تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
29.04.2026
"افغانستان د ۲۵ زره ښځینه ښوونکو او روغتیايي کارمنانو د له لاسه ورکولو له خطر سره مخ دی"جدید
بی بی سی


د افغانستان لپاره د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو وجهي صندق (یونيسف) وايي، دا هېواد به تر راتلونکو درې نیمو کلونو پورې د زرګونه ښوونکو او روغتیايي کارمنانو د سخت کمښت له خطر سره مخامخ شي.

دغه ادارې په یوه تازه راپور کې چې د یوې څېړنې پر بنسټ چمتو شوی، ویلي، که د نجونو پر زد‌کړو او د ښځو پر کار بندیزونه همداسې دوام وکړي، افغانستان به تر ۲۰۳۰ کال پورې تر ۲۰ زره پورې ښځینه ښوونکې او ۵۴۰۰ روغتیايي کارکوونکې له لاسه ورکړي.

یونیسف د "افغانستان کې د نجونو پر زده کړو او د ښځو د کار په برخه کې د نه‌اقدام لګښت" په نامه دا راپور ښيي چې په ملکي خدمتونو کې د ښځو ونډه له ۲۱ سلنې خه په ۲۰۲۳ کال کې ۱۷.۷ سلنې ته په ۲۰۲۵ کال کې راکمه شوې ده. راپور خبرداری ورکوي چې په ښوونځیو او روغتونونو کې د مسلکي او روزل شوو ښځو کمښت به د ماشومانو پر زد‌کړه، روغتیايي پایلو او راتلونکو فرصتونو ناوړه اغېز وکړي.

اساسي خدمتونه خطر کې دي

د نجونو او ښځو پر زد‌کړو او کار بندیزونه لا هم هېواد ته هر کال ۸۴ میلیونه امریکايي ډالر اقتصادي زیان اړوي او دا زیان به د وخت په تېرېدو نور هم زیات شي، ځکه چې دوی له زدکړې او کاره محرومې پاتې کېږي.

راپور زیاتوي چې له ښوونې او روغتیايي سکتورونو د ښځو ایستل - چې یوازې دې دوو برخو کې ښځو ته د کار اجازه شته او ډېرې اړینې دي - په مستقیم ډول ماشومانو ته زیان رسوي، ځکه دا به په ښوونځیو کې د نجونو شمېر کم کړي او د ښځو او ماشومانو لپاره به د پاملرنې کچه راټیټه کړي.

دا اغېز په ځانګړي ډول په روغتیايي برخه کې ډېر جدي دی، ځکه چې ټولنیز شرایط اکثره ښځو ته اجازه نه ورکوي چې نارینه ډاکتران یې درملنه وکړي، نو د ښځینه روغتیايي کارکوونکو کمښت به په مستقیم ډول د میندو، نوې زېږېدلو ماشومانو او ماشومانو روغتیايي خدمتونه محدود کړي.

د یونیسف اجرائیوي مشرې کاترین رسل ویلي:

"افغانستان دا توان نه لري چې راتلونکي ښوونکي، نرسانې، ډاکترانې، قابله‌ګانې او ټولنیزې کارکوونکې له لاسه ورکړي، ځکه همدوی اساسي خدمات پر مخ وړي. که نجونې له زد‌کړې محرومې پاتې شي، دا به حتمي پایله وي."


 
29.04.2026
د سیدجمال الدین افغاني پوهنتون ویریدلي محصلین وايي څنګه بېرته درسونو ته ستانه شي چې وضعیت لا کړکېچن دی؟جدید
دآزادی رادیو

د کونړ د سیدجمال الدین افغاني پوهنتون محصلین د پاکستان وروستي برید سخت ویرولي دي.

د دوشنبې په ورځ ماسپیښین مهال د کونړ په مرکز اسعد آباد او دریو ولسوالیو شولتن، ماڼوګۍ او دانګام باندې د پاکستان له خوا هوايي او توغندیز بریدونه وشول.

په اسعدآباد کې د ګڼو هستوګنو سیمو تر څنګ د کونړ د سیدجمال الدین پوهنتون ودانۍ او لیلیه هم د توغندیزو بریدونو هدف وګرځېده.

د دغه پوهنتون یوه محصل ازادي راډیو سره په خبرو کې وویل چې اکثر ټولګیوال یې د شیشو د ماتېدو په سبب ټپيان شوي.

مرمۍ په ضربه راتلې. ډېرې مرمۍ چې لګېدلې وې موږ بهر راووتلو. په محصلینو وینې روانې وې. اکثر یې د شیشو له لاسه زخمیان شوي وو
د سید جمال الدین افغاني پوهنتون محصل

د سیدجمال الدین پوهنتون د تعلیم او تربیې پوهنځي د دریم کال دغه محصل زیاتوي چې مخکې هم په دې سیمه باندې مرمۍ لګېدلې وې.

