تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
01.07.2026
د طالبانو حکومت ته د اشرف غني ګوتڅنډنه: "هغه امنیت چې په ویاړ یې یادونه کېده، چېرته دی؟"جدید
بی بی سی

د افغانستان مخکینی ولسمشر محمد اشرف غني وايي، افغانستان "داسې یوې انزوا ته پورې وهل شوی" چې نه یې څوک غږ اوري او نه یې شکایت ته څوک غوږ نیسي.

هغه دا څرګندونې په پکتیا، پکتیکا او کونړ ولایتونو د پاکستان د وړمې شپې(د جون ۲۹مه) بریدونو ته په غبرګون کې کړې.

ښاغلي غني په ایکس کې په خپره کړې وینا پاڼه کې لیکلي، "د پاکستان پرله پسې تېري داسې ترسره کېږي لکه په نړۍ او سیمې پورې چې هېڅ اړه ونه لري،" ځکه د ده په وینا "هېواد په لوی لاس یوې تیارې ګوښې کې، له نړۍ سره له راشه درشه خلاصې انزوا کې ساتل کېږي."

اشرف غني لیکلي: "دا انزوا زموږ حتمي برخلیک نه دی، بلکې د هغو انتخابونو او سیاستونو عملي نتیجه ده چې په تېرو پنځو کلونو کې وشول او غوره شول."

پخواني ولسمشر اشرف غني ویلي، چمتو دی د "یوې افغاني لازمې ملي اجماع په جوړولو" او له نړۍ سره د افغانستان بېرته نښلېدو کې د ده په وینا "له هېڅ ډول امتیاز غوښتنې پرته" ونډه ادا کړي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه استازولۍ (یوناما) اود طالبانو حکومت ویلي، د پاکستان تازه بریدونو د ښځو او ماشومانو په ګډون لسګونو کسانو ته مرګژوبله اړولې ده.

ښاغلي غني زیاته کړې چې د پاکستان دغه برید "یوازې یوه امنیتي پېښه" نه ده، بلکې د افغانستان د اوسني وضعیت، ملي دریځ او راتلونکي په اړه "د ژور فکر، ملي حساب او صادقانه ارزونې یوه جدي ملي بلنه ده."

اشرف غني لیکلي: "زموږ خلک حق لري وپوښتي، هغه امنیت چې په ویاړ یې یادونه کېده، چېرته دی؟ ایا د هغو هیلو څرک لیدل کېږي، چې ژمنه یې ورکول کېده؟ ولې هېواد له یوه بحرانه بل ته کیوځي او ایا له دغو کړکېچونو د وتلو څه لار هم شته؟"


 
01.07.2026
افغان معلول ماشومان او له کړاو ډک ژوندجدید
دآزادی رادیو

 په کابل کې یوه مور وايي، دوه لسیزې کېږي د خپلو درې معلولو اولادونو پالنه کوي.  خو دا څوک او کومې سختې ګالي؟

فریبا یوه ۴۳ کلنه افغان مېرمن له ۲۱ کلونو راهیسې په کابل کې د خپلو درې معلولو اولادونو پالنه کوي.

ځان ته وخت نه لرم، له سهاره تر شپې باید د دې درې ناروغانو پالنه وکړم. پوښتنه مې وکړه، خو دلته داسې کوم مرکز نشته چې هلته یې ورولم
د دریو معلولو ماشومانو مور - فریبا

پنځه اولادونه لري، دوه لوڼې یې روغې دي، خو درې نور اولادونه یې، ۲۵ کلنه نیلوفر، ۲۱ کلن مصطفی او ۱۴ کلنه ستایش معلول دي چې د ډاکټرانو په خبره منشأ یې جنیټیکي ده او بشپړه درملنه نه لري.


فریبا وايي د زېږون پر وخت درې واړه روغ وو، ورسته ورته دا ستونزه پیدا شوه:

«تر څلور کلنۍ پورې هېڅ ستونزه نه وه بالکل روغ، جوړ وو د عادي ماشومانو په شان، خو وروسته یې ورو، ورو عضلات وچېدل، بیا تر دیارلس کلنۍ پورې په ځای پاتې شول.»

له خوړو ورکولو نیولې تر حمام، روغتیايي او شخصي چارو ته یې رسېدل دا چارې ټولې فریبا ترسره کوي.

