تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
15.11.2026
افغانستان کې د شکرې ناروغي د ډېرېدو اندېښنې
افغانستان کې د شکرې ناروغي د ډېرېدو اندېښنېجدید
بی بی سی

​

د نړیوالو روغتیايي ټولنو اټکلونه ښيي، په افغانستان کې شاوخوا دوه میلیونه کسان د شکرې ناروغي لري. په افغانستان کې د طالبانو حکومت کې د عامې روغتیا وزارت ویلي وو، تېر کال په شکرې اخته نژدې شل زره کسان دولتي روغتونونو ته د درملنې لپاره ورغلي وو.

د شکر ناروغۍ نړیواله ورځ هر کال د نومبر په ۱۴مه لمانځل کیږي.

د رسمي شمېرو له مخې ټوله نړۍ کې له اته سوه میلیونه ډېر خلک په دغه رنځ اخته دي او په اټکلیز ډول هر کال د نژدې دوه میلیونه کسانو د مړینې لامل ګرځي.

دغه ناروغي دوه ډوله لري چې نن سبا یې دویم بڼه په کې بدن یا خو کافي انسولین نه جوړوي او یا یې د تولید شويو انسولینو اغېز د بدن پر حجرو کې پیکه وي، دې حالت عامې روغتیا ته لوی سرخوږی جوړ کړی.

د افغانستان د سوېل لوېدیځ نیمروز ولایت اوسېدونکي محمد عمر اڅکزي له بي بي سي سره په خبرو کې په خپله سیمه کې د شکرې د یوه ناروغ کیسه کوي.

هغه وايي، "د دې کس پښه یې لومړی له بېډۍ سره پرې کړې وه، وروسته تر بېډۍ پورته تر زنګون لاندې برخې هډوکی هم تور شو، چې زنګانه پورې یې بیا پښه ور پرې کړه. موږ داسې ډېر ناروغان لرو چې د شکرې ناروغۍ له امله یې یا لاسونه او یا هم پښې پرې شوې دي."

ښاغلی اڅکزی د دې ناروغۍ د مخنیوي لپاره د مرستې غوښتنه کوي.

دا د یوې عامې ناروغۍ یوه بېلګه ده چې د افغانستان په ټولو سیمو کې یې ناورغان لیدل کېږي.​

 
15.11.2026
له کلونو ځنډ وروسته؛ ایا د ټاپي پروژې پایپ لاین به په ټاکلي وخت بشپړ شي؟
له کلونو ځنډ وروسته؛ ایا د ټاپي پروژې پایپ لاین به په ټاکلي وخت بشپړ شي؟جدید
دآزادی رادیو

​

له کلونو ځنډ وروسته؛ ایا د ټاپي پروژې پایپ لاین به په ټاکلي وخت بشپړ شي؟

د روان کال د اکتوبر میاشتې په وروستیو کې د ترکمنستان په پلازمېنه عشق اباد کې ترکمن چارواکو له کلونو ځنډ او د ټاپي پروژې د لغوه کېدو په اړه له اټکلونو وروسته یوه ناسته جوړه کړه.

په دې ناسته کې ترکمن چارواکو ویلي چې د ترکمنستان، افغانستان، پاکستان او هند د ګازو پایپ لاین، چې په لنډه توګه "ټاپي" بلل کیږي، هرات ولایت ته رسیدلی او ټاکل شوې ده چې په نژدې راتلونکې کې ورڅخه کار اخیستل پیل شي.

د نومبر میاشتې په۷مه له سپوږمکۍ په اخیستل شويو تصویرونو کې ښکاري چې د ټاپي د ګازو پایپ لاین د جوړولو چارې د ترکمنستان له جنوبي پولې د هرات د صنعتي زون لویدیځ لور شاوخوا ۲۲ کیلومترۍ ته رسیدلي دي.​

 
15.11.2026
در آستانۀ زمستان، وضعیت زندگی متقاعدین در افغانستان چگونه است؟
در آستانۀ زمستان، وضعیت زندگی متقاعدین در افغانستان چگونه است؟جدید
رادیو آزادی

​

"مدت پنج سال می شود که حقوق ما پرداخت نشده، دچار مشکلات زیاد هستیم، تعداد فامیلم هشت نفر است و در خانه کرایی زندگی می کنیم.

