تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
18.11.2026
مولوي هبت الله اخوندزاده: په بهرنيو هېوادونو کې مېشت افغانان دې راشي او په خپل هېواد کې دې ژوند وکړي
مولوي هبت الله اخوندزاده: په بهرنيو هېوادونو کې مېشت افغانان دې راشي او په خپل هېواد کې دې ژوند وکړيجدید
بی بی سی

​​​

د طالبانو حکومت مشر مولوي هبت الله اخوندزاده کابل ته تللی او هلته یې د عالمانو يوې غونډې ته وینا هم وکړه.

د طالبانو حکومت د مشر وینا تر ډېره پر دیني سپارښتنو او اطاعت راټوله وه، او يو ځل بيا یې پر ټولو غږ وکړ چې د ده په وینا د "اسلامي امارت" او د "امیر" اطاعت دې وکړي.

نوموړي د خپلو خبرو پر مهال بهرمېشو افغانانو ته وويل چې بېرته دې خپل هېواد ته ستانه شي او په امن کې دې ژوند وکړي.

هغه وويل، "راشئ، خپل ژوند وکړئ. حکومت غواړئ، چوکۍ غواړئ؟ هر څه غواړئ، هغه په استعداد او اهلیت باندې روان دي. که تاسې یې اهل وئ، تاسې ته یې درکوو او که بل څوک یې اهل وو نو بل چا ته به یې ورکوو. خو تاسې ته به هم معلومه وي چې نا اهلو خلکو ته څوکۍ ورکول دا له ټول رعیت سره ظلم دی. نو اهل ته به ګورو، استعداد ته به ګورو. تاسې هم داسې مه کوئ چې پر څوکۍ باندې جنګ کوئ."

مولوي هبت الله اخوندزاده د تېر جمهوریت کارکوونکو ته چې بهر ته تللي په اشاره وويل، "را دې شي د شريعت مطابق موږ له دوی سره په زړو شيانو حساب نه کوو، نوي جرمونه دې نه کوي، بيا دې دا فتنې نه راپورته کوي."

خو په افغانستان کې د طالبانوحکومت ته ګوته نیول کېږي او ځینې راپورونه وایي چې په دې حکومت کې تر ډېره د یوې ډلې او ملایان په کې راټول دي او په ځينو مواردو کې د پخوانيو پوځيانو د وژل کېدو ادعاوې هم شوې دي.

په افغانستان کې د طالبانو حکومت نړیوال مشروعیت نه لري او له روسیې پرته نړۍ د طالبانو حکومت تر دې دمه په رسمیت نه دی پېژندلی.

همدا ډول د طالبانو پر حکومت په کوردننه او بهر پر ښځو د محدودیتونو له کبله سختې نيوکې کېږي.

 
18.11.2026
په اندونیزیا کې افغان پناه‌غوښتونکي له ۱۲ کلونو راهیسې د بیا مېشتېدو په تمه دي
په اندونیزیا کې افغان پناه‌غوښتونکي له ۱۲ کلونو راهیسې د بیا مېشتېدو په تمه ديجدید
دآزادی رادیو

​

په اندونیزیا کې یو شمېر افغان پناه‌غوښتونکي له یوې لسیزې ډېر وخت راهیسې درېیم هېواد ته د لېږد په تمه دي. یو ۶۶ کلن افغان، چې ۱۳ کاله له کورنۍ لرې دی، وايي اوس د خپل ژوندي پاتې کېدو اندېښنه لري. د کډوالو عالي کمېشنرۍ د ازادي راډیو پوښتنو ته ځواب ونه ویل.

شفاعي په اندونیزیا کې یو ۶۶ کلن افغان پناه‌غوښتونکی دی. د هغه په غوښتنه یې په دې راپور کې یوازې تخلص یادوو. هغه ازادي راډیو ته وویل: «تر اوسه زما یوازینۍ هیله دا وه چې سږ کال نه، بل کال به ښايي کومه لاره پرانیستل شي. شاوخوا دیارلس کاله مې په هیله تېر کړل. کله چې له مسؤولینو پوښتنه کوو، راته وايي صبر وکړئ.»

