تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
07.08.2026
د طالبانو حکومت پنځه کاله؛ ارګ کې څه بدل شوي؟جدید
بی بی سی

طالبان پنځه کاله مخکې په کابل کې د جمهوري ریاست ارګ ماڼۍ ته ننوتل او له همدې سره یې پر افغانستان خپله واکمني بیا ټینګه کړه.

ارګ د طالبانو حکومت تر واکمنۍ لاندې د پخوا پرتله ډېر د عامو خلکو له سترګو او ان د رسنیو له لاسرسي لېرې ښکاري. په افغانستان کې تر ټولو لوړ دولتي ځای، چې یو وخت یې نژدې ټولو چارو ځانګړي تشریفات لرل، اوس تر ډېره په دودیز او ولسي بڼه اداره کېږي.

ښايي دا درته د حیرانتیا وړ نه وي چې "شړومبې" ارګ کې له مهمو څښاکونو بلل کېږي، خو ښايي پر دې ډېر نه یئ خبر چې نویو واکمنانو ارګ ته د ننوتلو پخوانۍ لارې بېرته پرانیستې دي.

د روان کال په اوړي کې، په یوه کم‌ساري فرصت کې، له یو شمېر خبریالانو سره د حکومت د یوې نوې وېبپاڼې د پرانیستې مراسمو کې ګډون لپاره ارګ ته ولاړم.

په دې لیدنه کې که څه هم کامره راسره نه وه، خو د قلم او کتابچې په مرسته مې هغه څه ثبت کړل چې د طالبانو حکومت تر واکمنۍ لاندې په ارګ کې تر سترګو کېدل.

هغه څه چې ما ولیدل، په تېرو پنځو کلونو کې په افغانستان کې د ستر بدلون یوه کوچنۍ انځوریزه بېلګه ده.

تر ټولو محرم او حساس ځای ته ننوتل


په افغانستان کې د امریکا د شل کلن حضور پر مهال، ارګ له یوې خوا د کابل د اریانا څلور لارې په اریانا هوټل کې د امریکا د استخباراتو ادارې (سي ای اې ) د پرمختللو امنیتي کامرو تر څار لاندې و، له بلې خوا بیا د "عیدګاه" جومات له لوري د ناټو د لوی امنیتي هوايي بالون له لارې څارل کېده.

سربېره پر دې، د جمهوري ریاست ځانګړو امنیتي ځواکونو "پي پي اېس"، د هغه وخت دفاع وزارت او د ملي امنیت ادارې هم د ارګ امنیت کې ونډه لرله.‌


 
07.08.2026
کابل کې د اوبو په لټه د ژورو څاګانو زیاتوالی، ډیری خلک د اړتیا وړ اوبه په پیسو اخليجدید
دآزادی رادیو

 د افغانستان پلازمېنه کابل د اوبو له جدي کمښت سره مخ ده، د ځمکې لاندې اوبو د کچې ټیټېدل، په ځینو سیمو کې د څاه‌ګانو وچېدل او د څښاک اوبو د اړتیا زیاتوالي د دې ښار اوسېدونکي له نویو ستونزو سره مخ کړي دي.

په کابل کې د څښاک د اوبو مخ پر زیاتېدونکي کمښت د پلازمینې یو شمېر اوسېدونکي اړ کړي چې په د خپلو اړتیاوو د پوره کولو لپاره ژورې څاه ګانې وکني.

دوی وايي، د ځمکې لاندې اوبو د سطحې د کمېدو له امله اوس ان ځینې ژورې څاه‌ګانې هم کافي اوبه نه لري.

زموږ د کور څاه، سره له دې چې ۱۲۰ متره ژوره ده، اوبه یې ډېرې کمې دي
د کابل اوسیدونکی

د کابل یوه اوسېدونکې نوریه وايي چې د کور څاه یې له ۱۲۰ مترو ژوروالي سره سره، د اوړي په موسم کې ډېرې لږې اوبه لري:"زموږ د کور څاه، سره له دې چې ۱۲۰ متره ژوره ده، اوبه یې ډېرې کمې دي، په ځانګړي ډول د اوړي په درېیو میاشتو کې د اوبو کچه یې ډېره راټیټېږي، یوازې په ورځ کې دوه یا درې سطلونه اوبه ورکوي هغه هم ډېرې پاکې نه وي."

