تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
05.04.2026
فطرت از گفت‌وگوهای مشورتی طالبان با کشورهای آسیای مرکزی خبر دادجدید
روزنامه هشت صبح


۸صبح، کابل: حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، اعلام کرده که گفت‌وگوهای مشورتی طالبان و کشورهای آسیای میانه روز یک‌شنبه برگزار خواهد شد.

فطرت روز شنبه، ۱۵ حمل، با نشر خبرنامه‌ای گفته است این نشست به ابتکار وزارت خارجه طالبان و به ریاست امیرخان متقی، وزیر خارجه این گروه، برگزار می‌شود.

او افزوده که در این نشست، نماینده‌گان بلندپایه کشورهای آسیای میانه و طالبان حضور خواهند داشت و درباره موضوعات سیاسی، اقتصادی و امنیتی گفت‌وگو خواهد شد.

فطرت همچنین تصریح کرده است که توسعه همکاری‌های منطقه‌ای، تجارت و ترانزیت از دیگر محورهای اصلی این نشست خواهد بود.

این نشست در حالی برگزار می‌شود که طالبان به‌دنبال تقویت روابط خود با کشورهای همسایه و ایجاد همکاری‌های اقتصادی و امنیتی منطقه‌ای است.


 
05.04.2026
ایران کې د وېشتل شوې امریکایۍ الوتکې د عملې ورک غړي موندلو لپاره "وېروونکي او خطرناک" عملیاتجدید
بی بی سی

د لومړنيو رپوټونو له مخې د ایران په فضا کې د ویشتل شوې امریکایۍ اېف-۱۵ جنګي الوتکې پیلوټ ژغورل شوی دی.

که تایید شي، نو دا به د امریکا لخوا له لسیزو راهیسې د جګړې پر مهال د لټون او ژغورنې ماموریتونو د اوږد تاریخ وروستی مورد وي.

خو د بي‌بي‌سي د امریکايي شریک سي‌بي‌ایس په وینا، ایران کې دننه د لوېدلې الوتکې د عملې د دویم غړي د لټون عملیات روان دي.

په جګړه کې د لټون او ژغورنې (سي‌اېس‌اې‌ار) ماموریتونه له خورا پېچلو او د وخت له اړخه د ډېرو حساسو عملیاتو له ډلې ګڼل کېږي، چې د امریکا او د متحدانو پوځونه یې ورته چمتووالی نیسي.

په متحدو ایالتونو کې د هوایي ځواک پیاوړې ډلګۍ د جګړې په ډګر کې د لټون او ژغورنې ماموریتونو لپاره په ځانګړي ډول روزل شوې او ډېر وخت مخکې له مخکې د جګړې سیمو ته نږدې په هغو ځایونو کې ځای پر ځای کېږي چې د الوتکو د غورځېدو امکان پکې وي.

په جګړه کې د لټون او ژغورنې ماموریت څه شی دی؟

که په ساده ډول یې ووایو په جګړه کې د لټون او ژغورنې (CSAR) ماموریتونه داسې پوځي عملیات دي چې موخه یې د ورکو یا خطر سره د مخامخ پرسونل موندل، له هغوی سره مرسته او په بالقوه توګه ژغورل دي. په دې کې د غورځېدلو الوتکو پیلوټانو او ګوښې ایسار سرتېري هم شاملېږي.

د لټون او ژغورنې د دودیزو هڅو برعکس، چې ښايي د بشري عملیاتو پر مهال یا تر پېښو وروسته ترسره شي - CSAR ماموریتونه د جګړې چاپېریال یا د شخړې ډګر کې ترسره کېږي.

په ځینو مواردو کې، لکه څنګه چې یې د جمعې پر ورځ له ایرانه رپوټ ورکړ شو، دغه عملیات ممکن آن د دښمن په خاوره کې دننه ترسره شي.


 
05.04.2026
یوناما، هره میاشت ۵۰ افغانان د جګړې د پاتې مهماتو په چاودنو کې وژل کېږيجدید
دآزادی رادیو

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولي یا یوناما وايي په دې هیواد کې هره میاشت شاخوا ۵۰ تنه د جګړې د پاتې شویو چاودیدونکو موادو د چاودونو له امله وژل کیږي.

د ننګرهار ولایت د تورخم په سیمه کې دوه ماشومان، چې عمرونه یې اته او لس کاله وو، شاوخوا لس ورځې مخکې له کور څخه بهر د لوبو پر مهال د جګړې د مهال د یوې پاتې شوې مرمۍ د چاودنې له امله سخت ټپیان شول.

د دوی د پلار په خبره، هغوی له خطره خبر نه وو او مرمۍ ته یې لاس وړی وو.

