تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
10.09.2026
د ناروې د کډوالو شورا: کورنۍ د سقوط په حال کې دي، پرېښودل شوې او له پامه غورځول شوې
د ناروې د کډوالو شورا: کورنۍ د سقوط په حال کې دي، پرېښودل شوې او له پامه غورځول شوېجدید
بی بی سی

د ناروې د کډوالو شورا وايي، په افغانستان کې کورنۍ له داسې کړکېچ سره مخ دي چې هره میاشت لا پسې سختېږي. دغې ادارې په یوه تازه خبرپاڼه کې ویلي، د بې‌ځایه کېدو، جګړو، اقلیمي ناورینونو او جنسیتي تبعیض له امله د خلکو ستونزې زیاتې شوې دي.

د ناروې د کډوالو شورا یا (اېن‌ار‌سي) سرمنشي یان ایګلانډ دا اونۍ افغانستان ته سفر کړی او خبرداری یې ورکړی چې افغانستان په بشپړه توګه پرېښودل شوی او د دې وضعیت تر ټولو بدې پایلې ښځې او نجونې زغمي.

نوموړي ویلي، "د ۲۰۲۱ کال تر اګست میاشتې مخکې افغانستان د نړیوالې ټولنې د پام مرکز و، خو له هغه وروسته د نړۍ له اجنډا تقریباً وتلی دی. د ناټو غړي هېوادونه له افغانستانه وتلي او میلیونونه زیانمن افغانان یې د مخ په زیاتېدونکو بشري اړتیاوو سره یوازې پرېښي دي، په داسې حال کې چې نړیواله پاملرنه او مرستې ډېرې کمې شوې دي".

ایګلانډ زیاتوي چې په هر ځل یې چې افغانستان ته سفر کړی، تر تېر ځل یې بشري ناورین لا پسې ژور لیدلی دی: "دا له ۲۰۲۱ کال راهیسې افغانستان ته زما پنځم سفر دی. هر ځل چې دلته راغلی یم، بشري بحران لا ژور شوی او تر ټولو ډېر زیان ښځې او نجونې ویني. لوېدیځو هېوادونو ژمنه کړې وه چې هغوی به هېڅکله هېرې نه کړي، خو دا ژمنې یوازې په خبرو پورې محدودې پاتې شوې دي. هغه مرستې چې له یتیمو او بېوسه کورنیو سره باید شوې وای، چېرته دي؟ هغه ډیپلوماتان او استازي چې د افغانانو لپاره نړیوال ملاتړ راجلبولای شي، چېرته دي؟".​

 
10.09.2026
د کندهار په دوو ولسوالیو کې یوه خیریه بنسټ وړیا ښوونځي جوړ کړي
د کندهار په دوو ولسوالیو کې یوه خیریه بنسټ وړیا ښوونځي جوړ کړيجدید
دآزادی رادیو

په کندهار کې یوه خیریه ښوونیز بنسټ په میوند او ژیړۍ ولسوالیو کې ماشومانو ته د زده‌کړو ټولگي جوړ کړي دي. د دغه بنسټ مسوولان وايي، دغه ټولگي یې هغو وړو نجونو او هلکانو ته جوړ کړي دي، چې رسمي ښوونځي نه‌لري او یا ترې لرې دي. ماشومان او د سیمې خلک د ښوونځیو په جوړېدو خوښ دي.

د کندهار په ژیړۍ ولسوالۍ کې د شېرزاد په نامه خیریه ښوونیز بنسټ ماشومو نجونو ته درسي ټولگی جوړ کړی دی. د دغه نوي ټولگي یوې ماشومې زده‌کوونکې ازادۍ راډیو ته وویل، خوښه ده چې دلته درس وايي: «زه فریده، د اول صنف زده‌کوونکې، زموږ معلم صاحب موږ ته په وخت راځي، سبقونه وايي، زه په خپل صنف کې ډېره خوشحاله یم.»

خو د فریدې دا خوښي به تر کله وي، لنډ مهالې ده که همېشنۍ؟ وړاندوینه ستونزمنه ده، ځکه چې طالبانو پر افغانستان تر بیاځلي واکمنېدو وروسته، د نجونو پر مخ له شپږم ټولگي پورته د ښوونځیو دروازې تړلې دي.

د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح‌الله مجاهد د همدې روانې وږي (سنبلې) میاشتې پر اتمه نېټه په کابل کې یوې غونډې ته د نجونو د ښوونځیو د پرانیستلو په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل: «اوس یې وخت نه‌دی.» او مخکې یې په دې اړه خبرې کړې دي.

مجاهد تر دې وړاندې په ځلونو ځلونو ویلي دي، چې دوی د نجونو د زده‌کړو لپاره د اړینو شرایطو پر برابرولو بوخت دي؛ د مجاهد په خبره په دغو اړینو شرایطو کې د ښوونیز نصاب او په جلا ډول د زده‌کړو د زمینې برابرول شامل دي؛ خو د دوی له څرگندونو سره سره پینځه کاله تېر شوي دي، چې لا هم دغه اړین شرایط نه‌دي برابر شوي.

