تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
22.11.2026
ملګري ملتونه: محدودیتونو او د مرستو کمښت افغان ښځې له حیاتي خدمتونو بې ‌برخې کړې دي
ملګري ملتونه: محدودیتونو او د مرستو کمښت افغان ښځې له حیاتي خدمتونو بې ‌برخې کړې ديجدید
بی بی سی

​

ملګري ملتونه خبرداری ورکوي چې په افغانستان کې د طالبانو حکومت محدودیتونو او د نړیوالو مرستو کمښت په دغه هېواد کې روغتیايي خدمتونو ته د افغان مېرمنو او نجونو لاسرسی خورا ستونزمن کړی دی.

د دغه سازمان د بشري مرستو د چارو د برخې مشره، سوفیا کال‌تورپ، چې په دې وروستیو کې یې له افغانستان څخه لیدنه کړې، وايي چې دا خطر شته چې په اوږدمهال کې به په افغانستان کې ۲۲ میلیونه ښځې او نجونې روغتیايي خدمتونو ته له لاسرسي څخه بې‌برخې شي.

د ملګرو ملتونو د ښځو اداره وايي، په ۲۰۲۱ میلادي کال کې واک ته د طالبانو له بیا رسېدو راهیسې، د طالبانو د حکومت له خوا تر سلو ډېر فرمانونه صادر او محدودیتونه لګول شوي چې د تګ راتګ، زده کړو، کار او روغتیايي خدمتونو ته د لاسرسي په ګډون یې په بېلابېلو برخو کې د ښځو ورځنی ژوند له محدودیتونو سره مخامخ کړی دی.

د یاد سازمان د بشردوستانه خدماتو د برخې مشره سوفیا کال‌تورپ، چې تازه یې افغانستان ته سفر کړی، وايي په روغتیايي برخه کې د ښځو پر زده کړو او فعالیت محدودیتونو، او په ځینو سیمو کې نارینه ډاکټرانو ته د ښځو د ورتګ پر وړاندې شته خنډونو، روغتیايي خدمتونو ته د ناروغو مېرمنو او په ځانګړې توګه د میندوارو مېرمنو لاسرسی لا ستونزمن کړی دی.

نوموړې وايي، "موږ اوس د افغان مېرمنو او نجونو له حقونو د سرغړونې یوه بله بڼه وینو. ښځې ورځ تر بلې په روغتیايي برخه کې له کار کولو او د درملنې له خدمتونو وړاندې کولو محرومېږي. په پایله کې، دا خطر شته چې په اوږدمهال کې په افغانستان کې ۲۲ میلیونه ښځې او نجونې روغتیايي خدماتو ته له لاسرسي بې برخې شي."​​​​

 
22.11.2026
په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې کورنی تاوتریخوالی او له اساسي حقونو محرومیت
په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې کورنی تاوتریخوالی او له اساسي حقونو محرومیتجدید
دآزادی رادیو

​

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ وايي، سږ کال په افغانستان کې د خوندیتوب د اندېښنو تر ټولو لویه ډله له خطر سره مخامخ ښځې دي. یو شمېر افغان مېرمنې ازادي راډیو ته د کورني تاوتریخوالي، بې‌کارۍ او له زده کړو د محرومیت کیسې کوي. د ښځو د حقونو فعالان وايي، ښځې عدالت ته د لاسرسي لپاره کومه مرجع نه لري.

یوه ۴۰ کلنه ښځه وايي، د خپل مېړه او خسر د تاوتریخوالي له امله اړه شوې چې په بلخ ولایت کې خپل کور پرېږدي او کابل ته کډه شي.

دې ښځې، چې نه یې غوښتل نوم یې په راپور کې خپور شي او غږ یې هم بدل شوی، ازادي راډیو ته وویل: «یوازینی څه مې چې ډېره دردوي، دا دی چې مېړه مې وایي که زه تا ووژنم او یو چېرې دې واچوم، نو څوک به دې پوښتنه وکړي.»

د هغې په وینا، مېړه او خسر یې وهلې ټکولې ده: «پزه مې ماته ده، لاس مې مات شوی، مېړه مې او خسر مې وهل کوي، خواښې هېڅ راسره سم چلند نه کوي... فرض کړئ که زوی او پلار خپل منځ کې هم سره جنګ وکړي، پلار یې راځي او ما وهي او خاوند مې هم ما وهي.»

