تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
02.04.2026
صفحه نخستاخبارگزارش‌هامصاحبه‌هاتحلیل و یادداشتجامعهزناناقتصاد و توسعهفرهنگ و هنرورزشویژه‌هاارتباط با ما ترمپ تهدید به خروج از ناتو کردجدید
روزنامه هشت صبح

دونالد ترمپ، رییس‌ جمهور امریکا، گفته که این کشور ممکن است از ناتو خارج شود، زیرا برخی کشورهای اروپایی حاضر به حمایت از عملیات نظامی امریکا در تنگه هرمز نشده‌اند.

ترمپ روز چهارشنبه، ۱ اپریل، در مصاحبه با رویترز گفته است که قصد دارد در سخنرانی‌اش به مردم امریکا، نارضایتی خود از ناتو را مطرح کند و احتمال خروج امریکا از این ایتلاف نظامی غربی را بررسی می‌کند.

او افزوده که ادامه عضویت امریکا در ناتو مشروط به همکاری متحدان اروپایی در «باز کردن تنگه هرمز» است و عدم همراهی آن‌ها می‌تواند تصمیم به خروج را قطعی کند.

در واکنش، فرانسه و آلمان بر تعهد خود به ناتو تاکید کرده‌اند و پولند از همه خواسته تا آرامش خود را حفظ کنند.

بریتانیا نیز اعلام کرده که به دلیل بی‌ثباتی منطقه، تمرکز خود را روی تقویت روابط اقتصادی و دفاعی با اروپا خواهد گذاشت.

در همین حال، کارشناسان هشدار داده‌اند که اظهارات ترمپ ممکن است روسیه را ترغیب کند تا آماده‌گی کشورهای عضو ناتو برای دفاع جمعی را آزمایش کند و تردید در تعهد امریکا به ماده پنج ناتو را افزایش دهد.


 
02.04.2026
چین د کابل او اسلام اباد ترمنځ د ناستې کوربتوب کويجدید
بی بی سی

افغانستان کې د طالبانو حکومت کې سرچینو بي‌بي‌سي ته تایید کړې چې د افغانستان، پاکستان او چین لوړپوړي چارواکي نن چارشنبه (اپرېل لومړۍ) د چین اورومچي ښار کې سره جرګه کېږي.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت یوې سرچینې بي‌بي‌سي وویل، چې په (چارشنبه) به دا پلاوی چین ته واستول شي.

پلاوي کې د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت په ګډون د بېلابېلو ادارو غړي ګډون لري، خو د طالبانو حکومت لا تر اوسه د پلاوي د جوړښت او غړو په اړه رسما څه نه دي ویلي.

پلاوي ته نژدې سرچینو وویل، دوی یوازې پر امنیتي مسلې خبرې نه کوي، بلکې غواړي له پاکستان سره د کډوالو، اقتصادي راکړې ورکړې او ټرانزیټ په ګډون پر ټولو مسلو خبرې وشي،‌ ځکه چې په وینا یې یوازې امنیتي او د اوربند موضوع د دواړو ترمنځ‌ شته ستونزه نه شي حلولی.

د سرچینې په وینا، له درېمګړي (چین) او له پاکستاني پلاوي سره مخامخ خبرې هم پلان کې دي.

سرچینو ترمخه د افغانستان د طالبانو حکومت پلاوي کې د بهرنيو چارو وزارت استازي محب‌الله وثیق اوعبدالحی قانت، د استخباراتو ریاست استازی یحیی تکل، د کورنیو چارو او د دفاع وزارتونوعارف‌الله او روح‌الله عمر شامل دي.

پاکستاني خبري رسنیو هم د دې هېواد د بهرنيو چارو وزارت د یوه جګپوړي چارواکي له خولې دا کېدونکې ناسته تایید کړې ده.

یو بل پاکستاني چارواکي هم رسنیو ته ویلي دي چې "د پاکستان د لومړي وزیر مرستیال او د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار چې د سه شنبې په ورځ د چین پر سفر و، د چین حکومت ترې ددې غونډې غوښتن


 
02.04.2026
په افغانستان کې د ایران د جګړې اغیز؛ د تیلو بیې د پخوا پرتله څو چنده لوړې شويجدید
دآزادی رادیو

ایران سره د اسرایلو او امریکا جګړې چې له میاشتې زیاته موده پرې اوړي، په افغانستان کې په ځانګړي ډول پلازمینه کابل کې هم د تیلو په بیو اغیز کړی او ګران شوي دي.

یو شمیر موټر چلوونکي وايي، د تیلو د بیو لوړېدو د دوی کار او ژوند له ستونزو سره مخ کړی دی.

