تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
12.10.2026
ریچارډ بېنیټ: د جرمونو نړیواله محکمه دې له پاکستان سره حساب وکړي
ریچارډ بېنیټ: د جرمونو نړیواله محکمه دې له پاکستان سره حساب وکړيجدید
بی بی سی

​

افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي رپوټ ورکوونکی ریچارډ بېنیټ وايي، پاکستان د ولسي افغانانو په نښه کولو سره "جنګي جرمونه کړي" چې له امله یې باید ورسره حساب وشي."

ښاغلی بېنیټ چې د دندې موده یې یو کال نوره هم غځېدلې له بي بي سي سره په خبرو کې وویل، "یوناما وايي، وژل شویو کسانو کې ډېر ملکي وګړي دي او ډېر یې ښځې او ماشومان دي. دا ډېره جدي موضوع ده چې د پاکستان او افغانستان ترمنځ د جګړې اغېز، لکه د تل په څېر، پر هغو کسانو دی چې ټولنه کې تر ټولو زیات له پامه غورځول شوي او محرومه دي."

ښاغلي بېنیټ د دې کال پیل کې د کابل یوې پېښې ته په اشاره وویل، "سږکال مارچ کې یو هوايي برید هم شوی و چې ما یې په اړه راپور ورکړی و؛ دغه برید کابل کې په نشه یې توکو د روږدو کسانو د درملنې پر امېد روغتون لګېدلی و او د یوناما د شمېرو له مخې، زما په اند، ۲۶۹ کسان یې وژلي او نور یې ټپیان کړي وو. تر کومه ځایه چې زه پوهېږم، هغې پېښه کې ټول قربانیان نارینه وو او هغوی په نشه‌يي توکو روږدي کسان وو چې د درملنې او بیارغېدنې پروسه یې روانه وه."

دا چې ملګري ملتونه د دې پلټنو لپاره کومه اډانه لري نوموړي وویل، "ما د دغو پېښو د بشپړې او خپلواکې پلټنې غوښتنه کړې ده، ځکه دا پېښې احتمالاً جنګي جرمونه دي او د دې لپاره هم چې قربانیان او د کورنۍ یې په دغو قضیو کې د حساب ورکونې او عدالت مستحق دي. ما دا موضوع د بشري حقونو شورا کې مطرح کړه. هغوی تر اوسه د دې لپاره کوم ځانګړی میکانیزم نه دی جوړ کړی. خو یو کال مخکې یې د پلټنې یو خپلواک میکانیزم جوړ کړ چې کولی شي د دغو پېښو په اړه پلټنه وکړي."

ښاغلی بېنیټ ټینګار کوي چې د دې پېښو د څېړنې لپاره د جرمونو نړیواله محکمه لاس په چاره شي "نړیواله جنایي محکمه هم شته، او البته دا د محکمې پرېکړه ده چې دوی د څه شي د پلټنې لپاره اقدام کوي، خو زه هیله لرم چې هغوی دغه پېښه له نژدي وپلټي. ځکه تاسو پوهېږئ چې افغانستان کې د وضعیت په اړه یوه فعاله پلټنه روانه ده، که د دغو بریدونو په اړه پلټنه وشي، نو ښايي دا به یو بل جرم وي."

د ملګرو ملتونو دغه چارواکي داسې مهال دا څرګندونې کړي چې د همدې اکټوبر په لومړیو کې نیویارک کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي ویاند سټفین دوجارک وویل، "د ملګرو ملتونو ماموریت په ۲۰۲۶ کال کې افغانستان کې له پولې ها خوا تاوتریخوالي له امله له ۱۱ سوه د ډېرو ولسي افغانانو مرګژوبله مستنده کړې ده.

ملګري ملتونه د تاوتریخوالي د کمولو او نړیوال قانون ته د درناوي غوښتنه کوي چې د ولسي مرګژوبلې مخنیوی وشي، ولسي خلک باید هرځای خوندي وي."

دې پېښو ته د نړیوالې ټولنې په نشت حساب غبرګون هم د پوښتنې وړ دی خو ډېر دا ګڼي چې په منځني ختیځ او د نړۍ نورو سیمو کې لویو پېښو د افغانستان او پاکستان کړکېچ د ډېرو له پامه غورځولی دی.​​

 
12.10.2026
سرچینې: له برید وروسته د ریاض د نړیوال هوایي ډګر فعالیتونه تر اوسه ځنډول شوي دي
سرچینې: له برید وروسته د ریاض د نړیوال هوایي ډګر فعالیتونه تر اوسه ځنډول شوي ديجدید
دآزادی رادیو

​

 
 

د سعودي عربستان د ریاض پر نړیوال هوايي ډګر د یمن د حوثیانو د شنبې د ورځې په هوایي برید کې ۱۲ کسان وژل شوي او سلګونه نور ټپیان شوي دي.

