلو بحث وشي.

د APEC سرمشریزې له پیل څخه مخکې، ولسمشر ډونالډ ټرمپ د کاناډا او مکسیکو له مشرانو سره دوه اړخیزې غونډې وکړې. د کاناډا په وینا، دواړو خواوو پر سوداګرۍ خبرې وکړې، په داسې حال کې چې مکسیکو وویل، دواړو اړخونو پر یوې ګډې اجنډا پرمختګ کړی دی. ټاکل شوېده ولسمشر ټرمپ سبا د چین له ولسمشر شي جین پینګ سره دوه اړخیزه غونډه ولري او تر هغه وروسته به د چین او روسیې د مشرانو په لومړنۍ درې اړخیزه غونډه کې برخه واخلي.

ولسمشر ټرمپ په دې دوه ورځنۍ غونډه کې له ګډون وروسته، د پنجشنبې په ورځ د چین او روسیې له ولسمشرانو سره په درې اړخیزه غونډه کې هم ګډون کوي.

په شینژن کې د ولسمشر ټرمپ د هرکلي لپاره ځانګړي ترتیبات نیول شوي وو. د چین ولسمشر شي جینپینګ هوایي ډګر ته د هغه د راتګ لپاره ورغلی وو او یو شمیر جنګي جت الوتکو هم په هوا کې نندارې ترسره کړې.

د شینژن اوسیدونکی جیفري ډینګ :« په حقیقت کې، دا زما لپاره یوه تاریخي شیبه ښکاري. زه اوسمهال په ماکاو کې د ماسټرۍ زده کړې کوم او دا چې نن مې درس نه درلود، ما له ماکاو څخه یوازې ددې لپاره سفر وکړ چې ولسمشر ټرمپ په خپلو سترګو ووینم. ما وکولای شول چې له څو ځایونو څخه یې ویډیو ثبت کړم او فکر نه کوم چې له هغه څخه تر ۱۰ مترو ډېر لرې وم. دا ښایي زما په ژوند کې لومړی ځل وو چې هغه ته ډیر نږدې وم. دا ډیر په ژره پورې وو.»

د شینژن یو بل اوسیدونکی ژانګ ونکیان وویل: « د هغه څه پر بنسټ چې ما اوریدلي دي، داسې ښکاري چې دا لومړی ځل دی چې هغه شینزین ته راغلی دی. موږ یوازې په تصادفي توګه دلته وو او نن له دې شېبې سره مخ شو. د دې بیانول ګران دي، خو داسې احساس کیږي لکه د لاټرۍ ګټل. احساس یې همدا دی.»

ولسمشر ټرمپ شینژن ته له سفر مخکې، په فلیپین کې د هغه هیواد له ولسمشر سره وکتل او ویې ویل چې له یاد هیواد سره یې ډیر ستر تجارتي تړون لاسلیک کړ.

ولسمشر ټرمپ د دواړو هېوادونو ترمنځ د پوځي او دفاعي همکارۍ په پراختیا ټینګار وکړ او ویې ویل چې متحدو ایالتونو فلیپین ته د پوځي مالي مرستو د زیاتوالي ملاتړ کړی او له پنځه ملیارده ډالرو څخه د زیاتو پوځي وسلو د پلور منظوري ورکړې ده.

 
19.11.2026
حوثی‌ها مدعی حمله به فرودگاه ملک خالد و چند نقطه دیگر عربستان شدند
حوثی‌ها مدعی حمله به فرودگاه ملک خالد و چند نقطه دیگر عربستان شدندجدید
روزنامه هشت صبح

​

یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌های یمن، مدعی شده که این گروه حملات موشکی را بر فرودگاه ملک خالد و یک مرکز مالی در ریاض، پایتخت عربستان انجام داده است.

سریع، بامداد پنج‌شنبه، ۱۹ نوامبر، در صفحه ایکس نوشته که افزون بر ریاض، حملاتی نیز بر منطقه جازان و پایگاه هوایی خمیس مشیط، انجام شده است.

او ادعا کرده که فرودگاه ملک خالد و یک مرکز مالی در ریاض با موشک‌های بالستیک هدف قرار گرفته و موشک‌ها به هدف برخورد کرده‌اند.

سخنگوی حوثی‌ها همچنین مدعی شده که منطقه جازان را با موشک‌های بالستیک و پایگاه هوایی خمیس مشیط را با پهپاد هدف گرفته‌اند.

ادعاهای سخنگوی حوثی‌ها تا کنون از سوی منابع مستقل تایید یا رد نشده است.

این در حالی است که در هفته‌های اخیر، تنش و درگیری میان حوثی‌ها و عربستان سعودی به شدت افزایش یافته است.​