تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
05.11.2026
 د امریکا منځمهاله ټاکنې؛ ډیموکراتانو د استازو جرګې او سنا دواړو کنټرول ترلاسه کړ
د امریکا منځمهاله ټاکنې؛ ډیموکراتانو د استازو جرګې او سنا دواړو کنټرول ترلاسه کړجدید
بی بی سی

​

د امریکا په منځمهاله ټاکنو کې د ډونلډ ټرمپ جمهوري غوښتونکو ګوند له سختې ماتې سره مخامخ شوی او مخالف ډيموکرات ګوند يې پر وړاندې له ډېرو څوکیو ګټلو سره مخکښ روان دی.

د رایو شمېر لا هم روان دی او تر څو شېبې مخکې پورې په مشرانو جرګه کې ډيموکراتانو ۵۴ څوکۍ ګټلې دي خو جمهوريتیانو ۴۴.

همداراز د استازو جرګه کې د جمهوریت غوښتونکو د ۱۳۹ څوکیو په بدل کې ډیموکرات ګوند ۲۲۸ څوکۍ ترلاسه کړې دي.

په دې توګه ډيموکراتانو اوس د دواړو جرګو (استازو جرګې او مشرانو یا سنا جرګې) کنټرول ترلاسه کړی. دا په دې معنا ده چې د ډونلډ ټرمپ د ولسمشرۍ د پاتې مودې پرمهال به اوس دواړه جرګې د ډیموکراتانو په لاس او واک کې وي.

ډيموکرات ګوند ان په ځينو هغو ټاکنیزو حوزو کې هم بری خپل کړی چې د جمهوري‌ غوښتونکو د نفوس اصلي ایالتونه بلل کېدل، لکه ټېکزاس، جنوبي کارولینا او کېنساس...

کېنساس هغه ایالت دی چې وروستی ځل پکې شاوخوا ۱۰۰ کاله مخکې یو ډيموکرات نوماند بریالی شوی و.

وړاندې ډونلډ ټرمپ‌ ویلي وو چې د ایران جګړې د ده ګوند (جمهوریتیانو) د نوماندانو برخلیک اغېزمن کړی.

خو د ایران پارلمان مشر بیا ویلي وو چې امریکایانو له دې ټاکنو سره په ډاګه کړه چې "جګړه نه غواړي".​

 
05.11.2026
کابل ښاریان د ژمي په رارسېدلو د هوا ککړتیا ته اندېښمن دي
کابل ښاریان د ژمي په رارسېدلو د هوا ککړتیا ته اندېښمن ديجدید
دآزادی رادیو

​

د ژمي په رانژدې کېدلو سره یو شمیر کابل ښاریان اندېښنه لري، چې د لوړ پوړو استوګنیزو ودانیو د مرکز ګرمیو سیستم په فعالېدو سره به یو ځل بیا د ښار هوا ککړه او بېلابیلې، په ځانګړي ډول تنفسي ناروغۍ زیاتې شي. خو کابل ښاروالې وايي، دوی د دې برخې کنترول ته خپل جدي تدابیر لري.

کابلیان که څه هم ژمي او واورو ته خوشالېږي او متل لري، چې «کابل دې بې زرو وي خو بې واورې نه» خو له دې امله اندېښنه لري، چې د لوړ پوړو استوګنیزو ودانیو د مرکز ګرمیو سیستم په فعالېدو سره به یو ځل بیا د ښار هوا ککړه او بېلابیلې، په ځانګړي ډول تنفسي ناروغۍ زیاتې شي.

دوی ادعا کوي، چې د ډیری دغه ودانیو د مرکز ګرمیو په سیستم کې بې کیفیته سونګ توکي استفاده کېږي. د کابل د کارته نو سیمې اوسېدونکی سید جان وايي، اندېښمن ځکه دي، چې دوی هر کال ژمی، له دې ستونزې سره مخ وي: «دا بلاکونه چې جوړېږي، د مرکز ګرمیو د ګرمولو لپاره یې بې کاره سونګ توکي سوځوي، بیا نو هوا ککړه او ټول خلک ناروغان وي، هیله مو دا ده چې دولت د دې جدي غم وخوري.»