مدت پنج سال می شود که حقوق ما پرداخت نشده
یک متقاعد افغان

این‌ها سخنان یک متقاعد افغان است که به دلایل امنیتی نخواست نام‌‌اش در این گزارش گرفته شود. او به رادیو آزادی بیشتر می گوید:
سرمای زمستان در حال آمدن است، هیچگونه توانایی خرید مواد سوخت مانند چوب و زغال را هم نداریم. کار و بار هم نیست، سن و سال من‌هم زیاد شده و توانایی اجرای کارهای شاقه را نیز ندارم."

یک متقاعد دیگر هم که از افشای نامش خودداری کرد، قصۀ مشابه دارد:

"این چندمین زمستان بالای متقاعدین به بسیار سختی می گذرد؛ در اتاق های بسیار سرد، با سردی، مریضی و ریش سفیدی سپری می شود."

روایت این دوتن، تنها قصۀ زندگی دشوار آنها نیست؛ بلکه براساس آمار انجمن متقاعدین افغانستان، تصویری از سرنوشت حدود ۱۷۰ هزار متقاعد ملکی و نظامی افغان است که یکی از آسیب پذیرترین اقشار جامعۀ افغانی را تشکیل می دهند.​

 
15.11.2026
افغانستان: تحقیقات دیوان کیفری بین‌المللی به جنایات طالبان محدود شد
افغانستان: تحقیقات دیوان کیفری بین‌المللی به جنایات طالبان محدود شدجدید
صدای آلمان

​


قضات دیوان کیفری بین‌المللی آن بخش از تحقیقات این نهاد جهانی درباره افغانستان را که ممکن بود شامل پرسنل نظامی ایالات متحده شود، متوقف کرده و دامنه بررسی‌ها را تنها به جنایات ارتکابی توسط طالبان محدود کردند.​

بر اساس اسناد منتشرشده در روز جمعه، این حکم در حالی صادر می‌شود که این دیوان و ۱۳ تن از کارکنان فعلی و پیشین آن، تحت تحریم‌های دولت ترامپ قرار دارند؛ دولتی که با هرگونه تحقیق درباره شهروندان امریکایی یا متحدان ایالات متحده، از جمله اسرائیل، مخالف است.

این تصمیم که روز پنج‌شنبه اتخاذ شده، اما روز جمعه علنی گردید، به «محدودیت‌های قابل‌توجه در توانایی دادستانی برای انجام تحقیقات و گردآوری شواهد» در این پرونده اشاره دارد، بدون آنکه جزئیات بیشتری ارائه دهد.

مطالب ویدیویی ما را در صفحه یوتیوب تماشا کنید!

دفتر دادستانی این دیوان به خبرگزاری اسوشیتدپرس اعلام کرد که نسبت به این تصمیم درخواست تجدیدنظر کرده است. هنوز مشخص نیست که آیا این تصمیم از شدت تحریم واشنگتن علیه این دیوان خواهد کاست یا خیر؟

مرتبط: هالند خود را برای تحریم‌های احتمالی و شدید امریکا علیه دیوان کیفری بین‌المللی آماده می‌کند

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، تهدید کرده که «دیوان کیفری بین‌المللی را در صورت لزوم، خشت به خشت برخواهد چید.» ایالات متحده عضو این دیوان نیست و صلاحیت قضایی آن را به رسمیت نمی‌شناسد.

با این حال، ایالات متحده نسبت به تحقیقات این دیوان درباره مقامات اسرائیلی نیز معترض بوده است. این دیوان حکم بازداشتی برای بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و همچنین وزیر دفاع پیشین او، به اتهام ارتکاب جنایات علیه بشریت در غزه صادر کرده است؛ اتهاماتی که آن‌ها قویاً رد کرده‌اند.