دا په تیره څه باندې یوه لسیزه کې په سعودي عربستان کې تر ټولو خونړی برید ګڼل کیږي. د سعودي عربستان په مشرۍ پوځي ائتلاف د یکشنبې په ورځ وویل چې د دغه برید په غبرګون کې به د یمن د حوثیانو پر وړاندې پرېکنده اقدام وکړي.

ائتلاف د ریاض پر ملک خالد نړیوال هوايي ډګر د برید پړه پر ایران پلوه حوثیانو اچولې او دا برید یې "بشپړ جنګي جنایت" بللی دی. د فرانسپرس خبري آژانس د راپورله مخې یوې ډیپلوماتیکې سرچینې ویلي چې دغه برید د توغندویو په وسیله شوی دی. د سعودي عربستان د ملکي هوايي چلند ادارې په یوه اعلامیه کې ویلي چې په وژل شویو کسانو کې څلور د سعودي عربستان، دوه د بنګله ‌دېش او یو یو د امریکا، مصر، اردن، سوریې، فلسطین او سوډان وګړي دي. د دغې ادارې په وینا، په برید کې ۳۰۹ کسان ټپیان شوي چې د ځینو روغتیايي وضعیت نازک دی.

له برید وروسته د ریاض د نړیوال هوايي ډګر فعالیتونه ځنډول شوي او چارواکو ویلي چې د اوښتو زیانونو ارزونه لا هم روانه ده.

د سعودي عربستان په مشرۍ د پوځي ائتلاف ویاند تورن جنرال ترکي المالکي، پر خپله اېکسپاڼه په یوه خپره کړې اعلامیه کې ویلي:"د حوثیانو د ترهګرې ډلې دغه ناځوانمردانه تروریستي برید، چې په پایله کې یې یو شمېر ملکي مسافر او د هوايي ډګر کارکوونکي وژل شوي او ټپیان شوي دي، یو بشپړ جنګي جنایت دی."

تر دې مخکې ائتلاف ویلي وو چې پر سعودي عربستان توغول شوي توغندي یې شنډ کړي او د توغندیو د توغولو مرکزونه یې له منځه وړي دي.

له دغه برید وروسته د یمن حوثیانو د یکشنبې په ورځ مسافرو ته خبرداری ورکړی چې د سعودي عربستان له هوايي ډګرونو او هوايي حریم څخه دې ډډه وکړي. د حوثیانو پوځي ویاند یحیی سریع پر خپله اېکسپاڼه لیکلي:"د یمن وسله‌ وال ځواکونه یو ځل بیا ټولو هوايي شرکتونو، د هوايي چلند او تګ راتګ اړوندو ادارو، کارپوهانو، کارکوونکو او مسافرو ته خبرداری ورکوي چې د سعودي عربستان له هوايي ډګرونو او هوايي حریم څخه دې استفاده نه کوي."

نوموړي زیاته کړې چې د سعودي عربستان هوايي ډګرونه او هوايي حریم د دوی د بریدونو له ګواښ سره مخ دي او د حوثي ځواکونو د پوځي عملیاتو ساحه ګڼل کېږي. خو د هغه په وینا، د اسلام د دوو سپېڅلو ښارونو، مکې مکرمې او مدینې منورې هوايي ډګرونه له دې ګواښ څخه مستثنا دي.​

 
12.10.2026
افغانستان چقدر نفت و گاز دارد و چرا هنوز به واردات وابسته است؟
افغانستان چقدر نفت و گاز دارد و چرا هنوز به واردات وابسته است؟جدید
رادیو آزادی

​

افزایش بهای پترول، دیزل و گاز مایع در افغانستان، بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که این کشور تا چه اندازه می‌تواند از ذخایر نفت و گاز داخلی خود بهره‌برداری کند؟

با وجود اعلام پروژه‌های جدید نفتی در شمال و غرب افغانستان، هنوز روشن نیست که افزایش تولید داخلی چه زمانی و تا چه اندازه وابستگی افغانستان به واردات مواد سوختی را کاهش خواهد داد.

حوزۀ نفتی آمو دریا در شمال افغانستان، سال‌هاست که یکی از منابع مهم نفت این کشور به شمار می‌رود. نام ساحات قشقری، انگوت، زمردسای و چند ساحۀ دیگر در این حوزه با اکتشاف و استخراج نفت گره خورده است.

در سال‌های اخیر، قراردادهای مختلفی برای استخراج نفت از این حوزه امضا شده است؛ اما هنوز این پرسش مطرح است که چه مقدار نفت از این ذخایر استخراج می‌شود و این میزان تا چه اندازه می‌تواند نیاز سوختی کشور را تأمین کند.