د کابل بل اوسېدونکې پرویز وايي د کور د څاه وچېدو له ګڼو ستونزو سره مخ کړي دي.

نوموړي وویل:"زموږ د کور څاه ۱۱۰ متره ژوره وه، خو اوس وچه شوې ده، موږ شاوخوا ۱۵ متره نوره هم ژوره کړه، خو بیا هم د اوبو ستونزه لرو، د اوبو نشتوالي زموږ لګښتونه زیات کړي، ځکه اړ یو اوبه په بیه واخلو، د اوبو د کمښت له امله زموږ ورځني کارونه سخت شوي او د کورنۍ د روغتیا په اړه یې اندېښنې راپیدا کړي دي."

د پلازمینې اوسېدونکي داسې مهال د اوبو د کمښت له ستونزو سره مخ دي چې ځینې خلک وايي، د ځمکې د لاندې اوبو په سرچینو د ژورو څاه ګانو د اغیز په اړه له څېړنو پرته د ژورو څاه ګانو کېندل ښايي د اوبو بحران نور هم زیات کړي.

د کابل یو بل اوسېدونکي کمیل وویل:"په افغانستان کې د ژورو څاه‌ګانو د کیندلو پر مهال دې ته هیڅ پاملرنه نه کیږي چې دغه کار په ګاونډیانو او د ځمکې د لاندې اوبو په سرچینو کومه اغیزه لري، هر څوک هڅه کوي یوازې خپله ستونزه حل کړي، په داسې حال کې چې د واورې او باران د اوبو ذخیره کول او کارول کولای شي د وچکالۍ په کمولو او د اوبو د ضایع کېدو په مخنیوي کې مرسته وکړي."


 
07.08.2026
زنگ خطر برای زراعت افغانستان؛ دهقانان افغان با یک بحران تازه روبه‌رو می‌شوندجدید
رادیو آزادی

شماری از دهقانان افغان

ادارۀ غذا و زراعت سازمان ملل متحد (اف‌ای‌او) می‌گوید که افغانستان در آستانۀ یک چالش تازه زراعتی قرار دارد.

چالشی‌که به‌گفته این اداره به‌دلیل افزایش بی‌سابقۀ بهای کودهای کیمیاوی، حاصلات گندم سال ۲۰۲۷ را در معرض خطر قرار داده‌است و می‌تواند معیشت صدها هزار خانوادۀ دهقان را بیشتر از پیش آسیب‌پذیر سازد.

افزایش بی‌سابقۀ بهای کودهای کیمیاوی، حاصلات گندم سال ۲۰۲۷ را در معرض خطر قرار داده‌است.

«اف‌ای‌او» در گزارش که روز پنجشنبه (۱۵ اسد) منتشر کرده، افزوده که قیم کودهای کیمیاوی در سال ۲۰۲۶ میلادی در افغانستان به طور ناگهانی افزایش یافته و هشدار می‌دهد که اگر با دهاقین افغان به موقع کمک نشود فرصت از دست می‌رود و حاصلات گندم در افغانستان در سال میلادی با آزمون جدی مواجه خواهد شد.

این اداره همچنین گفته است که خاک افغانستان به طور طبیعی از حاصل‌خیزی بالا برخوردار نیست، از همین رو دستیابی به حاصلات خوب و بلند گندم تا حد زیادی به استفاده کافی از کودهای کیمیاوی «دی‌ای‌پی» و یوریا وابسته است.


 
07.08.2026
حمله با موتر؛ مهاجر افغان در آلمان به حبس ابد محکوم شدجدید
صدای آلمان

یک مهاجر افغان به جرم حمله مرگبار با موتر به یک جمعیت اعتراضی در شهر مونشن آلمان، به حبس ابد محکوم شد. در این حمله یک مادر و کودش کشته شده بودند.

