تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
22.09.2026
سپاه پاسداران: که پر ایران برید وشي په داسې 'نویو وسلو' به ځواب ورکړو چې نړۍ به حیرانه کړي
سپاه پاسداران: که پر ایران برید وشي په داسې 'نویو وسلو' به ځواب ورکړو چې نړۍ به حیرانه کړيجدید
بی بی سی

د ایران د سپاه پاسداران ویاند حسین محبي خبرداری ورکړی چې که امریکا پر ایران نوی برید وکړي، ایران به "نوې وسلې" وکاروي او د "جګړې جغرافیه به بدله کړي".

نوموړي د نورو جزییاتو له ورکولو پرته ویلي، چې که امریکا برید وکړي، دوی به په داسې نویو وسلو ځواب ورکړي چې نړۍ به "حیرانه" کړي.

د سپاه پاسداران ویاند زیاته کړې، چې ایران به دا ځل هغو سیمو ته هم بریدونه وغځوي چې تر اوسه هدف نه دي ګرځېدلې.

د هغه په وینا، ایران داسې وسلې تولید او د هغو وړتیاوې پیاوړې کړې، چې د جګړې په اوسني پړاو کې تر اوسه نه دي کارول شوې.

د سپاه ویاند دا د ایران "ستراتېژیکې وسلې" وبللې او په وینا یې "د اړتیا په وخت" کې به وکارول شي او "نړۍ به وویني چې څه پېښېږي."

هغه د جګړې د جغرافیايي بدلون په اړه وویل: "اوس جګړه سیمه‌ییزه شوې، خو د سیمې پراخوالي ته په کتو لا هم د دې جګړې د جغرافیایي پراختیا ځای شته دی."

حسین محبي دغه راز وویل، چې سپاه پاسداران ځان "اوږدمهالې جګړې" لپاره چمتو کړی دی.

د سپاه پاسداران ځواکونو ویاند دا خبرداری تر هغه وروسته ورکړی، چې د ایران پوځ د 'خاتم الانبیا' مرکزي قرارګاه تېره ورځ په یوه اعلامیه کې وویل، چې امریکا د سیمې له ځینو هېوادونو د "شنه څراغ" په ترلاسه کولو سره غواړي، د ایران خلاف اقدامات له سره پیل کړي.​

 
22.09.2026
یوناما په کونړ کې د ۳ ملکي وګړو وژل کېدل تایید کړل، طالبانو د برید په تړاو د پاکستان سفیر احضار کړی
یوناما په کونړ کې د ۳ ملکي وګړو وژل کېدل تایید کړل، طالبانو د برید په تړاو د پاکستان سفیر احضار کړیجدید
دآزادی رادیو

د افغانستان لپاره د ملګروملتونو مرستندویه ماموریت، یوناما تایید کړه چې د افغانستان په کونړولایت کې ظاهراً په هوایي بریدونو کې درې ولسي وګړي وژل شوي دي.

یوناما نن دوشنبې ( د سنبلې ۳۰مه) پرخپله ایکسپاڼه وژل شوي کسان، یوه ښځه، یوه نجلۍ او یو سړی یاد کړي او ویلي یې دي چې په دغو هوایي بریدونو کې چې نن د ورځې په لومړیو ساعتونو کې شوي، څلورنورکسان ټپیان شوي دي.

یوناما ویلي چې د ۲۰۲۶ کال راهیسې یې په افغانستان کې د سرحدي وسله والو شخړو اړوند له ۱۱۰۰ زیاتو ملکي وګړو ته مرګ ژوبله مستند کړې ده.

یوناما یوځل بیا پرخپلې غوښتنې ټینګارکړی چې ولسي وګړو ته د مرګ ژوبلې د مخنیوي لپاره دې د بشري حقونو د نړیوال قانون درناوی وشي.

یوناما که څه هم نه دي ویلي چې هوايي بریدونه د چا له خوا شوي، خو د طالبانو د حکومت ویاند تر دې وړاندې ویلي و چې پاکستان تیره شپه پر کونړ او پکتیکا هوایي بریدونه کړي دي.

په عین حال کې د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزارت د دغو بریدونو په اړه په کابل کې د پاکستان د سفارت شارژدافیر احضارکړی دی.

