Ariana Afghanistan Online

​

در یک کافه فرهنگی در تهران، روبه‌روی تصویری ایستادم که جهان سال‌هاست آن را به‌عنوان «نماد زنان افغانستان» پذیرفته است؛ قاب زنی خاموش، پنهان، بی‌چهره و بی‌هویت. تصویری که نه انتخاب زنان بوده و نه بازتاب زنده‌گی واقعی آنان؛ بلکه نتیجه دهه‌ها افراطیت، خشونت ساختاری و روایت‌های تحریف‌شده‌ای است که جهان ساده‌لوحانه آن را باور کرده است.

اما تصویر دوم، تصویر واقعی ماست؛ تصویری که من و هزاران زن دیگر هر روز زنده‌گی می‌کنیم. زنانی که درس خوانده‌اند، کار کرده‌اند، اندیشیده‌اند، جنگیده‌اند و با وجود تمام محدودیت‌ها هنوز ایستاده‌اند. این دو تصویر، دو جهان متفاوت‌اند: یکی ساخته رسانه‌ها و افراطیت، دیگری ساخته زنده‌گی و مقاومت زنان افغانستان.

با دیدن آن قاب، پرسشی در دلم شعله کشید: چطور از نسل رابعه‌ها، رودابه‌ها، گوهرشاد بیگم‌ها و زنانی که شهرها به نام‌شان مزین شد، به نسلی رسیدیم که در اسارت جهل و افراطیت گرفتار شد؟

چطور از رستم‌ها و سهراب‌هایی که برای دفاع از زنان جان می‌دادند، به مردانی رسیدیم که غیرت را در شکنجه، محرومیت، حذف و تحقیر زنان تعریف می‌کنند؟ چطور زن‌ستیزی تبدیل به عادت، فرهنگ و حتا افتخار شد؟ چرا مردم سکوت کردند؟ و چرا جهان این تصویر تحریف‌شده را باور کرد؟ در کجای قرآن آمده است که یک انسان باید مطیع انسان دیگری باشد؟

قرآن می‌گوید: «اطیعوا الله و اطیعوا الرسول»؛ اطاعت از خدا و پیامبر، نه اطاعت کورکورانه از مردی که خود گرفتار جهل، ترس و قدرت‌طلبی است.

همان پیامبری که از زنده‌به‌گور کردن دختران جلوگیری کرد و حق انتخاب همسر و علم‌آموزی را برای زن و مرد فرض دانست؛ همان دینی که با آیه شریفه «اقرأ» آغاز می‌شود؛ همان سوره‌ای که با نام مبارک «قلم» مزین شده و انسان را به تفکر، اندیشه و آگاهی فرا می‌خواند. پس چگونه شد که مردسالاری، جهل و افراطیت، خود را صاحب تفسیر دین دانستند؟ چگونه شد که دانایی به گناه تبدیل شد و نادانی به فضیلت؟

چگونه شد که زن، که در تاریخ ما سرچشمه عشق، خرد، شعر و مقاومت بود، به «مخلوق درجه‌دو» تقلیل یافت؟ در دهه‌های اخیر، با حاکمیت گروه‌های تندرو و افراطی، زنان افغانستان از حق آموزش، کار، حضور اجتماعی و حتا نفس کشیدن آزادانه محروم شدند. این سرکوب، نتیجه جهل مرکب و ساختاری‌ای است که انسانیت زن را نادیده گرفت و آینده یک ملت را در تاریکی فرو برد.