د کندهار په ژیړۍ ولسوالۍ کې شېرزاد خیریه ښوونیز بنسټ له خوا هلکانو ته هم جلا ټولگي جوړ شوي دي.

هلکان هم خپله لېوالتیا څرگندوي: «زما نوم حبیب‌الله دی، له ژیړۍ ولسوالۍ، ډېر خوشحاله یم چې جوړ شوي صنف کې سبق وایم.»​

 
10.09.2026
اداره بین‌المللی انرژی اتمی: از وضعیت برنامهٔ هسته‌ای ایران بی‌اطلاعیم
اداره بین‌المللی انرژی اتمی: از وضعیت برنامهٔ هسته‌ای ایران بی‌اطلاعیمجدید
رادیو آزادی

رافائل گروسی، مدیر کل اداره بین‌المللی انرژی اتمی می‌گوید که این نهاد بیش از یک سال است که اطلاعی از وضعیت برنامهٔ هسته‌ای ایران ندارد.

گروسی روز دوشنبه «۱۶ سنبله» در نشست خبری خود در آستانه آغاز به کار شورای حکام این نهاد، گفت که اداره بین‌المللی انرژی اتمی درباره برنامه هسته‌ای ایران کاملاً بی‌اطلاع است و دست‌کم از جون ۲۰۲۵ تاکنون نتوانسته است اطلاعات کافی درباره آن به دست آورد.

قرار است شورای حکام در نشست جدید خود که از روز دوشنبه آغاز شده، دربارهٔ قطعنامه سه کشور اروپایی تصمیم بگیرد که خواهان ارسال پرونده ایران به شورای امنیت شده‌اند.​

خبرگزاری‌ها به تاریخ ۱۳ سنبله به نقل از دیپلومات‌ها گزارش داده بودند که امریکا و متحدانش شامل بریتانیا، فرانسه و جرمنی، در تلاش‌ برای ترغیب سایر کشورهای عضو شورای حکام اداره بین‌المللی انرژی اتمی برای تصویب قطعنامه‌ای در نشست این هفته شورای حکام، به‌منظور ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت ملل متحد هستند.

وزارت خارجه ایران به این سه کشور هشدار داده و با "نسنجیده" خواندن تلاش آن‌ها در این زمینه، افزوده که "حتماً جمهوری اسلامی ایران در قبال آن، تدابیر لازم را خواهد اندیشید."

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران درباره پیش‌نویس قطعنامه جدید گفت در صورت تصویب این قطعنامه، ایران "اقدام‌‌ متقابل" خواهد کرد.

رافائل گروسی در نشست خبری خود با تأکید بر "ضرورت بازرسی از تأسیسات ایران" گفت: "اداره نه از ایران اطلاعاتی درباره وضعیت مواد هسته‌ای یا تأسیسات اعلام‌شده این کشور دریافت کرده و نه به هیچ‌یک از این تأسیسات دسترسی داشته است تا بتواند فعالیت‌های راستی‌آزمایی میدانی خود را انجام دهد."

 
10.09.2026
انتقاد ملل متحد از «سکوت کرکننده» جهان در قبال رنج افغان‌ها
انتقاد ملل متحد از «سکوت کرکننده» جهان در قبال رنج افغان‌هاجدید
صدای آلمان

ملل متحد روز چهارشنبه آنچه را سکوت «کرکننده» جامعه بین‌المللی در قبال عمیق‌تر شدن بحران‌های بشری و حقوق بشری در افغانستان خواند محکوم کرد و از کشورها خواست بازگشت دادن پناهجویان این کشور را متوقف کنند.

فولکر تورک، رئیس بخش حقوق بشر ملل متحد روز چهارشنبه گفت که کشورها باید تلاش‌های خود برای اعمال فشار بر اداره طالبان برای پایان بخشیدن به محدودیت‌های سرکوب‌کننده بر زنان و دختران را افزایش دهند.

تورک در اعلامیه‌ای گفت: «امروزه وضعیت دشوار بسیاری‌ها در افغانستان از بدتر به وخیم‌تر تبدیل می‌شود.»

این مقام ملل متحد افزود: «میلیون‌ها نفر در منجلاب فقر گرفتار اند، احترام به حقوق بنیادی بشری رو به وخامت است و صدها هزار نفر از کشورهایی که به آن پناه جسته بودند، برگشت داده می‌شوند.»

کمیسار عالی حقوق بشر ملل متحد افزود: «با وجود این، به نظر می‌رسد جهان مردم افغانستان را در وضعیتی که روز به روز وخیم‌تر می‌شود فراموش و ترک کرده است. این سکوت کرکننده است.»

اداره طالبان در کنار سایر محدودیت‌ها و ممنوعیت‌ها، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را منع کرده و زنان را از کار و فعالیت در اکثر عرصه‌ها محروم کرده است.

آمار ملل متحد نشان می‌دهد از زمانی که طالبان در سال ۲۰۲۱ قدرت را تصرف کردند، حدود ۲.۴ میلیون دختر در این کشور از آموزش ثانوی محروم شده اند.

