تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
14.05.2026
'افغانستان کې د شرکتونو پر بانکي ضمانتونو لګول شوي محدودیتونه لېرې شوي'جدید
بی بی سی

د افغانستان بانک په یوه تازه اقدام کې او له نږدې پنځه کلونو انتظار وروسته هغو کمپنیو او شرکتونو ته د خپلو ضمانتونو د ورکولو پرېکړه کړې چې د پروژو د پلي کولو لپاره یې خپلې پیسې امانتې اېښې وې.

د طالبانو تر واک لاندې افغانستان بانک په یوه خبرپاڼه کې ویلي " هغه بانکي ضمانتونه چې د تېرې ادارې پر مهال د پروژو او قراردادونو د تضمین په موخه بانکونو کې ایښودل شوي وو او د 'افغانستان اسلامي امارت' له بیا واکمنېدو وروسته پرې د مرکزي بانک له لوري ځینې محدودیتونه لګول شوي وو له دې وروسته دا محدودیتونه نشته."

په عادي ډول حکومتونه د لویو پروژو د پلي کولو په تړاو له کمپنیو د ضمانت په توګه امانتې پیسې اخلي او پروژو کې د کومو ستونزو رامنځته کېدو پرمهال بیا ترې ګرځول کېږي.

د افغانستان بانک ویاند حسیب الله نوري وايي دا ګام د پانګونې د هڅولو په موخه شوی دی او په ټکو یې ' د افغانستان بانک له لوري دا اقدام د سوداګرۍ د اسانتیا ، د خصوصي سکتور څخه د ملاتړ، د پانګونې د هڅونې او هېواد کې د اقتصادي فعالتیونو د پیاوړتیا په موخه ترسه شوی دی."

دا نده معلومه چې د افغانستان بانک سره دا ډول څومره پیسې په امانت ایښي دي خو د کنګل پیسو خلاصولو اعلان ،ګڼو سوداګرو او پانګه والو ته چې له کلونو یې پیسې بندې وې ښایې ښه خبر وي.


 
14.05.2026
د مرستو کمېدا، د نفوس وده او نور عوامل سبب شوي چې د افغانستان اقتصادي بحران ژور شيجدید
دآزادی رادیو

د ملیوینونو کډوالو بېرته راتګ، پر له پسې وچکالیو، د نفوسو چټکې ودې او د طالبانو یو شمېر پالیسیو د افغانستان اقتصادي ستونزې زیاتې کړي دي.

له ګاونډیو هیوادونو اکثره افغانان تش لاس خپل هیواد ته ستانه شوي چې له کبله یې د افغانستان تر فشار لاندې اقتصاد پېټی لا دروند شوی دی:

« موږ چې دلته راتلو د پاکستان حکومت له موږ نه زموږ ټوله شتمني، کور، مال او جایداد واخیست، اوس ۱۵ ورځې کېږي چې په عمري کمپ کې یو، اوس باید له دې ځایه هم ووځو ، خو موږ هېڅ ځای نه لرو، په افغانستان کې هېڅ سرپناه نه لرو.»

د کار محدودو فرصتونو، د سوداګرۍ د کسر پراخېدو او د نړیوالو مرستو کمېدو د اقتصاد د ښه کېدو بهیر ورو کړی دی.

رحمت افغان و چې په وروستیو کې له پاکستان څخه افغانستان ته ستون شوی دی.

د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام (UNDP) د چهارشنبې په ورځ وویل چې په ۲۰۲۵ کال کې د افغانستان ۷۴ سلنه وګړي د خوړو له ناامنۍ سره مخامخ وو، چې دا د هېواد د بشري او اقتصادي بحران د لا ژورېدو څرګندونه کوي.

دې ادارې د افغانستان د اقتصادي وضعیت د ارزونې په اړه په خپل نوي راپور کې ویلي چې په ۲۰۲۵ کال کې اقتصادي وده ۱.۹ سلنې ته رسېدلې، خو دا وده دومره پیاوړې نه ده چې د نفوس د زیاتېدو له چټکوالي او د ژوند د لګښتونو له لوړېدو سره برابره شي.

په افغانستان کې بې‌وزلي لا پسې ژوره شوې او په ۲۰۲۵ کال کې شاوخوا ۲۸ میلیونه خلک، یعنې د هېواد په څلورو کې درې برخې نفوس، نه شي کولای خپلې لومړنۍ اړتیاوې پوره کړي.

له ۲۰۲۳ تر ۲۰۲۵ پورې نژدې پنځه میلیونه افغانان هېواد ته راستانه شوي دي.

