تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
13.10.2026
په خیبر پښتونخوا کې د بېړني حالت اعلانېدو ته غبرګونونه
په خیبر پښتونخوا کې د بېړني حالت اعلانېدو ته غبرګونونهجدید
بی بی سی

​

د بي بي سي پښتو په دې پاڼه کې د پاکستان د فدرالي حکومت لخوا په خیبر پښتونخوا کې د بېړني حالت په اړه بېلابېل غبرګونونه او نور تازه جزییات لوستلی شئ.

  • د پاکستان بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار چې مرستیال لومړي وزیر هم دی، په خیبر پښتونخوا کې د اضطراري حالت او د والي واکمنۍ د اعلانېدو د پرېکړې دفاع کړې او ویلي یې دي چې "له حکومت سره له بېړني حالت پرته بل هېڅ غوراوی نه و پاتې."
  • د لاهور لوړې محکمې د وکیلانو ټولنې یا بار اسوسیېشن اعلان کړی چې په خیبرپښتونخوا کې د بېړني حالت او والي واکمنۍ د اعلانېدو پرېکړه به په محاکمو کې ننګوي.
  • د دغې ټولنې مشر بابر مرتضی د دوشنبې پر ورځ خپره کړې اعلامیه کې ویلي: "د لاهور د لوړې محکمې د وکیلانو ټولنه د دغه غیر قانوني اقدام خلاف لوړو محکمو کې ته عریضه کوي."
  • د پاکستان د اطلاعاتو وفاقي وزیر عطاالله تارړ د نړیوالو رسنیو استازو ته د خبرو پر مهال ادعا کړې چې په خیبر پښتونخوا کې د اضطراري حالت او والي واکمنۍ له نافذېدو وروسته، اعلی وزیر سهیل اپریدی د امن او نظم د ګډوډېدو د احتمال په تړاو د اندېښنو له کبله نیول شوی دی. پاکستان تحریک انصاف ګوند (پي‌ټي‌ای) د اکتوبر له څلورمې نېټې په خېبر پښتونخوا کې لاریون (لانګ مارچ) پیل کړی و، خو تېره ورځ (یکشنبه د اکتوبر ۱۱مه) په دغه ایالت کې بېړنی حالت او د والي واکمني اعلان شوه او سهیل اپریدی ونیول شو.
  • د پاکستان پخواني ولسمشر عارف علوي خیبر پښتونخوا کې د بېړني حالت د اعلانېدو او د پي‌ټي‌ای د ایالتي حکومت د بې‌واکه کولو پر پرېکړې سخت غبرګون ښودلی او دا یې پاکستان کې "د جمهوریت پر تابوت وروستی مېخ" بللی دی. هغه پر ایکس یوه خپره کړې اعلامیه کې ویلي، د اسلام اباد "جعلي حکومت" پر هغه ایالت قبضه وکړه چې د هغه د خلکو د رایو دوه پر درېیمه برخه یې "غلا" نه شوه کړای.​
 
13.10.2026
له چین سره پر نوې جوړې شوې لارې عملي سوداګري څومره ممکنه ده؟
له چین سره پر نوې جوړې شوې لارې عملي سوداګري څومره ممکنه ده؟جدید
دآزادی رادیو

​

په وچه کې راګیر افغانستان ته د سوداګرۍ هره لاره ارزښت لري او له همدې کبله سوداګر د نړۍ له دویم اقتصادي هېواد چین سره د لارې جوړېدو ته ډېر هیله من دي.

د طالبانو حکومت د کلیو، بیارغونې او پراختیا وزیر عبداللطیف منصور د اکتوبر په ۶مه د واخان دهلیز اړوند یوې مناسبتي غوڼده کې اعلان وکړ چې له چین سره د افغانستان د دغه نښلوونکي سړک لومړنۍ چارې بشپړې شوي.