د ده په خبره اکثر محصلین له ویرې د اوس لپاره بېرته زده کړو ته نه دي راستانه شوي.

«نه درس ته هېڅوک هم نه دي تللي. ما ګروپ کې مسیج وکړ چې د درس به څه سیستم وي. هلکانو ویل چې دې حالاتو کې څنګه لاړ شو؟ حالاتو ته به ګورو چې څه به کېږي. اوس داسې تصمیم نه لرو چې ژر لاړ شو. ځکه دا ځای سره نښه کې دی. څو ورځې مخکې دلته ګولۍ لګېدلې وې.»
د پاکستان د اطلاعاتو وزارت په ملکي سیمو او د کونړ په سید جمال‌الدین افغاني پوهنتون د بریدونو راپورونه رد کړي او ویلي یې دي چې دغه ډول ادعاوې دروغ او د خلکو د خواخوږۍ د ترلاسه کولو او د تحریک طالبان پاکستان د غړو د ملاتړ د پټ ساتلو هڅه ده.

د سیدجمال الدین افغاني پوهنتون ځینو محصلینو له ازادي راډیو سره په خبرو کې وویل چې د پاکستان په بریدونو کې هېڅ پوځي ځای نه دی په نښه شوی او د دوی په خبره ټول بریدونه په پوهنتون او شاوا هستوګن سیمو شوي.


 
29.04.2026
وزارت معادن و پترولیم طالبان: ۱۲ چاه نفت در حوزۀ نفتی «دریای زمرد» حفر شده استجدید
رادیو آزادی

وزارت معادن و پترولیم حکومت طالبان می گویدکه پس از سه سال تحقیقات در حوزۀ نفتی «دریای زمرد» ۱۲ چاه نفت حفر شده است.

این وزارت با نشر ویدیویی، روز سه شنبه(۸ ثور) در اعلامیۀ‌ ادعا کرد که از جملۀ این ۱۲ چاه، عملاً استخراج نفت از پنج آن آغاز شده و سایر چاه‌ها نیز به‌زودی برای استخراج آماده خواهند شد.

روند استخراج این چاه های نفت توسط ملا عبدالغنی برادر معاون اقتصادی ریاست وزرای طالبان افتتاح شد.

اما وزارت معادن و پترولیم حکومت طالبان نگفته که بطور دقیق حوزۀ نفتی «دریای زمرد» در شمال افغانستان شامل کدام مناطق است و استخراج از این چاه های نفت توسط کی و به چه پیمانه صورت می گیرد.

این ادعا در حالی صورت گرفته که در زمینۀ عقد قرار داده‌های استخراج معادن از سوی حکومت طالبان در افغانستان شفافیت وجود ندارد و بر اساس گزارش ها استخراج از معادن افغانستان به گونۀ غیر مسلکی و بی رویه صورت می گیرد.


 
29.04.2026
وزیر خارجه طالبان با نماینده ویژه روسیه دیدار کردجدید
صدای آلمان

وزارت خارجه اداره طالبان روز سه شنبه از ملاقات متقی با نماینده ویژه روسیه در امور افغانستان خبر داد. این دیدار در حالی صورت گرفته که روسیه از تهدیدات امنیتی ناشی از افغانستان نگران است.

وزارت خارجه اداره طالبان در بیانیه‌ای در ایکس گفت که امیر خان متقی با ضمیر کابلوف نماینده ویژه روسیه برای افغانستان دیدار کرده و دوطرف در مورد گسترش همکاری‌های اقتصادی و سیاسی گفتگو کرده اند.

در بیانیه آمده که متقی از گسترش روابط بین دو کشور استقبال کرده و بر فعال شدن کمیسیون مشترک اقتصادی و سیاسی تاکید کرده است.

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

وزارت خارجه طالبان گفته است که کابلوف از روابط مثبت روسیه و افغانستان ستایش کرده و گفته که کشورش برای همکاری در عرصه‌های اقتصادی، تجاری، انرژی و ترانزیت آمادگی دارد.

بر اساس این بیانیه، کابلوف گفته که روسیه می‌خواهد از طریق پروژه‌های مشترک اقتصادی و سرمایه گذاری، روابط دو کشور را تقویت کند.


 
29.04.2026
امارات له اوپیک څخه وځي؛ د تیلو بازار ته یو لوی ټکانجدید
دامریکا غږ

متحده عربي امارات د سې شنبې په ورځ (د اپریل ۲۸مه) اعلان وکړ چې له اوپک او اوپیک پلس سازمان څخه وځي.

دا اقدام د نفتو د صادرونکو هېوادونو او د هغوی د عملي مشر، يعنې سعودي عربستان لپاره، يوه لويه ضربه بلل کېږي، په ځانګړې توګه په داسې وخت کې چې د ایران د رژیم پر ضد پوځي عملياتو د انرژۍ په سکتور کې يو تاريخي ټکان رامنځته کړی او نړيوال اقتصاد يې ګډوډ کړی دی.

