تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
18.09.2026
جورجېت ګنیون: افغانستان کې د اندېښنې وړ مسئلو کې هېڅ پرمختګ نه دی شوی
جورجېت ګنیون: افغانستان کې د اندېښنې وړ مسئلو کې هېڅ پرمختګ نه دی شویجدید
بی بی سی

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د استازولۍ یا یوناما چارسمبالې مشرې جورجېت ګنیون د ملګرو ملتونو د امنیت شورا غونډې ته له کابله په خپلې وینا کې وویل، اقتصادي ثبات، د امنیت ښه والی او بنسټیزه پراختیا په افغانستان کې هیلمنوونکي بدلونونه دي، خو د افغانستان د خلکو او نړیوالې ټولنې لپاره د اندېښنې وړ مسئلو کې هېڅ پرمختګ نه دی شوی.

هغې په افغانستان کې پر ښځو او نجونو د سختو محدودیتونو، د ټولګډوني حکومت د نشتوالی، د بشري حقونو کړکېچ او د "ترهګرو" ډلو د پرلپسې شتوالي یادونه هم وکړه.

دا غونډه داسې مهال جوړه شوه چې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ ادارې (اوچا) تازه ویلي چې په افغانستان کې نژدې ۲۲ میلیونه کسان بشري مرستو ته اړتیا لري.

دغې ادارې اندېښنه ښودلې چې د روان کال د مرستو لپاره له نړیوالې ټولنې له غوښتل شوې ۱.۷ میلیارده ډالرو بسپنې، تر اوسه یوازې څه باندې ۵۰۰ میلیونه ډالر برابر شوي دي.

د امریکا استازي مایک والټز د طالبانو پر حکومت سختې نیوکې وکړې او ویې ویل، هغوی له یوې خوا په ملګرو ملتونو کې د افغانستان څوکۍ غواړي، خو له بلې خوا د ملګرو ملتونو ښځینه کارکوونکو ته د کار اجازه نه ورکوي.

هغه وویل، تر هغه چې د طالبانو حکومت خپله تګلاره بدله نه کړي، له دې حکومت سره د اړیکو عادي کېدل د تصور وړ نه دي.

د بریتانیا استازي هم وویل چې "هېواد یې د یوناما د هڅو ملاتړ کوي او له طالبانو غواړي چې د افغانستان نړیوالو ژمنو ته درناوی وکړي."

خو د چین او روسیې استازو په دې غونډه کې بل ډول دریځ درلوده.​​​​​

 
18.09.2026
د ترکیې د استخباراتو مشر کابل او کندهار ته تللی؛ له طالب چارواکو سره یې پر امنیتي او سیمه‌ییزو مسایلو خبرې کړې
د ترکیې د استخباراتو مشر کابل او کندهار ته تللی؛ له طالب چارواکو سره یې پر امنیتي او سیمه‌ییزو مسایلو خبرې کړېجدید
دآزادی رادیو

د ترکیې د استخباراتو مشر ابراهیم کالین کابل او کندهار ته د سفر په ترڅ کې له یو شمېر طالب چارواکو سره لیدلي دي. د ترکیې او طالبانو سرچینې وايي، په دغو کتنو کې د امنیتي او استخباراتي همکاریو، سیمه‌ییز ثبات، د ترهګرۍ او قاچاق پر وړاندې د مبارزې او د سیمې د وروستیو تحولاتو په اړه خبرې شوې دي.

ترکي رسنیو، له هغې ډلې دولتي انادولو خبري اژانس، د ترکیې د امنیتي سرچینو په حواله ویلي چې کالین د چهارشنبې په ورځ په کابل کې د طالبانو د حکومت د استخباراتو له مشر عبدالحق وثیق سره ولیدل.

هغه په کابل کې د طالبانو د حکومت د رئیس‌الوزرا د اقتصادي چارو له مرستیال ملا عبدالغني برادر، دفاع وزیر محمد یعقوب مجاهد او د کورنیو چارو وزیر سراج‌الدین حقاني سره هم کتلي دي.

د طالبانو دفاع وزارت وايي، دفاع وزیر ملا محمد یعقوب مجاهد له ابراهیم کالین سره په لیدنه کې د افغانستان او ترکیې د دوه‌اړخیزو اړیکو پر پراختیا، امنیتي مسایلو او سیمه‌ییز ثبات خبرې کړې دي.