شفاعي وايي، څه باندې دولس کاله مخکې یې د امنیتي ستونزو له امله او خپلې کورنۍ ته د ښه ژوند د برابرولو په هیله افغانستان پرېښود.

هغه په ۲۰۱۴ز کال کې د ملګرو ملتونو د کډوالو له عالي کمېشنرۍ (UNHCR) سره د پناه‌غوښتنې غوښتنلیک ثبت کړ او بیا د کډوالۍ نړیوال سازمان (IOM) تر ملاتړ لاندې راغی، چې د ژوند لګښتونه او روغتیايي خدمتونه پکې شامل وو. څه موده وروسته د اندونیزیا باتام ښار ته ولېږدول شو او تر اوسه هلته اوسېږي.

یو شمېر افغان پناه‌غوښتونکي په دې هیله اندونیزیا ته تللي چې د بیا مېشتېدو له لارې استرالیا، کاناډا یا نیوزیلنډ ته ولېږدول شي، خو ځینې یې له کلونو راهیسې د خپلو کیسونو د پایلې په تمه دي.

شاوخوا دیارلس کاله مې په هیله تېر کړل. کله چې له مسؤولینو پوښتنه کوو، راته وايي صبر وکړئ.
شفاعي، په اندونیزیا کې افغان پناه‌غوښتونکی

شفاعي په دې ټولو کلونو کې له خپلې کورنۍ لرې پاتې شوی. مېرمن او شپږ اولادونه یې په افغانستان کې اوسېږي او د هغه په خبره، ان مالي ملاتړ یې هم نه دی کړای شوی: «د یوه پلار لپاره دا ډېره سخته ده چې شاوخوا دیارلس کاله له خپلو اولادونو او ماشومانو لرې وي. اولادونه مې دې ته سترګې په لاره دي چې پلار مو یوه ورځ کوم ځای ته ورسېږي او لاسنیوی مو وکړي. ما هم همدا هیله لرله.»​

 
18.11.2026
چرا فیستولای ولادی در افغانستان یک بیماری پنهان و نگران‌کننده است؟
چرا فیستولای ولادی در افغانستان یک بیماری پنهان و نگران‌کننده است؟جدید
رادیو آزادی

​

متخصصان نسایی و ولادی می‌گویند که مراقبت ناکافی از زنان در دوران حامله‌گی و نبود امکانات لازم هنگام ولادت، از عوامل عمدۀ ابتلا به فیستولای ولادی در افغانستان است.

به‌گفتۀ آنان، کمبود داکتران متخصص و قابله‌ها، به‌ویژه در مناطق روستایی، خطر مبتلا شدن به این مریضی را افزایش می‌دهد.

داکتر پلوشه توخی، متخصص نسایی و ولادی، دربارۀ علت این بیماری می‌گوید: "فیستولای ولادی معمولاً زمانی به وجود می‌آید که یک مادر ولادت بسیار سخت و طولانی داشته باشد و نتواند به‌موقع به یک مرکز صحی، کلینیک یا شفاخانه مراجعه کند و یا در جریان ولادت، کارمند صحی مسلکی در کنار او حضور نداشته باشد."

آرشیف، یک شفاخانه نسایی ولادی در افغانستان 
 
آ  

یکی از نشانه‌های عمدۀ فیستولای ولادی، خارج شدن غیر ارادی ادرار یا مدفوع است.

متخصصان می‌گویند که برخی زنان به دلیل شرم و نگرانی از برخورد دیگران، برای تداوی مراجعه نمی‌کنند و ممکن است سال‌ها با این مشکل زنده‌گی کنند.

این بیماری در بسیاری موارد با عملیات جراحی قابل تداوی است.

داکتر پلوشه توخی می‌افزاید: "بسیاری از موارد فیستولای ولادی برای تداوی به عملیات جراحی نیاز دارند. تا زمانی‌که فیستولا ترمیم نشود، ممکن است خروج غیر ارادی ادرار یا مدفوع ادامه پیدا کند."

در همین حال، سازمان جهانی صحت روز دوشنبه «۲۵ عقرب» خبر داد که رباب فاطمه، نمایندۀ ویژۀ سرمنشی سازمان ملل متحد برای افغانستان و رئیس یوناما، از بخش تداوی فیستولا در شفاخانۀ میرویس کندهار دیدن کرده‌است.

