تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
07.10.2026
یو کوچنی هلک د ۷۰ متره ژورې او لندې څاه تل ته لوېدلی
یو کوچنی هلک د ۷۰ متره ژورې او لندې څاه تل ته لوېدلی جدید
بی بی سی

​

یو کوچنی هلک د ۷۰ متره ژورې او لندې څاه تل ته لوېدلی او هلته ېې په یوه کونج کې ځان را غونډ کړی و. پښې یې اوبو کې وې او له پاسه پرې اوبه ور څڅېدلې. ماشوم وېرېدلی او یخنۍ اخیستی و.

ژغورونکو همدې ژورې څاه ته کامره ورښکته کړې وه او د څاه پر سر یوه ډله کسانو دا ماشوم په سکرین کې لیده.

پنځه کلن زین الله په کندهار کې له خپلو ملګرو سره لوبې کولې چې دغې څاه ته ولوېد.

د حیرانۍ خبره دا ده چې هغه دغې خطرناکې برمې ته له لوېدو وروسته ژوندی و.

که څه هم دا څاه (بور یا برمه) په تل کې پراخه وه، خو د خولې پراخوالی یې ۳۰ سانتي متره و، نو ځکه د لویانو لپاره ور کښته کېدل ناشوني و.

زین الله هم چې کوچنی و، وېرېدلی و او نه یې شوای کولی چې ځان پر هغې رسۍ وتړي چې د ده د ژغورلو لپاره بور یا څاه ته ور کښته شوې وه.

ژغورونکو چې هره هڅه وکړه، ناکامه شوه. درېیو نورو ماشومانو هم هڅه وکړه چې څاه ته ور کښته شي، خو د څاه د تنګوالي له امله ساه اخیستل ورته ستونزمن و او له ژغورونکو یې وغوښتل چې بېرته یې له څاه وباسي.

حضرت عمر چې کمیس یې نه دی اغوستی،  د سرو او سپینو رنګونو نقش لرونکې کړمه خولۍ یې پر سر کړې او نېغ کامرې ته ګوري.
حضرت ته د سر د خوندي کولو لپاره دا خولۍ ور کول شوې وه.

نو بیا ژغورونکو پر یوولس کلن حضرت عمر غږ وکړ. حضرت عمر له دې وړاندې هم د ژغورنې په همداسې عملیاتو کې څاه ته ورکوز شوی و او بریالی شوی و.

سره له دې چې اندېښمنو لویانو خبرداری ورکاوه چې دې څاه ته ور ښکته نه شي، خو حضرت عمر د تره په اجازه څاه ته د ور ښکته کېدو هوډ وکړ. د لومړي ځل ښکته کېدو په تړاو چې د لاسونو شاوخوا په رسۍ تړل شوی وايي: "زما او اوږه او ورون بندل شول. چیغې مې کړې چې خوږ شوم. دوی بېرته راپورته کړم."

دوی بیا هڅه وکړه او دا ځل دی د څاه تر تل پورې ورسېد. د څاه د خولې شاوخوا سلګونه کسان په وېره او اندېښنه کې په تمه وو.

دوی متر په متر د رسۍ په راکشولو پیل وکړ چې ماشومان راښکاره شي.

​​​
 
07.10.2026
په بازارونو کې زاړه بانک‌نوټونه؛ خلک د بدلون او برېښنايي تادیاتو غوښتنه کوي
په بازارونو کې زاړه بانک‌نوټونه؛ خلک د بدلون او برېښنايي تادیاتو غوښتنه کويجدید
دآزادی رادیو

​

د افغانستان د بېلابېلو ولایتونو یو شمېر اوسېدونکي وايي، ځینې بانک‌نوټونه دومره زاړه شوي، چې دوکانداران، موټرچلوونکي او آن پېرودونکي یې له اخیستو ډډه کوي؛ ځینې نور بیا غواړي، چې د زړو بانک‌نوټونو د بدلېدلو تر څنګ دې برېښنايي تادیات پراخ شي او د نغدو پیسو اړتیا دې راکمه شي.