په هغې اعلامیه کې چې د دغه وزارت د مرستیال ویاند حافظ ضیا احمد پرایکسپاڼه خپره شوې، ویل شوي چې د پاکستان شارژدافیر ته د پاکستان د پوځ له لوري د افغانستان د هوایي حریم د نقض او په کونړ او پکتیکا ولایتونو کې " پرملکي سیمو او تاسیساتو" د هوایي بریدونو په اړه یې ورته احتجاج وړاندې کړی دی. په اعلامیه کې دغه بریدونه د افغانستان د ملي حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا ښکاره نقض بلل شوي او په کلکو ټکو غندل شوي دي.

د بهرنیو چارو وزارت له خوا په خپره شوې اعلامیه کې همدارنګه هغه ادعاوې ردشوي چې ګواکې په پاکستان کې وروستۍ امنیتي پیښې د افغانستان له خاورې سرچینه اخلي.

که څه په هم په دې اړه نورجزییات ندي ورکړل شوي خو د خیبرپښتونخوا ایالت په کوهاټ سیمه کې د تیرې جمعې په ورځ په یوه خونړي برید کې له دیرشو زیات کسان وژل شوي او لسګونو نور ټپیان شوي وو. د وژل شویو اکثره یې هم د امنیتي ځواکونو غړي وو.

د پاکستان د اطلاعاتو وزارت په یوه بیان کې ادعا کړې چې په دغو بریدونو کې چې په ټکو یې سرحد ته نژدې سیمو کې شوي، د هغو ترهګرو پټن ځایونه په نښه شوي چې پرپاکستان په بریدونو کې لاس لري. د بیان له مخې په بریدونو کې ۲۸ ترهګر چې دا هیواد یې فتنه الخوارج بولي، وژل شوي دي.​

 
22.09.2026
افغانستان رشد اقتصادی بدون بهبود معیشت؛ چرا عاید سرانه افغان‌ها کاهش یافته است؟
افغانستان رشد اقتصادی بدون بهبود معیشت؛ چرا عاید سرانه افغان‌ها کاهش یافته است؟جدید
رادیو آزادی

بانک جهانی و برنامهٔ توسعه‌ای ملل متحد (UNDP) در هفته‌های اخیر نگرانی‌هایی را دربارهٔ کاهش عاید سرانه در افغانستان مطرح کرده‌اند.

شماری از آگاهان اقتصادی باور دارند که فقر گسترده در کشور، بازگشت بی‌سابقهٔ مهاجران و سایر مشکلات اجتماعی از عوامل اصلی این وضعیت‌اند.

بانک جهانی در گزارشی که اواخر ماه می سال ۲۰۲۶ منتشر کرد، گفته است که اقتصاد افغانستان در سال ۲۰۲۵ حدود ۴.۸ درصد رشد داشته است.

این نهاد افزوده است که به دلیل افزایش سریع نفوس، درآمد ناخالص سرانه ۵.۶ درصد کاهش یافته است؛ به این معنا که با وجود بزرگ‌تر شدن اقتصاد، سهم اقتصادی هر افغان کاهش یافته است.

همچنان، برنامهٔ توسعه‌ای ملل متحد در ارزیابی خود که در ماه می سال ۲۰۲۶ منتشر شد، گفته است که اقتصاد افغانستان برای دومین سال پی‌هم رشد کرده، اما این رشد به اندازه‌ای نبوده که با افزایش نفوس همگام شود.

به گفتهٔ این نهاد، در سال ۲۰۲۵، هفتاد و چهار درصد باشندگان افغانستان از نگاه تأمین نیازهای ابتدایی با ناامنی معیشتی روبه‌رو بوده‌اند.

اما درآمد ناخالص چیست و چرا با وجود بهبود نسبی وضعیت اقتصادی، عاید سرانه کاهش یافته است؟

محمد بشیر دودیال، آگاه امور اقتصادی، در گفت‌وگو با رادیو آزادی چنین توضیح داد:

از سطح کلان اقتصادی تا سطح خانواده‌ها، هرقدر عاید خالص بیشتر باشد، به همان اندازه نشان‌دهندهٔ وضعیت بهتر اقتصادی است.

