په افغانستان کې د طالبانو د حکومت له لوري د ۲۰۲۲ کال په اپرېل کې د کوکنارو پر کښت تر بندیز وروسته د یو شمېر ولایتونو ځینو کروندګرو د یوه قانوني او عاید لرونکي محصول په توګه د هېنګ « انغوزې » کښت ته مخه کړه.
دوی هیله لرله چې داکښت به د کوکنارو مناسب بدیل شي او اقتصادي ستونزې به یې راکمې کړي. خو اوس د دوی په وینا، د انغوزې د نیالګیو، تخمونو او شیرې بیې په بېساري ډول راټیټې شوې او ورسره هم مهاله د دغه محصول د لېږد او صادراتو لګښتونه لوړ شوي دي. دوی د دې وضعیت لاملونه د تولید زیاتوالی، د هند په بازار کې د تقاضا محدودوالی او د ترانزیټي لګښتونو لوړېدل بولي.
توریالی سخيزاده د پروان ولایت یو له هغو کروندګرو څخه دی چې شاوخوا څلور کاله وړاندې، کله چې د انغوزې بازار ښه و، پرېکړه یې وکړه چې پیسې پور کړي او د زیات عاید ترلاسه کولو لپاره دغه بوټی وکري.
هغه ازادي راډیو ته وویل، شاوخوا ۱۵ جریبه ځمکه یې په اجاره ونیوله او انغوزه یې پکې وکرله، خو اوس له ستونزو سره مخ دی. «د پنځلس، شل لکه افغانیو په اندازه مې له دوکاندارانو څخه د هېنګې تخمونه وپلورل او په ځمکه مې وکړل خو نږدې څلور کاله کیږي فصل په ځمکه ولاړ پاتې دی او نه یم توانېدلی چې وې پلورم دوکانداران رانه خپل پورونه غوښتل، اړ شوم چې یوه برخه ځمکه وپلورم او د هغوی پورونه پرې ادا کم، خو تراوسه هم د ټولو پورونو په ورکولو نه یم توانېدلی.»
د هغه په خبره مخکې د هېنګې د یوه تاجکي نیالګي بیه ۱۵ نه تر ۱۸ افغانیو پورې وه خو اوس دا بیه یوې یا دوه افغانیو ته راټیټه شوې ده.
د طالبانو د حکومت د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت مسولینو په دې اړه د ازادي راډيو پوښتنې ځواب نه کړې خو د دې وزارت ویاند مصباح الدین مستعین تر دې وړاندې ویلي وو چې په وروستیو کلونو کې یې د کوکنارو د بدیل په توګه د انغوزې کښت ته وده ورکړې او د کروندګرو د هڅونې لپاره یې په یو شمېر ولایتونو کې د دغه بوټي د نیالګیو د وېش پروګرامونه پلي کړي دي.