وزارت معادن و پترولیم حکومت طالبان در ماه اپریل سال ۲۰۲۶ اعلام کرد که استخراج آزمایشی نفت از پنج حلقه چاه زمردسای در حوزۀ نفتی آمو دریا آغاز شده و روزانه حدود ۵۰۰ تُن متریک نفت خام از آن به دست می‌آید.

همچنان، وزارت معادن و پترولیم حکومت طالبان در هفتم سپتمبر قراردادی به ارزش نزدیک به ۱۴ میلیون دالر را با گروه TNG از تاتارستان روسیه امضا کرد. این قرارداد یک‌ساله، نظارت و ارائۀ خدمات مشورتی در حوزۀ نفتی آمو دریا و ساخت تأسیسات پروسس ابتدایی نفت در بلاک نفتی زمردسای ولایت جوزجان را در بر می‌گیرد.

به گفتۀ این وزارت، تأسیسات یادشده در مدت هشت ماه ساخته خواهد شد و پس از تکمیل، ظرفیت پروسس روزانه تا دو هزار تُن متریک نفت خام را خواهد داشت. با این حال، پروسس ابتدایی نفت خام با تصفیۀ کامل آن به پترول و دیزل تفاوت دارد و صرف ساخت این تأسیسات به این معنا نیست که افغانستان فوراً به همان میزان، مواد سوختی قابل استفاده برای موترها تولید خواهد کرد.

شماری از کارشناسان بخش معادن و انرژی می‌گویند که افغانستان برای گسترش استخراج، تصفیه و پروسس نفت و گاز، هنوز به سرمایه‌گذاری گسترده و ظرفیت‌های تخنیکی بیشتری نیاز دارد.​

 
12.10.2026
 پاکستان در ایالت خیبر پشتونخوا وضعیت اضطراری اعلام کرد
پاکستان در ایالت خیبر پشتونخوا وضعیت اضطراری اعلام کردجدید
صدای آلمان

​دفتر ریاست ‌جمهوری پاکستان اعلام کرد که این کشور روز یکشنبه، در پی تظاهرات ضدحکومتی هواداران عمران خان و خشونت‌های شبه‌نظامیان، ایالت خیبر پشتونخوا را تحت وضعیت اضطراری قرار داده است.​

هزاران تن از هواداران عمران خان نخست وزیر پیشین پاکستان در ایالت خیبر پشتونخوا پاکستان دست به راهپیمایی زده و خواستار آزادی او شده‌اند. آن‌ها همچنین به دلیل شرایط دشوار اقتصادی از حکومت انتقاد کرده اند.

در مقابل حکومت پاکستان روز یکشنبه در ایالت خیبرپشتونخوا وضعیت اضطراری اعلام کرد. این اقدام که بر اساس دو ماده از قانون اساسی پاکستان در بخش امنیت اعمال شده، اختیارات اجرایی گسترده‌ای را در این ایالت در اختیار دولت فدرال قرار می‌دهد.

دفتر رئیس‌جمهور پاکستان اعلام کرد که آصف علی زرداری این فرمان را پس از دریافت توصیه‌هایی «در مورد وضعیت نظم و قانون و همچنین شکست مذاکرات با هیئت‌های دولتی» امضا کرده است.

دفتر شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، پیش‌تر اعلام کرده بود که این تصمیم به دلیل «وخامت اوضاع نظم و قانون در خیبر پشتونخوا و... بی‌توجهی عمدی حکومت ایالتی به جنگ علیه تروریسم» اتخاذ شده است.

خیبر پشتونخوا پایگاه اصلی حزب «تحریک انصاف پاکستان به رهبری عمران خان است و حکومت محلیِ تحت هدایت این حزب، بر اساس تدابیر فوق‌العاده قانون اساسی، در روز یکشنبه از صلاحیت تصمیم گیری کنار گذاشته خواهد شد.

این ایالت همچنین از حملات رو به افزایش طالبان پاکستانی رنج می‌برد.  

واکنش حزب تحریک انصاف

گوهر علی خان، رئیس حزب تحریک انصاف، این اقدام را «یک اشتباه سیاسی بسیار نگران‌کننده و وخیم و همچنین اقدامی غیردموکراتیک» خواند.

او در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «مردم هرگز چنین اقداماتی را که علیه حقوقشان باشد، نخواهند پذیرفت.»

به گزارش خبرنگار خبرگزاری فرانسه، روز یکشنبه حضور نیروهای امنیتی در پشاور، مرکز این ایالت، افزایش یافت و جاده‌ها در سایر شهرهای این ایالت نیز مسدود بودند.

