تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
13.08.2026
په برېتانیا او اروپا کې میلیونونه خلکو د لمریز کسوف حیرانوونکې منظره ولیدهجدید
بی بی سی

په ټوله برېتانیا او اروپا کې میلیونونو خلکو نن (اګست ۱۲مه) له ۱۹۹۹ کال راهیسې تر ټولو مهم لمریز کسوف ولید. د برېتانیا په ډېری سیمو کې سپوږمۍ د لمر له ۹۰سلنې زیاته برخه پټه کړې وه.

د ساینسي چارو خبریال پلاب ګهوش د هسپانیا په بورګوس ښار کې دی، او وایي د دې منظرې په لیدو حیران شو: "ما دا څو ځله لیدلی، خو هېڅکله یې اغېز نه زړېږي." دی زیاتوي:لمر تندر

"زما پر بدن رښتیا هم ویښتان نېغ شوي دي. دا یوازې د سړې هوا له امله نه دي، بلکې د هغې حیرانوونکې منظرې له امله دي چې ما همدا اوس ولیده. دا موږ ته را په یادوي چې انسانان څه دي، موږ په یوه کوچنۍ سیاره کې د دې ستر او پراخ کاینات یوه کوچنۍ برخه یو، او دا مهال لمر په خپل ښکلي او پټ شکل وینو. رښتیا هم حیرانوونکی دی."


د لمر کسوف (د لمر تندر نیول) څه شی دی؟

دا ستورپوهنیزه پدیده هغه مهال رامنځته کېږي چې سپوږمۍ د ځمکې او لمر ترمنځ تېرېږي او د لمر د رڼا یوه برخه یا ټوله رڼا زموږ تر سترګو پورې له رسېدو منع کوي.

د لمر کسوف څو ډولونه لري او دا چې کوم ډول کسوف لیدل کېږي، پر بېلابېلو عواملو پورې اړه لري؛ له هغو څخه د ځمکې پر مخ ستاسو موقعیت او له ځمکې د سپوږمۍ واټن مهم دي.


 
13.08.2026
د ۶ خبریالانو وژل کېدل؛ نی وايي افغانستان د بیان ازادۍ په یوه لوی زندان بدل شویجدید
باختر

د افغانستان د خپلواکو رسنیو د ملاتړ بنسټ (نی) د طالبانو د واکمنۍ د پنځمې کلیزې په درشل کې په خپل راپور کې وايي چې افغانستان د بیان د ازادۍ او رسنیو لپاره په یوه لوی زندان بدل شوی دی.

په تبعید کې دغه بنسټ وايي، د طالبانو د واکمنۍ په تېرو پنځو کلونو کې شپږو خبریالانو خپل ژوند له لاسه ورکړی چې طالبان او د داعش خراسان ډلې کسان په‌کې دخیل پېژندل شوي دي.

په تبعید کې د نی بنسټ د مشرتابه پلاوي رئیس صدیق‌الله توحیدي ازادي راډیو ته وویل چې په افغانستان کې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې په تېرو ۵ کلونو کې سلګونو خبریالانو سره د زور زیاتي پېښې ثبت شوي چې د اکثرو عاملان طالبان بلل شوي دي.

دی زیاتوي: "په پنځو کلونو کې د خبریالانو په وړاندې د تاوترخوالي ۷۰۰ قضیې ثبت شوې دي. د هرو درېیو خبریالانو څخه یو کس حتماً زنداني یا شکنجه شوی دی. تهدید، تخویف او محدودیتونو د افغانستان په رسنیو داسې یو وضعیت راوړی دی چې اوس هېڅ کوم خبریال نه‌شي کولای چې یو ټکی هم د انتقاد په توګه خپور کړی."


 
13.08.2026
افزایش گردشگران در کامه ننگرهار؛ از شیریخ تا ماهی تازه دریای کنرجدید
رادیو آزادی

منطقه اطراف پل کامه در کنار دریای کنر، که بیشتر مسیر رفت‌وآمد به این ولسوالی است، به‌تدریج به یک مکان تفریحی مزدحم تبدیل می‌شود.ولسوالی کامه ننگرهار

در این منطقه رستورانت‌های جدید، شیریخ‌فروشی‌ها و کسب‌وکارهای کوچک مواد خوراکی و نوشیدنی ایجاد شده و تقریباً هر روز، در کنار باشندگان ننگرهار، مردم از مناطق مختلف برای تفریح و گردش به اینجا می‌آیند.

هوای خنک کنار دریا، صدای آب و محیط سرسبز کامه، به‌ویژه هنگام عصر، خانواده‌ها و جوانان زیادی را به این منطقه می‌کشاند.

ولسوالی کامه ننگرهار به دلیل شیریخ مشهورش نیز شهرت دارد و شمار زیادی از مردم، به‌خصوص در فصل گرما، برای خوردن شیریخ به این ولسوالی سفر می‌کنند.