نن مې د غرمې لپاره ورته اش پاخه کړي وو، پخپله ډوډۍ نشي خوړلی، اوبه او چای هم خپله نشي څښلی، غاښونه هم نشي برس کولی، لاسونه یې رېږدي. هره ورځ زه ورته خواړه ورکوم، غاښونه یې هم برس کوم او ټول کارونه یې کوم. هګۍ ډېرې خوښوي خو اقتصادي توان نه لرم چې هر سهار یې ورکړم، نو لېټي ورته کوم
د دریو معلولو ماشومانو مور - فریبا

نوموړې ازادي رادیو ته وویل چې په دې اولادونه یې کله ناکله عصبي حملې هم راځي او دوی اړ دي چې په کرايي موټر یا د ګاونډیانو په مرسته یې روغتون ته ورسوي:

"موټر نه لرو، یا کرايي موټر کې یا هم د ګاونډیانو په موټر کې یې خصوصي روغتون ته بیایو. تر شاوخوا څلورو ساعتونو پورې یې حمله دوام کوي، بیا اکسیجن او پېچکاري ورکوي تر څو بېرته په هوښ راشي، نو بیا یې کور ته راولو."

کلونه، کلونه د درې ځوانو اولادونو پورته کول او لېږدول د فریبا پر روغتیا هم اغېز کړی، نوموړې وايي له جسمي او عصبي دردونو کړېږي او هره میاشت ډاکټر ته ځي:

"هره میاشت مې د چپ لاس په بند او ښي څنګل کې راته پېچکاري کوي، هډوکي مې دوی ته د حرکت ورکولو، حمام ورکولو او ورته د نورو کارونو په خاطر د دوی د وزن له امله راوتلي دي، همدارنګه د تشویش او زړه خوراک له امله هره میاشت د اعصابو ډاکټر ته ځم."


 
01.07.2026
فرمان جدید حکومت پاکستان: هر افغانی که ویزه نداشته باشد، فوراً دستگیر خواهد شدجدید
رادیو آزادی

حکومت پاکستان اخیراً فرمانی را صادر کرده که بر اساس آن، سر از ۱۰ جولای هر افغانی که برای اقامت در پاکستان ویزه معتبر نداشته باشد، دستگیر خواهد شد.

این تصمیم باعث نگرانی من شده، مرا با خطر بازداشت و اخراج اجباری روبرو کرده است
یک زن افغان مقیم پاکستان

براساس رسانه‌های پاکستان، این فرمان روز یک‌شنبه از سوی وزارت امور داخله پاکستان صادر شده و بر اساس آن، هر افغانی که فاقد ویزه معتبر باشد، فوراً دستگیر خواهد شد.

روزنامه «دان» گزارش داده، که وزارت امور داخلۀ پاکستان این دستور را به مسئولان مربوط همۀ ایالت‌های این کشور، از جمله پایتخت، اسلام‌آباد، ابلاغ کرده و این فرمان بر اساس تصامیم نشستی صادر شده که در اول ماه جون، برای بررسی طرح بازگرداندن اتباع خارجی غیرقانونی برگزار شده بود.

این فرمان بالای زندگی افغان‌های مهاجر مقیم پاکستان، چه تاثیری خواهد داشت؟

یک زن فعال افغان مقیم اسلام آباد که نخواست نامش در این گزارش گرفته شود، در مورد این تصمیم حکومت پاکستان شام سه شنبه به رادیو آزادی گفت:
"شخصاً خودم به حیث یکی از زنان معترض که سالهاست به دلیل تهدیدهای امنیتی و محدویت های وضع شده از سوی طالبان در پاکستان زندگی می کنم، این تصمیم باعث نگرانی من شده، مرا با خطر بازداشت و اخراج اجباری روبرو کرده است. خواهش من از حکومت پاکستان اینست که در مورد این تصمیم تجدید نظر کرده و از دستگیری و اخراج اجباری افغان ها، به خصوص افراد آسیب پذیر و در معرض خطر جدی، خودداری کند."


 
01.07.2026
استقبال از طالبان؟ سیاست جدید آلمان در قبال افغانستانجدید
صدای آلمان

حدود یک سال پیش حامد ننگیالی کبیری در مسیری قرار گرفت که برخی در آلمان آن را نوعی «واقع‌گرایی سیاسی ضروری» می‌دانند. او که شش سال برای قونسلگری افغانستان در بن کار کرده بود و در نهایت ریاست آن را بر عهده داشت، در ماه سپتمبر ۲۰۲۵ از مقامش استعفا داد، چرا که حاضر نشد آنگونه که از سوی دولت آلمان خواسته شده بود، با نمایندگان طالبان در قونسلگری کار کند.

او به دویچه‌وله می‌گوید: «من گفتم ببخشید، نمی‌توانم این کار را بکنم، چون آن‌ها تروریست هستند. من در زمان حکومت آن‌ها در افغانستان بزرگ شده‌ام، بسیاری از همصنفی‌هایم در برابر چشمانم کشته شدند. من این افراد را به‌عنوان کارمندان خود نمی‌پذیرم.»

