طالبان اسلامآباد را به حمایت و میزبانی از مخالفان نظامی خود متهم میکنند. آیا پاکستان واقعاَ از مخالفان نظامی طالبان حمایت میکند، و اگر بله، با چه هدفی؟
اداره طالبان حاکم بر افغانستان حکومت پاکستان را متهم میکند که پس از درگیریهای مرزی و حملات هوایی به افغانستان، حالا از گروههای نظامی ضد طالبان حمایت میکند.
امیرخان متقی، وزیر خارجه اداره طالبان حتی گفته که پاکستان «پروژهای را برای ناامنسازی افغانستان» راهاندازی کرده است: «در امتداد خط دیورند هزاران فرد مسلح را جمعآوری کرده اند تا ثبات به وجود آمده در افغانستان را از بین ببرند.»
اتهام حمایت پاکستان از مخالفان نظامی طالبان زمانی شدت گرفت که گروههای نظامی ضد طالبان در دو منطقه افغانستان که با پاکستان هممرز است، با نیروهای طالبان درگیر و مدعی تصرف برخی پُستهها شدند.
گروه ضد طالبان «جبهه آزادی افغانستان» در ماه جولای در ولسوالی زیباک ولایت بدخشان و در ماه اکتوبر از درگیری با طالبان در ولایتهای نورستان و کنر و استقرار نیروهای خود خبر داد که در نوع خود در پنج سال اخیر یک رویداد بزرگ بوده است.
همچنین یک گروه دیگر ضد طالبان به نام «جبهه متحد افغانستان» اعلام کرد که از قندهار، دیگر ولایت هممرز با پاکستان، عملیاتهای خود را شروع کرده است.
اداره طالبان در هر دو درگیری در ولایتهای بدخشان و نورستان مدعی شد که این افراد نظامی از پاکستان وارد شده بودند. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی اصلی اداره طالبان، در ماه سپتمبر به دویچهوله گفت: «همین کسانی که در بدخشان ناامنی ایجاد کرده بودند، از چترال گذشته بودند و بعد به چترال فرار کردند. اینها آورده شده بودند. حتی نظامیهای پاکستان هم همراهشان بودند.»
وزارت اطلاعات پاکستان در هر دو مورد ادعای شمولیت افراد و نظامیان پاکستانی در درگیریها را رد کرده و پروپاگندا خوانده است.
در داخل افغانستان اینگونه اظهارات مقامهای طالبان در گذشته تا حدی به عنوان تلاشی برای بیاعتبار ساختن گروههای ضدطالبان دانسته میشد، اما قضیه اخیراَ زمانی جدیتر شد که برخی چهرههای مخالف طالبان نیز از پیامدهای حمایت پاکستان از گروههای مخالف هشدار دادند.
عطامحمد نور، والی سابق ولایت بلخ و از چهرههای مخالف طالبان که در خارج به سر میبرد، اخیراَ از تبدیل شدن گروههای مخالف طالبان به «نیابتی»های قدرتهای بیرونی هشدار داد.
گروههای نظامی مخالف طالبان این ادعاها را رد کرده و مدعی اند که جنگجویانشان در درون مردم در داخل افغانستان ریشه دارند و از قبل در این محلات جابجا شده اند.
چرا طالبان نگران حمایت پاکستان از مخالفان خود اند؟
طالبان در بیش از پنج سالی که قدرت را به دست دارند، کنترول بر قدرت را در داخل کشور مستحکم کرده و هرگونه مقاومت نظامی و حتی مخالفت سیاسی را سرکوب کرده اند. به این ترتیب، ناظران زمینههای زیادی برای شکلگیری مخالفت نظامی از داخل نمیبینند.
بیشتر بخوانید: پاکستان و طالبان؛ چگونه متحدان سابق به رقیبان امنیتی تبدیل شدند؟
مخالفان طالبان عمدتاَ در بیرون از کشور به سر میبرند و برای جنگیدن با طالبان نیازمند به مسیرهای ورودی و تدارکاتی، و پایگاههایی برای تجهیز و سازماندهی خود اند. دیگر همسایگان افغانستان مناسبات خوبی با اداره طالبان دارند و حتی تاجیکستان که مناسبات محدودی با طالبان و سابقه مناسبات خوب با نیروهای ضد طالبان دارد نیز ظاهراَ اجازه فعالیت آشکار سیاسی به مخالفان طالبان نداده است.
شینکی کروخیل، عضو سابق پارلمان افغانستان، با اشاره به این درگیریها به دویچهوله گفت: «وقتی این تعداد افراد مسلح از پاکستان داخل افغانستان میشوند، چطور میتواند بدون حمایت و رضایت پاکستان باشد؟ اصلاً امکان ندارد.»
طالبان بیشتر از هر کسی دیگر پیامدهای حمایت پاکستان از از شورشگری در افغانستان را درک میکنند. این گروه در دو دهه جنگ با ائتلاف زیر رهبری امریکا و حکومت سابق افغانستان، پناهگاههایی در پاکستان داشت و مقامهای سابق افغان و غربی، بارها از حمایت اسلامآباد از این گروه انتقاد کرده بودند.
افراسیاب ختگ، تحلیلگر مسایل سیاسی در پاکستان و سناتور سابق، میگوید حمایت پاکستان از گروههای ضد طالبان یک واقعیت است: «مخالفان طالبان میآیند به اسلامآباد،