 
12.10.2026
ټرمپ: ایران یو 'لېونی' هېواد دی؛ خبر نه دي چې ما څومره 'مهرباني' کړې
ټرمپ: ایران یو 'لېونی' هېواد دی؛ خبر نه دي چې ما څومره 'مهرباني' کړېجدید
دامریکا غږ

​

د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ پر ایران سختې نیوکې کړې او ویلي چې د هغه هېواد پوځي ځواکونه له منځه وړل شوي او واشنګټن کولی شي دا شخړه ډېر ژر پای ته ورسوي.

ټرمپ د شنبې په ورځ [اکټوبر ۱۸مه] په ټینیسي ایالت کې یوې ټاکنیزې غونډې ته د وینا پر مهال وویل چې ایران نه پوهېږي چې ده څومره ورسره مهرباني کړې ده.

ټرمپ زیاته کړه: "نه پوهېږي چې ما له هغوی سره څومره مهرباني کړې. هغوی نه پوهیږي چې زه څومره مهربان پاتې شوی یم لدې سره سره چې د هغوی سمندري ځواکونه په بشپړه توګه ویجاړ شوي دي."

ولسمشر ټرمپ یو ځل بیا په "ټرمپ تنګي" د هرمز تنګي د نوم د بدلولو خبره وکړه.

ټرمپ وویل: "هغوی [ایران] لېوني دي. هغوي په دې پوهېږي. زه تل ورته وایم. زه ورته وایم: تاسو ټول سخت لېوني یاست. او هغوی رښتیا هم لېوني دي."

د متحدو ایالتونو ولسمشر وویل چې ایران ته یې د اټومي وسلو د لرلو اجازه ورنکړه.

ټرمپ د امریکا د منځمهالو ټاکنو څخه مخکې د تهران لخوا د واشنګټن پر وړاندې د اقداماتو احتمال ته په اشارې وویل: "هغوی به شاید له ټاکنو مخکې یو څه نور هم وکړي، ځکه هغوی فکر کوي چې دا به موږ ته زیان ورسوي. خو موږ کولی شو چې دا ډېر ژر پای ته ورسوو."

تېره اونۍ د متحدو ایالتونو ولسمشر د ټروټ سوشیل په ټولنیزې پاڼې کې لیکلي وو چې واشنګټن له تهران سره په "ګټورو بحثونو" بوخت دی.

پر ایران د احتمالي پوځي برید په اړه ولسمشر ټرمپ په ډاګه کړې وه چې متحده ایالتونه به "د منځمهالو ټاکنو څخه مخکې په هېڅ وخت کې پر ایران برید" ونه کړي.

د امریکا د کانګرس منځمهالې ټاکنې د ۲۰۲۶ کال د نوامبر په درئېمه نېټه کېږي.

تېره اونۍ په یوې جلا غونډې کې د متحدو ایالتونو ولسمشر ویلي وو چې د سولې په چارو کې یې استازی سټیف وېټکاف د ایران په هوکړې کار کوي او "ډېر ښه پرمخ ځي".

 
12.10.2026
تظاهرات حزب تحریک انصاف؛ تجمع بیش از پنج تن در شهر کراچی پاکستان ممنوع شد
تظاهرات حزب تحریک انصاف؛ تجمع بیش از پنج تن در شهر کراچی پاکستان ممنوع شدجدید
روزنامه هشت صبح

​

در پی اعتراضات و تظاهرات هواداران حزب تحریک انصاف برای آزادی عمران خان، نخست‌وزیر پیشین پاکستان، مقام‌های محلی شهر کراچی تجمع بیش از پنج تن را تا ۲۰ اکتوبر ممنوع کرده‌اند.

دان، یک‌شنبه‌شب، ۱۱ اکتوبر، گزارش داده که این تصمیم مقام‌های محلی بر اساس قانون آیین دادرسی کیفری گرفته شده است.

براساس گزارش، سید حسن نقوی، کمیشنر کراچی، گفته که گزارش‌هایی مبنی بر برگزاری اعتراضات، تظاهرات، تحصن‌ها و راهپیمایی‌ها در این شهر دریافت شده و نگرانی‌های امنیتی ایجاد کرده است.

او افزوده که نگرانی‌هایی وجود دارد که برگزاری راهپیمایی‌ها ممکن است منجبر به حوادث ناگوار شود.

این در حالی است که در چند روز اخیر، تظاهرات و راهپیمایی‌های هواداران حزب تحریک انصاف برای رهایی عمران‌خان از زندان، ایالت خیبرپختونخوای پاکستان را ناآرام کرده است.

سهیل افریدی، سروزیر ایالت خیبرپختونخوا، روز گذشته از هواداران این حزب خواست که در سراسر پاکستان به تظاهرات بپیوندند.

با این حال، حکومت فدرال پاکستان تا کنون در برابر خواسته‌های این حزب مبنی بر رهایی عمران‌خان مقاومت کرده‌ است.​