تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
16.07.2026
جمعه خان فاتح وایي، په ارګ کې پر خبرو بوخت دیجدید
بی بی سی

د افغانستان شمال ختیځ کې د طالبانو حکومت یو قومندان جمعه خان فاتح له تېرو څو ورځو راهیسې د جنجال او اختلافونو له خبرونو سره د رسنیو سر ټکی و چې اوس یې پښه تر ارګه رسېدلې ده.

ده په کابل کې داسې مهال د بي بي سي له خبریال سید عبد الله نظامي سره د ارګ ګل خانۍ ماڼۍ مخې ته مخامخ خبرې کولې چې د طالبانو حکومت د دفاع وزارت لوی درستیز فصیح الدین فطرت، د اقتصاد وزیر دین محمد حنیف او یو شمېر نورو چارواکو یې ملتیا کوله.

سره له دې چې دی د طالبانو حکومت سره د مخالفتونو ادعاوې ردوي، خو داسې برېښي یو څه وو چې دی یې تر ارګه ورساوه او کابل کې د حکومت تر ټولو لوړ پوړي چارواکي سره کیناست.

دې ناڅاپي لیدنه کې مو لومړی د زابل ولایت له مرستیالۍ د استعفا په اړه وپوښت، ده ویل" ما تقریبا یوه میاشت د زابل ولایت معاونیت کې دنده لرله، وروسته له هغه د ځینو ستونزو له کبله، چې یوه يې په پښتو زما نه پوهېدا وه- بدخشان ته په رخصتۍ ولاړم او دوی له فارسي/دري سره بلد نه وو، د افهام او تفهیم دا نشتوالی او د کورنۍ یوازېتوب او دا چې زما روغتیا هم چندان ښه نه وه، ځکه د دوښمن د عملیاتو له کبله مې کېڼ لاس معیوب دی او کار نه کوي – دا ټول د دې لامل شول چې له بدخشانه خپله استعفا وړاندې کړم ځکه څومره چې افهام او تفهیم ونه شي، هومره خدمت هم نه شي کېدلی."

خو دا چې ولې په دري-ژبو سیمو کې یې د دندې غوښتنه نه کوله ده ويل " په ټوله کې خو همدا ستونزه وه، بله نه وه، زه باید د خپل روغتیايي وضعیت له کبله یوڅه موده کور کې پاتې وای چې لږ روغ شم، وروسته چې مشران څه مناسب ګڼي، چمتو یم چې هرځای ته مې خدمت ته استوي.‌"

د ښاغلي فاتح په تړاو داسې بحثونه هم راپورته شوي وو چې ګواکې د طالبانو حکومت له مشرتابه سره د ټینګو اختلافونو له کبله نه غواړي حکومت سره خپله ملګرتیا وساتي، خو ده دا ادعاوې رد کړې " ښه، ما اوسمهال الحمدلله د ولسمشرۍ ماڼۍ کې له مشرانو سره، د اقتصاد له وزیر او ځینو نورو دوستانو سره یوځای له رئیس الوزرا سره وکتل، د مغرضو رسنیو تبلیغات کومه نوې خبره نه ده، د انقلاب په اوږدو کې له پیله تر اوسه چې د فتحې پنځه کاله پوره شوي، د مجاهدینو او مسئولانو پرضد تبلیغات او دسیسې لرلې چې له حقیقته لرې دي، څه چې په رسنیو کې خپرېږي، زه یې په ټینګه ردوم- له حقیقته لیرې دي."

جمعه خان فاتح د بهرنیو ځواکونو او پخواني افغان حکومت پر ضد په بدخشان کې جنګېدلی خو وروستۍ دنده یې په سوېلي ولایت زابل کې د مرستیال والي په توګه وه چې د جون پر ۲۲مه یې ترې استعفا وکړه.

وروسته داسې رپوټونه ورکړل شول چې ده د طالبانو حکومت مشرتابه ننګولی او غواړي خپله لار ترې بېله کړي.


 
16.07.2026
بیوزلي او د یتیمانو پالنه؛ شمسیه وايي خلکو ته ډوډۍ پخوي او خپل ژوند چلويجدید
دآزادی رادیو

۳۷ کلنه شمسیه د تخار ولایت د مرکز تالقان ښار د یوې لرې پرتې سیمې اوسېدونکې ده.

هغه هره ورځ د تنور تاو او تریخ لوګي زغمي خو د ژوند تیرولو لپاره ورته ناسته او ډوډۍ پخوي.

دا دوه کلنه کونډه د خپلو شپږو ماشومانو د نقې برابرولو لپاره چې عمرونه یې د ۶ او ۱۶ کلونو ترمنځ دي دې کار ته اړه شوې ده.