بیې لوړېږي او ټیټېږي، مونږ ته واره نه کوي، لګښت نه پوره کوي، چې څومره کار کوو، بېرته پرې تیل اچوو، نو مونږ ګاز اچوو ۲۵ افغانۍ دی، تیل ۶۵ دي، تیلو کې یې هیڅ پوره کولای نشو، مخکې لیټر ۵۵ افغانۍ وو
ټکسي چلوونکی

په کابل یو ټکسي چلوونکي جاوید سه شنبه د حمل په یولسمه ازادي راډیو ته وویل،

"بیې لوړېږي او ټیټېږي، مونږ ته واره نه کوي، لګښت نه پوره کوي، چې څومره کار کوو، بېرته پرې تیل اچوو، نو مونږ ګاز اچوو ۲۵ افغانۍ دی، تیل ۶۵ دي، تیلو کې یې هیڅ پوره کولای نشو، مخکې لیټر ۵۵ افغانۍ وو. "

یو بل تکسي چلوونکي فرید الله هم ازادي راډیو ته ورته خبره وکړه زیاته یې کړه، چې تیل ګران وي دوی مجبوره دي چې کرایه هم زیاته کړي، خو په خبره یې دا دلیل بیا سوارلۍ ته د منلو نه وي:

" تیل چې ګران شي مونږ مجبوره یو چې کرایه لوړه کړو ځکه چې مونږ ته واره نه کوي، کله چې کرایه لوړه کړو سوارلۍ خپه کېږي او غوسه کېږي چې ولې مو کرایه لوړه کړې ده، چې تیل قیمته وي مونږ مجبوره یو چې کرایه لوړه کړو، چې تیل ارزانه شي کرایه به هم راټیټه شي. "

افغانستان ته د تیلو یو شمیر واردونکي سوداګر هم دا خبره تاییدوي چې په دغه هیواد کې په دې ورستیو کې د تیلو بیې لوړې شوې دي.


 
02.04.2026
سازمان بین‌المللی مهاجرت: دست‌کم ۱۴۹۲ افغان در جریان مهاجرت‌های غیرقانونی در سال ۲۰۲۵ جان باخته‌اند یا ناپدید شده‌اندجدید
رادیو آزادی

به دنبال اعلام سازمان بین‌المللی مهاجرت مبنی بر جان باختن یا ناپدید شدن حدود ۱۵۰۰ افغان در جریان مهاجرت‌های غیرقانونی در سال ۲۰۲۵ ، برخی مردم در افغانستان می گویند که اگر زمینۀ کار در این کشور فراهم باشد، کسی برای رفتن به خارج راه های پرخطر را در پیش نمی‌گیرد.

محمد زمان، باشندۀ شهر پلخمری مرکز ولایت بغلان به رادیو آزادی گفت که از برادرزاده اش که از ترکیه راهی اروپا شده بود هنوز خبری ندارد.

هنوز نمی‌دانیم زنده است یا نه؛ برخی می‌گویند کشتی شان در دریا غرق شده

او بیشتر گفت: "تا هنوز نمی‌دانیم زنده است یا نه؛ برخی می‌گویند کشتی شان در دریا غرق شده و برخی دیگر می‌گویند در جنگل‌های بلغاریا ناپدید شده است. با قاچاقبران زیادی تماس گرفتیم. پدر و مادرش در انتظارش هستند.»

شاه فیصل، یکی از باشنده‌گان ولسوالی الینگار ولایت لغمان به رادیو آزادی روز چهارشنبه (۱۲حمل) به گفت که حدود یک‌ونیم ماه پیش، پسر کاکایش که قصد رفتن به اروپا را داشت، در اثر برف‌باری شدید در مرز میان ایران و افغانستان جان باخت.

پسر کاکایم در مسیر رفتن به اروپا، به دلیل برف‌باری شدید جان داد

« زمستان گذشته، پسر کاکایم در مسیر رفتن به اروپا، به دلیل برف‌باری شدید جان داد. چند تن دیگر از قریه ما نیز همراهش بودند که برخی‌شان تا هنوز ناپدید هستند. اگر در این‌جا کار می‌بود و شرایط مناسب می‌بود، هیچ‌کس حاضر نمی‌شد عزیزانشان را به کام مرگ بفرستد.»

پیش از این ، نیز شماری از باشندگان ولایت‌های مختلف افغانستان به رادیو آزادی گفته بودند که به دلیل مشکلات گوناگون، به‌ویژه فقر و بیکاری اعضای خانواده، اقارب و دوستان‌شان ناگزیر به مهاجرت از مسیرهای خطرناک، مرگبار و غیرقانونی شده اند.

سازمان بین‌المللی مهاجرت ، آی او ام ، اعلام کرده که در سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۱۴۹۲ شهروند افغانستان در جریان مهاجرت‌های غیرقانونی بین‌المللی جان باخته‌اند یا ناپدید شده‌اند.

این سازمان در گزارش تازه ای که روز سه‌شنبه (۱۱حمل) در وب‌سایت ریلیف منتشر شد، گفته است که در سال ۲۰۲۵ در مجموع ۲۷۲۲ تن از کشورهای منطقۀ آسیا–پاسفیک در مسیر مهاجرت جان باخته‌اند که بیشترین شان ، افغان‌ها بوده‌اند.