له شانګهای تر کاشغر یا له ارومچي تر افغانستانه چې یو (سوداګریز) کانټینر انتقالېږي، له ۱۵۰۰ تر ۲۲۰۰ ډالرو کېږي، خو اوس چې موږ له بهرنیو لارو کانټینرانو راوړو، خصوصا له هرموز تنګي یا دا په مراتب قیمته دي، یو کانټینر تر ۱۲ زره ډالرو کېږي
یونس مومند

سوداګر او د اقتصادي پراختیا او نړیوالې سوداګرۍ فډرالي ټولنې (BWA) د افغانستان څانګې مشر یونس مهمند وایي، که چین له دې لارې افغان سوداګرو ته د ترانزیت زمینه برابره کړي، د افغان سوداګرو ترانسپورتي لګښتونه به د پام وړ کم شي.

هغه ازادي راډیو ته وویل: "له شانګهای تر کاشغر یا له ارومچي تر افغانستانه چې یو (سوداګریز) کانټینر انتقالېږي، له ۱۵۰۰ تر ۲۲۰۰ ډالرو کېږي، خو اوس چې موږ له بهرنیو لارو کانټینرانو راوړو، خصوصا له هرموز تنګي یا دا په مراتب قیمته دي، یو کانټینر تر ۱۲ زره ډالرو کېږي، نورې لارې هم موږ ته ډېرې اوږدې دي، که د چین دا لاره برابره شي، موږ په دغه خامه سړک هم کولای شو چې سوداګري وکړو که چین سوداګریزې محمولې د اوښتو اجازه ورکړي، نو دا به افغانستان ته ډېره مهمه او اساسي لاره وګرځي."

د چین له پولې سره نښلول شوی نوی سړک چې تراوسه یې یوازې خامه چارې بشپړې شوي د بدخشان د واخان ولسوالۍ له بروغیل سیمې د چین سین‌کیانګ پورې ۱۲۱ کیلو متره اوږدوالی لري.

د طالبانو حکومت ویلي چې د دې لارې پر همدې لومړنیو چارو ۳۶۵ میلیونه افغانۍ لګول شوې دي.

د ننګرهار ولایت د سوداګرۍ او پانګونې خونې د مدیره پلاوي غړي دوکتور مخلص احمد ازادي راډیو ته وویل:"له دې لارې افغان سوداګر کولای شي له چینایي سوداګرو سره مستقیمې اړیکې پیل کړي،د افغان محصولاتو لپاره بازارونه ومومي او ګڼې پانګونې وکړي،خو د واخان دهلیز اصلي ارزښت یوازې د لارې په جوړېدو که نه دی بلکې په دې کې دی چې دا لاره څنګه د افغان سوداګرو او د افغانستان د اقتصادي ودې په برخه کې په یو اغیزناکه فرصت بدله شي."

دا لار که څه هم د چین پولې ته رسیدلې، خو تراوسه پورې د چین د واخجیر په پوله کې چې همدا لار ورسره وصل ده، هر ډول رسمي تګ راتګ بند دی.​

 
13.10.2026
یک سال بسته‌بودن مسیرهای تجارتی؛ تاجران افغان و پاکستانی چه زیانی دیده‌اند؟
یک سال بسته‌بودن مسیرهای تجارتی؛ تاجران افغان و پاکستانی چه زیانی دیده‌اند؟جدید
رادیو آزادی

​

از ۱۲ اکتوبر ۲۰۲۵ تاکنون، یک سال بسته‌بودن مسیرهای تجارتی افغانستان و پاکستان بر تاجران دو کشور تأثیر گذاشته است.

شماری از تاجران می‌گویند به مسیرهای بدیل، از جمله راه ایران، روی آورده‌اند؛ اما طولانی‌بودن مسیرها و مشکلات ترانسپورتی، هزینه انتقال کالا و زیان‌های تجارتی را افزایش داده است.

در همین حال، اتاق مشترک تجارت افغانستان و پاکستان و اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان خواهان بازگشایی مسیرهای تجارتی با پاکستان هستند، هرچند می‌گویند گزینه‌های بدیل از اختلال در بازار افغانستان جلوگیری کرده‌اند. بسته‌شدن مسیرهای تجاری میان افغانستان و پاکستان در یک سال گذشته، روند انتقال کالا و تجارت میان دو کشور را تحت تأثیر قرار داده است.