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

نه ماه بعد، این نوع سیاست واقع‌گرایی به واقعیت تبدیل شده است: هم جنرال قونسلگری افغانستان در بن و هم سفارت این کشور در برلین اکنون توسط نمایندگان طالبان اداره می‌شوند. حکومت آلمان همچنین تأیید کرده که چهار کارمند قونسلی دیگر نیز قرار است از سوی اداره طالبان به این کشور اعزام شوند.

کبیری که از همکاری با اسلام‌گرایان افراطی سر باز زده بود، اکنون به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی تنها با همراهی دوستانش از خانه خارج می‌شود و برای ماندن در آلمان ناگزیر به ارائه درخواست پناهندگی شده است.

او می‌گوید: «من افغانستان را به‌عنوان وطن اولم از دست داده‌ام و نمی‌خواهم آلمان را به‌عنوان خانهٔ دومم از دست بدهم. اگر در گذشته کسی درخواست پناهندگی می‌داد، به‌دقت بررسی می‌شد که با طالبان همکاری نکرده باشد. حالا شاید من مجبور شوم کشور آلمان را ترک کنم، چون نخواستم با آن‌ها همکاری کنم. این معیارهای دوگانه است.»

افزایش اخراج‌ها؛ آیا هدف وسیله را توجیه می‌کند؟

اپوزیسیون حکومت آلمان و سازمان‌های حقوق بشری به این نظر اند که «معیارهای دوگانه» در سطح کلان سیاسی چنین نمود پیدا می‌کند: آلمان می‌خواهد شمار اخراج‌ها به افغانستان را به‌طور قابل توجهی افزایش دهد.

بیشتر بخوانید: آیا تلاش اروپا به اخراج افغان‌ها به طالبان مشروعیت می‌بخشد؟


 
01.07.2026
د فوټبال نړیوال جام کې د ناروې بری؛ جرمني، هالنډ او جاپان حذف شولجدید
دامریکا غږ

د فوټبال نړیوال جام په لوبو کې د سه شنبې په ورځ (جون ۳۰) ناروې د عاج ساحل ته د یو په مقابل کې په دوو ګولونو ماتې ورکړه او د ۱۶ غوره لوبډلو پړاو ته یې لار وموندله.

د ټکساس په ډالاس کې، په دې لوبه کې د ناروې فاروډ ایرلنګ هالنډ د لوبې په ۸۶مه دقیقه کې د خپل ټیم د دوهم ګول په وهلو سره نه یوازې د خپلې لوبډلې بری یقیني کړ بلکې په دغه نړیوال جام کې یې د خپلو ګولونو شمېر پنځو ته لوړ کړ.

ناروې چې په دې جام کې د پیاوړو اروپايي لوبډلو په کتار کې ګڼل کیږي، او د جام په راتلونکي پړاو کې به د جولای په پنځمه، د نیویارک – نیوجرسي په لوبغالي کې له برازیل سره مخامخ شي.

برازیل د دوشنبې په ورځ جاپان ته د یو په مقابل کې په دوو ګولونو ماتې ورکړه او د ۱۶ غوره لوبډلو پړاو ته ووت

جاپان یوازنی اسیايي ټیم وو چې حذفي پړاو ته یې لاره موندلې وه.

د دوشنبې په لوبو کې دوه نور پیاوړي ټیمونه هم له وړاندې تګ څخه پاتې شول.

پاراګوالی وکولای شول چې جرمني ته د پنالټۍ په شوټونو کې ماتې ورکړي او مراکش د پنالټۍ په شوټونو کې له هالنډ څخه لوبه وګټله.

د سه شنبې په ورځ د حذفي پړاو په دوو نورو لوبو کې فرانسه له سویډن سره او مکسیکو له اکواډور سره مخامخ کیږي.


 
01.07.2026
قطر: نماینده‌گان امریکا در دوحه هستند ولی با مقام‌های ایرانی دیدار نمی‌کنندجدید
روزنامه هشت صبح

وزارت خارجه قطر گفته است که نماینده‌گان امریکا در دوحه هستند، اما با مقام‌های ایرانی دیدار نخواهند داشت.

شبکه الجزیره، روز سه‌شنبه، ۳۰ جون، گزارش داده است که جراد کوشنر و استیو ویتکاف، نماینده‌گان امریکا، در دوحه هستند.

براساس گزارش، وزارت خارجه قطر گفته است که نماینده‌گان امریکا با میانجی‌گران دیدار و در مورد پیشرفت مذاکرات گفت‌وگو خواهند کرد.

پس از درگیری‌های اخیر نظامی میان نیروهای امریکایی و سپاه پاسداران ایران در خلیج فارس، مقام‌های امریکایی خواهان دیدار با هیات ایرانی در دوحه شده بودند.

با این حال، معلوم نیست که مذاکرات امریکا و ایران و برای رسیدن به توافق در مورد پرونده هسته‌ای و ختم جنگ ادامه خواهد یافت یا نه.