د ټپي شویو ماشومانو پلار چې نه یې غوښتل نوم یې په راپور کې خپور شي شنبه د حمل ۱۵مه ازادي راډيو ته وویل اولادونه یې لا هم د ننګرهار په ولایتي روغتون کې بستر دي.

«زموږ کور په تورخم کې دی، هلته د افغانستان او پاکستان ترمنځ جګړه شوې او ډېرې مرمې ناچاوده پاتې دي، ماشومان دي، نه پوهېږي؛ له کوره وتلي وو، په ځمکه کې یوه مرمۍ پرته وه، هغه یې راخیستي او پرې چاودلې ده، یو زوی مې عرفان‌الله نومېږي، ډېر سخت ټپي شوی و او بل زوی مې حیات‌الله له هغه هم زیات ټپي شوی دی.»

د تورخم دا تازه پېښه د افغان ماشومانو لپاره د جګړې د پاتې شویو ناچاوده مهماتو د دوامداره خطر یوه بېلګه ده.

د بدخشان ولایت د کشم ولسوالۍ یوه اوسېدونکې محمد علي ازادي راډيو ته وویل چې درې کاله مخکې یې یو پنځه کلن زوی د ناچاوده مهماتو د چاودنې قرباني شو.

"زوی مې ښوونځي ته روان و، په لاره کې یو آیسکریم پلورونکی ولاړ و، د هغه ترڅنګ څه شی وچاودېد، زوی مې او وراره مې شهیدان شول، آیسکریم پلورونکی هم ووژل شو او دوه درې نور کسان هم ټپیان شول."

د چاودېدونکو مهماتو د قربانیانو کورنۍ د ماین پاکۍ او نورو اړوند بنسټونو نه غواړي چې د دوی سیمې له ماینونو او نورو ناچاوده مهماتو څخه پاکې کړي څو نور خلک د دغه ډول خطرونو قرباني نه شي.

په همدې حال کې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ یوناما اعلان کړی چې هره میاشت شاوخوا ۵۰ تنه په دغه ډول پېښو کې قرباني کیږي چې نږدې ۸۰ سلنه یې ماشومان دي.

دې ادارې د حمل ۱۵مه په خپل فېسبوک پاڼه د یوې ویډیو په خپرولو سره ویلي چې افغانستان د جګړې د پاتې چاودېدونکو توکو د تلفاتو له پلوه په نړۍ کې درېیم ځای لري.


 
05.04.2026
خطرات مهمات بجامانده از جنگ‌ها در افغانستان؛ از نگرانی‌های سازمان‌های بین‌المللی تا روایت خانواده‌های قربانیانجدید
رادیو آزادی

دو کودک هشت و ده‌ساله در منطقه تورخم ولایت ننگرهار، حدود ده روز قبل هنگام بازی در بیرون خانه، در اثر انفجار یک مرمی بجا مانده از جنگ شدیداً زخمی شدند؛ به گفته پدرشان، آنها از خطر آن آگاه نبودند و به آن دست زده بودند.

پدر این کودکان که نخواست نامش در گزارش گرفته شود، در صحبت با رادیو آزادی گفت که آنان هنوز در شفاخانۀ حوزوی ننگرهار بستری هستند.

"خانه ما در تورخم است، اینجا جنگ افغانستان و پاکستان بود و مرمی‌‌های زیادی در اینجا افتاده است. اطفال اند، نمی‌فهمند؛ از خانه بیرون شده بودند، در زمین کدام مرمی بود، آن را گرفته بودند، همان منفجر شده بود. یک پسرم عرفان‌الله نام دارد، بسیار زیاد زخمی شده بود و پسر دیگرم به نام حیات‌الله، او هم بسیار زخمی شده بود."

حادثۀ تورخم مثالی از خطر مداوم مرمی‌ها و مهمات باقی‌مانده از جنگ برای کودکان در افغانستان است. مشابه آن علی‌محمد، باشندۀ ولسوالی تگاب کشم بدخشان، می‌گوید که سه سال پیش کودک پنج‌ساله‌اش و یک برادرزاده‌اش قربانی مهمات منفجره شدند.
"پسرم مدرسه می‌رفت، در مسیر راه یک آیسکریم‌فروش آمده بود. در نزدیکی همان آیسکریم‌فروش هر چیزی که بود انفجار کرده بود. پسرم و برادرزاده‌ام شهید شدند، آیسکریم‌فروش هم کشته شده بود و دو سه تن دیگر نیز زخمی شدند."

این خانواده‌های قربانیان مواد منفجره از نهادهای ماین‌پاکی و موسسات مرتبط خواستار پاک‌سازی محلات خود هستند تا دیگر هیچ کسی قربانی این خطرات نشود.

در عین حال، هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) اعلام کرده که هر ماه حدود ۵۰ تن در نتیجۀ انفجار مواد انفجاری بجامانده از جنگ در افغانستان جان‌های خود را از دست می‌دهند که حدود ۸۰ درصد آنان کودکان هستند.