د دغه وزارت د معلوماتو له مخې، په لیدنه کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د امنیتي او دفاعي اړیکو پر لا پیاوړتیا هم ټینګار شوی دی. د طالبانو ددفاع وزارت ویلي چې یعقوب مجاهد په جلا لیدنه کې د قطر د ملي امنیت شورا له مرستیال حمد بن خمیس الاکبیسي سره هم په بېلابېلو برخو کې د دوستانه اړیکو پر دوام او پیاوړتیا خبرې کړې او دواړو لورو د همکاریو پر پراختیا ټینګار کړی دی.

د ترکیې انادولو خبري اژانس د سرچینو په حواله ویلي چې په دغو کتنو کې د ترکیې او افغانستان ترمنځ د امنیتي او استخباراتي همکاریو د پراختیا، دوه‌اړخیزو اړیکو او سیمه‌ییزو او نړیوالو تحولاتو په اړه هم خبرې شوې دي.

د ترکیې او طالبانو ترمنځ مخکې هم د داعش د غړو د فعالیتونو په تړاو د همکارۍ راپورونه ورکړل شوي دي. د تېر کال په جدي/دسمبر کې د ترکیې استخباراتو وویل چې د داعش یو مهم غړی د افغانستان او پاکستان ترمنځ ډیورند کرښې ته څېرمه نیول شوی او ترکیې ته انتقال شوی دی.

د ترکیې استخباراتو ویلي وو چې دغه کس مهمت ګورن نومېده او د داعش خراسان څانګې غړی و. که څه هم د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح‌الله مجاهد په دې اړه د ازادۍ راډیو پوښتنې ته ځواب ورنه کړ، خو هغه د ترکیې او طالبانو ترمنځ استخباراتي همکاریو ته په اشارې اریانا نیوز ته ویلي: "موږ دا موضوع په رسنیو کې ډېره روښانه کړه او په مطبوعاتي کنفرانسونو کې مو هم یادونه وکړه. دا د هماغو څرګندونو نتایج دي چې نن یې موږ وینو."

تر ګورن مخکې د داعش یو بل غړی، چې اوزګور التون نومېده او د ترکیې حکومت یې په لټه کې و، د تېر کال په غبرګولي/جوزا کې د افغانستان او پاکستان ترمنځ سیمو کې نیول شوی و.

انادولو دولتي اژانس ته سرچینو ویلي چې کابل ته د ترکیې د استخباراتو د مشر په تازه سفر کې د ایران په وړاندې د امریکا او اسرائیل د جګړې ترڅنګ، د ترهګرۍ، انساني قاچاق او د نشه‌یي توکو د قاچاق پر وړاندې د مبارزې پر موضوعاتو هم خبرې شوې دي.

د راپورونو له مخې، ابراهیم کالین کابل او کندهار دواړو ته تللی، خو سرچینو په کندهار کې د هغه د خبرو د جزییاتو په اړه معلومات نه دي ورکړي.​

 
18.09.2026
نمایندهٔ امریکا در ملل متحد: گروگان‌گیری امریکایی‌ها توسط طالبان را تحمل نمی‌کنیم
نمایندهٔ امریکا در ملل متحد: گروگان‌گیری امریکایی‌ها توسط طالبان را تحمل نمی‌کنیمجدید
رادیو آزادی

مایک والتز نمایندهٔ دایمی ایالات متحدهٔ امریکا در سازمان ملل متحد می‌گوید که امریکا نمی‌تواند گروگان‌گیری شهروندان امریکایی از سوی طالبان را تحمل کند.

والتز روز چهارشنبه «۲۵ سنبله» در نشست شورای امنیت این سازمان دربارهٔ افغانستان گفت: "چیزی‌که نباید هیچ‌کس را غافل‌گیر کند این است که ایالات متحده گروگان‌گیری شهروندان امریکایی توسط طالبان را تحمل نخواهد کرد، همچنین ما تسلیم تهدید یا اجبار رژیم طالبانی نخواهیم شد که بی‌رحمانه از شهروندان امریکایی به‌عنوان اهرم فشار استفاده می‌کند."

طالبان در سال‌های گذشته دست‌کم شش شهروند امریکایی را آزاد کرده‌اند، اما مقام‌های امریکایی می‌گویند که چند شهروند امریکایی، از جمله محمود شاه حبیبی، شهروند افغان‌تبار امریکا، هنوز در بند طالبان هستند.

او وضعیت حقوق بشر، از جمله وضعیت زنان و دختران در افغانستان را وخیم توصیف کرد و گفت که بی‌ثباتی افغانستان تنها به این کشور محدود نمی‌ماند.​

 
18.09.2026
مقام ملل متحد: سیاست‌های خود طالبان خطرات کلیدی ثبات اند
مقام ملل متحد: سیاست‌های خود طالبان خطرات کلیدی ثبات اندجدید
صدای آلمان

شورای امنیت ملل متحد روز چهارشنبه در مورد وضعیت افغانستان بحث کرد و معاون نماینده خاص دبیرکل ملل متحد برای این کشور، گزارش مفصلی از اوضاع ارائه کرد.