ملګرو ملتونو ویلي، د کابل ښار ودانیزې ساحې په وروستیو لسیزو کې په پام وړ توګه پراخې شوې دي. د (ورلډ پاپیولیشن ریویو) د خپلواک سازمان د شمیرو له مخې د کابل نفوس چې په ۱۹۷۹ کال کې تقریبا یو ملیون اټکل شوی و اوس شاوخوا ۵ ملیونو ته رسیږي.

د کابل د خیرخانې سیمې اوسېدونکې مرضیه وايي، دا د کابل ښاروالې دنده ده چې د لوړ پوړو استوګنیزو ودانیو د مرکز ګرمیو سیستم د کنترول موضوع ته پام وکړي: «هر کال ژمی له کورونو شفاخانه جوړه وي، ټول ناروغان وي، خدای دې وکړي چې سږ کال داسې نه وي او کابل ښاروالې سم کنترول ولري.»

د طالبانو تر واک لاندې د کابل ښاروالې فرهنګي سلاکار نعمت الله بارکزي ازادي راډیو ته یوازې دومره وویل، چې دوی دې ستونزې ته د رسیدو لپاره خپل جدي تدابیر لري خو دا چې څه تدابیر، ډیر جزییات یې ورنه کړل.

مخکې کلونو کې بیا دې ښاروالې ویلي و چې دوی د لوړو پوړو استوګنیزو ودانیو له خاوندانو غوښتي چې بې کیفیته سونګ توکي ونه سوځوي او فلترونه هم نصب کړي، که نه نو د سرغړونې په صورت کې به جریمه او قانوني چلند ورسره وشي.​

 
05.11.2026
آغاز گفت‌وگوهای فنی میان فرانسه و طالبان؛ کدام افغان‌ها با خطر اخراج روبه‌رو هستند؟
آغاز گفت‌وگوهای فنی میان فرانسه و طالبان؛ کدام افغان‌ها با خطر اخراج روبه‌رو هستند؟جدید
رادیو آزادی

​

لوران نونیز، وزیر داخله فرانسه، روز دوشنبه «۱۱ عقرب» تأیید کرد که این کشور درباره بازگرداندن مهاجران افغان، با مقام‌های طالبان «گفت‌وگوهای فنی» انجام می‌دهد.

هم‌زمان، فعالان حقوق مهاجران و شماری از مهاجران نسبت به این اقدام ابراز نگرانی کرده‌اند.

خبرگزاری فرانس‌پرس گزارش داده که نونیز در پارلمان فرانسه گفت: "ما تلاش می‌کنیم زمینه بازگرداندن شماری از مهاجران افغان را که به‌گونه غیر قانونی در فرانسه اقامت دارند، فراهم کنیم. این‌ها گفت‌وگوهای فنی هستند."

در این گزارش به نقل از نونیز آمده: "کشورهای دیگر نیز این کار را انجام می‌دهند، جرمنی در حال انجام این کار است."​

خبرگزاری فرانسه در اوایل اکتوبر به نقل از یک منبع دیپلماتیک این کشور گزارش داد که فرانسه گفت‌وگوهای را با حکومت طالبان آغاز کرده تا اخراج مهاجران به افغانستان را «تسهیل» کند.

شماری از مهاجران افغان مقیم فرانسه نگران این اقدام بر زنده‌گی و آینده مهاجرتی‌شان اند.

آنان می گویند که به‌دلیل تهدیدها و ناامنی‌ها، نباید مهاجران به افغانستان اخراج شوند.

علی اکبر مهاجر افغان که بیش از دو سال است در فرانسه زنده‌گی می کند، به رادیو آزادی گفت: "روشن است که تغییر فضای سیاسی می‌تواند بر احساس امنیت و زنده‌گی مهاجران تأثیر بگذارد. در میان دوستان و خانواده‌های اطراف من نیز همین نگرانی وجود دارد. بسیاری درباره وضعیت اقامت، آینده خانواده‌های‌شان و احتمال دشوارتر شدن شرایط پناهنده‌گی صحبت می‌کنند. برای کسانی‌که پس از سال‌ها ناامنی و تهدید، در فرانسه زنده‌گی تازه‌ی ساخته اند، بلاتکلیفی درباره آینده بسیار دشوار است."

