تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
15.05.2026
د کنډوالو له خاورو د خښتو جوړول: د غزې دوو خویندو نړیواله جایزه وګټلهجدید
باختر

Tala and Farah Mousa, two teeanged girls. Both have their heads covered in hijabs, wear glasses and navy zip-up jackets, and are smiling at the camera in front of a large green tree.

د عکس سرچینه،The Earth Prize

د عکس تشریح،فرح او تالا دغه خښتې د خپلې هغې خېمې ترڅنګ جوړې کړې. د تېرکال اګست میاشت کې د دوی کور ویجاړ شو او اوس همدلته 
  • د خپرېدو وخت

د غزې تړانګې دوو تنکیو خوینده کې یوه نړیواله جایزه ګټلې ده، ځکه هغوی له کنډوالو د بیا کارېدونکو خښتو د جوړولو پروژه جوړه کړې ده او ویلي یې دي چې غواړي "ویجاړۍ پر یو ګټور شی واړوي".

فرح او تالا موسى، چې اوس په خېمه کې ژوند کوي او له هغه وروسته څو ځله بې‌کوره شوې دي چې کور یې بمبار شوی، د منځني ختیځ په کچه د ځوانانو لپاره د "ځمکې جایزې" ګټونکې اعلان شوې دي.

۱۷ کلنې تالا وویل: "کله چې زموږ ټول ښار په کنډوالو بدل شو، زموږ شاوخوا هر څه موږ دې ته وهڅولو چې د حل لاره پیدا کړو."

یادې خویندې پلان لري چې د ۱۲،۵۰۰ ډالرو جایزې پیسې پر دې ولګوي چې نورو ته هم د خښتو جوړولو روزنه ورکړي او هغوی د دې توان ولري چې "په بیا رغونه کې خپله برخه واخلي، نه دا چې یوازې د بهرنیو مرستو په تمه وي."

ملګري ملتونه اټکل کوي چې د ۲۰۲۳ کال له جګړې راهیسې په غزه کې شاوخوا ۱.۹ میلیونه خلک بې‌ځایه شوي دي، چې د نفوس نږدې ۹۰ سلنه جوړوي.

د ۲۰۲۵ تر پیل پورې، د غزې په تړانګه کې د زیان کچه شاوخوا ۷۰ میلیارده ډالرو ته رسېدلې وه، او د ښار په کوڅو کې د ویجاړو شویو ودانیو میلیونونه ټنه امبارونه او کنډوالې پرتې وې.

فرح او تالا دغه خښتې د خپلې خېمې ترڅنګ جوړې کړې. دې ځای کې یې تېر کال اګست میاش کې کور ویجاړ شو او دوی همدلته خېمه کې اوسېږي.


 
15.05.2026
د ځمکو د غصب د مخنیوي قانون؛ خلک د خپلو کورونو د قانوني مالکیت په اړه اندېښمن ديجدید
دآزادی رادیو

د طالبانوحکومت له لوري د «امارتي ځمکو د پلور او وېش او د ودانیو د جوړېو د اجازې» د نوي قانون له توشیح او خپرېدو وروسته، په کابل کې د هغو استوګنیزو ښارګوټو د اوسېدونکو اندېښنې زیاتې شوې، چې طالبانو دولتي یا «امارتي» اعلان کړي دي.

د ښار جوړونې وزارت دغو ښارګوټو ته اجازه ورکړې وه او هماغه وخت جوړ شوي وو
د کابل اوسیدنکی

په کابل کې د یوه استوګنیز ښارګوټي اوسېدونکی وايي، "د ښار جوړونې وزارت دغو ښارګوټو ته اجازه ورکړې وه او هماغه وخت جوړ شوي وو."

دا هم د دې ښارګوټي د نورو اوسېدونکو په څېر د طالبانو له لوري د «امارتي ځمکو د پلور او وېش او د ودانیو د جوړلو د اجازې» د نوي قانون له توشیح او خپرېدو وروسته، د خپل کور د له لاسه ورکولو له اندېښنې سره مخ دی او نه پوهېږي چې څنګه یو ځل بیا د هغې ځمکې بیه پرې کړي، چې کلونه وړاندې یې اخیستې ده.

ده چې نه یې غوښتل خپل او د ښارګوټي نوم یې په راپور کې یاد شي چهارشنبه د ثور ۲۳ مه یې ازادي راډيو ته وویل،

"موږ د هغه وخت پر حکومت، چې جمهوریت و، باور وکړ او دا کورونه مو واخیستل، هماغه وخت جوړ شوي او خلکو اخیستي وو، هر اپارتمان شاوخوا له یو لک تر یو لک او شل زره ډالرو پورې اخیستل شوی دی، د خلکو غوښتنه دا ده چې دا تاوان دې له غاصبینو واخیستل شي، چا چې دا ښارګوټی جوړ کړی او چا چې پلورلی، هغوی باید ځواب ووايي."


