تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
13.03.2026
گوترش: بحران خاورمیانه تهدیدی جدی برای صلح و امنیت بین‌الملل استجدید
روزنامه هشت صبح

آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل، اعلام کرده که بحران جاری در خاورمیانه تهدیدی جدی برای صلح و امنیت بین‌المللی بوده و غیرنظامیان را با چالش‌های  بزرگی روبه‌رو کرده است.

گوترش روز پنج‌شنبه، ۱۲ مارچ، در صفحه ایکس نوشته که کاهش تنش و گفت‌وگو تنها راه حل موجود برای این بحران است.

او از همه طرف‌های درگیر خواسته است که خصومت‌ها را متوقف کنند، قوانین بین‌المللی را رعایت کنند و از غیرنظامیان محافظت کنند.

دبیرکل سازمان ملل همچنین تأکید کرده که طرف‌ها باید فوراً به میز مذاکرات بازگردند تا از تشدید بحران جلوگیری شود.

این اظهارات در حالی بیان می‌شود که تنش‌ها در خاورمیانه ادامه دارد و نگرانی‌ها از گسترش درگیری‌ها و تأثیرات مخرب آن بر غیرنظامیان شدت یافته است.




 
13.03.2026
د امریکا-اسرائیل او ایران جګړه: ولې د بګرام اډه بیا د خبرونو سر ټکی شو؟جدید
بی بی سی

ایران سره د امریکا او اسرائیلو د روانې جګړې په دوام، امریکایي چارواکو داسې څرګندونې کړې چې ښيي له افغانستانه د وتلو له کبله یې یوه مهمه پوځي اډه له لاسه وتلې ده. د کابل په شمال، پروان ولایت کې د بګرام اډه د ولسمشر ټرمپ او نورو چارواکو ویناو کې په وار وار یاده شوې ده.

دا اوس اوس په ملګرو ملتونو کې د امریکا استازي، مایک والتز، په اوسنیو شرایطو کې د بګرام اډې ارزښت ته اشاره کړې او ویلي یې دي: "درېغه چې بګرام اوس زموږ په واک کې وای." هغه پر ایکس ټولنیزه شبکه کې د یوه امریکایي شنونکي ټویټ په بیا خپرولو سره، د بګرام اډې درلودلو اړتیا ته اشاره کړې او لیکلي یې دي چې داسې ښکاري ایراني چارواکي د امریکا او اسرائیلو له اډو او کښتیو د لیرې کېدو په موخه له پلازمینې وتلي او د افغانستان پولې ته نږدې سیمو، لکه مشهد ته تللي دي. د مشهد ښار د ایران د رضوي خراسان ولایت مرکز دی او د افغانستان پولې ته څېرمه پروت دی.

د ایران سفیر: که بګرام د امریکا په واک کې وای، ښايي له افغانستان سره هم په جګړه کې ښکېل شوي وو


ایران د امریکا او اسرائیلو د بریدونو په غبرګون کې، د سیمې پر ځینو هغو هېوادونو بریدونه کړي چې له یو شمېر سره یې نږدې اړیکې هم لري. ایراني چارواکو ادعا کړې چې په دغو بریدونو کې په یادو هېوادونو کې مېشتې امریکایي اډې او پوځیان په نښه کوي.

داسې ښکاري چې تهران له دې امله خوښ دی چې امریکا په افغانستان کې د بګرام اډه په واک کې نه لري. په کابل کې د ایران سفیر، علي رضا بېکدلي، دا موضوع په افغانستان کې له شمشاد خصوصي ټلویزیون سره په خبرو کې یاده کړې ده. د دې مرکې په یوه لنډه برخه کې چې دغه ټلویزیوني چینل خپره کړې، د ایران سفیر وايي که امریکایي ځواکونه بګرام ته راستانه شوي وای "کېدلی شوه نن موږ له تاسو (افغانستان) سره هم په یوه جګړه کې ښکېل شوي وو." هغه له هغه څه چې "د بګرام په مسئله کې د افغانستان د مشرتابه چارواکو درایت او هوښیاري" یې بللې، مننه کړې ده.

ډونلډ ټرمپ، د امریکا ولسمشر، په وار وار د امریکایي ځواکونو لخوا د بګرام اډې پر پرېښودو نیوکه کړې او د هغې پر بېرته نیولو یې ټینګار کړی دی.

له افغانستانه د وتلو د څرنګوالي او بګرام پرېښودو په اړه د ټرمپ نوې نیوکه


ډونلډ ټرمپ د چهارشنبې پر ورځ یو ځل بیا د جو بایډن د ادارې لخوا له افغانستانه د امریکایي ځواکونو د کاواکه وتلو پر څرنګوالي او هغه څه چې ده "له بګرامه تېښته" وبلله، سختې نیوکې وکړې. هغه له افغانستانه وتل "د امریکا په تاریخ کې تر ټولو شرموونکې ورځ" وبلله.