شماری از تاجران می‌گویند برای ادامه فعالیت‌های‌شان ناگزیر شده‌اند از مسیرهای بدیل استفاده کنند؛ اما به گفته آنان این راه‌ها نیز در برخی موارد با توقف طولانی کالاها، افزایش هزینه‌های انتقال و آسیب‌دیدن کالا همراه بوده است.

یک تاجر و مالک یک شرکت ترانسپورتی که پیش از این در مسیر پاکستان و افغانستان فعالیت داشت و نخواست نامش در گزارش گرفته شود، به رادیو آزادی گفت: «کارها تقریباً در حالت توقف قرار دارد. یک مقدار کالا را با کانتینر از عمان به بندرعباس آوردیم که دو، سه ماه در آنجا ماند و هزینه‌های توقف و تأخیر افزوده شد. مال‌ها بسیار خراب شد؛ یک مقدار از کالا در گرمای هوا در فراه آسیب دید، بشکه‌های روغن سوراخ شد.»

در عین حال قاری نظیم‌گل شینواری، از باشندگان منطقه شینواریِ کرمِ پاکستان و نماینده امور گمرکی برخی از تاجران و کارگران در تورخم، نیز می‌گوید مردم هر دو طرف از ادامه مسدود بودن این مسیرها آسیب دیده‌اند و خواهان بازگشایی آن هستند. «ما از هر دو کشور افغانستان و پاکستان می‌خواهیم و تقاضا داریم که راه‌های تجارتی را باز کرده و بر مردم عام رحم کنند. ببینید هم در طرف پاکستان و هم در افغانستان مردم بی‌روزگار شده‌اند. امید داریم که هر چه زودتر این بندر باز شود و مردم تجارت خود را آغاز کنند.»

پس از درگیری‌ها میان نیروهای طالبان و پاکستان در مناطق نزدیک خط دیورند، مقام‌های پاکستانی به تاریخ ۱۲ اکتوبر ۲۰۲۵ اعلام کردند که گذرگاه‌های خود با افغانستان را بستند که پس از آن تجارت، ترانزیت و رفت‌وآمد از این مسیرها میان دو کشور متوقف شد.

بسته‌ماندن گذرگاه‌ها در حالی ادامه یافته که اختلافات امنیتی میان دو طرف نیز حل نشده است. حکومت پاکستان، حکومت طالبان را متهم می‌کند که به گروه‌های مسلح، به‌ویژه اعضای تحریک طالبان پاکستان (TTP) پناه داده؛ گروهی را که مسوول حملات در خاک خود می‌داند.

اسلام‌آباد مدعی است که اعضای این گروه از خاک افغانستان فعالیت می‌کنند، مقام‌های طالبان این اتهام‌ها را رد کرده و می‌گویند که پاکستان نباید مسوولیت ناکامی‌های امنیتی خود را به دوش آنان بیندازد.​

 
13.10.2026
خیبرپختونخوا؛ بازداشت وزیر اعلی و صدها عضو حزب عمران خان
خیبرپختونخوا؛ بازداشت وزیر اعلی و صدها عضو حزب عمران خانجدید
صدای آلمان

​مقام‌های پاکستانی اعلام کرده‌اند که پس از تعلیق حکومت ایالت خیبرپختونخوا و اعمال وضعیت اضطراری، شماری از مقام‌های ارشد وابسته به حزب تحریک انصاف پاکستان بازداشت شده‌اند.​​​​​

طلال چودری، وزیر دولت پاکستان در امور داخله، روز دوشنبه به خبرگزاری رویترز گفت: «بله، می‌توانم تأیید کنم که وزیر اعلی ایالت (سهیل افریدی) و شماری از اعضای کابینهٔ او به‌صورت پیشگیرانه بازداشت شده‌اند.»

او افزود افرادی که پرونده‌های قضایی علیه آنان وجود داشته باشد، تحت پیگرد قرار خواهند گرفت، اما دیگر بازداشت‌شدگان آزاد خواهند شد.

به گفته او، این بازداشت‌ها روز یک‌شنبه انجام شده است.

