تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
09.09.2026
کرېکټ: افغانستان د بنګله دېش او زېمبابوې کوربتوب کوي
کرېکټ: افغانستان د بنګله دېش او زېمبابوې کوربتوب کويجدید
بی بی سی

د افغانستان کرېکټ بورډ وايي، په متحده عرب اماراتو کې یې له بنګله دېش او زېمبابوې سره د بېلابېلو فارمټونو څو لوبې پلان کړې دي.د بنګله دېش، افغانستان او زېمبابوې د يو ورځنيو لوبډلمشران

د کرېکټ بورډ له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي په دغو سياليو کې د بنګله دېش پر وړاندې يوه ټېسټ لوبه، د افغانستان، بنګله دېش او زېمبابوې تر منځ د يو ورځنيو درې اړخيزه لوبلړۍ، له زېمبابوې سره دری شل اوريزې او دوې ټېسټ لوبې شاملې دي.

ټاکل شوې دغه سيالۍ به د افغانستان او هند تر منځ له شل اوريزې لوبلړۍ وروسته په متحده عرب امارتو کې د افغانستان په کوربتوب ترسره شي.​

 
09.09.2026
له افغانستانه د باندې د افغاني کلتور ساتونکي
له افغانستانه د باندې د افغاني کلتور ساتونکيجدید
دآزادی رادیو

د افغانستان په ګاونډ کې یو شمېر داسې سیمې شته دي، چې اوسېدونکي یې په خټه افغانان دي او هڅه کوي چې خپل افغاني کلتور ژوندی وساتي. د کلتورساتنې په دغه ډول هڅو کې یوه هم پر خپلو ماشومانو د هغو نومونو اېښودل دي، چې د افغانستان له تاریخ او یا هم پېژندل شویو سیمو سره تړاو لري

د آزادۍ راډیو همکار سلمین خپلواک د بلوچستان په ژوب کې د همداسې یوه افغان کور ته ورغلی دی او دغه راپور یې چمتو کړی دی؛

د بلوچستان په پښتون‌مېشته سیمه ژوب کې د قطب افاقي په نامه د یوه افغان کور ته ورغلي یو.

هغه که څه هم لسیزې کېږي چې جلا وطنه دی، خو په خپله کورنۍ کې یې د «هېواد»، «هلمند»، «زابل» او «بامیان» په نامه هلکان شته دي.

دغه پښتانه او له افغانستان سره تړلي نومونه د ژوب په داسې جغرافیه کې اېښودل شوي دي، چې له سیاسي پلوه یې ډېرې ټیټې هسکې ګاللې دي او یو وخت د بریتانیوي ښکېلاک یوه سیمه وه.

خو دا چې په دې سیمه کې له افغانستان او د هغه له جغرافیې سره تړلي نومونه ولې کارول کېږي؟ قطب افاقي یې په اړه وايي: «پخوانیو قام‌پرستو سیاسي ګوندونو کې هم زموږ خلک پاتې شوي وو. له افغانستان سره د مینې، د هغه د ښکلا او یا د هغوی له ښکلو نومونو سره د مینې له امله مې د کورنۍ پر ماشومانو دغه نومونه ایښي. زما د تره زوی د خپل زوی نوم 'بامیان' ایښی دی، یو یې 'زابل خان' نومېږي، یو 'هلمند خان' دی، نور بچیان یې 'مهمند'، 'هلمند' او 'میوند' دي او خور یې 'زابلنده' نومېږي.»

له افغان او افغانستان سره تړلیو زړه‌راښکونکو نومونو پسې کوټې ته راغلي یو.

کوټه هم د نولسمې زېږدیزې پېړۍ په وروستیو کې د بریتانیوي ښکېلاک تر ولکې لاندې راغله. د دوه‌یمې افغان – انګلیس جګړې او د ۱۸۷۹ز کال د ګندمک تر تړون وروسته کوټه، پشین او یو شمېر اړوندې سیمې تر بریتانیوي کنټرول لاندې راغلې.

خو د کوټې ځینې اوسېدونکي لا هم پر خپلو ماشومانو باندې له افغانستان او افغان تاریخي څېرو سره تړلي نومونه ږدي.

په کوټه کې یو اوسېدونکی سیاسي فعال فقیر خوشحال کاسي پر اولادونو د نوم کېښودلو په اړه داسي وايي: «زما د مشرې لور نوم 'ملاله' دی. بیا مې دوه‌یم زوی دی، چې په‌خپله اولادونه لري او له پوهنتون څخه فارغ شوی دی، نوم یې 'استقلال خان' دی. بل ورپسې 'سالار خان' دی. درېیم زوی مې 'مرستیال خان' نومېږي. دوه واړه کشر اولادونه مې 'ارین خان' او لور مې 'مبارزه' نومېږي.د دغو نومونو یو پښتني او تاریخي پس‌منظر شته، نو ځکه مې خوښ او انتخاب کړي دي، چې باید زموږ په وطن او ولس کې نور هم څرګند شي. ځینې داسې پردي کلتوري نومونه شته، چې د مذهب یا بل نامه لاندې غالب شوي دي؛ باید موږ بېرته خپل لرغوني نومونه را ژوندي کړو؛ نو دا د دې کار بنسټي مقصد و.»