"وقتی ما مصارف را از مجموع عواید کم کنیم، عاید خالص باقی می‌ماند. از سطح کلان اقتصادی تا سطح خانواده‌ها، هرقدر عاید خالص بیشتر باشد، به همان اندازه نشان‌دهندهٔ وضعیت بهتر اقتصادی است. اما اگر سطح عاید خالص کاهش یابد، به این معناست که یا مجموع عواید و سودها کاهش یافته است یا عواید ثابت مانده، اما مصارف افزایش یافته است. در چنین حالتی، سطح عاید خالص پایین می‌آید."

آقای دودیال می‌گوید عوامل اصلی کاهش درآمد ناخالص، پایین بودن سطح تولید در داخل کشور و افزایش مصارف مردم است.​

 
22.09.2026
اداره طالبان: به حمله هوایی اخیر پاکستان پاسخ مناسب می‌دهیم
اداره طالبان: به حمله هوایی اخیر پاکستان پاسخ مناسب می‌دهیمجدید
صدای آلمان

جت‌های پاکستانی صبح شب دوشنبه مواضعی را در شرق افغانستان بمباران کردند. منابع پاکستانی گفتند که در این حمله ۲۸ تن از شبه‌نظامیان کشته شدند، اما اداره طالبان از کشته شدن سه فرد ملکی خبر داده است.

این حمله که در مناطق نزدیک به مرز پاکستان در ولایت‌های کنر و پکتیکا در شرق افغانستان صورت گرفت، بیانگر تشدید تازه تنش میان اداره طالبان و حکومت پاکستان است.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی اداره طالبان، در اعلامیه‌ای در شبکه ایکس گفت که ارتش پاکستان در جریان شب گذشته مناطق غیرنظامی را در ولایت‌های کنر و پکتیکا بمباران کرد.

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

مجاهد افزود که در این حملات پاکستان در کنر یک زن و یک مرد کشته و دو زن و دو مرد زخمی شده اند که همگی باشندگان محلی و ملکی هستند.

به گفته او در پکتیکا یک خانه و یک دکان هدف قرار گرفته که تلفات جانی نداشته است.

سخنگوی طالبان گفته است: «ما این تجاوز و ظلم را محکوم کرده و آن را تکرار جنایات می‌دانیم.... افغان‌ها به این تجاوز پاسخ مناسب خواهند داد.»

پاکستان چه گفته است؟

خبرگزاری اسوشیتدپرس به نقل از دو مقام امنیتی پاکستان بدون ذکر نام آن‌ها گزارش داده است که در این حملات ۲۸ شبه‌نظامی مظنون کشته شده اند.

ارتش پاکستان در این رابطه رسماَ اعلامیه نداده است اما وزارت اطلاعات پاکستان روز دوشنبه انجام حملات هوایی به سه هدف در داخل افغانستان را تائید کرد و مدعی شد که در این حملات «۲۸ تروریست و مهاجم انتحاری» کشته شده اند.

 
22.09.2026
اختصاصي: امریکا د طالبانو پر وړاندې د 'پاکستان د دفاع د حق' ملاتړ کوي
اختصاصي: امریکا د طالبانو پر وړاندې د 'پاکستان د دفاع د حق' ملاتړ کويجدید
دامریکا غږ


د امریکا د متحدو ایالتونو د بهرنیو چارو وزارت وايي چې واشنګټن د "طالبانو د بریدونو" پر وړاندې د "پاکستان د دفاع د حق ملاتړ" کوي.

د وزارت یوه ویاند د امریکا غږ د افغانستان څانګې ته په یوه استولي ایمیل کې طالبان یو ځل بیا یوه "خاصه نړیواله ترهګره ډله" بللې او لیکلي چې دغې ډلې "د سیمې د بې ثباته" کولو لپاره "تاوتریخوالي" ته لاره هواره کړې.

د بهرنیو چارو وزارت په ایمیل کې راغلي: "متحده ایالتونه د طالبانو له بریدونو څخه د ځان دفاع کولو لپاره د پاکستان د حق ملاتړ کوي."

تازه راپورونو کې راغلي چې د پاکستان جټ الوتکو د یکشنبې په ورځ [سپټمبر ۲۰مه] په کونړ او پکتیکا کې ځینې سیمې بمبارۍ کړې دي.

د پاکستان د اطلاعاتو وزارت ویلي چې په دریو سیمو کې «د ځانمرګو بریدکوونکو د روزنې مرکزونه» په نښه شوي او ۲۸ کسان پکې وژل شوي دي.