د افغانستان په بازارونو کې زاړه او څېرې شوي بانک‌نوټونه د یو شمېر خلکو لپاره په ورځنیو راکړو ورکړو کې په سرخوږي بدل شوي دي.

کله یو دوکاندار زوړ نوټ نه اخلي، کله موټرچلوونکی ترې انکار کوي او کله هم پېرودونکی هڅه کوي هماغه زوړ نوټ بل چا ته ورکړي.

د افغانستان د بېلابېلو ولایتونو یو شمېر اوسېدونکي وايي، ځینې افغانۍ دومره زړې او خرابې شوې دي، چې د پیسو په توګه یې کارول ورته جنجال جوړوي.

د کابل یوه اوسېدونکي خان زمان، ازادۍ راډيو ته وویل: «افغاني بانک‌نوټونه دومره زاړه شوي دي، چې نور له استعماله وتلي دي، دوکاندار به یې تا ته درکړي، خو بېرته یې بل دوکاندار نه اخلي، ټکسي واله ته یې ورکوې، نه یې اخلي؛ موږ نه پوهېږو تر کومه وخته به زاړه بانک‌نوټونه په بازار کې ګرځي.»

په افغانستان کې تر ډېره راکړه ورکړه په نغدو پیسو تر سره کېږي.

یو شمېر پلورونکي وايي، وخت‌ناوخت ورته پېرودونکي داسې ځانګړي نوټونه هم ورکوي، چې وروسته یې نور پېرېدونکي نه اخلي.

په جلال اباد ښار کې د خوراکي توکو یوه پلورونکي عبدالمجید، ازادۍ راډيو ته وویل: «ډېر وخت مشتریان راځي، دومره زاړه نوټونه ورسره وي، چې اصلا د اخیستلو نه وي، خو لانجه کوي چې دا باید واخلم، خو کله چې هماغه افغانۍ بیا بل مشتري ته ورکوو، هغه یې نه اخلي، اوس مهال افغانۍ دومره زړې شوې دي چې د پاسه لیکل شوی متن هم پرې سم نه ښکاري.»

د طالبانو تر واک لاندې «د افغانستان بانک» په تېرو کلونو کې د زړو بانک‌نوټونو د ستونزې د هواري لپاره د نویو پیسو د چاپ او د زړو بانک‌نوټونو د راټولولو په اړه بېلابېل اقدامات اعلان کړي دي.

خو د خلکو له شکایتونو ښکاري، چې زاړه بانک‌نوټونه په پراخه کچه لا هم په بازارونو کې لاس په لاس کېږي.​

 
07.10.2026
حکم‌دستگیری وزرای معارف و تحصیلات عالی طالبان از سوی محکمۀ بین‌المللی جزایی(آی سی سی)؛ واکنش‌ها
حکم‌دستگیری وزرای معارف و تحصیلات عالی طالبان از سوی محکمۀ بین‌المللی جزایی(آی سی سی)؛ واکنش‌هاجدید
رادیو آزادی

​

 
 

پس از آنکه محکمۀ بین‌المللی جزایی(آی‌سی‌سی) حکم دستگیری دومقام ارشد طالبان را اعلام کرد، سازمان"رواداری" روز دوشنبه(13 میزان) در اعلامیۀ در شبکۀ اکس، از این حرکت آی سی سی استقبال کرد.

تاثیرات بزرگ سیاسی و حقوقی روی فعالیت های بعدی حکومت طالبان وارد می کند
میر عبدالواحد سادات

"رواداری" این حکم را یک گام مهم و تاریخی در راستای تقویت پاسخ گویی، مبارزه با مصونیت از مجازات و تامین حق قربانیان برای دسترسی به عدالت خوانده است.