 
02.04.2026
ن گزارش: طالبان و پاکستان مذاکرات را در چین از سر می‌گیرندجدید
صدای آلمان

دو مقام پاکستانی به خبرگزاری اسوشیتدپرس گفته اند که نمایندگان اداره طالبان و حکومت پاکستان مذاکرات خود را در چین از سر گرفته اند.

یک منبع سومی آگاه از تلاش‌های میانجی‌گرانه چین به این خبرگزاری گفته است که هدف این گفت‌وگوها پایان بخشیدن به درگیری‌های فعلی بین حکومت طالبان و پاکستان است.

رسانه‌های افغانستان و پاکستان نیز گزارش داده اند که این مذاکرات در شهر اورومچی در شمال چین برگزار می‌شود.

بیشتر بخوانید: «حمله پاکستان به شفاخانه در کابل ممکن جنایت جنگی باشد»

حکومت چین و همچنین مقام‌های پاکستانی و اداره طالبان تا حالا به صورت رسمی در این رابطه اظهار نظر نکرده اند.

روزنامه پاکستانی «دان» به نقل از یک مقام ارشد وزارت خارجه این کشور گزارش داده است که این گفت‌وگو در میکانیسم سه جانبه برگزار می‌شود.

این مقام پاکستانی که نامش فاش نشده، گفته است که این نشست «به خودی خود یک تلاش میانجی‌گری نیست.»

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

یک مقام دیگر پاکستانی به روزنامه «دان» گفته است که اسحاق دار، وزیر خارجه این کشور، روز سه شنبه در پایتخت چین بود و پیکینگ خواستار اشتراک پاکستان در این جلسه شد. به گفته او، اداره طالبان از چین خواسته است که پاکستان را به میز مذاکره بیاورد.

مذاکرات قبلی ناکام ماندند

دیدارهای مقام‌های اداره طالبان و پاکستان در حالی از سر گرفته می‌شود که مذاکرات قبلی آن‌ها به میانجی‌گری قطر، ترکیه و عربستان سعودی بی‌نتیجه پایان یافته بود.


 
02.04.2026
د جګړې د 'پاي کرښه'؛ د امریکا ولسمشر د ایران په اړه ملت ته وینا کويجدید
دامریکا غږ

ټاکل شوې چې د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ د چهارشنبې په شپه [اپرېل لومړۍ] د ایران سره شخړې په اړه ملت ته وینا وکړي. دا پداسې حال کې ده چې امریکایي چارواکي وایي د ۳۳ ورځو پوځي عملیات د "پای کرښې" ته نږدې شوي دي.

د سپینې ماڼۍ ویاندې کارولاین لېویټ وویل چې ولسمشر ټرمپ به د چهارشنبې شپې په مهمه وینا کې چې د امریکا د ختیځې برخې په وخت د شپې په ۹:۰۰ بجو اورول کېږي، د ایران په اړه “مهم معلومات” وړاندې کړي.

د ټرمپ د ادارې چارواکو ویلي چې د امریکا پوځ "په ښه مسیر" د خپلو موخو پر لور پرمختګ کوي چې د ایران د هوايي او سمندري ځواکونو له منځه وړل، او د ترهګر رژیم د توغندیو د توغولو وړتیا او فابریکو له منځه وړل هم پکې شامل دي.

ټرمپ د سه شنبې په ورځ وویل چې امریکا کولی شي له ایران سره جګړه "په دوو یا دریو اونیو کې" پای ته ورسوي.

هغه د سپینې ماڼۍ په یوه غونډه کې د پوځي موخو په اړه وویل: "موږ هغوی شاته تمبولي دي. هغه څه چې موږ پرې کړي، بیا جوړول به یې ۱۵ تر ۲۰ کلونو پورې وخت ونیسي."

هغه یو ځل بیا ټینګار وکړ چې امریکا به ایران ته اجازه ور نه کړي چې اټومي وسلې ولري.

د امریکا د متحدو ایالتونو د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د سه شنبې په شپه له فاکس نیوز سره په مرکه کې وویل چې امریکا له ایران سره په جګړه کې د “پای کرښې” ته نږدې شوې ده.

روبیو وویل چې ایران هڅه کوله د شمالي کوریا په څېر هېواد شي "چې د سختدریځو شیعه ملايانو له خوا اداره کېږي او داسې بین‌القاروي توغندي ولري چې د امریکا اصلي خاورې ته رسېدلی شي."

روبیو وویل: "که ولسمشر ټرمپ لازم ګامونه نه وای اخیستي، نو بالاخره به هغوی همدې هدف ته رسېدلي وای."

په همدې حال کې د امریکا پوځ د چهارشنبې په ورځ هم په ایران کې خپلو عملیاتو ته دوام ورکړی.

د امریکا مرکزي قوماندانۍ وویل چې امریکایي ځواکونو په وروستیو ساعتونو کې په ایران کې تر ځمکې لاندې پوځي هدفونو باندې دقیق بریدونه کړي دي. همدارنګه ویل شوي چې امریکایي پېلوټانو د "حماسي غضب" عملیاتو د مستقیم ملاتړ لپاره له ۱۲،۰۰۰ څخه زیات جنګي پروازونه ترسره کړي دي.