به‌گفتۀ این سازمان، خانم فاطمه با بیماران و کارمندان صحی زن گفت‌وگو کرده و از نقش آنان در تداوی زنان مبتلا به فیستولا ستایش کرده‌است.​

 
18.11.2026
ان اعطای لقب «شیخ‌الاسلام» برای رهبر طالبان به چه معنی است؟
ان اعطای لقب «شیخ‌الاسلام» برای رهبر طالبان به چه معنی است؟جدید
صدای آلمان

​

ملا هبت‌الله آخندزاده رهبر طالبان که در شهر قندهار در جنوب افغانستان اقامت دارد، به ندرت به ولایات دیگر و یا کابل سفر می‌کند. او روز سه شنبه به کابل رفت و در نشستی که زیر عنوان «کنفرانس تحقیقی-تاثیرهای علمی فرمان‌های عالیقدر امیرالمومنین» برگزار شده بود، سخنرانی کرد.

رهبر طالبان از مقام‌های طالبان خواست که در بین مردم از او تعریف و تمجید کنند. در این نشست یک بار دیگر از حاضران بیعت گرفته شد. او در سخنرانی خود از ملاها خواست تا از امیر خود اطاعت کنند.

اعطای لقب «شیخ الاسلام» به ملا هبت‌الله

در دومین روز این نشست در دانشگاه کابل، به ملا هبت الله لقب «شیخ‌الاسلام» داده شد. پیش از این طرفداران هبت الله او را امیرالمومنین نیز خطاب می‌کردند.

عبدالمومن ضیا بدخش، تحلیلگر و کارشناس امور مذهبی به دویچه وله گفت که این لقب یک عنوان افتخاری و علمی است که برای دانشمندان و فقیهان در جهان اسلام داده می‌شود.

بدخش گفت که این لقب یک اصطلاح عرفی و تاریخی است، حکم دینی ندارد و ملاها برای تثبیت تقدس جایگاه شان چنین لقبی را به ملا هبت‌الله آخندزاده داده اند. بدخش گفت: «تاریخ انسان‌های مذهبی پر از نیرنگ، طرفند و دروغ است.»

اختلافات داخلی؟

سراج الدین حقانی، وزیر داخله طالبان در نخستین روز برگزاری این نشست تاکید کرد که رهبران طالبان باید در بین مردم بروند. او گفت در غیر این صورت «فاصله بین مردم و نظام بیشتر خواهد شد.»

حقانی گفت: «من دیده ام که ما سرسختانه برسر بعضی مواضع خود می‌ایستیم، آگاهی‌رسانی عامه نمی‌کنیم، خود را مسئول نمی‌پنداریم. این کارها مردم را از ما متنفر می‌کند.»

او تاکید کرد: «این نظام به خاطری نیست که رهبری خود را بر کسی تحمیل کنیم. نظام برای آن است که به درستی به مردم خدمت کنیم. مشکلات مردم را بشنویم.»​

 
18.11.2026
ولسمشر ټرمپ: د امریکا په خاوره کې احتمالي برید به ایران له بې ساري عواقبو سره مخامخ کړي
ولسمشر ټرمپ: د امریکا په خاوره کې احتمالي برید به ایران له بې ساري عواقبو سره مخامخ کړيجدید
دامریکا غږ

​

د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ خبرداری ورکړی چې که ایران د امریکا په خاوره کوم برید وکړي نو تهران به له بې ساري عواقبو سره مخ شي.

ولسمشر ټرمپ چې د سه شنبې په ورځ (نومبر ۱۷) یې د فلیپین په پلازمېنې مانیلا کې خبرې کولي، وویل چې دا موضوع جدي ګڼي او په اړه یې پلټنه کوي.

ټرمپ وویل: «که داسې کوم ګواښ موجود وي، هغوی به داسې بیه پرې کړي چې هېڅ هېواد به تر اوسه نه وي پرې کړې. هیله لرم چې داسې څه نه وي خو موږ دا موضوع ډېره جدي نیسو ځکه هغوی کله ناکله غیرعقلاني چلند کوي.»

ولسمشر ټرمپ د کواډ د غړو هېوادونو، استرالیا، جاپان او هند له مشرانو سره د کتنې پر مهال زیاته کړه چې همدا لامل ګڼي چې ایران باید اټومي وسله ونه لري.