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

در عین زمان، دو مقام پولیس که نخواسته اند نامشان فاش شود، به خبرگزاری فرانسه گفته اند که ۲۷۸ نفر از اعضای حزب تحریک انصاف در این ایالت بازداشت شده‌اند. 

وضعیت اضطراری در ایالت خیبر پختونخوا

مقام‌های ارشد حکومت ایالتی در خیبرپختونخوا پس از آن بازداشت شدند که آصف علی زرداری، رئیس‌جمهور پاکستان، روز یک‌شنبه اعلام کرد این ایالت تحت اداره اضطراری قرار گرفته است.

این اقدام عملاً به تعلیق حکومت ایالتی تحت رهبری حزب تحریک انصاف (پی‌تی‌آی) انجامید، حزبی که مهم‌ترین پایگاه سیاسی عمران خان، نخست‌وزیر سابق و زندانی پاکستان، محسوب می‌شود.

تصمیم اعمال وضعیت اضطراری از سوی شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، پیشنهاد و از سوی رئیس‌جمهور صادر شد.

حکومت مرکزی برای این تصمیم به مواد قانون اساسی استناد کرده که به حکومت فدرال اجازه می‌دهد در شرایط اضطراری و تهدیدهای امنیتی اختیارات ویژه‌ای اعمال کند.

حکومت شهباز شریف مدعی است که مقام‌های محلی در مهار خشونت‌های گروه‌های اسلام‌گرا در این ایالت عملکرد مؤثری نداشته‌اند.

چرا حکومت فدرال کنترول ایالت را در دست گرفت؟

هفتهٔ گذشته هزاران نفر از هواداران عمران خان مارش اعتراضی خود را از خیبر پختونخوا به سوی اسلام‌آباد شروع کردند.

سازمان‌دهندگان این کارزار گفته بودند که قصد دارند صدها هزار نفر دیگر را نیز به این حرکت اعتراضی جلب کنند تا عمران خان از زندان شود.

عمران خان با وجود آن‌که از سال ۲۰۲۳ در زندان به سر می‌برد، همچنان یکی از محبوب‌ترین سیاستمداران پاکستان به شمار می‌رود. او و هوادارانش معتقدند که زندانی‌شدنش انگیزه سیاسی داشته است.

مطالب ویدیویی ما را در صفحه یوتیوب تماشا کنید!

عمران خان که در آگست ۲۰۱۸ به مقام نخست‌وزیری رسید، در اپریل ۲۰۲۲ پس از رأی عدم اعتماد پارلمان از قدرت کنار زده شد. او از آگست ۲۰۲۳ به این سو در زندان است.

علاوه بر اتهام‌های فساد و خیانت، مقام‌ها او را به تحریک خشونت در جریان اعتراضات ضدحکومتی ماه می ۲۰۲۳ نیز متهم کرده‌اند. عمران خان این اتهام‌ها را رد کرده و آن‌ها را تلاشی سیاسی برای دور نگه‌داشتن خودش از قدرت می‌داند.

 
13.10.2026
د امریکا او ۲۸ هېوادونو ګډه اعلامیه: د ایران د ګواښونو په وړاندې به اقدام وکړو
د امریکا او ۲۸ هېوادونو ګډه اعلامیه: د ایران د ګواښونو په وړاندې به اقدام وکړوجدید
دامریکا غږ

​

له هغه وروسته، چې بریتانیا وویل داسې نښې نښانې شته چې ایران ممکن د فیرفورډ هوايي اډې ته نژدې په امنیتي پیښې کې دخیل وي، د متحدو ایالتونو په ګډون ۲۹ هیوادونو نن دوشنه (اکتوبر۱۲) یوه ګډه اعلامیه خپره کړې او د ایران تاوتریخجن بریدونه یې غندلي دي.

په دغې ګډې اعلامیې کې ویل شوي چې متحده ایالتونه، برېټانیا، اسټرالیا، اتریش، بلجیم، بلغاریا، کاناډا، کرواسیا، چک جمهوریت، ډنمارک، اېستونیا، فنلنډ، فرانسه، جرمني، یونان، هنګري، ایرلینډ، لاتویا، لیتوانیا، لوګزامبورګ، هالنډ، نیوزیلنډ، ناروې، پرتګال، رومانیا، سلواکیا، سلووینیا، هسپانیا او سویډن «د ایران له لوري د تاوتریخجنو بریدونو کارول په کلکه غندي، چې د وژونکو بریدونو پلان جوړول، اور لګول، ورانکاري، سایبري بریدونه او زموږ د شریکانو په وړاندې نور ګډ فعالیتونه» په کې شامل دي.