راپور زیاتوي چې له ۲۰۲۳ تر ۲۰۲۵ پورې نژدې پنځه میلیونه افغانان هېواد ته راستانه شوي دي. تازه راستنېدونکي تر نورو ډېر زیانګالي دي؛ ۹۲ سلنه یې د ژوند له سختو ستونزو سره مخامخ دي، په داسې حال کې چې دا کچه په ټول هېواد کې ۷۴ سلنه ده. په هغو ولایتونو کې چې ډېر راستنېدونکي لري، یوازې ۳ سلنه خلک رسمي دندې لري او ۷۸ سلنه پر ورځنۍ مزدورۍ تکیه کوي.

د ننګرهار یو اوسېدونکی، چې کلونه یې په ساختماني برخه کې کار کړی، وايي له یو کال راهیسي وزرګاره دی.


 
14.05.2026
دونالد ترمپ: «برای پایان دادن به جنگ با ایران و کاهش کنترل تهران بر تنگه هرمز، به کمک چین نیازی نداریم.»جدید
رادیو آزادی

دونالد ترمپ گفته که برای پایان دادن به جنگ با ایران و کاهش کنترل تهران بر تنگه هرمز، به کمک چین نیازی ندارد.

دونالد ترمپ رییس جمهور امریکا این اظهارات را روز چهارشنبه پیش از سفر رسمی دو روزه‌اش به چین، در واشنگتن مطرح کرد.

او قرار است در این سفر با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، درباره ایران، تایوان، روابط تجاری دو کشور و دیگر مسائل مهم گفت‌وگو کند.

ترمپ گفت:
«فکر نمی‌کنم ما در مورد ایران به کمک کسی نیاز داشته باشیم. ما به یک شکل یا شکل دیگر پیروز خواهیم شد؛ چه به‌صورت صلح‌آمیز و چه به‌گونه‌ای دیگر.»

خبرگزاری رویترز گزارش داده است که ترمپ نقش چین را در حل تنش با ایران چندان مهم ندانسته است؛ تنشی که همچنان عبور آزاد کشتی‌ها از تنگه هرمز، مسیر انتقال نزدیک به یک‌پنجم نفت جهان، را با چالش روبه‌رو کرده است.

با وجود گذشت بیش از یک ماه از آتش‌بس شکننده، اختلاف‌ها میان واشنگتن و تهران برای پایان کامل درگیری همچنان عمیق است.

امریکا از ایران خواسته است که برنامه هسته‌ای خود را متوقف کرده و از کنترل بر تنگه هرمز دست بکشد. در مقابل، ایران خواستار جبران خسارت‌های جنگ، لغو تحریم‌های امریکا و پایان دادن به جنگ اسرائیل علیه نیروهای مورد حمایت ایران، به‌ویژه حزب‌الله لبنان، شده است.

ترمپ این خواسته‌های تهران را «بی‌معنا» توصیف کرده است.

دولت ترمپ روز سه‌شنبه اعلام کرد که مقام‌های ارشد امریکا و چین ماه گذشته توافق کرده‌اند که هیچ کشوری نباید بر کشتی‌های عبوری در این منطقه تعرفه وضع کند؛ اقدامی که به گفته رویترز، تلاشی برای نزدیک‌کردن دیدگاه‌های دو طرف پیش از نشست رهبران بوده است.

چین که یکی از بزرگ‌ترین خریداران نفت ایران است و روابط نزدیکی با تهران دارد، این موضوع را رد نکرده است.

ترمپ همچنین گفت که فشارهای اقتصادی بر شهروندان امریکایی تأثیری بر تصمیمات او درباره جنگ ندارد.

او در پاسخ به این پرسش که آیا فشار اقتصادی می‌تواند او را به توافق صلح سوق دهد، گفت:
«حتی ذره‌ای هم نه.»


 
14.05.2026
جنگ ایران؛ ذخایر جهانی نفت به سرعت «بی‌سابقه» مصرف می‌شودجدید
صدای آلمان

آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرده است که به دلیل مسدود ماندن تنگه هرمز، ذخایر جهانی نفت به «سرعت بی‌سابقه» در حال مصرف شدن است. تحولات مرتبط با جنگ ایران را در این صفحه بخوانید.

