تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
09.03.2026
چین خواستار توقف فوری عملیات نظامی در ایران شدجدید
روزنامه هشت صبح

وانگ یی، وزیر خارجه چین، در واکنش به وضعیت کنونی در ایران گفته است که این جنگ اساساً نباید آغاز می‌شد و هیچ طرفی در آن برنده نخواهد بود.IRIMFA_SPOX@

مایو نینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین، روز یک‌شنبه، ۸ مارچ، در ایکس به نقل از وانگ یی نوشته است که تاریخ خاورمیانه بارها نشان داده توسل به زور راه‌حل مشکلات نیست و جنگ تنها به گسترش نفرت و ایجاد بحران‌های بیش‌تر منجر می‌شود.

وزیر خارجه چین افزوده که بیجینگ خواستار توقف فوری عملیات‌های نظامی و جلوگیری از تشدید بیش‌تر اوضاع است.

او همچنان تاکید کرده که چین آماده است بار دیگر برای جلوگیری از گسترش دامنه جنگ و کاهش تنش‌ها در منطقه تلاش کند.


 
09.03.2026
ایران کې د ستر مذهبي مشر د ځای ناستي یو څرګند نوماند، مجتبی خامنه‌يي څوک دی؟جدید
بی بی سی

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له (اکسیوس) ویب پاڼې سره په مرکه کې ویلي چې د ایران د پخواني ستر مذهبي مشر علي خامنه‌يي زوی، مجتبی خامنه‌يي، د خپل پلار د ځای ناستیتوب لپاره یو له خورا څرګندو نوماندانو شمېرل کېږي، خو دا احتمال یې "د نه منلو وړ" وباله. یو سړی پټکی یې پر سر مۍ وریجې ږیره

ټرمپ زیاته کړه، هغه د ایران لپاره یو جلا مشرتابه غواړي او ټینګار یې وکړ چې د ایران د راتلونکي مشر په غوره کولو کې باید دی ونډه ولري، لکه چې د ده په وینا هغسې چې په وینزویلا کې وشول.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې ایران لا تر اوسه د نوي مذهبي مشر نوم نه دی اعلان کړی، خو داسې نښې شته چې د خبرګان شورا (هغه ۸۸ کسیزه مذهبي اداره چې د رهبر ټاکلو مسؤلیت لري) یوې پرېکړې ته نږدې شوې ده.

خو د (فارس) خبري اژانس د راپور له مخې، د دغې پرېکړې اعلان به ښايي د علي خامنه‌يي له جنازې وړاندې ترسره نه شي.

پلار خامنه‌يي د فبرورۍ پر ۲۸مه د امریکا او اسرائیلو په یو ګډ هوايي برید کې ووژل شو، چې له امله یې د هغه د زوی مجتبی د برخلیک په اړه هم پوښتنې راپورته شوې.

له څو ورځو بې خبرۍ وروسته، د مارچ پر ۳مه نېټه د سه شنبې پر ورځ ایراني دولتي رسنیو خبر ورکړ چې هغه ژوندی دی او د هېواد د "مهمو چارو په اړه په مشورو او ارزونو" کې ونډه لري.


 
09.03.2026
تر لسو ورځو نښتو وروسته ډیورنډ کرښې ته د نږدې سیمو نسبتاً ارامه وضعهجدید
دآزادی رادیو

د افغانستان او پاکستان تر منځ تر لس ورځنیو سختو نښتو وروسته ډیورنډ کرښې ته د نږدې یو شمیر سیمو اوسېدونکي وايي، بیګاه وضعیت ارامه و. خو د خوست د علی شیرو او تریزیو ولسوالۍ  یو شمیر اوسېدونکي هلته د هاوان د یوې مرمۍ د لګېدلو او په کې د یوې ماشومې د وژل کېدو  ادعا کوي. 

که رښتیا درته ووایم موږ ایله بیګاه مو روژه ماتی او پشنمی په ارامې سره وکړل.
د ننګرهار د نازیانو اوسیدونکی

وايي، د یکشنبې د حوت د ۱۷ مې نېټې شپه یې ارامه وه.

د ننګرهار د نازیانو ولسوالۍ یوه اوسېدونکي چې نه یې غوښتل نوم یې په راپور کې واخیستل شي ازادي راډيو ته وویل:

«له بېګاه راهیسي جګړه نشته، وضعیت نورمال دی، هیڅوک د جګړې طرفدار نه دي، ځکه جګړه بد مرغي راولي، موږ له دواړو خواو نه غوښتنه کوو چې ستونزې د خبرو له لارې حل کړي.»