په کوزه پښتونخوا کې کې هم​​​

 
09.09.2026
شورای طبی و طب دندان‌ پاکستان: ثبت نام محصلان افغان لغو و آنها اخراج شوند
شورای طبی و طب دندان‌ پاکستان: ثبت نام محصلان افغان لغو و آنها اخراج شوندجدید
رادیو آزادی

شورای طبی و طب دندان‌ پاکستان(پاکستان میدیکل ایند ډنتل کانسل) ثبت‌نام محصلان افغان را در پوهنتون‌های طبی دولتی و خصوصی آن کشور لغو کرده و به اخراج فوری آنها از پاکستان، تصمیم گرفته است.

به محصلان افغان گفته شده که طی ۳ روز پاکستان را ترک کنند
صدیق شریعتی

این شورا که یک نهاد قدرتمند دولتی پاکستان است، ثبت‌نام پوهنتون‌های طبی، قوانین و معیارهای آموزشی طب را در سراسر این کشور کنترول می‌کند.

این شورا در یک اعلامیه‌ گفته که این تصمیم بر اساس پالیسی ملی پاکستان اتخاذ شده که در آن اخراج همۀ افغان از رشته‌های مسلکی حساس مانند طب ضروری دانسته می شود.

شورای طبی و طب دندان‌ پاکستان به همۀ پوهنتون‌های آن کشور دستور داده که تا سه روز، گزارش تطبیق این دستور را ارائه کنند و هشدار داده که در صورت تخلف، اقدامات قانونی سخت‌گیرانه‌ای علیه آنها انجام خواهد شد.

پس از این هشدار، به محصلان افغان پوهنتون‌ها در سراسر پاکستان اطلاعیه‌هایی در زمینۀ ترک لیلیه‌ها و سایر محلات اقامت شان صادر شده است.

پوهنتون طبی کینگ ادوارد لاهور فهرست ۲۲ محصل افغان را منتشر کرده و به آنها دستور داده که طی ۲۴ ساعت مراحل رسمی ترک پوهنتون را تکمیل کنند.​

 
09.09.2026
فوتبال زنان افغانستان؛ تیمی که در کشور خود اجازه بازی ندارد
فوتبال زنان افغانستان؛ تیمی که در کشور خود اجازه بازی نداردجدید
صدای آلمان

پس از پنج سال، تیم ملی فوتبال زنان افغانستان سرانجام به‌طور رسمی از سوی فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) به رسمیت شناخته شد. اکنون بازیکنان این تیم می‌خواهند در داخل و خارج از میدان تاریخ‌ساز شوند.

خنده و شادی فضای تمرین را در یک بعد از ظهر پُر کرده است. در میدان تمرینی باشگاه وولفسبورگ آلمان، اعضای تیم ملی فوتبال زنان افغانستان مشغول کاری هستند که در وطن شان به‌شدت ممنوع است: بازی فوتبال.

در نخستین تمرین روز، مربیان تلاش می‌کنند بازیکنان با یکدیگر آشنا شوند، از حضور در میدان لذت ببرند و اوقات خوبی را سپری کنند. زیرا این زنان جوان از ماه اپریل امسال می‌توانند به‌طور رسمی به‌عنوان تیم ملی زنان افغانستان فوتبال بازی کنند.

بیشتر بخوانید: رسمیت یافتن فوتبال زنان افغانستان؛ «سیلی‌ای به صورت طالبان»

این امر پس از آن ممکن شد که فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا) مقررات خود را تغییر داد. بر اساس این تغییر، فوتبالیست‌های زن افغان می‌توانند بار دیگر از کشورشان در مسابقات رسمی بین‌المللی و رقابت‌های زیر نظر فیفا نمایندگی کنند.

خالده پوپل، که از طریق سازمان خود «دختران قدرتمند» از تیم ملی زنان افغانستان حمایت می‌کند، در گفت‌وگو با دویچه‌وله می‌گوید: «این یک پیروزی بزرگ برای ما بود؛ لحظه‌ای زیبا و یکی از افتخارآمیزترین لحظات زندگی ما. بار دیگر زنان کشور ما تاریخ ساختند و تغییر به وجود آوردند.»

کریمی: «بی‌اندازه افتخار می‌کنم»

بازیکنان و خالده پوپل از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، پنج سال برای به رسمیت شناخته شدن این تیم مبارزه کردند؛ مبارزه‌ای که اکنون به نتیجه رسیده است.

مریم کریمی، هافبک تیم که پس از ترک افغانستان در پرتگال زندگی می‌کند، می‌گوید: «بی‌اندازه افتخار می‌کنم که اکنون می‌توانیم به‌طور رسمی به‌عنوان تیم ملی بازی کنیم.»

برای او تصمیم فیفا فراتر از یک موضوع اداری یا ورزشی است. کریمی می‌گوید: «امیدوارم روزی بتوانیم با همین تیم دوباره در افغانستان بازی کنیم.»