ښاغلي ټرمپ په افغانستان کې د امریکا د پوځي تجهیزاتو پر پرېښودو هم نیوکه وکړه. ډونلډ ټرمپ ټینګار وکړ چې که دی هغه مهال په واک کې وای، نو له افغانستانه به په عزت او ځواک سره وتلی وای. هغه زیاته کړه: "طالبانو ډونلډ ټرمپ نه خوښاوه، خو هر هغه څه چې ما به ترې غوښتل، هغوی به ترسره کول."

د طالبانو حکومت تراوسه په دې اړه څه نه دي ویلي، خو تر دې وړاندې یې امریکا ته د بګرام اډې بیا سپارل او په افغانستان کې د امریکایي پوځیانو هر ډول شتوالی رد کړی و.


 
13.03.2026
ټرمپ :"مونږ بریالي یو خو جنګ به دوام وکړي" ; تیل وړونکو بیړیو باندې دایران بریدونهجدید
دآزادی رادیو

 ټرمپ ، په داسې حال کې چې دایران لخوا د تیلو په بیړیو بریدونه دوام لري وايي "چې مونږ بریالي یو خو جنګ به دوام وکړي،" امریکا او د د نړۍ اوه پرمختللي صنعتي هیوادونه(G7) په خلیج کې او هرمز تنګي کې د بیړیو د بدرګه کولو په اقداماتو غور کوي. لویدیځ هیوادونه هڅه کوي چې دتیلو دبیو د لوړوالي مخه ونیسي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادعا وکړه چې امریکا د ایران پر وړاندې جګړه "ګټلې" ده خو وايي چې ځواکونه به یې تر هغه وخته پورې بریدونو ته دوام ورکړي چې دنده بشپړه شي.

بلخوا ایران په سیمه کې لږترلږه شپږ کښتۍ په نښه کړې او د نورو بریدونو ژمنه یې کړې ده.

ټرمپ چهارشنبه (د مارچ په ۱۱مه) په کینټکي کې د کمپاین په څیر په یوه غونډه کې وویل:

هیڅوک نه خوښوئ چې واردمخه بری اعلان کړي. موږ بریالي یو.


هغه زیاته کړه:

کار په لومړي ساعت کې ترسره سو.


په وروستیو ورځو کې د جګړې په هکله د ټرمپ او سپینې ماڼۍ لخوا متفاوت نظریات څرګندیږي ، لدې اټکله چې جګړه ممکن له څلورو څخه تر شپږو اونیو یا ډیر وخت دوام وکړي تردې چې احتمال لري "ډیر ژر" پای ته ورسیږي.

ټرمپ ویلي دي چې د فبروري په ۲۸مه پر ایران د امریکا او اسراییلو برید دغه هیواد "عملاً ویجاړ" کړ، د هغه د مشرتابه، وسله والو ځواکونو او اټومي پروګرام ډیره برخه یې له منځه یوړه.

خو سره لدې هم، ولسمشرټرمپ او د امریکا د حکومت نورو چارواکو ویلي چې په بریدونو کې به هیڅ ډول کمی رانشي.

ټرمپ وویل چې نه غواړي له جګړې ژر ستون شي بلکه کار باید پای ته ورسول شي.

اسراییل هم څرګنده کړې چې اماده نه دي د ایران او د لبنان د حزب الله خلاف جګړه پای ته ورسوي او ویلي یې دي چې پراخ شمیر اهداف لا پاته دي.

د اسراییلو د پوځ ویاند بریدجنرال ایفي ډیفرین د چهارشنبې په ورځ ( مارچ په ۱۱مه) په یوه ټلویزیوني وینا کې وویل:

موږ به خپل عملیات پراخ کړو.


د پنجشنبه په ورځ (مارچ په ۱۲مه) سهار وختي، اسراییلي پوځ په تهران باندې د بریدونو پراخه څپه اعلان کړه.دا ډول بریدونه په وروستیو ورځو کې معمولا د شپې لخوا کیدل.


 
13.03.2026
حملات امریکا و اسرائیل به زیرساخت‌های انرژی ایران، نشان‌دهندۀ تشدید جدید جنگ استجدید
رادیو آزادی

کارشناسان می‌گویند ایالات متحده و اسرائیل در حال بمباران زیرساخت‌های حیاتی انرژی و غیرنظامی ایران هستند که نشان‌دهندۀ تشدید عملیات نظامی علیۀ جمهوری اسلامی است.

اسرائیل از زمان آغاز حملات هوایی مشترک امریکا و اسرائیل در ۲۸ فبروری، دست کم به چهار انبار نفت در اطراف تهران، پایتخت ایران، حمله کرده است. سایر زیرساخت‌های غیرنظامی، از جمله یک میدان هوایی تجاری و یک تصفیه‌خانۀ آب، نیز مورد اصابت قرار گرفته‌اند.

استیو اچ. هنکی، استاد اقتصاد کاربردی در پوهنتون جان هاپکینز در بالتیمور، گفت: "هدف حملات امریکا و اسرائیل به زیرساخت‌های اقتصادی و انرژی ایران در درجۀ اول اقتصادی نیست. این یک هدف استراتژیک است. هدف، تضعیف ایران تا حد فروپاشی رژیم یا تجزیۀ کشور است."