اما باشندگان محل می‌گویند که در روزهای اخیر شمار گردشگران در این منطقه افزایش یافته است.

ما اینجا برای تفریح به کامه آمده‌ایم. کامه به خاطر شیریخ و زیبایی‌های طبیعی‌اش در منطقه مشهور است.

«ما اینجا برای تفریح به کامه آمده‌ایم. کامه به خاطر شیریخ و زیبایی‌های طبیعی‌اش در منطقه مشهور است.»

ریحان ستانکزی که همراه با دوستانش از لوگر به این ولسوالی برای تفریح رفته است، به رادیو آزادی گفت که شیریخ کامه به دلیل مزه و کیفیت خوبش، هر روز صدها گردشگر را به این منطقه می‌کشاند.

«شیریخ کامه به خاطر مزه و کیفیت بلندش هر روز صدها گردشگر را به این منطقه می‌کشاند. در کنار آن، کنار دریا و سرسبزی کامه از چیزهای دیگری است که زیبایی این منطقه را بیشتر کرده و مردم را وادار می‌کند به اینجا بیایند، هم تفریح کنند و هم گردش داشته باشند.»

حبیب‌الله سهاک، یکی از باشندگان کابل، نیز که همراه با دوستانش برای تفریح به ننگرهار و سپس کامه رفته است، می‌گوید این ولسوالی مکان مناسبی برای گردشگران است.

او گفت:

«شیریخ کامه به خاطر مزه و کیفیت بلندش هر روز صدها گردشگر را به این منطقه می‌کشاند. در کنار آن، کنار دریا و سرسبزی کامه از چیزهای دیگری است که زیبایی این منطقه را بیشتر کرده و مردم را وادار می‌کند به اینجا بیایند، هم تفریح کنند و هم گردش داشته باشند.»


 
13.08.2026
امدادگران: افغانستان دچار یکی از بزرگترین بحران‌های بشری استجدید
صدای آلمان

سازمان امدادی کاتولیک کاریتاس اینترنشنل روز چهارشنبه به مناسبت پنج سالگی تصرف قدرت توسط طالبان اعلام کرد که وضعیت زندگی بسیاری مردم در افغانستان بدتر شده و تغییری در این روند دیده نمی‌شود. این سازمان به خصوص وضعیت امنیت غذایی و درآمد مردم را وخیم توصیف کرده است.

ورونیکا اشتاوداخر، رئیس دفتر کاریتاس در کابل، گفت که «نبود اشتغال و خشکسالی برای پنجمین سال پی در پی مردم را فقیرتر و سوء تغذیه را تشدید کرده است.»

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

به گفته او، به خصوص زنان و کودکان زیر دو ساله از این بحران رنج می‌برند. آمار ملل متحد نشان می‌دهد که نزدیک به نیم جمعیت افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند.

اشتاوداخر افزود که اختلال در تجارت و مسیرهای ترانسپورتی در نتیجه درگیری‌ها و تنش اداره طالبان با پاکستان باعث شده است که قیمت‌های مواد اولیه زندگی افزایش یابد: «من هیچ روشنایی‌اش در اخیر این تونل تاریک بحران بشری نمی‌بینم.»

ممنوعیت‌ها بر زنان و دختران در بدتر شدن اوضاع نقش داشته است

به گفته این امدادگر، وضعیت دشوار حقوق بشری زنان نیز در بدتری شدن وضعیت تاثیر داشته است: «محرومیت سیستماتیک زنان از زندگی عمومی، ممنوعیت‌های کاری و آموزشی، و همچنین افزایش وابستگی به اعضای مرد خانواده، کشور را از هرگونه چشم‌انداز آینده محروم می‌سازد.»

بیشتر بخوانید: پنج سال حاکمیت طالبان؛ مردم افغانستان چگونه زندگی می‌کنند؟

به گفته او، از همین حالا کمبودی‌ها در عرضه بسیاری خدمات احساس می‌شود و به خصوص عرصه صحت با کمبود فزاینده کارمندان زن مواجه است. با توجه به ممنوعیت تحصیلات دختران و زنان در رشته‌های صحی و طبی، این وضعیت در سال‌های آینده وخیم‌تر خواهد شد و تعداد داکتران زن، قابله‌ها و پرستاران زن باز هم کاهش خواهد یافت.

بیش از ۱۷ میلیون نفر از گرسنگی رنج می‌برند

سازمان امدادی بین‌المللی «هلپ» نیز تصویر مشابهی از افغانستان پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت ارائه کرده است.

این سازمان گفته است که تقریباً نیمی از جمعیت افغانستان به کمک نیاز دارند و ۱۷.۴ میلیون نفر از گرسنگی رنج می‌برند.