گانیون به این اشاره کرد که اداره طالبان ماه گذشته در پنج سالگی تصرف قدرت «کنترول سراسری، تقویت امنیت، توسعه زیرساخت‌ها و تلاش‌ها برای ثبات اقتصادی را به عنوان شواهدی از موفقیت‌های خود» برجسته کرد.

او گفت که این تحولات در زمانی صورت می‌گیرد که در زمینه نگرانی‌های عمیق مردم افغانستان و جامعه بین‌المللی «هیچ پیشرفتی» صورت نگرفته است.

بیشتر بخوانید: ده‌ها کشور خواستار لغو محدودیت‌ها بر زنان و دختران در افغانستان شدند

او این نگرانی‌ها را چنین برشمرد: «محدودیت‌های شدید بر زنان و دختران، حاکمیت انحصارگرایانه، بحران حقوق بشری، و ادامه حضور گروه‌های تروریستی که صلح و ثبات افغانستان، منطقه و بین‌المللی را تهدید می‌کند.»

او در ارزیابی خود از وضعیت افغانستان گفت که اداره طالبان با تهدید قابل‌توجه سیاسی یا مسلحانه مواجه نیست، «اما خطرات کلیدی برای ثبات کشور انباشته می‌شوند و عمدتاَ ناشی از سیاست‌های خود مقام‌های دوفاکتو می‌باشند.»

او به گونه مثال به رویدادهای اخیر در ولایت بدخشان اشاره کرد و افزود که درگیری‌ها در این ولایت تهدیدی برای کنترول اداره طالبان بر این ولایت نبوده، اما واضح ساخت که اگر مردم محل از تصمیم‌گیری‌ها، منابع و فرصت‌های اقتصادی محروم شوند، چه اتفاقاتی می‌افتند.

وضعیت وخیم بشری

او به وضعیت وخیم بشری در افغانستان نیز اشاره کرد و گفت: «ناامنی غذایی و سوء تغذیه یک نگرانی جدی است. یونیسف گزارش می‌دهد که ۳.۷ میلیون کودک از سوء تغذیه رنج می‌برند و از این میان، حدود یک میلیون کودک با سوء تغذیه حاد مواجه اند

این در حالی است که به گفته او با بازگشت ۶.۵ میلیون مهاجر افغان از پاکستان و ایران از سال ۲۰۲۳ به بعد، این کشور شاهد تغییرات بزرگ جمعیتی و شوک اجتماعی-اقتصادی است.

بیشتر بخوانید: ریچارد بنت: طالبان آینده کودکان و جوانان را با خطر روبه‌رو کرده‌اند

او در این گزارش خود همچنین به ادامه محدودیت‌ها علیه زنان و دختران اشاره کرد و گفت: «اداره دوفاکتو با محروم ساختن زنان از دسترسی به آموزش، حرفه‌ها و زندگی عمومی، از آینده کشور صیانت نمی‌کند.»

نصیراحمد فایق، نماینده دایمی افغانستان در ملل متحد که از زمان نظام پیشین در این سمت کار می‌کند، در این جلسه گفت: «افغانستان نباید برای زمان نامحدودی در وضعیت کنونی رها شود، نه تنها به خاطر آنچه برای مردم افغانستان مهم است، بلکه همچنین به خاطر تبعاتی که برای صلح و ثبات بین‌المللی دارد.»

وضعیت حقوق بشر و نگرانی‌های ناشی از تروریسم

در جلسه شورای امنیت در کنار وضعیت حقوق بشری، به خصوص محدودیت‌های اعمال شده بر زنان و دختران، به موضوعات دیگری مانند چگونگی تعامل با اداره طالبان و همچنین خطر ناشی از تروریسم نیز بحث شد.

از جمله نمایندگان کشورهایی که در مورد خطرات تروریسم صحبت کردند، نماینده دایم پاکستان در ملل متحد به بسیار صراحت تلفات حملات در این کشور را با تروریسم برخاسته افغانستان ارتباط داد.

عاصم افتخار احمد، نماینده دائم پاکستان در سازمان ملل متحد، در این نشست مدعی شد که طی سه سال گذشته بیش از ۴۷۰۰ شهروند پاکستانی در نتیجه حملات تروریستی مرتبط با افغانستان جان باخته ‌اند.​

 
18.09.2026
پنټاګون د مهماتو د کموالي په اړه راپورونه رد کړل
پنټاګون د مهماتو د کموالي په اړه راپورونه رد کړلجدید
دامریکا غږ

د امریکا د متحده ایالاتو د جګړې وزارت د هغه راپور موندنې رد کړې دي چې په کې ویل شوي د ایران سره د جګړې نږدې ۶۷ سلنه لګښت په مهماتو لګیدلی دی.