شمسیه وایي، د اوړو، لرګیو او د ډوډۍ پخولو له نورو لګښتونو پرته، دا د ورځې یوازې شاوخوا ۱۰۰ افغانۍ (له دوو امریکایي ډالرو څخه کمې) ګټي او د ځان او ماشومانو لومړنۍ اړتیاوې پرې پوره کوي:

د ډوډۍ پخولو لپاره درې منه لرګي په ۳۰۰ افغانیو او یوه اووه منۍ بورۍ اوړه په ۱۵۰۰ افغانیو اخلم، دا په دوو ورځو کې لمدوم، او په پای کې یوازې سل افغانۍ ګټه او د خوړولو لپاره وچه ډوډۍ راته پاتې کېږي
شمسیه یوه بېوزلې افغان مېرمن

شمسیه وايي د شپې په نیمایي کې وړه لمدوي او له لمر خاته سره تنور ته ناسته وي. تر غرمې پورې لسګونه ډوډۍ پخوي چې بیا یې ماشومان د خرڅلاو لپاره ښار ته وړي:
«د شپې په دوو بجو وړه لمدوم، بیا چې د سهار لمونځ وکړم، تنور تودوم او تر دولسو بجو پورې ډوډۍ پخوم. بیا زما ۱۳ کلن زوی او ۱۰ کلنه لور ډوډۍ په کراچۍ کې ږدي، نیم ساعت پلې لار وهي او ښار ته یې د خرڅلاو لپاره وړي.»

دا زیاتوي، چې کله کله که ګټه ډېره شي، وریجې یا مکروني پخوي، خو ډېری ورځې په دسترخوان یوازې تور چای او وچه ډوډۍ اېښې وي.

شمسیه یوه بېوزله مېرمن

دا سل افغانۍ چې ګټه پاتې کېږي، پرې یو پاو غوړي اخلم. هر دوه یا درې ورځې وروسته یو دیګ خواړه پخوم. همداسې ژوند تېروو، او نور وختونه یوازې تور چای او وچه ډوډۍ وي.
شمسیه یوه بېوزله مېرمن

شمسیه وایي، ژوند یې په یوې تکراري کیسه بدل شوی، او تر ټولو سخته برخه یې هغه وخت وي چې ډوډۍ ونه پلورل شي او د ژوند د دوام لپاره پور اخیستلو ته اړه شي.
«که ډوډۍ ونه پلورل شي، ماشومان مې بېرته کور ته راوړي. سبا یې په نیمه بیه خرڅوو. هم د لرګیو تاوان را اوړي هم د اوړو. مجبوره یم چې د بلې ورځې لپاره لرګي او اوړه له پلورونکو څخه په پور واخلم.»

د ژوند دې سخت وضعیت د شمسیې د ماشومانو پر زده کړو هم اغېز کړی دی. هغه وایي، ۱۶ کلنه لور یې د طالبانو د محدودیتونو له امله له زده کړو محرومه شوې ده. نور ماشومان یې چې د اقتصادي ستونزو له کبله د یوې مودې لپاره له ښوونځي پاتې شوي وو، اوس بېرته زده کړو ته ستانه شوي دي؛ خو د کورنۍ د لګښتونو د برابرولو لپاره په بازار کې هم کار کوي، ډوډۍ او پلاستیکي کڅوړې پلورې او بوټونو هم رنګوي.


 
16.07.2026
افغان‌های مقیم پاکستان تحت فشار کمپاین جدید اخراج قرار دارندجدید
رادیو آزادی

مقام‌های پاکستانی کمپاین جدید دستگیری افغان‌ها را «عملیات» علیه خارجی‌های می‌نامند که به‌گفتهٔ آن‌ها، اسناد قانونی اقامت ندارند.

گروهی از داکتران افغان که در شفاخانهٔ نشتر شهر ملتان در دورهٔ تخصص مصروف آموزش بودند و برای تمدید ویزه‌های‌شان درخواست داده بودند، ناگهان روز چهارشنبه (۲۴ سرطان)، برای اخراج به تورخم منتقل شدند.

یکی از آن‌ها که نخواست نامش افشا شود، به رادیو آزادی گفت که آنان در مجموع ۱۵ تن به شمول یک زن بودند: "ما را به این بهانه خواستند که با ما مصاحبه می‌کنند. ما برای تمدید ویزه درخواست داده بودیم. به ما گفتند بیایید، کار ویزه‌های شما را تنظیم می‌کنیم، اسناد خود را بیاورید تا بررسی کنیم. وقتی رفتیم، اسناد را بررسی کردند. در آخر به ما گفتند، بیرون شوید. وقتی بیرون رفتیم، موترها ایستاده بودند و گفتند سوار شوید."

اسلام‌آباد دهم ماه جولای را آخرین مهلت تعیین کرده بود تا آن دسته از افغان‌های که به‌گفتهٔ آنان اسناد قانونی اقامت ندارند، پاکستان را ترک کنند.