بیشتر بخوانید: هشدار ادارات ملل متحد از تشدید گرسنگی و فقر در افغانستان

یولیان لوو، مدیر برنامه‌های سازمان «هلپ» گفت: «به خصوص خاص کودکان به خاطر وضعیت وخیم تغذیه برای بقا مبارزه می‌کنند.»


 
13.08.2026
ټرمپ: پر ایران باور نلرم؛ تل درواغ وایيجدید
دامریکا غږ

د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ ایران د درواغو په ویلو تورن کړی او ویلي یې دي چې پر یاد هیواد (ایران) باور نلري.

ولسمشر ټرمپ د سه شنبې په ورځ (اګست ۱۱) له اوهایو ایالت څخه واشنګټن ډی‎ سي تر راستنیدو وروسته د خبریالانو سره په خبرو کې وویل چې ایران په دوامدار شکل درواغ ویلي دي.

ولسمشر ترمپ وویل: "زه پر ایران اعتماد نلرم، ولي؟ آیا تاسې وایاست چې زه پر ایران باور لرم؟ زه وروستی کس یم چې پر ایران باور کوم. هغوی ماته په دوامدار شکل درواغ ویلي دي."

ولسمشر ټرمپ وویل ایران نور د منځني ختیځ زورواکي یا بدماش ندی او نه هم د هرمز پر تنګي کنټرول لري، ولسمشر وویل چې د هرمز تنګي بشپړ کنټرول د متحده ایالاتونو سره دی.

ولسمشر ویلي دي چې د ایران د بنادرو او نفتي تاسیساتو ټینګه محاصره دوام لري.

بلخوا د متحدو ایالتونو مرکزي قومندانۍ یا سنټکام د سه شنبې په ورځ وویل چې د پاناما یوه کښتۍ یې چې د هغوی محاصره یې نقض کړې وه، له کاره وغورځوله.

ولسمشر ټرمپ د سه شنبې په ورځ له "Real America’s Voice" رسنۍ په خبرو کې د ایران په تړاو خپله تګلاره په ډاګه کړې چې د هغه په وینا پکې د اوسني اقتصادي فشار ساتل او د دغو اقداماتو پراخول او همدارنګه د اړینو پوځي اقداماتو ترسره کول شامل دي.

ولسمشر ټرمپ تیره اوونۍ ویلي وو چې له ایران سره مذاکرات، وروستۍ هوکړې ته د رسیدو لپاره تهران ته وروستۍ فرصت دی.

پاکستان چې د واشنګټن او تهران ترمنځ د منځګړي رول ادا کوي د چهار شنبې په ورځ وویل چې په منځني ختیځ کې د کړکیچ د پای ته رسیدو په هدف خپلو هڅو ته دوام ورکوي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند طاهر اندرابي ویلي: "پاکستان هره هڅه کوي چې دواړه خواوې د خبرو اترو میز ته راولي، د اسلام اباد تفاهم لیک پلی کړي، او په سیمه کې د سولې او ثبات لپاره لاره هواره کړي. پاکستان به د مستقیمو او غیر مستقیمو لارو څخه د مخربو عواملو د شنډولو لپاره هڅو ته دوام ورکړي او د ټولو پاتې مسایلو د حل لپاره به د رغنده خبرو د دوام زمینه مساعده وکړي. "

ایران د څو نورو غوښتنو ترڅنګ، د امریکا د سمندري محاصرې د پای ته رسیدو او د ایران شاوخوا سیمو څخه د امریکایي ځواکونو د وتلو غوښتنه کړې ده.

په ورته وخت کې، د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي د دوشنبې په ورځ وویل چې د هرمز تنګي د مدیریت په اړه له عمان سره خبرې د پرمختګ په حال کې دي.


 
13.08.2026
سازمان ملل: سیستم برق خورشیدی ۲۰۰ کیلوواتی در شفاخانه وزیر محمد اکبر خان نصب شدجدید
روزنامه هشت صبح

۸صبح، کابل: برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) اعلام کرده است که یک سیستم جدید انرژی خورشیدی با ظرفیت ۲۰۰ کیلووات در شفاخانه وزیر محمد اکبر خان نصب شده است.

این برنامه روز چهارشنبه، ۲۱ اسد، گفته است که این سیستم با حمایت اتحادیه اروپا در افغانستان نصب شده است.

اتحادیه اروپا نیز گفته است که این اتحادیه و کشورهای عضو آن با تامین انرژی خورشیدی برای مراکز درمانی، به دست‌رسی پایدار مردم افغانستان به خدمات صحی کمک می‌کنند.

برنامه توسعه سازمان ملل متحد گفته است که این سیستم به شفاخانه کمک می‌کند تا سالانه خدمات صحی را برای بیش از ۲۰۰ هزار بیمار بدون وقفه ارایه کند.

به گفته این نهاد، استفاده از انرژی خورشیدی همچنین وابسته‌گی شفاخانه به جنراتورهای دیزلی را کاهش می‌دهد.