 
15.05.2026
«تمرکز بر زمان حال» یک انتخاب دشوار و دور از دسترسی برای شماری از افغان‌هاجدید
رادیو آزادی

«زندگی کردن در لحظه» برای شماری از مردم افغانستان بیشتر به تجربه‌ای مبدل شده که به گفته آنان با فشارهای روزمره، نگرانی و ابهام نسبت به آینده گره خورده است.

من اصلاً متوجه نمی‌شوم، در راه که می‌روم غرق افکار هستم
فاطمه مدثر

شماری از این شهروندان می گویند که حتی در لحظات آرام نیز ذهن‌شان آرام نمی‌گیرد و فکرهای پراگنده، اجازه نمی‌دهد از زمان حال لذت ببرند.

فاطمه مدثر محصل پیشین محروم از تحصیل ساکن کابل می گوید، برای شماری از جوانان افغانستان، به‌دلیل وضعیت روحی و روانی نامناسب، آینده نامشخص و نوع شرایط زندگی، در لحظه زیستن به یک چالش تبدیل شده است:

«من گاهی متوجه گپ فامیل نمی‌شوم، یا بلند صدا می‌کند یا می‌آید شانه‌ام را شور می‌دهد یا با دست اشاره می‌کند که نان می‌خوری یا نمی‌خوری؟ یا مثلاً سوالی را که پرسیدم جواب می‌دهی، نمی‌دهی؟ یعنی من اصلاً متوجه نمی‌شوم. یا در راه مثلاً که می‌روم غرق افکار هستم، یعنی شرایط و وضعیت کشور، نبود کار، مسائلی است که انسان را در شرایط فعلی نمی‌گذارد در لحظه و در حال زندگی بکند.»

عبدالله صداقت باشندۀ ولایت بادغیس نیز می گوید که شماری از افغان ها در حالی در محافل و اجتماعات حضور می‌یابند که به‌دلیل فشارهای روحی و مشکلات روزمره، ذهن و تمرکزشان درگیر نگرانی‌ها و دشواری‌های زندگیست. او به رادیو آزادی گفت:
« فکرها چنان مغشوش شده که آدم وقتی با یک نفر ملاقات می‌کند، می‌نشیند در مجلس، همراهش قصه می‌کند، پنج دقیقه بعد از پیشش می‌پرسد که "من همراهت چی گفتم؟" می‌گوید "نمی‌فهمم، فکر من جای دیگری بود،زیرا مشکلات است، قرض‌داری‌ها است، من خود گاهی در مسیر راه متوجه کسی نمی شوم، برخی از من می پرسند که "در این راه که رفتی فلانی را دیدی یا ندیدی؟" می‌گویم "ندیدم." می گویند او ترا دیده، تو چرا ندیدی.»


 
15.05.2026
ایران از بریکس خواست امریکا و اسرائیل را محکوم کندجدید
صدای آلمان

اختلاف امریکا و ایران بر سر تنگه هرمز؛ نگاه چین به نقش میانجی


در بالاترین سطح، ایالات متحده و چین درباره جنگ ایران نیز گفت‌وگو کرده‌اند. در موضوع باز بودن تنگه هرمز، به نظر می‌رسد توافقی وجود دارد.

ایالات متحده به گفته مارکو روبیو، وزیر خارجه این کشور، برای حل وضعیت بن‌بست‌گونه در رابطه با تنگه هرمز به حمایت چین تکیه دارد. روبیو به شبکه فاکس نیوز گفت پیکینگ باید نقش فعال‌تری ایفا کند و ایران را وادار سازد «از آنچه در حال حاضر در خلیج فارس انجام می‌دهد و تلاش دارد انجام دهد، دست بردارد.»

پس از دیدار دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، و شی جین‌پینگ، رهبر چین، کاخ سفید اعلام کرد که دو طرف بر این نظر توافق دارند که این گذرگاه باید برای انتقال انرژی باز بماند.

بر اساس این گزارش، شی جین‌پینگ مخالفت چین را با نظامی‌سازی تنگه هرمز به‌طور واضح بیان کرده و همچنان با وضع هزینه برای عبور از این تنگه مخالفت کرده است. همچنین گفته شده که او علاقه‌مندی خود را برای خرید نفت بیشتر از ایالات متحده ابراز کرده است.

