۲۵ سال پس از تخریب تندیسهای بودا در بامیان، حالا طالبان از بازدیدکنندگان خارجی این میراث فرهنگی جهان استقبال میکنند. با توجه به ایدئولوژی رادیکال طالبان، آیا این میراث جهانی حفظ خواهد شد؟
دو مجسمه بودای بامیان، به ارتفاع ۳۸ و ۵۵ متر، میراثهای واقعاَ باشکوه بودند، تا اینکه طالبان در ماه مارچ سال ۲۰۰۱ آنها را منفجر کردند. اما حالا حدود دو و نیم دهه بعد، نیروهای طالبان با تفنگ بر شانه از این تندیسها نگهبانی میکنند.
امیدواری به رونق گردشگری در بامیان
این مجسمهها که ۲۵ سال پیش خاری در چشم طالبان پنداشته میشدند، تنها چند ماه قبل از حمله نیروهای تحت رهبری امریکا به افغانستان در ماه مارچ سال ۲۰۰۱ انفجار داده شدند. دلایل دقیق این اقدام طالبان هرگز روشن نشد، اما تخریب آثار هنری غیراسلامی بخشی از سیاست و ایدئولوژی این اسلامگرایان افراطی است.
چند سال پس از سرنگونی طالبان و در سال ۲۰۰۳، یونسکو ویرانههای مجسمههای بودا در بامیان را به عنوانمیراث فرهنگی جهان ثبت کرد و قرار شد بازسازی این تندیسها شروع شود.
بیشتر بخوانید: امکان بازسازی مجسمه های بودا در بامیان بررسی می شود
یوریوس توبکیس، مورخ معماری از شورای جهانی بناها و اماکن «ایکوموس) به این پروژه پیوست و همراه با کارکنان افغان، یک طرح جامع برای این مکان فرهنگی تدوین کرد. قرار بود گردشگری نقش کلیدی در این دره ایفا کند. نه تنها طاقچههای بودا، بلکه چشمانداز کوهستانی اطراف آن نیز برای بایسکلسواری و اسکی جذاب در نظر گرفته شده بود.
این امید برای سالهای متمادی در حد یک آرزو باقی ماند. اما با شکست استراتژی ایالات متحده در افغانستان و بازگشت طالبان به قدرت، به نظر میرسد گردشگران دوباره به دره بامیان سفر میکنند.
حبیبالله، جنگجوی طالبان که در زیر تندیسهای بودا نگهبانی میکند، میگوید از زمان تصرف مجدد قدرت توسط طالبان، او اینجا را زیر نظر داشته است. او میافزاید که بازدیدکنندگان خارجی ۱۰۰۰ افغانی (حدود ۱۳ یورو) هزینه ورودی پرداخت میکنند.
صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!
وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان در ماه اگست سال گذشته اعلام کرد که از زمان روی کار آمدن مجدد این گروه، ۲۴۰۰۰ گردشگر خارجی از افغانستان بازدید کردهاند. این ارقام قابل تأیید نیستند و ممکن است اغراقآمیز باشند. این وزارتخانه همچنین اظهار کرد که تلاشها برای سادهسازی سفر در داخل کشور، از جمله معرفی پروازهای مستقیم و تسهیل شرایط ورود نیز در حال انجام است.
بیشتر بخوانید: بازگشت مجازی تندیس بودای بامیان ۲۰ سال بعد از تخریب
سازمان یونسکو که بر گردشگری نیز تمرکز دارد، با وجود همه موانع فرا راه کارش در افغانستان حاکمیت اسلامگرایان، در بامیان فعال است. سخنگوی یونسکو در پاسخ به پرسش خبرگزاری آلمان نوشته است که این سازمان آموزشهایی را به هدف درآمدزایی برای جوانان، صنعتگران و گروههای محروم، در منطقه فراهم میکند.
باستانشناسان در شرایط دشوار کار میکنند
در حالی که یونسکو به حفاظت از مکانهای فرهنگی ادامه میدهد و بر تعهد خود به مردم افغانستان و حفاظت از میراث فرهنگی غنی این کشور تأکید میکند، اما همکاری مستقیم با رژیم طالبان ندارد.
مطالب ویدیویی را در صفحه یوتیوب ما ببینید!
توبکیس، کارشناس ایکوموس میگوید: "هر لحظه ممکن است همه چیز خراب شود. چون اگر چیزی باب میل عاملان اصلی [قدرت] نباشد، همه چیز فوراً تمام میشود."
توبکیس توضیح میدهد که بودجه از منابع ایتالیایی و جاپان هنوز در دسترس است که یونسکو میتواند از آن برای ادامه کار خود در بامیان استفاده کند. کشورهای اهداکننده احتمالاً در حال بررسی ادامه بودجه هستند، زیرا این پروژه موفقیتآمیز تلقی میشود.