محکمۀ بین‌المللی جزایی روز دوشنبه، در اعلامیه‌ی حکم دستگیری ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی و حبیب‌الله آغا، وزیر معارف حکومت طالبان را از حالت محرمانه خارج کرد و علنی ساخت.

محکمۀ بین‌المللی جزایی گفته، شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد این افراد در آزار و تبعیض علیه مردم افغانستان بر اساس جنسیت و دیدگاه‌های سیاسی‌شان نقش داشته و یا دستور آن را صادر کرده‌اند.

آیا صدور این حکم آی سی سی، تاثیر مستقیم بالای حکومت طالبان خواهد داشت؟

میر عبدالواحد سادات مسئول انجمن سراسری حقوق‌دانان افغانستان در خارج از این کشور، می گوید:

"حکم اخیر محکمۀ بین‌المللی جزایی تاثیر مستقیم بالای حکومت دیفکتوی طالبان ندارد، اما واضح است که تاثیرات بزرگ سیاسی و حقوقی روی فعالیت های بعدی حکومت طالبان، مخصوصاً در رابطه به انزوای بیشتر بین المللی حکومت آنها وارد می کند. تا حال چهار عضو عمدۀ حکومت طالبان به شمول رهبر و قاضی القضات آنها از طرف محکمۀ بین‌المللی جزایی مورد الزام قرار گرفته اند و به دلیل جرایمی که از سوی این محکمه تعریف شده، بالای آنها اقامۀ دعوا صورت گرفته است."​

 
07.10.2026
احکام بازداشت علیه چهار تن از رهبران طالبان؛ اتهام‌ها چیست؟
احکام بازداشت علیه چهار تن از رهبران طالبان؛ اتهام‌ها چیست؟جدید
صدای آلمان

​دیوان کیفری بین‌المللی روز دوشنبه جزئیات بیشتری از حکم‌های بازداشت علیه دو رهبر طالبان را منتشر کرد و هم‌زمان دو حکم بازداشت دیگر نیز صادر نمود.​

این چهار تن از رهبران و مقام‌های طالبان به ارتکاب جنایت علیه بشریت از طریق آزار و اذیت مبتنی بر جنسیت علیه زنان، دختران و جامعه ال‌جی‌بی‌تی‌کیو پلاس در افغانستان متهم شده‌اند.

بر اساس اعلام دادگاه، حکم‌های بازداشت در ماه‌های جولای و سپتمبر سال گذشته علیه هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان و عبدالحکیم حقانی، رئیس ستره محکمه طالبان صادر شده بود.

بیشتر بخوانید: پیامد حکم بازداشت رهبران طالبان چیست؟

دو حکم دیگر علیه حبیب‌الله آغا، سرپرست وزارت معارف، و ندا محمد ندیم، سرپرست وزارت تحصیلات عالی طالبان صادر شده است.

دادگاه اعلام کرد که این چهار نفر به دلیل آزار و اذیت مبتنی بر جنسیت علیه زنان و دختران، افرادی که با سیاست‌های طالبان دربارهٔ جنسیت، هویت جنسیتی یا شیوه ابراز آن موافقت ندارند، و همچنین افرادی که به عنوان «حامیان زنان و دختران» تلقی می‌شوند، تحت پیگرد قرار گرفته‌اند.

دادگاه چه اتهام‌هایی را مطرح کرده است؟

قاضیان این دیوان گفته‌اند که این چهار تن از رهبران طالبان سیاست‌هایی را اجرا کرده‌اند که «منجر به نقض شدید حقوق و آزادی‌های اساسی مردم افغانستان در قالب اعمالی چون قتل، زندانی کردن، شکنجه، تجاوز جنسی و ناپدیدسازی اجباری شده است.»

در تصمیم این دیوان آمده است که طالبان «به طور مشخص زنان و دختران را به دلیل جنسیت‌شان هدف قرار داده‌اند.» قاضیان همچنین به آزار و اذیت افراد به دلیل «ابراز هویت جنسی و جنسیتی» اشاره کرده اند.