از دید ایران، انسداد تنگه هرمز بیشتر به ایالات متحده نسبت داده می‌شود. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در حاشیه نشست وزیران خارجه بریکس در دهلی نو به شبکه دولتی پرس‌تی‌وی گفت: «مانع ما نیستیم، بلکه امریکا با محاصره خود مانع است.» او افزود: «از نظر ما، تنگه هرمز برای همه کشتی‌های تجارتی باز است»، اما تأکید کرد که عبور باید از پیش با نیروهای دریایی ایران هماهنگ شود.

https://p.dw.com/p/5DlQq



 
15.05.2026
د چین او امریکا ترمنځ تاریخي اړیکو، متقابل درناوي، او ګډو همکاریو ته د ولسمشر ټرمپ اشارهجدید
دامریکا غږ

د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ چین ته د خپل رسمي سفر په دوهمه ورځ په هغې ځانګړي میلمستیا کې چې ددوي په ویاړ ترتیب شوې وه، د امریکا او چین ترمنځ د تاریخي اړیکو، متقابل درناوي، او ګډو همکاریو پر اهمیت خبرې وکړې. ولسمشر پخپلو خبرو کې د دواړو هېوادونو د مشرانو ترمنځ د دوستۍ، ډیپلوماټیکو اړیکو، او اقتصادي او کلتوري همکاریو یادونه وکړه.

همدارنګه، دا وینا هغه تاریخي اړیکې منعکسوي چې د امریکا د بنسټ اېښودنې راهیسې پیل شوې او تر نن ورځې پورې یې د نړۍ په سیاست او اقتصاد کې مهم رول لوبولی دی." د ولسمشر ټرمپ بشپړه وینا دلته لوستلی شئ.

په بیجینګ کې د ولسمشر ټرمپ د وینا بشپړ متن

"ډېره مننه. دا یو ستر ویاړ دی. دا یوه فوق‌العاده ورځ وه، او په ځانګړي ډول زه غواړم له ولسمشر شي، زما ملګري څخه د دې شانداره هرکلي لپاره مننه وکړم. دا رښتیا هم یو بې‌ساری او عالي هرکلی و، بیساری، او همدارنګه له دې امله هم مننه چې د دې تاریخي دولتي سفر په ترڅ کې په دومره درناوي زمونږ کوربه‌توب کوئ.

نن موږ له چینایي پلاوي سره ډېرې مثبتې او ګټورې خبرې اترې او لیدنې درلودې، او نن ماښام هم یو بل ارزښتناک فرصت دی چې د ملګرو ترمنځ د هغو موضوعاتو په اړه خبرې وکړو چې نن مو ورباندې بحث وکړ. دا داسې خبرې دي چې هم د امریکا او هم د چین لپاره ګټورې دي. له تاسو سره لیدل او خبرې زما لپاره لوی ویاړ و.

د امریکایي او چینایي خلکو اړیکې د امریکا د بنسټ اېښودنې لومړني پیل پورې قدامت لري. چین ته لومړنی امریکایي استازی، ساموېل شا، په ۱۷۸۴ کال کې د لومړۍ امریکایي سوداګریزې بېړۍ سره ددې هیواد سواحلو ته رسېدلی و. چینایي سوداګرو امریکایانو ته یو نوم ورکړی و؛ هغوی به ورته "نوي خلک" ویل. دوه نیمې پېړۍ وروسته، هماغه لومړنۍ اړیکه د نړۍ په تاریخ کې له تر ټولو اغېزناکو اړیکو څخه یوه ګڼل کیږي.

له پیل څخه، زموږ خلکو د متقابل درناوي دپاره ژور احساس شریک کړی دی. د هیواد بنسټ اېښودونکي مشر، بنیامین فرانکلین، د کنفیوشس ویناوې په خپلې ورځپاڼې کې خپرې کړې، او نن هم د چین لرغونی قدامت د امریکا د سترې محکمې په وړاندې په لویې څلي کې کښل شوی دی، چې موږ پرې ویاړو.

دا ستاینه دوه اړخیزه وه. د ولسمشر جورج واشنګټن چینایي مینه‌والو یوه د ډبرې لوحه ډالۍ کړه چې د واشنګټن یادګار د ښکلا لپاره وکارول شي. په هغې کې د یوه چینایي چارواکي خبرې لیکل شوې وې چې لوی جنرال او سیاستوال یې “د انسانانو اتل” بللی و.