هزاران خانوادهٔ افغان که در مورد آیندهٔ‌شان نگرانی عمیقی دارند، به دلیل کمپاین جدید حکومت پاکستان در حال بازگشت به افغانستان هستند.

هزاران خانوادهٔ افغان به دلیل کمپاین جدید حکومت پاکستان در حال بازگشت به افغانستان هستند.

این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که در کشورهای مختلف جهان نیز فشار بر افغان‌های پناهجو افزایش یافته و آن‌ها مجبور می‌شوند دوباره به افغانستان بازگردند.

تنها از پاکستان، از زمانی‌که در اکتوبر سال ۲۰۲۳ میلادی سیاست اخراج افغانان اعلام شد، بیش از دو و نیم میلیون افغان به افغانستان برگشته، یا اخراج شده‌اند.

اسلام‌بادشاه، باشندهٔ منطقهٔ جمرود در خیبر پختونخواه پاکستان و رضاکار خیریه که برای خانواده‌های بازگشت کننده در گذرگاه تورخم غذای رایگان، دوا و سایر نیازهای ابتدایی فراهم می‌کند، می‌گوید: "هر روز بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ خانواده از طریق تورخم به افغانستان عبور می‌کنند."

تورخم مهم‌ترین گذرگاه سرحدی میان افغانستان و پاکستان است.



 
16.07.2026
ترامپ ایران را به حمله به پل‌ها و نیروگاه‌های برق تهدید کردجدید
صدای آلمان

رئیس‌جمهور دونالد ترامپ هشدار داد که در صورت عدم پیشرفت در مذاکرات، حملات امریکا به ایران تشدید شده و زیرساخت‌های کلیدی هدف قرار خواهند گرفت. درگیری میان دو کشور ادامه دارد.آنچه باید بدانید

در این صفحه تحولات مرتبط با جنگ امریکا علیه ایران در روز چهارشنبه، ۱۵ ماه جولای، به روزرسانی می‌شعبور از قسمت سنتکام: در موج تازه حملات جزیره تنب

سنتکام: در موج تازه حملات جزیره تنب بزرگ هدف قرار گرفت

فرماندهی مرکزی ایالات متحده بعد از ظهر روز چهارشنبه گفت که دور جدید حملات روزانه علیه ایران حدود ۹۰ دقیقه به‌طول انجامید و تا ساعت ۷:۳۰ صبح به وقت منطقه زمانی شرقی به پایان رسید.

این بدان معناست که این حملات در اوایل بعد از ظهر به وقت ایران، حدوداً از ساعت ۱:۳۰ تا ساعت ۳ بعد از ظهر صورت گرفته است.

ارتش امریکا بار دیگر تأکید کرد که این حملات با هدف «تضعیف بیشتر توانایی ایران برای حمله به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز» انجام شده‌اند.

سنتکام همچنین جزئیات بیشتری درباره اهداف و محل حملات ارائه کرد و در بیانیه‌ای گفت: «سنتکام در جریان این موج ۹۰ دقیقه‌ای، مهمات دقیق را علیه سیستم‌های دفاع ساحلی و مراکز ذخیره و پرتاب موشک‌های کروز در جزیره تنب بزرگ به کار برد.»

جزیره تنب بزرگ در جنوب سواحل ایران در خلیج فارس، در نزدیکی ورودی تنگه هرمز و در شمال سواحل امارات متحده عربی موقعیت دارد.

در این جزیره یک پایگاه هوایی و یک میدان هوایی مسافربری نیز وجود دارد.



 
16.07.2026
د امریکا پوځ پر ایران د تازه بریدونو څپه پای ته ورسولهجدید
دامریکا غږ

د امریکا مرکزي قومندانۍ نن چهار شنبې (جولای ۱۵) د یو شمیر ایراني اهدافو په وړاندې د تازه بریدونو خبر ورکړی دی.

دغې قومندانۍ په خپله ایکس پاڼه لیکلي دي چې په دغو بریدونو کې نه یوازې د ایران د کروز مزایلو زیرمې بلکې د هغه هیواد د ساحلي دفاع سیستمونه هم په نښه شوي دي.

سنټکام زیاته کړې ده چې په دغو بریدونو سره د هرمز په تنګي کې پر تجارتي کښتیو د برید کولو په اړه د ایران قابلیتونه لا کمزوري شوي دي.

بلخوا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له فاکس نیوز سره په تازه مرکه کې ویلي دي چې متحده ایالات به تر هغه پر ایراني اهدافو بریدونو ته دوام ورکړي څو یاد هیواد د مذاکراتو میز ته راستون شي.