که زه تا ووژنم او یو چېرې دې واچوم، نو څوک به دې پوښتنه وکړي
له بلخه کابل ته کډه شوې یوه ۴۰ کلنه ښځه

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ په خپل راپور کې کورنی تاوتریخوالی، د تګ راتګ محدودیتونه او د کرایې د نه ورکولو له امله د ایستلو خطر د هغو ستونزو په توګه یاد کړي، چې زیانمنې ټولنې ورسره مخامخ دي.

په دې راپور کې راغلي، چې د محرم نشتوالی هم کولی شي د جنسیت پر بنسټ د تاوتریخوالي خطر زیات کړي؛ خو د «له خطر سره مخامخ مېرمنو» په توګه د طبقه‌بندي شویو ښځو د وضعیت په اړه نور معلومات نه دي ورکړل شوي.

د راپور له مخې، د روان کال له پیله تر سېپټمبر پورې ۳۳۸ زره او ۱۶۹ کسانو، چې ۱۷۱ زره او ۲۸۹ یې ښځې او نجونې دي، له ملاتړي خدمتونو ګټه اخیستې ده. یوازې په سېپټمبر کې ۸۰ زره او ۵۶۶ کسانو، چې ۴۱ زره او ۳۰۷ یې ښځې او نجونې وې، دا خدمتونه ترلاسه کړي دي.

دغه سازمان زیاته کړې، چې په نهو میاشتو کې یې د ښځو د خوندیتوب په اړه د پوهاوي پروګرامونو له لارې ۳۰ زره او ۵۵۳ کسانو ته رسېدنه کړې او له سیمه‌ییزو مشرانو سره یې ۲۹۰ غونډې جوړې کړې دي.​

 
22.11.2026
هشدار دیدبان حقوق بشر در مورد پیشنهاد یک کمیته ملل متحد مبنی بر کاهش بودجه «مکانیزم مستقل تحقیقاتی افغانستان»
هشدار دیدبان حقوق بشر در مورد پیشنهاد یک کمیته ملل متحد مبنی بر کاهش بودجه «مکانیزم مستقل تحقیقاتی افغانستان»جدید
رادیو آزادی

​

دیدبان حقوق بشر در گزارشی تازه هشدار داده است که پیشنهاد کاهش تشکیلات «مکانیزم مستقل تحقیقاتی افغانستان»، شمار کارمندان این نهاد را بیش از یک‌سوم کاهش می‌دهد و توانایی آن را برای انجام مأموریتش به‌شدت محدود می‌سازد.

کمیته مشورتی سازمان ملل متحد در امور اداری و بودجه‌ای پیشنهاد کرده است که هفت بست از مجموع ۱۷ بست این مکانیزم در سال ۲۰۲۷ حذف شود؛ اقدامی که به گفته دیدبان حقوق بشر، می‌تواند روند مستندسازی جنایت‌های بین‌المللی و تلاش‌ها برای پاسخ‌گو ساختن طالبان را با مشکل روبه‌رو کند.

شهرزاد اکبر، فعال حقوق بشر و رئیس نهاد حقوق بشری رواداری نیز در واکنش به پیشنهاد کاهش بودجه این مکانیزم، بر ضرورت دادخواهی مشترک برای حفظ ظرفیت و استقلال آن تاکید کرده است.

او به رادیو آزادی گفت که رواداری با دیگر نهادهای حقوق بشری در تماس با منابع دیپلماتیک خواستار رد این پیشنهاد شدند.

خطر کاهش بودجه و تشکیلات در مکانیزم مستقل تحقیقاتی افغانستان این است که این مکانیزم توانایی عمل نیرومند را نمی‌داشته باشد و نمی‌تواند اسناد و شواهد را به‌موقع جمع‌آوری کند.
شهرزاد اکبر، فعال حقوق بشر و رئیس نهاد حقوق بشری رواداری

او گفت: «خطر کاهش بودجه و تشکیلات در مکانیزم مستقل تحقیقاتی افغانستان این است که این مکانیزم توانایی عمل نیرومند را نمی‌داشته باشد و نمی‌تواند اسناد و شواهد را به‌موقع جمع‌آوری کند. توقع مردم و قربانیان این است که این مکانیزم مستندسازی را به‌گونه دقیق و به‌موقع انجام دهد تا اسناد جمع‌آوری‌شده در محاکم ملی و بین‌المللی مورد استفاده قرار گیرند. مستندسازی آن توقع را برآورده نمی‌تواند؛ کارها بیشتر ورق می ماند، با تعداد محدود کارمندان کم آن‌ها نمی‌توانند به چنین روند مهمی به‌درستی رسیدگی کنند.»