او د پېړیو په اوږدو کې، دغه متقابل درناوی په داسې اړیکه بدل شو چې زموږ د دواړو ملتونو ستر استعداد او وړتیا یې منعکسه کړې ده. چینایي کارګرو د هغې پټلۍ په جوړولو کې مرسته وکړه چې زموږ اتلانتیک ساحل یې له ارام سمندر سره ونښلاوه. امریکایي مسافرو په چین کې د سواد او عصري طب په خپرولو کې مرسته وکړه، او د چین د سفیر په غوښتنه، ولسمشر تودور روزوېلټ هغه بودیجه برابره کړه چې د ولسمشر شي د پوهنتون، سینګ‌هوا پوهنتون، د جوړېدو لپاره وکارول شوه.

په دویمه نړیواله جګړه کې د متحدینو په توګه، ولسمشر فرانکلین روزوېلټ د چین د زړورو خلکو ستاینه وکړه. هغوي رښتیا هم زړور وو. د هغه ویناوې په امریکا کې په لوړو چکچکو بدرګه کېدې، او خلکو به د هغه خبرې خوښولې، لکه څنګه چې نن ډېری چینایان باسکټبال او د کاوبای پطلونونه خوښوي. په امریکا کې چینایي رستورانتونه اوس د امریکا د پنځو سترو خوراک ځایونو له ګډ شمېر څخه هم زیات دي. دا په رښتیا یوه لویه خبره ده.

دغه سوداګریز اود درناوي نه ډک تړاو چې ۲۵۰ کاله شاته تاریخ لري، د داسې راتلونکي بنسټ دی چې زموږ دواړو ملتونو ته ګټه رسوي. امریکایي او چینایي خلک ډېر ګډ ارزښتونه لري. موږ سخت کار، زړورتیا، او لاسته راوړنې ستایو. موږ خپلې کورنۍ سره مینه لرو، او موږ خپلو هېوادونو سره مینه لرو.

په ګډه موږ دا فرصت لرو چې د دغو ارزښتونو پر بنسټ د خپلو ماشومانو لپاره د لا زیاتې سوکالۍ، همکارۍ، خوښۍ او سولې راتلونکی جوړه کړو. موږ خپلو ماشومانو سره مینه لرو. کله چې موږ دواړه یو موټی او یو ځای اوسو نو دا سیمه او دا نړۍ، به یوه ځانګړې نړۍ وي.

یو ځل بیا مننه، ولسمشر شي، د دې ښکلي هرکلي لپاره، او نن شپه زما لپاره ویاړ دی چې تاسو او مادام پینګ ته بلنه درکړم چې د سپتمبر په ۲۴مه زموږ سپینې ماڼۍ ته راشئ. موږ به تاسو ته سترګې په لاره یو.

او اوس غواړم د امریکایي او چینایي خلکو ترمنځ د ژورو او دوامداره اړیکو په ویاړ جام پورته کړم.
دا یوه ډېره ځانګړې اړیکه ده. او یو ځل بیا مننه کوم. خورا بیسارې له خوښیو ډک وخت مننه، ولسمشر شي."


 
15.05.2026
موسسه آغاخان و طالبان تفاهم‌نامه همکاری به ارزش بیش از چهار میلیون دالر را امضا کردندجدید
روزنامه هشت صبح

۸صبح، کابل: راحت‌الله بیک، رییس اجراییوی موسسه آغاخان، و نورالدین ترابی، رییس اداره آماده‌گی مبارزه با حوادث طالبان، تفاهم‌نامه همکاری‌های مشترک به ارزش چهار میلیون و ۱۹۱ هزار دالر را امضا کردند.

خبرگزاری باختر تحت کنترل طالبان روز پنج‌شنبه، ۲۴ ثور، گزارش داده که براساس این تفاهم‌نامه، موسسه آغاخان قرار است در بخش‌های مختلف برای کاهش خطرات ناشی از حوادث طبیعی همکاری کند.

این تفاهم‌نامه شامل اجرای پروژه‌های ساختمانی برای کاهش خطرات ناشی از حوادث طبیعی، ایجاد راه‌های دسترسی حیاتی و تهیه اقلام غیرخوراکی برای ذخایر اضطراری می‌باشد.

همچنان در این تفاهم‌نامه، ایجاد، تجهیز و آموزش تیم‌های پاسخ اضطراری، آموزش رضاکاران در زمینه هواشناسی و مدیریت خطر برف‌کوچ و آموزش‌های پیشرفته برای تیم‌های جست‌وجو و نجات نیز شامل است.

براساس گزارش، این فعالیت‌ها قرار است در ولایت‌های کابل، بدخشان، بغلان و بامیان تطبیق شود.

این در حالی است که حوادث طبیعی در هفته‌های اخیر علاوه بر تلفات جانی، سبب تخریب گسترده خانه‌ها در ولایت‌های مختلف کشور شده و ده‌ها تن را بی‌خانمان ساخته است.