د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد سیمه ییزو رسنیو ته ویلي چې دوي به د پاکستان د بریدونو ځواب ورکړي. په همدې حال کې د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي تازه بریدونه غندلي او دا یې د افغانستان د حاکمیت نه سرغړونه ګڼلې ده.

د متحدو ایالتونو د بهرنیو چارو وزارت ویاند زیاته کړې چې طالبان د ترهګرۍ ضد مبارزې په برخه کې د خپلو ژمنو په عملي کولو کې پاتې راغلي دي.

طالبان پر افغانستان تر واکمنېدو مخکې، د متحدو ایالتونو سره د دوحې په تړون کې ژمنه کړې وه چې له ترهګرو ډلو سره به اړیکې پرې کوي او اجازه به نه ورکوي چې د افغانستان د خاورې نه د نورو پر ضد کار واخېستل شي.

پاکستان، د طالبانو حکومت تورنوي چې د پاکستان د طالبانو تحریک (ټي ټي پي) مشرانو ته یې په افغانستان کې پناه ورکړې ده.

د طالبانو حکومت د ټي ټي پي فعالیتونه او د پاکستان ناامنۍ د هغه هېواد داخلي ستونزه بولي او زیاتوي چې دوي اجازه نه ورکوي چې د افغانستان خاوره د نورو په ضد وکارول شي.

د متحدو ایالتونو د بهرنیو چارو وزارت لیکي چې ترهګرې ډلې د خپلو بریدونو لپاره د افغانستان د خاورې نه د سنګر په توګه کار اخلي.

پاکستان پدې بیان چې د پاکستاني طالبانو غړي په افغانستان کې پټ دي، د طالبانو په واکمنۍ کې د کابل او کندهار په شمول، د افغانستان پر ګڼو سیمو څو ځلې بمبارې کړې چې تر ټولو خونړۍ پېښه د کابل د معتادینو پر یو لوی روغتون برید و.

په مقابل کې طالبانو د پاکستان پر پوستو ډزې وکړې او د ۲۰۲۶ کال د مارچ په میاشت کې یې ادعا وکړه چې د بې پیلوټو الوتکو په واسطه يې په راولپنډۍ، کوهاټ او کوټه کې بریدونه کړي دي.

د متحدو ایالتونو د بهرنیو چارو وزارت دا د "امریکا او نړۍ په ګټه" بولي چې افغانستان بیا هېڅکله د ترهګرو پناه ځای ونه ګرځي او دغه هېواد خپلو نړیوالو مکلفیتونو ته ژمن وي.​

 
22.09.2026
ملاله یوسفزی: رهبران جهان نباید زنان و دختران افغانستان را فراموش کنند
ملاله یوسفزی: رهبران جهان نباید زنان و دختران افغانستان را فراموش کنندجدید
روزنامه هشت صبح

۸صبح، کابل: ملاله یوسفزی، برنده جایزه نوبل و فعال حقوق بشر، از رهبران جهان خواسته است که زنان و دختران افغانستان را فراموش نکنند و برای پایان دادن به سرکوب و محدودیت‌های گسترده علیه آنان اقدام کنند.

یوسفزی روز دوشنبه، ۳۰ سنبله، این سخنان را در نشستی با عنوان «زنان و دختران در افغانستان؛ پنج سال مقاومت، همبسته‌گی و جست‌وجوی پاسخ‌گویی» در حاشیه هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل مطرح کرده است.

او گفته است که زنان افغان، با وجود حذف از زنده‌گی عمومی، همچنان در برابر «آپارتاید جنسیتی طالبان» مقاومت می‌کنند.

ملالی گفته که پنج سال زنده‌گی با محدودیت‌های گسترده طالبان، نسلی از دختران افغانستان را از آینده محروم کرده است.

یوسفزی افزوده که در گفت‌وگو با دختران افغان با دانش‌آموزانی روبه‌رو شده است که در مکتب‌های مخفی و زیرزمینی به آموزش ادامه می‌دهند.

او از جامعه جهانی خواست که وضعیت زنان و دختران افغانستان را در اولویت قرار داده و «آپارتاید جنسیتی» را به رسمیت بشناسند.​