ولسمشر ټرمپ ویلي:" زه به د انرژۍ اهداف د اخر لپاره وساتم، نو په نهایت کې به د انرژۍ اهداف په نښه کړو، خو موږ نن شپه پر هغوی سخت ګزار وکړ، موږ به سبا شپه هم پر هغوی سخت ګزار وکړو. موږ به بل سبا هم پر هغوی سخت ګزار وکړو. او راتلونکې اوونۍ به د هغوی لپاره ډیره بده وي ځکه راتلونکې اوونۍ به د بریښنا د تاسیساتو وار وي، راتلونکې اوونۍ به د پلونو وار وي. موږ به د هغوی د بریښنا ټول تاسیسات له منځه یوسو."

ولسمشر ډونالډ ټرمپ په داسې حال کې دغه څرګندونې کوي چې اکسیوس خبري آژانس وایي ولسمشر ټرمپ د سه شنبې په ورځ پر ایران د پراخو نویو بریدونو په اړه د سپینې ماڼۍ کې بیړنۍ غونډه رابللې وه.

دغه غونډه وروسته له هغه جوړه شوه چې ایران پر یو شمیر تجارتي کښتیو بریدونه وکړل او متحدو ایالتونو په ځواب کې یو شمیر ایراني اهداف په نښه کړل.

د امریکا مرکزي قومندانۍ د سه شنبې په ورځ وویل چې د ایران ساحلي مناطقو او بنادرو ته یې د تلونکو او راتلونکو کښتیو په وړاندې سمندري محاصره بیا پیل کړې ده.

ولسمشر ټرمپ د سه شنبې په ورځ په سپینه ماڼۍ کې د عراق له لومړي وزیر سره د لیدنې پرمهال وویل، هیڅوک باید د هرمز په تنګي کې د حق العبور د اخیستلو حق ونلري.

ولسمشر ټرمپ وویل :"زما په اند، هیڅوک باید د هرمز په تنګي او یا هم د تنګیو په نورو اړیکو کې د حق العبور د اخیستلو توان ولري. زما په اند، هیڅوک باید په رښتیا هم په داسې موقف کې نه وي."

متحده ایالات په داسې حال کې د هرمز په تنګي کې سمندري محاصره پیل کړې او د هغه هیواد پر نظامي اهدافو بریدونه کوي چې د عمان سمندري ځواکونو ویلي دي د سه شنبې په ورځ ددغه هیواد په سواحلو کې په جلا پيښو کې د تیلو درې ټانکرونه په نښه شوي دي چې له امله یې د کښتیو درې عمله لادرکه شوې او شپږ نور ټپیان شوي دي.

متحدو ایالتونو او ایران د جون میاشتې په نیمایي کې یوې هوکړې ته ورسیدل خو پر یو شمیر سوداګریزو کښتیو د ایران له خوا تر بریدونو وروسته ولسمشر ډونالډ ټرمپ تیره اوونۍ د ناټو د غونډې پرمهال وویل چې د واشنګټن او تهران ترمنځ د هوکړې پای ته رسیدلې ده.

بلخوا یو شمیر رسنیو د ایران د بهرنیو چارو وزارت د مرستیال کاظم غریب آبادي په نقل ویلي دي چې نور د اسلام آباد د هوکړې په نامه څه پاتې ندي.


 
16.07.2026
اتحادیه اروپا بر حمایت از آموزش و ایجاد فرصت‌های کاری برای جوانان افغانستان تاکید کردجدید
روزنامه هشت صبح

۸صبح، کابل: نماینده‌گی اتحادیه اروپا در افغانستان می‌گوید که با سرمایه‌گذاری روی آموزش و مهارت‌آموزی جوانان، از آینده افغانستان و ایجاد فرصت‌های شغلی برای نسل جوان حمایت می‌کند.

اتحادیه اروپا روز چهارشنبه، ۲۴ سرطان، در صفحه ایکس نوشته است که به مناسبت روز جهانی مهارت‌های جوانان، از طریق آموزش، آموزش‌های فنی و حرفه‌ای و کارآموزی، زمینه کسب مهارت و ایجاد فرصت‌های شغلی را برای جوانان افغانستان فراهم می‌کند.

این نهاد افزوده است که هدف از این برنامه‌ها، کمک به جوانان برای راه‌اندازی کسب‌وکار و ایجاد منابع درآمدی پایدار است.

نماینده‌گی اتحادیه اروپا تاکید کرده است که دختران و پسران باید به مهارت‌های مورد نیاز دنیای امروز دسترسی داشته باشند تا بتوانند در توسعه جوامع خود نقش موثر ایفا کنند.

این در حالی است که جوانان افغانستان، به‌ویژه دختران، پس از تسلط دوباره طالبان با شرایط دشوار و آینده‌ای نامعلوم روبه‌رو شده‌اند.