«آپارتاید جنسیتی»

تورک هشدار داد فرمان‌های تازه طالبان که امسال صادر شده اند، «جدایی یک زن از همسرش را سخت‌تر می‌کند، و به طور ضمنی به ازدواج کودکان و خشونت علیه زنان و کودکان جواز می‌دهند.»

بیشتر بخوانید: ریچارد بنت: طالبان آینده کودکان و جوانان را با خطر روبه‌رو کرده‌اند

در این اعلامیه آمده است: «چنین محدودیت‌هایی که بر زنان و دختران اعمال شده است – که به منزله آپارتاید جنسیتی است – در هیچ جامعه‌ای جا ندارد.»

رئيس بخش حقوق بشر ملل متحد همچنین به بازداشت تعداد زیادی از مردان توسط طالبان به اتهام‌های نقض رهنمودهای پوشش، کوتاه بودن ریش و یا نواختن و شنیدن موسیقی اشاره کرد. 

 
10.09.2026
د روسیې او اوکراین ترمنځ د خبرو د بیا پیل کېدو امکان
د روسیې او اوکراین ترمنځ د خبرو د بیا پیل کېدو امکانجدید
دامریکا غږ

کرملین وايي، هیله لري چې د امریکا په منځګړیتوب د روسیې او اوکراین د سولې خبرې په نږدې راتلونکې کې بیا پیل شي.

د کرملین ویاند دیمیتري پېسکوف د چهارشنبې په ورځ وویل چې د روسیې او اوکراین ترمنځ د سولې خبرې له فبرورۍ راهیسې نه دي شوې، خو مسکو تمه لري چې دغه بهیر بیا پیل شي.

بل لور ته، د اوکراین ولسمشر ولودیمیر زلنسکي د سې شنبې په ورځ وویل، ښايي د روسیې، اوکراین او امریکا استازي په همدې میاشت کې د جګړې د پای ته رسولو په اړه د خبرو لپاره سره وګوري.

زلنسکي خبریالانو ته وویل: "موږ ټول به هڅه وکړو چې د اوکراین، روسیې او امریکا ترمنځ د درې ‌اړخیزې غونډې د چمتووالي او د ترسره کېدو لپاره زمینه برابره کړو."

زلنسکي څو ساعته وروسته له هغې دغه څرګندونې وکړې چې روسیې د شپې له‌خوا په یوه برید کې د توغندیو او بې‌پیلوټه الوتکو په وسیله کیف او د دغه ښار شاوخوا سیمې په نښه کړې. په ورته وخت کې د راپورونو په حواله د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین او د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جګړې د پای ته رسولو د لارو چارو په اړه ټلیفوني خبرې وکړې.

د پوتین د بهرنیو چارو سلاکار یوري اوشاکوف وايي، پوتین ټرمپ ته ډاډ ورکړی چې مسکو د اروپا پر وړاندې «د تېري پلانونه» نه لري.

اوشاکوف وویل، پوتین د اوکراین د جګړې د وضعیت او د جګړې په ډګر کې د خپلو راتلونکو موخو په اړه هم د امریکا ولسمشر ته معلومات ورکړي دي.

د کرملین د سلاکار په وینا، ټرمپ د جګړې د ژر پای ته رسېدو پر اړتیا ټینګار کړی او ویلي یې دي چې د جګړې پای به د امریکا او روسیې ترمنځ د اړیکو، په ځانګړي ډول د سوداګرۍ او اقتصاد په برخه کې، د پراختیا زمینه برابره کړي.

دواړو مشرانو د بشري مسایلو، په ګډون د بندیانو او محکومینو د تبادلې، په اړه هم د کار د دوام هوکړه کړې ده.​

 
10.09.2026
ترمپ: جنگ با ایران بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای در نوامبر پایان خواهد یافت
ترمپ: جنگ با ایران بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای در نوامبر پایان خواهد یافتجدید
روزنامه هشت صبح

دونالد ترمپ، رییس‌ جمهوری امریکا، مدعی شده که جنگ با ایران بلافاصله پس از برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور در اوایل نوامبر پایان خواهد یافت و قیمت نفت نیز پس از انتخابات کاهش پیدا می‌کند.

الجزیره روز چهارشنبه، ۹ سپتامبر، گزارش داده که ترمپ در گفت‌وگو با خبرنگاران این اظهارات را مطرح کرده است.

ترمپ گفته که امریکا به‌دنبال توافق با ایران نیست، اما احتمال برگزاری مذاکرات میان دو طرف را رد نکرده است.

او درباره روابط امریکا و اسراییل نیز گفته که قرار است با مقام‌های اسراییلی درباره تحریم‌های اخیر علیه شهرک‌های غیرقانونی در کرانه باختری اشغالی گفت‌وگو کند.

اظهارات ترمپ در حالی مطرح می‌شود که تنش‌ها در منطقه همچنان ادامه دارد و آینده جنگ و مذاکرات احتمالی میان امریکا و ایران در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته است.

رییس ‌جمهوری امریکا جزییات بیش‌تری درباره چگونه‌گی پایان جنگ یا مذاکرات احتمالی ارایه نکرده است​