او از حکومت فرانسه خواست به تعهدات بین‌المللی خود پایبند بماند و هر پرونده پناهنده‌گی را با در نظرداشت شرایط و وضعیت فردی متقاضی، به‌گونه مستقل بررسی کند.

یونس محمدی، فعال حقوق مهاجران و عضو کمیته پالیسی مهاجرت اتحادیه اروپا، به رادیو آزادی گفت که پس از به قدرت رسیدن احزاب راست افراطی و مخالف مهاجرت، سیاست‌های مهاجرتی در بسیاری از کشورهای اروپایی سخت‌گیرانه‌تر شده‌است.​

 
05.11.2026
انتخابات میان‌دوره‌ای؛ دموکرات‌ها می‌توانند به جنگ ایران پایان دهند؟
انتخابات میان‌دوره‌ای؛ دموکرات‌ها می‌توانند به جنگ ایران پایان دهند؟جدید
صدای آلمان

​

نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای نه تنها سیاست داخلی ایالات متحده، بلکه روند تحولات جهانی در سال‌های آینده را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد. تصمیم‌هایی که در واشنگتن گرفته می‌شوند، بر کشورهای رقیب امریکا مانند ایران و نیز بر کشورهایی چون اوکرایین که خواستار حمایت بیشتر واشنگتن هستند، اثر مستقیم دارند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، به تنهایی درباره ورود ایالات متحده به جنگ یا اعطای کمک‌های مالی و نظامی به کشورهای دیگر تصمیم نمی‌گیرد. هرچند رئیس‌جمهور در امریکا نسبت به نظام‌های پارلمانی مانند آلمان اختیارات بیشتری دارد، اما قدرت او مطلق نیست.

مجلس نمایندگان و سنای امریکا، دو رکن اصلی کنگره که دموکرات‌ها در انتخابات روز سه‌شنبه اکثریت آن‌ها را به دست آوردند، نفوذ قابل توجهی در روند اداره کشور دارند. این دو مجلس در مورد قوانین و بودجه دولت تصمیم‌گیری می‌کنند و همزمان بر عملکرد رئیس‌جمهور و نهادهای اطلاعاتی نظارت دارند.​

رئیس‌جمهور می‌تواند مصوبات کنگره را وتو کند، اما کنگره نیز قادر است با کسب دو سوم آرای هر دو مجلس این وتو را بی‌اثر سازد. همچنین روند استیضاح رئیس‌جمهور در اختیار قوه مقننه است. افزون بر این، رئیس‌جمهور تنها می‌تواند افراد را برای وزارتخانه‌ها، سفارت‌ها و سمت‌های قضایی فدرال از فهرستی منصوب کند که مورد تأیید سنا قرار گرفته باشد.

در انتخابات سال ۲۰۲۴ امریکا، جمهوری‌خواهان علاوه بر پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری، اکثریت هر دو مجلس کنگره را نیز به دست آورده بودند و این موضوع اداره کشور را برای ترامپ آسان‌تر کرده بود.

اما پیروزی قاطع دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای اکنون کنترول هر دو مجلس را تغییر داده است؛ تحولی که می‌تواند مسیر برخی از مهم‌ترین موضوعات سیاست خارجی امریکا را نیز دگرگون کند.

آیا دموکرات‌ها می‌توانند به جنگ ایران پایان دهند؟

ترامپ در ۲۸ فبروری ۲۰۲۶، همراه با اسرائیل، بدون مشورت با کنگره جنگ علیه ایران را آغاز کرد.

براساس قانون اساسی امریکا، اعلان رسمی جنگ علیه یک کشور دیگر باید به تصویب کنگره برسد. دموکرات‌ها بارها علیه این جنگ رأی داده‌اند و حتی همراه با برخی جمهوری‌خواهان قطعنامه‌ای را برای پایان درگیری‌ها تصویب کردند. با این حال، حکومت ترامپ این اقدامات را نادیده گرفته است.