دا څرګندونې وروسته له هغه مطرح کېږي چې د سي اېن اېن ټلویزیون د خپلو سرچینو په حواله راپور ورکړ چې د امریکا استخباراتي ارزونې ښيي تهران داسې پلانونه جوړوي چې ښایي د امریکا په پلازمېنې واشنګټن ډي سي کې د "کثیفو بمونو" چاودنې وکړي.

په دغو بمونو کې دودیز چاودېدونکي توکي د راډیواکټیف موادو د خپرولو لپاره کارول کیږي. کثیف بمونه راډیواکټیف ککړتیا خپرولای شي او په خلکو کې پراخه ګډوډي او اندېښنې رامنځته کولای شي.

خو د ایران د بهرنیو چارود وزارت ویاند اسماعیل بقايي د سې شنبې په ورځ په اېکس کې په یو پیغام کې دا ادعاوې رد کړې او هغه یې "بې‌اساسه" وبللې.

د ایران ډرونونه شنډ شوي

په عین وخت کې، د امریکا د پوځ مرکزي قوماندانۍ ویلي چې د سه شنبې په ورځ له ایران څخه د بحرین په لور توغول شوې ډرونونه شنډ کړل شوي دي.

د ایران سپاه پاسدران ادعا کړې چې د خپل هوايي حریم د نقض کېدو په ځواب کې یې په بحران کې د شیخ عیسی په هوايي اډه کې د امریکايي ځواکونو رادار په نښه کړی دی.

خو د امریکا د پوځ مرکزي قوماندانۍ (سنټکام) په اېکس کې په خپاره کړي یو پیغام کې د ایران ادعاوې رد کړې دي.

سنټکام لیکلي: «څو دانې یوطرفه برید کوونکې ایراني ډرونونه چې نن [د ایران] د انقلابي ګارډ لخوا د بحرین پر لور توغول شوي وو، شنډ شول. د دې بریدونو له امله نه د امریکا تجهیزاتو ته زیان اوښتی او نه هم کوم امریکایي پرسونل ټپي شوی دی.»​

 
18.11.2026
شبکه ارتباطی محرمانه امنیت ملی امریکا دچار اختلال شد
شبکه ارتباطی محرمانه امنیت ملی امریکا دچار اختلال شدجدید
روزنامه هشت صبح

​​

آژانس امنیت ملی امریکا اعلام کرده که شبکه بسیار محرمانه‌ای که این آژانس برای ارتباطات داخلی خود از آن استفاده می‌کند، در جریان یک عملیات تعمیر و نگهداریِ از پیش برنامه‌ریزی‌شده، دچار «افت عملکرد موقت» شده است.

رویترز، بامداد چهارشنبه، ۱۸ نوامبر، گزارش داده که این اختلال بر شبکه داخلی آژانس امنیت ملی امریکا نیز اثر گذاشته است.

براساس گزارش، آژانس امنیت ملی امریکا  گفته که با وجود اختلالات، قابلیت‌های حیاتی برای انجام ماموریت‌ها فعال است.

این آژانس گفته است: «اگرچه برخی از سامانه‌های داخلی تحت تاثیر قرار گرفتند، اما قابلیت‌های حیاتی برای انجام ماموریت‌ها همچنان کاملاً فعال هستند و توانایی ما برای دفاع از امنیت ملی به قوت خود باقی است.»

این رویداد در حالی رخ می‌دهد که نگرانی‌ها پیرامون مجموعه‌ای از مشکلات فنی افزایش یافته است؛ به‌ویژه نقص‌هایی که اواخر هفته گذشته موجب اختلال در ترافیک هوایی ایالات متحده شد و همچنین قطعی سرویس ایمیل مایکروسافت را به دنبال داشت.

با این همه، دونالد ترمپ، رییس ‌جمهور امریکا، روز گذشته با کم‌اهمیت جلوه دادن این اختلالات، گفته که بروز چنین مشکلاتی اجتناب‌ناپذیر است.

ترمپ در مانیلا، پایتخت فلیپین، در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره این اختلالات گفته است: «چنین اتفاقاتی پیش می‌آید. مساله‌ای نیست.»