 
15.11.2026
سپینه ماڼۍ: ټرمپ آسیا ته په سفر کې د کواډ له مشرانو، پوتین او شي سره ویني
سپینه ماڼۍ: ټرمپ آسیا ته په سفر کې د کواډ له مشرانو، پوتین او شي سره وینيجدید
دامریکا غږ

​

د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ راتلونکې اونۍ اسیا ته سفر کوي ترڅو د امریکا له سیمه ییزو متحدینو سره اړیکې پیاوړې کړي.

نوموړي به ددې سفر په ترځ کې د نړۍ د دوو نورو قدرتونو روسیې او چین له ولسمشرانو سره د امریکا د تجارت او امنیت په مسایلو هم بحث وکړي.

د سپینې ماڼۍ د مطبوعاتي څانګې مرستیالې اولیویا ویلز جمعه ناوخته خبریالانو ته وویل چې ټرمپ به د سې شنبې په ورځ د فلیپین پلازمېنې مانیلا ته دوه ورځنی سفر پیل کړي چې موخه یې د یو لړ غونډو له لارې "په ازاد او پرانیستي هند-پاسفیک کې د امریکا د مشرۍ پیاوړي کول" دي.

هغې وویل، ټرمپ به خپله لومړنۍ غونډه د هندو پسفیک له نورو مشرانو سره په لیدنه پیل کړي، د کواډ ډله چې امریکا، هند،جاپان او استرالیا یې غړي دي.

ویلز وویل، ولسمشر ټرمپ به د کواد د سرمشریزې وروسته له تایلنډ سره د سوداګرۍ تړون لاسلیک کړي او بیا به د سه‌شنبې په ورځ د سویل ختیځې اسیا د ملتونو د سازمان (آسیان) په یوې ځانګړې سرمشریزې کې ګډون وکړي. آسیان د ۱۱ سیمه ایزو هیوادونو ټولنه ده چې غونډه یې په هماغه ورځ پای ته رسیږي. فلیپین سږ کال د آسیان مشري کوي.

د سپینې ماڼۍ د مطبوعاتو دغې مسوولې وویل، ټرمپ به د چهارشنبې په ورځ په مانیلا کې په د هغه هیواد په ولسمشرۍ ماڼۍ کې له ولسمشر فرډیننډ آر. "بونګبونګ" مارکوس جونیر سره دوه اړخیزې خبرې اترې وکړي او له هغه وروسته به د هماغې ورځې په پای کې د چین جنوبي ښار شینژین ته د اسیا-پاسفیک اقتصادي همکاریو د مشرانو کلنۍ غونډې په لور حرکت وکړي چې سږکال یې چین کوربه کوي.

ویلز وویل، ټرمپ به خپل د پنجشنبې ورځې مهالوېش د اېپیک په یوې څو اړخیزې غونډه کې په ګډون سره پیل کړي، ورپسې به په یوې کاري غونډه کې د سږ کال په جریان کې د چین له ولسمشر شي جین پینګ سره خپله درېیمه دوه اړخیزه غونډه وکړي. د ویلز په وینا ولسمشر ټرمپ به له دې وروسته د چین له ولسمشر شپي جین پینګ او د روسیې له ولسمشر ولادمیر پوتین سره په درې اړخیزه غونډه کې ګډون وکړي.

ویلز دې ته په اشارې چې ولسمشر ټرمپ د مې په میاشت کې له شي سره د کال د لومړۍ ناستې لپاره بیجینګ ته سفر وکړ او د سپتمبر په میاشت کې یې په سپینه ماڼۍ کې په دویمه غونډه کې د هغه کورتوب وکړ، د امریکا ولسمشر له دغو خبرو اترو څخه د تجارتي تضمینونو د اخیستلو لپاره ګټه پورته کړه چې موخه یې په امریکا کې د کاري فرصتونو زیاتول او د امریکا د توکو لپاره د نویو بازارونو پرانیستل دي، او د امریکا او چین د سوداګرۍ او پانګونې د بورډونو فعالیدل دي. هغې زیاته کړه، "د دواړو مشرانو ترمنځ ډېر کارونه ترسره شوي او ترسره به شي،" خو هغې یې په اړه نور جزئیات ونه ورکړل.