د پکتیکا د برمل ولسوالۍ سیمه هم چې له تېرو لسو ورځو راهیسي د سختو نښتو شاهده وه یو اوسېدونکې یې اسماعیل غرمه مهال ازادي راډيو ته وویل، بیګاه او نن د حوت ۱۷مه وضعیت نورمال دی.

«بیګاه فضا ارامه وه، او نښتې نه وې، جګړه خو تباهي ده هیڅوک ګټه نه شي په کې کولای ټولو خلکو ته زیان رسوي»

د کونړ د ناړۍ ولسوالۍ یوه اوسېدونکي هم ازادي راډیو ته وویل چې تېره شپه یې د ډزو غږونه نه دي اورېدلي.


 
09.03.2026
شورای امنیت ملل متحد روز دوشنبه در مورد افغانستان جلسه برگزار می‌کندجدید
رادیو آزادی

در این نشست جورجت گاگنون، سرپرست دفتر هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) و معاون نمایندۀ ویژۀ سرمنشی ملل متحد در افغانستان به شورای امنیت گزارش خواهد داد.

این جلسه یک روز پس از آن برگزار می‌شود که یوناما و بخش زنان ملل متحد روز یک‌شنبه به مناسبت ۸ مارچ، روز جهانی زن گزارش مشترکی نشر کردند و در آن گفتند که زنان در افغانستان تقریباً چهار برابر کمتر از مردان به میکانیزم رسمی عدلی دسترسی دارند.

در همان روز، بر اساس فیصلۀ محکمۀ حکومت طالبان سه زن در ولایت غور به اتهام "فساد اخلاقی" هر کدام ۳۹ ضربه شلاق زده شدند.

طالبان پیش از این نیز احکام مشابهی را علیۀ زنان و مردان در بسیاری از ولایت‌ها صادر کرده بودند که ملل متحد و گروه‌های حقوق بشر آن را نقض کرامت انسانی متهمان نامیده‌اند.


 
09.03.2026
روز جهانی زن؛ دسترسی زنان افغان به عدالت محدودتر شده استجدید
صدای آلمان

سازمان ملل متحد به مناسبت روز جهانی همبستگی زنان، روز یکشنبه در باره دسترسی زنان به عدالت در افغانستان گزارشی را منتشر کرد. در گزارش آمده است که دسترسی زنان به عدالت در افغانستان، تقریباً چهار برابر کمتر از مردان است.

در بخشی از این گزارش  گفته شده است عدم دسترسی زنان به عدالت رسمی در حاکمیت طالبان، نشان‌دهنده شکاف فزاینده در زمینه عدالت است و بسیاری زنان «بدون دسترسی به عدالت رها شده اند.»

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

گزارش گفته است: «این امر، بحران را برای زنان و دختران افغانستان که قبلاً با محدودیت‌های زیادی از سوی مقامات بالفعل افغانستان قرار گرفته‌اند، تشدید می‌کند.»

غیابت زنان در نهادهای عدلی و قضایی

جورجت گانیون، مسئول هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان یا یوناما در این مورد گفته است: «وقتی بخش‌های بزرگی از جامعه برای حل اختلافات یا درخواست حمایت، با موانع مواجه می‌شوند، اعتماد به نهادها را تضعیف می‌کند و جوامع و افراد را آسیب‌پذیرتر می‌کند.»

سوزان فرگوسن، نماینده ویژه ملل متحد برای زنان نیز گفته است که دسترسی به عدالت یک حق اساسی و سنگ بنای امنیت و کرامت زنان است.

فرگوسن گفته است: «وقتی زنان از نهادهای قضایی کنار گذاشته می‌شوند، امنیت، استقلال و فرصت‌های اندک باقی‌مانده آنها برای درخواست کمک در خارج از خانه، تضعیف می‌شود. این امر به ویژه برای زنانی که خشونت خانگی را تجربه می‌کنند، اهمیت دارد.»


 
09.03.2026
په تهران کې د «نفتو باران» په اړه خبرداری„ کور کې پاتې شئ“جدید
باختر


د «سي ان ان» شبکې خبریال فریدریک پلیتګن، چې اوسمهال په تهران کې دی په ایکس ټولنیزه شبکه کې د یوې ویډیو په خپرولو سره له دې باران څخه د «نفتو باران» په نوم یادونه کړې ده.

د رپوټونو په حواله د شهران د نفتو په زیرمه کې وروسته له څو ساعتونو څخه هم د اور لمبې پورته کیږي.

د ایران سرې میاشتې سازمان د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي چې د نفتو په زیرمو کې د چادونو په سبب د«په پراخه پيمان د هایدرو کاربن، اکسایدونو او نایتروجنو زهرجن ترکیبات فضا او وریځو ته داخل شوي دي چې د ورښت په صورت کې به ډیر خطرناک او تیزابي باران رامنځته کړي.»