د اوپیک له سازمان څخه د متحده عربي اماراتو وتل، چې د دې سازمان له پخوانيو غړو څخه دی، کولی شي د دې ډلې د کمزورې کېدو او بې‌نظمۍ سبب شي.

دا ډله که څه هم د جيوپوليټيک موضوعاتو څخه تر توليدي ونډو پورې په ګڼو مسايلو کې داخلي اختلافات لري، خو معمولاً هڅه کوي يو متحد دريځ وښيي.

دا په داسې حال کې ده چې د فارس خليج د اوپیک توليدوونکي هېوادونه له دې مخکې د ايران د رژيم له خوا د بېړيو پر ضد د ګواښونو او بريدونو له امله د خپلو صادراتو د لېږد په برخه کې له ستونزو سره مخ شوي دي، په ځانګړې توګه د هرمز د تنګي له لارې، چې د ايران او عمان ترمنځ په اوبو کې د تګ راتګ مسیر دی او معمولاً د نړۍ شاوخوا يو پر پنځمه برخه خام نفت او مايع طبيعي ګاز ترې تېرېږي.

د رويټرز د راپور له مخې، له اوپیک څخه د اماراتو وتل د امريکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ لپاره يوه لويه بريا بلل کېږي.

ولسمشر ټرمپ ويلي چې دغه سازمان د نفتو د بيو په لوړولو سره «له نورې نړۍ سره دوکه کوي».

د امريکا ولسمشر همدارنګه د فارس خليج د امنيت لپاره د امريکا پوځي ملاتړ د نفتو له بيو سره تړلی بللی او ويلي يې دي، په داسې حال کې چې امريکا د اوپیک له غړو دفاع کوي، خو هغوی «د نفتو د لوړو بيو په تحميلولو سره له دې وضعيت څخه ناوړه ګټه اخلي».

دا اقدام وروسته له هغې وشو چې متحده عربي امارات، چې د سيمې له مهمو سوداګريزو مرکزونو او د واشنګټن له نږدې متحدینو څخه دی، پر نورو عربي هېوادونو نيوکه وکړه چې د جګړې پر مهال يې د ايران د رژيم د پرله‌پسې بريدونو پر وړاندې د دې هېواد د ساتنې لپاره کافي اقدامات نه دي کړي.

د متحده عربي اماراتو لپاره د ولسمشر ډيپلوماټيک سلاکار، انور قرقاش، د دوشنبې په ورځ د فارس خليج د اغېزمنو کسانو په يوه غونډه کې د ايران د رژيم د بريدونو پر وړاندې د عربو او خليج هېوادونو پر غبرګون نيوکه کړې وه.


 
29.04.2026
انستیتوت بین‌المللی تحقیقات سیاست غذایی: ادامه جنگ ایران پیامدهای جدی بر امنیت غذایی افغانستان گذاشته استجدید
روزنامه هشت صبح

یک گزارش تازه نشان می‌دهد که ادامه جنگ ایران پیامدهای جدی بر امنیت غذایی افغانستان گذاشته و سبب افزایش قیمت مواد خوراکی در این کشور شده است.

انستیتوت بین‌المللی تحقیقات سیاست غذایی (IFPRI) سه‌شنبه شب، ۸ ثور، در گزارشی گفته که جنگ ایران سبب افزایش قیمت انرژی، اختلال در مسیرهای تجاری و بالا رفتن هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه شده و زنجیره تامین جهانی را تحت فشار قرار داده است.

در گزارش آمده که افغانستان به دلیل وابسته‌گی شدید به واردات، به‌ویژه از پاکستان و ایران، به‌شدت در برابر این تغییرات آسیب‌پذیر است.

بسته شدن مرزها با پاکستان و محدود شدن صادرات ایران، سبب شده است بیش از ۴۲ درصد واردات غذایی کشور با اختلال روبه‌رو شود.

براساس گزارش، قیمت مواد غذایی در افغانستان افزایش یافته؛ به‌گونه‌ای که بهای برنج ۳۳ درصد و قیمت گندم و روغن بین ۱۷ تا ۱۹ درصد افزایش یافته است.

این در حالی است که افغانستان هم‌زمان با خشکسالی‌های پی‌درپی، کاهش تولیدات کشاورزی و بازگشت میلیون‌ها مهاجر مواجه است؛ عواملی که فشار بر بازار مواد غذایی را بیش‌تر کرده است.

در بخش دیگری از گزارش آمده است که حدود ۲۸ درصد جمعیت افغانستان در وضعیت ناامنی غذایی حاد قرار دارند.

با کاهش بودجه کمک‌های بشردوستانه، توان سازمان‌های امدادی برای پاسخ‌گویی به نیازهای فوری نیز محدودتر شده است.

این گزارش هشدار می‌دهد که در صورت ادامه جنگ ایران، فشارهای اقتصادی و غذایی بر افغانستان تشدید شده و خطر گسترش بحران انسانی افزایش خواهد یافت.