د شي او پوتین سره د درې اړخیزې غونډې د اجنډا په اړه، ویلز وویل ټرمپ دا روښانه کړې چې "د نورو موضوعاتو ترڅنګ، هغه به په نړۍ کې د اټومي وسلو د کمولو په اړه خبرې وکړي چې د هغه په اند خپرېدل یې ډېر خطرناک دي."​

 
15.11.2026
طالبان نشر خبرهای مرتبط با مسابقات کریکت را در قندهار ممنوع کردند
طالبان نشر خبرهای مرتبط با مسابقات کریکت را در قندهار ممنوع کردندجدید
باختر

​

منابع روز شنبه، ۲۳ عقرب، در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح گفتند که این ممنوعیت براساس دستور شفاهی ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان صادر شده و به اجرا درآمده است.

به گفته منابع، براساس این دستور، هیچ‌یک از رادیوهای محلی قندهار اجازه ندارند خبرهای مرتبط با کریکت، برنامه‌های ویژه این ورزش و گزارش‌های زنده مسابقات را پخش کنند.

منابع می‌افزایند که طالبان تا کنون درباره این ممنوعیت توضیح رسمی ارایه نکرده‌اند و دلیل مشخصی نیز برای صدور این دستور اعلام نشده است.

این در حالی است که در روزهای اخیر، برنامه‌های ورزشی مرتبط با کریکت و گزارش‌های زنده مسابقات در رادیوهای محلی قندهار افزایش یافته و با استقبال شمار زیادی از شنونده‌گان روبه‌رو شده بود.

صادر شدن این دستور به‌گونه شفاهی و بدون ارایه توضیح رسمی، نگرانی‌هایی را درباره گسترش محدودیت‌ها بر رسانه‌ها و محروم شدن مردم از برنامه‌های ورزشی مورد علاقه‌شان برانگیخته است.​

 
15.11.2026
طالبان نشر خبرهای مرتبط با مسابقات کریکت را در قندهار ممنوع کردند
طالبان نشر خبرهای مرتبط با مسابقات کریکت را در قندهار ممنوع کردندجدید
روزنامه هشت صبح

​

۸صبح، قندهار: منابع محلی می‌گویند که ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان در قندهار، پخش خبرها، برنامه‌های ویژه و گزارش‌های زنده مسابقات کریکت را از تمام رادیوهای محلی این ولایت ممنوع کرده است.

منابع روز شنبه، ۲۳ عقرب، در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح گفتند که این ممنوعیت براساس دستور شفاهی ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان صادر شده و به اجرا درآمده است.

به گفته منابع، براساس این دستور، هیچ‌یک از رادیوهای محلی قندهار اجازه ندارند خبرهای مرتبط با کریکت، برنامه‌های ویژه این ورزش و گزارش‌های زنده مسابقات را پخش کنند.

منابع می‌افزایند که طالبان تا کنون درباره این ممنوعیت توضیح رسمی ارایه نکرده‌اند و دلیل مشخصی نیز برای صدور این دستور اعلام نشده است.

این در حالی است که در روزهای اخیر، برنامه‌های ورزشی مرتبط با کریکت و گزارش‌های زنده مسابقات در رادیوهای محلی قندهار افزایش یافته و با استقبال شمار زیادی از شنونده‌گان روبه‌رو شده بود.

صادر شدن این دستور به‌گونه شفاهی و بدون ارایه توضیح رسمی، نگرانی‌هایی را درباره گسترش محدودیت‌ها بر رسانه‌ها و محروم شدن مردم از برنامه‌های ورزشی مورد علاقه‌شان برانگیخته است.​