نچه باید بدانید

  • پنتاگون گفته است که در جنگ ایران تاکنون حدود ۲۹ میلیارد دالر هزینه کرده است
  • بریتانیا اعلام کرده که در ماموریت امنیت تنگه هرمز پهپاد، جنگنده و ناو جنگی اعزام خواهد کرد
  • ترامپ در هنگام پرواز به مقصد چین گفت که در مورد ایران به کمک کسی نیاز ندارد
  • آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرده که ذخایر اضطراری نفت به صورت «بی‌سابقه» در حال مصرف شدن است

در این صفحه تحولات مرتبط با جنگ امریکا و اسرائيل علیه ایران در روز چهارشنبه، ۱۳ ماه می، به روزرسانی می‌شود. 


 
14.05.2026
ټرمپ د چین له ولسمشر سره د لیدنې په هدف بیجینګ ته ورسیدجدید
دامریکا غږ

د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ نن چهار شنبې (مې ۱۳) له خپل چینایي سیال شي جینپینګ سره د دوه ورځینو خبرو لپاره د هغه هیواد پلازمینې بیجینګ ته ورسید.

د ولسمشر ټرمپ سره په دې سفر کې د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو، د جګړې وزیر پیت هګسیت، د تسلا د کمپنۍ مشر ایلان ماسک، د اپل شرکت رئیس ټم کوک او په لس ګونه نور پانګه وال او تجاران ملتیا کوي.

ولسمشر ټرمپ ویلي دی به د چین له ولسمشر شي جینپینګ څخه وغواړي چې د امریکا د پانګه والو په وړاندې خپل مارکیټونه خلاص کړي.

نوموړي د ولسمشر په ځانګړې الوتکه ایر فورس ون کې تر پورته کیدو مخکې وویل دا به د پنجشنبې په ورځ له ولسمشر شي سره په ملاقات کې لومړی غوښتنه وي.

ولسمشر ټرمپ ته د چین د ولسمشر د مرستیال هانګ ژینګ له خوا چې نظامي پریډ هم ورته ترتیب شوی وو، ښه راغلاست وویل شو.

نوموړي چین ته له روانیدو مخکې وویل:" له چین سره ښه پرمخ روان یو. له چین سره کار ښه پر مخ روان دی. بنا ورته سترګي په لار یو. لکه څنګه چې تاسې پوهیږئ ولسمشر شي به د کال په پای کې دلته راځي. بنا دا به په زړه پوري وي."

د ولسمشر ټرمپ او شي په دې ملاقات کې پر تجارتي اړیکو بحث هم یو لوی مورد دی. د هانګ کانګ د پوهنتون استاد الیهاندور راییس وایي:" د سوداګرۍ مسایل، زما په اند هغه [ټرمپ] غواړي چې چین د امریکا ډیر توکي واخلي. او البته، داسې ښکاري چې د هوایي چلند د برخې د توکو د پیرودلو په اړه په یو تړون هم کار روان دی."


 
14.05.2026
خواجه آصف: طالبان در حال پیش‌برد جنگ هند علیه پاکستان استجدید
روزنامه هشت صبح

۸صبح، کابل: خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، می‌گوید طالبان به نیروی نیابتی دهلی تبدیل شده و در حال پیش‌برد «جنگ هند» علیه اسلام‌آباد هستند.

او روز چهارشنبه، ۲۳ ثور، در سخنرانی خود در مجلس ملی پاکستان هشدار داده که اگر طالبان از حمایت شبه‌نظامیان و تروریسم فرامرزی دست برندارد، پاکستان به این گروه همان‌گونه پاسخ خواهد داد که به هند پاسخ داده است.

خواجه آصف تاکید کرده است: «هیچ تفاوتی میان دهلی و کابل وجود ندارد. اکنون دشمن یکسانی در مرزهای شرقی و غربی پاکستان حضور دارد.»

او مقام‌های طالبان را متهم کرده که حاضر نیستند در مورد تروریسم فرامرزی تضمین‌های عملی و کتبی به اسلام‌آباد ارایه کنند.

وزیر دفاع پاکستان ادعا کرده است: «هند اکنون تمام جنگ علیه پاکستان را از طریق کابل مدیریت می‌کند.»

روابط پاکستان و طالبان در ماه‌های اخیر به‌شدت تیره شده است.

اسلام‌آباد بارها از طالبان خواسته است اطمینان دهند که از خاک افغانستان برای حملات علیه پاکستان استفاده نمی‌شود.

طالبان اما همواره این اتهام‌ها را رد کرده و گفته‌اند که خاک افغانستان علیه هیچ کشور دیگری استفاده نخواهد شد.

در تازه‌ترین مورد، هواپیماهای بی‌سرنشین پاکستان بخشی از ولایت غزنی را بمباران کرده‌اند.