دونالد ترامپ، ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ روز پنجشنبه در حاشیه اجلاس سران سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه موسوم به "آپک" در شهر شنژن چین، با یکدیگر دیدار میکنند. این مذاکرات یادآور نشست تاریخی «سه قدرت بزرگ» امریکا، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی سابق در فبروری ۱۹۴۵ در یالتا است.
در آن نشست که چند ماه پیش از پایان جنگ جهانی دوم برگزار شد، رهبران بریتانیا، اتحاد جماهیر شوروی و امریکا درباره تقسیمبندی اروپا پس از جنگ به توافق رسیدند.
اروپا که در مذاکرات روز پنجشنبه هیچ نمایندهای نخواهد داشت، با نگرانی تحولات این نشست را دنبال خواهد کرد. لبخندها و دستدادنهای دوستانه رهبران همچنین ممکن است موجب نگرانی اوکرایین شود؛ کشوری که پس از نزدیک به پنج سال جنگ با روسیه همچنان درگیر این مناقشه است. تایوان، جزیرهای دموکراتیک که چین آن را بخشی از قلمرو خود میداند، نیز از دیگر طرفهای نگران این دیدار خواهد بود.
با این حال، تحلیلگران معتقدند بعید است این نشست به پیشرفتی تاریخی در موضوعات کلیدی مانند جنگ اوکرایین، خلع سلاح هستهای و هوش مصنوعی منجر شود؛ هرچند خود این دیدار نیز رویدادی قابل توجه است.
خبرگزاری فرانسه در ادامه بررسی میکند که هر یک از این سه رهبر چه اهدافی را از این نشست دنبال میکنند.
پوتین: تصاویر نمادین و مسئله اوکرایین
از نظر ظاهری، پوتین در این نشست در جایگاه شریک کوچکتر قرار خواهد گرفت؛ زیرا ریاست کشوری را بر عهده دارد که جمعیت و بهویژه اقتصاد آن در مقایسه با امریکا و چین بسیار کوچکتر است.
با این حال، جنگی که در پی حمله روسیه به اوکرایین آغاز شد و ترامپ واضحاً وعده داده بود آن را ظرف ۲۴ ساعت پایان میدهد، محور اصلی مذاکرات خواهد بود؛ جنگی که به پنجمین سالگرد خود نزدیک میشود.
پوتین از این فرصت بهرهمند خواهد شد تا شرایط خود را برای پایان دادن به جنگ مطرح کند؛ آن هم بدون حضور اوکرایین و متحدان اصلی کییف، یعنی کشورهای اروپایی، در دور میز مذاکره.
فردریک وسلاو، پژوهشگر ارشد سیاستگذاری در شورای روابط خارجی اروپا در این باره میگوید: «او میخواهد روسیه، امریکا و چین درباره سرنوشت ژئوپلیتیکی دیگران تصمیم بگیرند. اما در نهایت، بدون حضور اروپاییها نمیتوان درباره مسائل اساسی امنیت اروپا تصمیمگیری کرد.»
تصاویر این نشست که قرار است بهطور گسترده از طریق رسانههای تحت کنترل دولت روسیه پخش شوند، برای پوتین اهمیت زیادی دارند. او همواره تلاش کرده است حتی پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق، روسیه همچنان بهعنوان یک قدرت بزرگ جهانی شناخته شود.
تسیپورا فرید، پژوهشگر ارشد مؤسسه هادسون، میگوید: «نشستن در کنار رؤسایجمهور امریکا و چین، جایگاه روسیه را بهعنوان یک قدرت جهانی تأیید میکند؛ حتی با وجود موقعیت اقتصادی بسیار ضعیفتر این کشور.»
او افزود: «بازگشت اعتبار سیاسی میتواند دستاوردی مهم باشد، حتی اگر هیچ امتیازی در زمینه سرزمینها، تحریمها یا آینده جهتگیری سیاسی اوکرایین به دست نیاید.»
ترامپ: سلاحهای هستهای و عبور از شکست انتخابات میاندورهای
ترامپ و کاخ سفید این نشست سهجانبه را فرصتی برای بحث در باره کنترل تسلیحات هستهای معرفی کردهاند. با این حال، خود رئیسجمهور امریکا پیش از ترک واشنگتن اعتراف کرد: «موضوع دشواری است، زیرا برای هر یک از ما بسیار سخت است که بگوییم از سلاحهای هستهای خود دست خواهیم کشید.»
تصاویر و جنبه نمادین این دیدار برای ترامپ نیز اهمیت دارد؛ زیرا این رئیسجمهور ۸۰ ساله در شرایطی به دو سال پایانی دوران ریاستجمهوری خود نزدیک میشود که پس از شکست سنگین حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای امریکا در اوایل همین ماه، با موقعیت سیاسی تضعیفشدهای روبهرو است.
مخالفان ترامپ همچنین او را متهم میکنند که با وجود هزینههای بسیار سنگین جنگ علیه ایران، دستاورد چندانی از این جنگ نداشته است. با این حال، رئیسجمهور امریکا تأکید کرده است: «وضعیت ایران را بهخوبی مدیریت کردهایم.»
یکی از موفقیتهای اولیه ترامپ این بود که شی جینپینگ هنگام ورود او به شنژن، برخلاف رویه معمول، شخصاً به استقبالش رفت.