اما تا آن زمان، تیم ملی فوتبال زنان افغانستان در خارج از وطن خود بازی خواهد کرد.

خالده پوپل، کاپیتان پیشین و از بنیان‌گذاران تیم ملی فوتبال زنان افغانستان، می‌گوید: «احتمالاً ما یکی از نخستین تیم‌های ملی تاریخ خواهیم بود که خانه و کشوری برای بازی‌کردن در آن ندارد. ما از تبعید به میدان خواهیم رفت و از کشور خود نمایندگی خواهیم کرد.»

امروز اعضای این تیم در کشورهای مختلف و در چندین قاره زندگی می‌کنند. بسیاری از آنان در بریتانیا، ایتالیا، پرتگال و آلمان به سر می‌برند و شماری نیز در استرالیا پناه گرفته‌اند.

 
09.09.2026
کابل ته د خلیلزاد سفرونه؛ د امریکا د بهرنیو چارو وزارت: خلیلزاد د امریکا د حکومت 'مامور' نه دی
کابل ته د خلیلزاد سفرونه؛ د امریکا د بهرنیو چارو وزارت: خلیلزاد د امریکا د حکومت 'مامور' نه دیجدید
دامریکا غږ


د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د امریکا غږ د افغانستان څانګې ته ویلي چې زلمی خلیلزاد د امریکا د حکومت "مامور" نه دی او د دغه حکومت استازیتوب هم نه کوي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت دا څرګندونې وروسته له هغې وکړې چې پخوانی امریکايي ډیپلومات زلمی خلیلزاد د طالبانو له حکومت سره د یوه سعودي شرکت لپاره د نفتو او ګازو د اکتشاف او استخراج د تړون د لاسلیک پر مهال په کابل کې حاضر و.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت امریکا غږ ته وویل چې د خلیلزاد ټول فعالیتونه د هغه په "شخصي ظرفیت" کې کېږي او د امریکا د حکومت استازیتوب نه کوي.

بلخوا، د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان ملي راډیو ټلوېزیون راپور ورکړی چې د طالبانو د بهرنیو چارو سرپرست وزیر مولوي امیرخان متقي له زلمي خلیلزاد سره په لیدنه کې د کابل او واشنګټن ترمنځ د اړیکو د پراختیا پر لارو چارو خبرې کړې دي.

زلمي خلیلزاد له ۲۰۱۸-۲۰۲۱ کلونو پورې پورې د افغانستان د سولې او پخلاینې لپاره د امریکا ځانګړی استازی و. دا د امریکا په حکومت کې د هغه وروستۍ مهمه رسمي دنده وه، چې له هغې وروسته یې له حکومتي دندې استعفا وکړه.

له دې وروستۍ ډیپلوماتیکې دندې وړاندې، خلیلزاد په امریکا کې ګڼې حکومتي دندې ترسره کړې دي.

هغه ۲۰۰۷-۲۰۰۹ په ملګرو ملتونو کې د امریکا د سفیر، له ۲۰۰۵-۲۰۰۷ پورې په عراق کې د امریکا د سفیر، او له ۲۰۰۳-۲۰۰۵ کلونو پورې په افغانستان کې د امریکا د سفیر په توګه دنده ترسره کړې ده.

د خپلې کاري سابقې په لومړیو کې، نوموړي د جورج ډبلیو بوش د ولسمشرۍ پر مهال په سپینه ماڼۍ کې د ولسمشر د ځانګړي مرستیال او د ملي امنیت شورا د لوړپوړي رئیس په توګه دنده ترسره کړې ده.​

 
09.09.2026
ادعای عراقچی: امریکا به نماینده‌گی از اسراییل با ایران وارد جنگ شد
ادعای عراقچی: امریکا به نماینده‌گی از اسراییل با ایران وارد جنگ شدجدید
روزنامه هشت صبح

​​​

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در واکنش به تحریم‌های جدید ایالات متحده امریکا علیه این کشور، مدعی شده که واشنگتن پس از دست‌نیافتن به اهدافش از مسیر تحریم، به نماینده‌گی از اسراییل وارد جنگ با ایران شده است.

عراقچی، سه‌شنبه‌شب، ۸ سپتمبر، در صفحه ایکس نوشته که امریکا پس از ۴۷ تحریم ایران به اهدافش دست نیافته است.

وزیر خارجه ایران همچنین ادعا کرده که عواقب جنگ با ایران برای امریکا، از جمله جایگاه جهانی آن فاجعه‌بار بوده است.

او با تمسخر به تحریم‌های جدید امریکا علیه تهران پرداخته و مدعی شده است:« پس از ناکامی در دستیابی به اهدافش از طریق تحریم یا جنگ، «راه‌حل نوآورانه» واشنگتن… تحریم‌های بیشتر است. جدی؟»

این در حالی است که به تازه‌گی، وزارت خزانه‌داری امریکا تحریم‌هایی را علیه صنعت هوانوردی ایران، از جمله تحریم‌هایی علیه ۲۷ شرکت هواپیمایی این کشور، اعلام کرده است.