هرچند دیوان کیفری بین‌المللی صلاحیت اجرای مستقیم این حکم‌ها را ندارد، اما این اقدام به عنوان فشاری سیاسی و حقوقی بر حکومت طالبان تلقی می‌شود.

 
07.10.2026
ټرمپ: 'پرېکړه' شوې چې ایران به د اټومي وسلو خاوند نه شي
ټرمپ: 'پرېکړه' شوې چې ایران به د اټومي وسلو خاوند نه شيجدید
دامریکا غږ

​

د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ یو ځل بیا ویلي چې ایران به اټومي وسلې ونه لري.

ټرمپ د دوشنبې په ورځ [اکټوبر ۵مه] په نبراسکا کې یوې غونډې ته د وینا پر مهال په ډاګه کړې چې "پرېکړه شوې" ایران ته د اټومي وسلو د لرلو او ترلاسه کولو اجازه ورنکړل شي.

ټرمپ پدې بیان چې تهران پر دې موضوع پوهېږې ټینګار وکړ چې د ایران جګړه به ژر پای ته ورسېږي.

د متحدو ایالتونو ولسمشر وویل: "موږ به اجازه ورنکړو چې ویې لري [اټومي وسلې] او ترلاسه به یې نه کړي؛ پدې پرېکړه شوې. هغوی [ایران] به اټومي وسله ترلاسه نه کړي، هغوی په دې پوهیږي."

ولسمشر ټرمپ د هرمز تنګي محاصره ګټوره بللې او ډاډ یې ورکړی چې د ایران سره د جګړې په ختمېدو به په بازارونو کې د تېلو بېې راولوېږي.

په ورته وخت کې ولسمشر ټرمپ دا هم ویلي چې له ایران سره مستقیمو خبرواترو ته چمتو دی.

د قطر د امیر شیخ تمیم بن حمد الثاني دفتر لیکي چې قطري امیر د سه شنبې په ورځ [اکټوبر ۶مه] د ایران د کورنیو چارو له وزیر سکندر مومني سره کتلي دي.

د قطر لخوا په خپرې شوې اعلامیې کې راغلي چې دواړو لوریو پر سیمه ییزو تحولاتو او د تاوتریخوالي د کمولو پر هغو هڅو خبرې وکړې چې کولای شي د سیمه ییز او نړیوال امنیت او ثبات سره مرسته وکړي.

تردې یوه ورځ مخکې د ایران د بهرنیو چارو وزیر ویلي وو چې پر تهران د نویو بندیزونو لګول به ګټور نه وي ځکه چې جګړې ته پوځي حل لاره نشته او یوازې ډېپلوماسي کولی شي شخړه پای ته ورسوي.

 
07.10.2026
رییسان جمهور ایران و روسیه روز جمعه دیدار می‌کنند
رییسان جمهور ایران و روسیه روز جمعه دیدار می‌کنندجدید
روزنامه هشت صبح

​​

ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه، با مسعود پزشکیان، رییس جمهور ایران، روز جمعه در نشست سران کشورهای هم‌سود در ترکمنستان دیدار می‌کند.

تسنیم، سه‌شنبه‌شب، ‌۶ اکتوبر، گزارش داده که این موضوع را معاون رییس جمهور روسیه اعلام کرده است.

براساس گزارش، سران ایران و روسیه، در این دیدار دو جانبه در مورد روابط دو کشور و همچنان همکاری‌ها بین تهران و مسکو، رایزنی خواهند کرد.

این در حالی است که رابطه روسیه و ایران در سایه تقابل دو کشور با غرب و همچنین آغاز جنگ روسیه با اوکراین، بیش از پیش گسترش یافته است.

با این حال، هردو کشور بنابر گزارش‌ها، در جنگ با اوکراین و امریکا به همدیگر کمک‌های تسلیحاتی ارایه کرده‌اند.