این اداره روز شنبه، ۱۵ حمل در صفحۀ فیس‌بوک خود با نشر ویدیویی گفته که افغانستان از نگاه تلفات ناشی از مواد منفجرۀ بجامانده از جنگ‌ها در جهان، در جایگاه سوم قرار دارد.


 
05.04.2026
سیل و بارندگی‌های اخیر در افغانستانجدید
صدای آلمان

اداره طالبان اعلام کرده است که در پی سیل و بارندگی‌های اخیر در افغانستان، تاکنون دست‌کم ۶۱ نفر جان باخته‌اند و ۱۱۶ تن دیگر زخمی شده‌اند. هذبیح الله مجاهد، سخنگوی اداره طالبان در شبکه اجتماعی ایکس نگاشته است که در نتیجه بارندگی شدید و سرازیر شدن سیلاب‌ها در افغانستان، تاکنون ۶۱ تن جان باخته‌اند، ۱۱۶ تن زخمی شده‌اند و ۴ تن دیگر ناپدید هستند.

علاوه بر تلفات جانی، ۲ هزار و ۴۴۸ خانه به‌گونهٔ کامل و قسمی تخریب شده و ۲۶ هزار و ۸۴۱ جریب زمین زراعتی ویران گردیده است. همچنان بیش از هزار رأس مواشی نیز تلف شده‌اند.


 
05.04.2026
ټرمپ پر ایران د ډیرو بریدونو خبرداری ورکړجدید
دامریکا غږ

دونالد ترمپ د پنجشنبې په ورځ (اپریل اول) ایران ته خبرداری ورکړ چې د متحدو ایالتونو پوځ به د هغه هیواد د پلونو او د بریښنا د تاسیساتو په ګډون پر مهمو اهدافو بریدونه زیات کړي.

     ټرمپ په داسې حال کې دغه څرګندونې کوي چې د نړۍ نور قدرتونه د هرمز د ستراتیژیک تنګي د بیا خلاصولو لپاره غونډه کوي.

د متحدو ایالتونو ولسمشر د تروت سوشل ټولنیزې شبکې په یوه پیغام کې لیکلي چې د امریکا پوځ "د هغه څه د له منځه وړلو لپاره چې د ایران لپاره پاتې دي اقدام نه دی کړی" ولسمشر ټرمپ تر دې یوه ورځ مخکې ویلي وو په پام کې لري په راتلونکو دوو- دریو اوونیو کې پر ایران "ډېر سخت" بریدونه وکړي.

ولسمشر ټرمپ وویل: " پلونه په راتلونکي ګام کې، بیا د بریښنا تاسیسات! د نوي رژیم مشران پوهیږي چې څه باید وشي، او باید وشي. "

د متحدو ایالتونو ولسمشر د پنجشنبې په ورځ، په داسې حال کې چې په ایران کې پر (لوی پل) د برید ویډیو خپره کړه، پر ایران غږ وکړ "مخکې له دې چې ډیر ناوخته شي هوکړه وکړئ"

سنټکام د پنجشنبې په ورځ وویل چې د خپل کلیدي سیمه ایز متحد اسرائیل سره یې یوځای په روانو ګډو پوځي عملیاتو کې په ایران کې پر څه باندې ۱۲۳۰۰ هدفونو بریدونه کړي دي.

د اسرائیل دفاعي ځواکونو هم ویلي دي چې د ایران د بالستیک میزایلو د تولید پر زیرمو یې څه باندې ۵۰ بریدونه کړي دي. د اسرائیل دفاعي ځواکونو زیاته کړې ده چې د یاد هیواد هوایي ځواکونو د تهران په مرکز او لویدیځ کې پر ۲۰ اهدافو چې د بالستیک میزایلو د انداخت او زیرمه کیدو او د وسلو ۱۴۰ زیرمې پکې شاملې وې، په نښه کړي دي.

د نظامي عملیاتو د دوام سره په یو وخت، پر ایران فشارونه زیاتیږي چې د هرمز تنګی خلاص کړي، هغه ستراتیژیکه لار چې د نړۍ ۲۰سلنه تیل او نور مهم محصولات ورڅخه تیریږي.

بریټانیا د پنجشنبې په ورځ د څه باندې ۴۰ هیوادونو په ګډون د هرمز تنکي په اړه د بحث لپاره، غونډه بللې وه.

بحرین د پنجشنبې په ورځ د هرمز تنګي د کنټرول په اړه د ایران د (غیرقانوني او غیر موجه) کوښښ له امله د ملګرو ملتونو امنیت شورا ته د یو پریکړه لیک طرحه وړاندې کړه.

ایران وایي تنګی یوازی هغو کسانو ته چې (دښمنان) یې بولي تړلی دی.