دغو هېوادونو همدغه راز ویلي چې د سپتمبر په ۲۷مه د برېټانیا د شاهي هوايي ځواک په اډې فیرفورډ پېښه په ایران پورې تړلې ده. بیانیې کې راغلي چې برېټانیا دې نتیجې ته رسېدلې چې دا پېښه د ایران له سرحدونو څخه د باندې «د پټو او نیابتي عواملو او شبکو په واسطه د غلیمانه فعالیتونو» په اړه د ایران د سپاه پاسدران لیوالتیا څرګندوي.

په بیانیې کې راغلي دي: «ایران باید هیڅ شک ونه لري چې موږ متحد یو او د خپل حاکمیت د ساتلو، د نړیوالې همغږۍ پیاوړتیا، د ملي انعطاف زیاتولو، د خپلو ټولنو ساتنې او د دغو اقداماتو د مسولانو سره حساب او کتاب کولو په اړه ډاډ ترلاسه کولو ته ژمن یو.»

تر دې مخکې ولسمشر ټرمپ د فیرفورډ د هوايي اډې د پېښې په اړه ویلي وو، چې مظنونانو د «لوی زیان» اړولو هوډ درلوده او ممکن ایران له دغې پېښې سره تړلی وي. خو د ایران حکومت په پېښې کې خپل لاس لرل رد کړي دي.

د برېټانیا د ترهګرۍ ضد پولیسو څو ورځې مخکې اعلان وکړ چې یو ایراني الاصله برېټانوی یې د فیرفورډ هوايي اډې سره نږدې د یوې پېښې په تړاو نیولی دی.

د بریتانیا د ترهګرۍ ضد پولیسو وویل چې چارواکو دغه ۲۷ کلن سړی په لندن کې «د ترهګریزو کړنو د سرته رسولو په شک» نیولی دی.

برتانوي پولیسو د سپتمبر په ۲۷مه د اډې ته نږدې پنځه کسان د ترهګریز عمل د چمتو کولو په شک ونیول. وروسته دوی په ضمانت خوشې شول. څو ورځې وروسته د دې قضیې په تړاو یو برتانوی او ایراني دوه ګونی تابعیت لرونکی هم ونیول شو او وروسته په ضمانت خوشې شو.

له دغې پېښې څخه د امریکا پوځ تایید کړې چې خپلې ټولې بم غورځوونکې الوتکې یې د بریتانیا په لوېدیځ کې له یوې پوځي اډې څخه بېرته ایستلې دي.​

 
13.10.2026
سراج‌الدین حقانی با نماینده ویژه اتحادیه اروپا برای افغانستان دیدار کرد
سراج‌الدین حقانی با نماینده ویژه اتحادیه اروپا برای افغانستان دیدار کردجدید
روزنامه هشت صبح

۸صبح، کابل: سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان، با توماس فریلسن، نماینده ویژه اتحادیه اروپا برای افغانستان، درباره گسترش تعامل میان دو طرف گفت‌وگو کرده است.

خبرگزاری باختر تحت کنترل طالبان روز دوشنبه، ۲۰ میزان، گزارش داده که در این دیدار، ثبات منطقه‌ای و مبارزه با مواد مخدر نیز بررسی شده است.

براساس گزارش، دو طرف درباره وضعیت مهاجران افغان، روند بازگشت آنان و مسایل بشردوستانه گفت‌وگو کرده‌اند.

تلاش‌های منطقه‌ای برای حل مشکلات میان طالبان و پاکستان نیز از دیگر موضوعات مورد بحث در این دیدار بوده است.

در این دیدار، بر اهمیت ادامه تعامل میان طالبان و اتحادیه اروپا و گسترش همکاری‌ها در زمینه‌های مشترک تاکید شده است.