مکانیزم مستقل تحقیقاتی افغانستان در اکتبر ۲۰۲۵، پس از سال‌ها دادخواهی نهادهای حقوق بشری افغان و بین‌المللی، با توافق اعضای شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد ایجاد شد. مأموریت این نهاد جمع‌آوری، نگهداری و تحلیل شواهد مربوط به جنایت‌های بین‌المللی در افغانستان و آماده‌سازی پرونده‌ها برای پیگردهای قضایی است.

انتظار می‌رود تحقیقات این مکانیزم، به بر جنایت‌های احتمالی علیه بشریت، به‌ویژه آزار و تعقیب جنسیتی زنان و دختران از سوی طالبان، متمرکز باشد.

دیدبان حقوق بشر همچنین هشدار داده است که پیامدهای کاهش بودجه تنها به کم‌شدن شمار کارمندان محدود نمی‌شود. به گفته این نهاد، پیشنهاد کمیته مشورتی برای واگذاری امور ارتباطات، امنیت و پشتیبانی اداری به بخش‌های دیگر سازمان ملل، به‌جای استفاده از کارمندان اختصاصی، می‌تواند استقلال عملیاتی مکانیزم را نیز تضعیف کند.​

 
22.11.2026
آیا عربستان سعودی سرکوب منتقدان حکومت را تشدید می‌کند؟
آیا عربستان سعودی سرکوب منتقدان حکومت را تشدید می‌کند؟جدید
صدای آلمان

​وضعیت حقوق بشر در عربستان سعودی همچنان نگران‌کننده است. تنها در سال جاری ۲۱۱ تن در این کشور اعدام شده‌اند. آیا عربستان سعودی از جنگ ایران برای سرکوب مخالفان سیاسی استفاده می‌کند؟​​​

در عربستان سعودی موارد نگران‌کننده‌ای از احکام اعدام اجرا می‌شود. روز شنبه گذشته، جواد عبدالله قریریص و فاضل حسن الصفوانی در ولایت شرقی این کشور اعدام شدند. به گفته مقام‌های عربستان سعودی، هر دو تن به ارتکاب جرایم تروریستی مجرم شناخته شده بودند.

الصفوانی در سال ۲۰۱۱ از سازمان‌دهندگان اصلی اعتراضات مسالمت‌آمیزی بود که در آن رعایت حقوق شهروندی و آزادی زندانیان خواسته شده بود. قریریص که در آن زمان هنوز به سن قانونی نرسیده بود، در یکی از این اعتراضات در شهر قطیف شرکت کرده بود.

صفحه اینستاگرام دویچه وله دری

سازمان ملل متحد در ماه نوامبر سال ۲۰۲۴ بازداشت قریریص را خودسرانه خوانده و خواستار آزادی او شده بود. این موضع‌گیری چهار مرد دیگر را نیز شامل می‌شد که سه تن از آنان تاکنون اعدام شده‌اند. به گفته سازمان‌های حقوق بشری، یوسف المناصف، مرد دیگری که شامل این موضع‌گیری بود، پس از تأیید حکم اعدامش از سوی ستره محکمه عربستان سعودی، همچنان با خطر اعدام روبه‌رو است.

با اجرای این دو حکم اخیر اعدام، براساس آماری که خبرگزاری فرانسه (ای اف پی) روز دوشنبه منتشر کرد، شمار افراد اعدام‌شده در عربستان سعودی به ۲۱۱ تن رسیده است.

بیشتر بخوانید: عفو بین‌الملل: عربستان در نیمه اول امسال ۱۸۰ تن را اعدام کرده است

بر اساس گزارش این خبرگزاری، ۱۲۶ تن از این افراد به اتهام قاچاق مواد مخدر محکوم شده بودند و ۱۷ تن دیگر به دلیل ارتکاب جرایم تروریستی اعدام شده‌اند. به گفته خبرگزاری فرانسه، ۱۰۰ تن از محکومان شهروندان عربستان سعودی بوده‌اند و بقیه پاسپورت کشورهای دیگر را داشته‌اند.

براساس گزارش سازمان دیده‌بان حقوق بشر، در ماه جولای پنج مهاجر اهل اتیوپیا به دلیل جرایم مرتبط با مواد مخدر که با خشونت همراه نبودند، محکوم شدند. به گفته سازمان‌های حقوق بشری، مقام‌های عربستان سعودی در ماه اکتوبر دو شهروند بنگله دیش را نیز اعدام کردند.