مایکل اوهانلون، مدیر بخش تحقیقات سیاست خارجی در مؤسسه بروکینگز، پیش از انتخابات به دویچه‌وله گفت: «فکر نمی‌کنم کنگره در این زمینه اختیارات بسیار گسترده‌ای داشته باشد.»​

 
05.11.2026
ټرمپ: د ایران موضوع د جمهوري‌غوښتونکو ګوند د نه بریالیتوب یو لامل و
ټرمپ: د ایران موضوع د جمهوري‌غوښتونکو ګوند د نه بریالیتوب یو لامل وجدید
دامریکا غږ

​

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې د ایران موضوع د دغه هېواد په منځمهاله ټاکنو کې د جمهوري‌غوښتونکي ګوند د نه بریالیتوب یو لامل و.

ټرمپ له فاکس نیوز سره په مرکه کې وویل: «فکر کوم یوه برخه یې له ایران سره تړاو درلوده.» خو زیاته یې کړه چې په عین وخت کې خلکو د هغو اقداماتو اهمیت هم درک کړی چې ده د ایران پر وړاندې کړي دي. نوموړي په دې مرکه کې یو ځل بیا ایران «د نړۍ تر ټولو خطرناک هېواد» او «د ترهګرۍ تر ټولو لوی دولتي ملاتړی» وباله او ټینګار یې وکړ چې ایران ته باید د اټومي وسلې د ترلاسه کولو اجازه ورنه کړل شي.

په همدې حال کې، ټرمپ له سي‌بي‌اېس شبکې سره په خبرو کې ویلي چې له ایران سره جګړه به د ده پر شرایطو پای ته ورسېږي. د هغه په وینا، جګړه به «هغه وخت پای ته ورسېږي چې زه ووایم پای ته دې ورسېږي.»

امریکايي پوځیانو د دوشنبې په شپه، د نومبر په دویمه، د ایران په قشم ټاپو کې پر ځینو اهدافو بریدونه وکړل چې واشنګټن «دفاعي» بللي دي.

ټرمپ له فایننشل ټایمز ورځپاڼې سره په یوې بلې مرکې کې پر ایران د بریدونو د بیا پیل لپاره د واشنګټن پر چمتووالي ټینګار وکړ.

د ایران د پارلمان مشر او د دغه هېواد لوړپوړي مذاکره‌کوونکي محمدباقر قالیباف بیا د امریکا د منځمهالو ټاکنو پایلو ته په غبرګون کې پر اېکس لیکلي: «امریکایانو جګړې ته نه وویل او موږ یې ملاتړ کوو.»

ولسمشر ټرمپ په وار وار ټینګار کړی چې د ایران مسئله به یا د یوه توافق له لارې او یا هم په پوځي اقدام له لارې حل شي.​

 
05.11.2026
سناتور دموکرات بر پایان‌دادن جنگ با ایران تاکید کرد
سناتور دموکرات بر پایان‌دادن جنگ با ایران تاکید کردجدید
روزنامه هشت صبح

​

چاک شومر، رهبر دموکرات‌های مجس سنای کانگرس امریکا، متعهد شده است که حزبش به جنگ ایالات متحده و ایران پایان دهد و گفته است که برخی از جمهوری‌خواهان نیز به این تلاش پیوسته‌اند.

الجزیره، چهارشنبه‌شب، ۴ نوامبر، گزارش داده که این موضوع را شومر در یک کنفرانس مطبوعاتی اظهار داشته است.

براساس گزارش،  شومر گفته است که رای‌دهنده‌گان می‌خواهند حزب‌ دموکرات جلو «هرج‌ومرج» دونالد ترمپ، رییس جمهور امریکا، را چه در داخل و چه در خارج از کشور، بگیرد.

او گفته است: «مردم امریکا اصلاً نمی‌دانند که ما در ایران برای چه چیزی می‌جنگیم. ما به این جنگ پایان خواهیم داد.»

وی خاطرنشان کرده که کنترل جدید بر بودجه دولتی می‌تواند به تحقق این هدف کمک کند و افزوده که «اختیار تخصیص بودجه»، «یکی از راه‌های بازداشتن رییس ‌جمهوری است که بدون رضایت مردم امریکا وارد جنگ می‌شود».

این در حالی است که پیش از این نیز ترمپ با مخالفت برخی از اعضای کانگرس امریکا در جنگ علیه ایران مواجه بود.​