د پنټاګون یوه جګپوړي چارواکي دغه راپور چې وايي جګړه د مهماتو د کمښت لامل شوې، رد کړ او ویې ویل چې څېړونکو ټولو اړوندو معلوماتو ته لاسرسی نه وو درلودلی. هغه همدارنګه هغه ادعاوې رد کړې چې ګواکې د متحده ایالاتو مهمات ختم شوي دي.

دې چارواکي امریکا غږ ته په یوه بریښنالیک کې ویلي: "موږ د هغوی له موندنو سره موافق نه یو، او هر هغه راپور چې دا وایي د متحده ایالاتو مهمات ختم شوي، په بشپړه توګه ناسم دي."

دې چارواکي وویل، "د امریکا پوځ په نړۍ کې تر ټولو قوي او وړ جنګي ځواک پاتې دی. موږ هرکله چې ولسمشر لارښونه وکړي، د جګړې او پریکنده بریدونو لپاره د اړین ځواک ټول قابلیتونه لرو."

د پنټاګون د څارونکې ادارې هغه راپور چې پدې اونۍ کې کانګرس ته استول شوی، اټکل کوي چې د "حماسي غضب" عملیاتو، چې د فبروري په ۲۸مه پیل شوي وو، د جون تر ۲۹مې پورې امریکایي مالیه ورکوونکو ته ۳۳.۴ میلیارده ډالره لګښت درلود.

په دې لګښتونو کې ۲۲.۳ میلیارده ډالره د مهماتو، ۷.۴ میلیارده د عملیاتي چارو لپاره او ۳.۷ میلیارده ډالره د تجهیزاتو د ضایع کیدو لپاره په پام کې نیول شوي دي.

راپور، د جګړې وزارت د تدارکاتو د مرستیال دفتر په حواله، دا هم موندلې چې د عملیاتو د مهماتو لګښت د "ستراتیژیکو زېرمو د کمښت" لامل شوی دی.

د کانګرس د بودیجې دفتر (CBO) لخوا په دې اونۍ کې یو بل خپاره شوي راپور اټکل کړی چې له ایران سره د جګړې لګښت د اګست تر لومړۍ نېټې پورې ۳۸ میلیارده ډالرو ته رسېدلی دی. د یاد دفتر په وینا، دا اندازه د مصرف شویو وسلو او په جګړه کې د له لاسه تللو تجهیزاتو د بدلولو لګښتونه، د الوتنو د ساعتونو زیاتوالی، نور عملیات، او د تیلو د لګښتونو زیاتوالی منعکسوي.

د کانګرس د بودیجې دفتر خبرداری ورکړی چې د یو شمیر مشخصو دفاعي راکټونو جوړول او زیرمه کول به شاید لږ تر لږه پنځه کاله وخت ونیسي.​

 
18.09.2026
ایران از روسیه و چین به‌دلیل مخالفت با قطع‌نامه پیشنهادی امریکا در شورای امنیت قدر دانی کرد
ایران از روسیه و چین به‌دلیل مخالفت با قطع‌نامه پیشنهادی امریکا در شورای امنیت قدر دانی کردجدید
روزنامه هشت صبح

نماینده‌گی ایران در سازمان ملل متحد از روسیه و چین به‌دلیل مخالفت با پیش‌نویس قطع‌نامه پیشنهادی امریکا در شورای امنیت برای بازگرداندن تحریم‌های بین‌المللی علیه تهران، تشکر کرده است.

نماینده‌گی ایران در سازمان ملل روز پنج‌شنبه،۱۷ سپتامبر در صفحه ایکس گفته است که از «مواضع ثابت و اصولی و اقدامات قاطع» روسیه و چین در مخالفت با این پیش‌نویس قدردانی می‌کند.

این نماینده‌گی افزوده است که روسیه و چین با مخالفت خود، مانع آن شدند که امریکا و متحدانش از شورای امنیت برای اهداف سیاسی‌شان استفاده کنند.

ایران پیش‌نویس قطع‌نامه امریکا را «با انگیزه سیاسی» خوانده است.

شورای امنیت سازمان ملل متحد روز پنج‌شنبه درباره تمدید ماموریت هیات کارشناسان ناظر بر اجرای تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران رای‌گیری کرد؛ اما روسیه و چین با این طرح مخالفت کردند.​