ایران هم تأسیسات حیاتی انرژی و زیرساخت‌های غیرنظامی در خلیج فارس را هدف قرار داده است که ویرانی به بار آورده و قیمت جهانی انرژی را به شدت افزایش داده است. کارشناسان می‌گویند استراتژی تهران افزایش هزینه‌های اقتصادی جنگ برای ایالات متحده و متحدانش در منطقه است.

ایالات متحده اتهام تهران مبنی بر هدف قرار دادن عمدی زیرساخت‌های غیرنظامی ایران را رد کرده است. واشنگتن تلاش کرده است تا خود را از حملات اسرائیل به تأسیسات نفتی ایران دور کند. اما کارشناسان هشدار می‌دهند که این حملات می‌تواند چرخه‌ای پرهزینۀ از انتقام‌جویی‌های تلافی‌جویانه را آغاز کند.

محتمل‌ترین پیامد، تشدید تنش است. استراتژی ایران بازدارندگی است. این استراتژی نمی‌تواند با قدرت آتش امریکا و اسرائیل برابری کند، اما می‌تواند هزینۀ جنگ را افزایش دهد.
استیو اچ. هنکی

هنکی که مشاور اقتصادی سابق دولت رونالد ریگان، رئیس جمهور ایالات متحده هم بود، گفت: "محتمل‌ترین پیامد، تشدید تنش است. استراتژی ایران بازدارندگی است. این استراتژی نمی‌تواند با قدرت آتش امریکا و اسرائیل برابری کند، اما می‌تواند هزینۀ جنگ را افزایش دهد. این بدان معناست که حملات تلافی‌جویانه به زیرساخت‌های انرژی و سایر اهداف اقتصادی در سراسر منطقه قطعی است."

محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، در ۱۰ مارچ هشدار داد که ایران رویکرد "چشم در برابر چشم" را در پیش خواهد گرفت. او گفت اگر زیرساخت‌های ایران هدف قرار گیرد، تهران نیز به همان شکل پاسخ خواهد داد.

کارشناسان هم می‌گویند که جنگ زیرساخت‌ها می‌تواند گسترش یابد.


 
13.03.2026
گزارش: کاهش درگیری پاکستان-طالبان در پی میانجی‌گری چینجدید
صدای آلمان

خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع در حکومت پاکستان گزارش داده که تلاش‌های میانجی‌گرانه چین به شمول یک پیام رئیس جمهور شی جینگ پینگ، در کاهش بدترین درگیری میان اداره طالبان و حکومت پاکستان کمک کرده است.

این مقام‌های پاکستان که نامشان نشر نشده، گفته اند که جیانگ زایدونگ، سفیر چین در پاکستان در اواخر ماه فبروری با شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان دیدار کرده که در آن پیام رئيس جمهور شی در مورد توقف خصومت‌ها نیز به شریف ارائه شد.

توقف حملات هوایی و ادامه درگیری‌های مرزی

در روزهای اخیر هیچ یک از جوانب از حملات هوایی گزارش نداده اند و درگیری‌های زمینی نیز فروکش کرده اند، هرچند درگیری‌های انفرادی در امتداد مرز ۲۶۰۰ کیلومتری تقریباَ همه روزه صورت می‌گیرد.

در تازه‌ترین مورد، اداره طالبان روز پنج‌شنبه اعلام کرد که در اثر شلیک‌های هاوان و توپخانه از سوی پاکستان، چهار عضو یک خانواده به شمول دو کودک در ولایت شرقی خوست کشته شده اند. روز قبل نیز طالبان از تلفات غیرنظامی در نتیجه حملات پاکستان خبر داده بود.

بیشتر بخوانید: درگیری طالبان-پاکستان: آوارگی حدود ۷۰ هزار کودک در افغانستان

چین گفته است که با هر دو کشور در مورد توقف خصومت‌ها در تماس قرار دارد.

مشرف زیدی، سخنگوی حکومت پاکستان که قبلاَ گفته بود مذاکره‌ای با اداره طالبان صورت نخواهد گرفت، به پرسش‌های رویترز در مورد تلاش‌های میانجی‌گرانه چین پاسخ نگفته است.

مقام‌های نظامی پاکستان گفته اند که عملیات نظامی تا زمانی ادامه می‌یابد که به این کشور به خواسته‌های خود، یعنی جلوگیری از حمله به پاکستان با استفاده از خاک افغانستان، برسند.


 
13.03.2026
رضا رضایي یو افغان مهاجر جدید
دویچه ویلی

رضا رضایي یو افغان مهاجر دی چې له ۲۰۰۰م کال راهیسې په فرانسه کې ژوند کوي. نوموړي ځان د پاریس په اطرافو کې ښاري شورا ته کاندید کړی دی. هغه د سوسیال ګوند له خوا نوماند دی او وایي چې موخه کې د مسئولینو غوږونو ته د افغان مهاجرو د ستونزو رسول دي. رضا رضایي یو افغان مهاجر دی چې ځان یې د پاریس په اطرافو کې ښاري شورا ته کاندید کړی دی.