براساس گزارش دیده‌بان حقوق بشر، حسن زکی الفرج، یکی دیگر از شهروندان عربستان سعودی، در ۱۷ اکتوبر به دلیل جرایمی اعدام شد که گفته می‌شود پیش از رسیدن به سن قانونی مرتکب شده بود.

احمد بن شمسی، سخنگوی سازمان دیده‌بان حقوق بشر در امور شرق میانه، به دویچه وله گفت: «در سال ۲۰۲۵ شمار اعدام‌ها با دست‌کم ۳۵۶ تن به سطح بی‌سابقه‌ای رسید و در سال ۲۰۲۶ نیز اعدام‌ها در سطح بالایی ادامه یافت.« او افزود: «عربستان سعودی در ده سال گذشته بیش از دو هزار تن را اعدام کرده است.»

 
22.11.2026
ونس: ایران د ترهګرۍ ستر ملاتړی دی او اټومي وسلو ته یې د لاسرسي مخنیوی اړین دی
ونس: ایران د ترهګرۍ ستر ملاتړی دی او اټومي وسلو ته یې د لاسرسي مخنیوی اړین دیجدید
دامریکا غږ

​

د امریکا د متحدو ایالتونو د ولسمشر مرستیال جې ډي ونس د جمعې په ورځ (نومبر ۲۰) وویل چې اټومي وسلو ته د ایران د لاسرسي مخنیوی"هماغه کار دی چې ترسره کوو یې."

نوموړي په سپینه ماڼۍ کې د یوې خبرې غونډې پرمهال ایران د "ترهګرۍ ستر ملاتړی" وباله او اټومي وسلو ته یې د لاسرسي د پایلو په اړه خبرداری ورکړ.

ونس وویل، که ایران اټومي وسلې ولري له هغو څخه به د فشار د وسیلې په توګه او یا هم د سل ګونو زره کسانو د وژلو لپاره کار واخلي.

د امریکا د ولسمشر مرستیال د ایران د اټومي پروګرام په وړاندې د ولسمشر ټرمپ اقدام ته په اشارې وویل "په دې اړه تصمیم نیونکی ولسمشر دی" او د هغه وظیفه د امریکا له ولسمشر څخه ملاتړی دی.

بلخوا د امریکا د مالیې وزیر سکاټ بسینټ وایي چې محتده ایالات، چین او روسیه اټومي وسلو ته د ایران د نه لاسرسي په برخه کې هوکړه لري.

بسینټ د جمعې په ورځ له سي ان بي سي سره په مرکه کې د چین په شینژن کې د امریکا، چین او روسیې د مشرانو غونډې ته په اشارې وویل، د درې واړه هیوادونو اجماع داده چې "ایران باید هیڅ وخت اټومي وسلو ته لاسرسی پیدا نکړي او د هرمز په تنګي کې د کښتیو ازاد تګ راتګ اړین ګڼل کیږي."

د امریکا د مالیې وزیر د ایران په وړاندې د اقتصادي انزوا د عملیاتو په اړه وویل چې د ایران اسلامي جمهوري د نفتو د تولید له مودې څخه د لومړي ځل لپاره د اوبو پر سر د نفتو کومه محموله نلري او نړۍ کولی شي د ایران د خامو نفتو پرته، ژوند وکړي.

بسینټ وویل:"هغه څه چې موږ تر اوسه لیدلي دادي چې نړۍ کولی شي د ایران د خامو تیلو پرته ژوند وکړي."​

 
22.11.2026
سپاه پاسداران ایران مدعی حمله به پایگاه‌های امریکا در بحرین شد
سپاه پاسداران ایران مدعی حمله به پایگاه‌های امریکا در بحرین شدجدید
روزنامه هشت صبح

​

فارس، شنبه‌شب، ۲۱ نوامبر، گزارش داده که سپاه پاسداران این ادعا را با نشر اطلاعیه‌ای مطرح کرده است.Fars​

براساس گزارش، سپاه پاسداران مدعی شده که پایگاه‌های «الرفاع و عوالی» متعلق به نیروهای امریکایی در بحرین، مورد حملات پهپادی قرار گرفته است.

این در حالی است که در چند روز اخیر، حملات نیروهای ارتش امریکا بر مواضع نیروهای ایرانی در نقاط جنوبی ایران نیز گزارش شده است.

با این حال، فرماندهی مرکزی امریکا(سنتکام) تا کنون در مورد حملات ادعایی سپاه پاسداران بر دو پایگاهش در بحرین، چیزی نگفته است.