دادگاه عالی منطقه‌ای مونشن، مرکز ایالت بایرن آلمان، روز پنج‌‌شنبه فرهاد ن.، مهاجر ۲۵ ساله افغان، را به جرم قتل و تلاش به قتل به حبس ابد محکوم کرد.

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

این مرد متهم بود که در ماه فبروری سال ۲۰۲۵ یک موتر را در میان جمعیت در یک گردهمایی اعتراضی اتحادیه کارگری «وردی» در شهر مونشن رانده است.

در این رویداد یک مادر ۳۷ ساله و کودک دو ساله‌اش جان باختند و بیش از ۴۰ تن دیگر زخمی شدند.

فرد متهم در چه اتهام‌هایی مقصر شناخته شد؟

دادگاه این مرد از افغانستان را در دو فقره قتل، ۲۳ فقره تلاش به قتل و ۲۲ مورد وارد کردن آسیب بدنی عمدتاَ خطرناک مجرم شناخت.

بیشتر بخوانید: آلمان: مهاجران حدود ۹ درصد مظنونان جنایی را تشکیل می‌دهند

دادگاه به این ترتیب مطابق خواست سارنوالی حکم داد که قبلاَ خواستار مجازات حبس ابد برای فرد متهم شده بود. وکلای مدافع فرد متهم خواستار ۱۵ سال حبس و نگهداری موکل خود در یک مرکز صحت روانی شده بودند.

بیشتر بخوانید: یک مرد افغان به اتهام حمله مرگبار با موتر در مونشن محاکمه می شود

دادگاه علاوه بر این، شدت خاص جرایم ارتکاب یافته توسط فرد متهم را تائید کرد؛ امری که در قانون جزای آلمان آزادی مشروط پس از ۱۵ سال حبس را بسیار سخت می‌سازد.

قاضیان چه گفتند؟

قاضیان گفتند متقاعد شده اند که این مرد به صورت عمدی موتر را از عقب به گردهمایی رانده است.

میشائل هونه، قاضی ارشد محکمه در استدلال این حکم گفت که این مرد می‌خواسته در واکنش به وضعیت کشورهای اسلامی به صورت خودسرانه به افرادی در آلمان حمله کند و آن‌ها را بکشد.

بیشتر بخوانید: آمار جرایم در آلمان: آیا با مهاجران ناعادلانه برخورد می‌شود؟

هونه گفت: «فرد متهم می‌خواسته به این ترتیب کاری خداپسندانه انجام داده و خود را در برابر خدا، در نزد خود و خانواده خود به عنوان مسلمان‌های خوب، به اثبات برساند.»

این حمله و رویدادهای مشابه دیگر که عاملان مظنون آن‌ها پناهجویان بوده اند، بحث‌های داغی را در جامعه و عرصه سیاست آلمان به همراه داشته است.


 
07.08.2026
د هرمز تنګي په اړه د خبرو اترو دوام؛ ټرمپ: د پوځي اقدام پر ځای یوه هوکړه غوره بولمجدید
دامریکا غږ

د هرمز تنګي د بیرته پرانېستلو په اړه د روانو خبرو اترو په لړ کې، ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې د پوځي اقدام په ځای غوره بولي چې د ایران سره یوه هوکړه وشي.

ټرمپ د چهارشنبې په شپه (اګست ۵) د نواډا ایالت په لاس ویګس کې یوې اقتصادي غونډې ته د وینا پر مهال یو ځل بیا ټینګار وکړ چې متحده ایالتونه به هیڅکله ایران ته د اټومي وسلو د ترلاسه کولو اجازه ورنه کړي.

هغه وویل چې ادارې یې تېره اونۍ د «دویمې نړیوالې جګړې راهیسې تر ټولو لوی برید» ترسره کولو ته چمتووالی نیولی و، خو وروسته یې د ایران په ګډون د سیمې د ځینو هېوادونو په غوښتنه دا اقدام لغوه کړ.

ټرمپ وویل: «زه دا غوره ګڼم چې یوه هوکړه وشي، ځکه چې نه غواړم خلک ووژل شي.»

ټرمپ په لاس ویګاس کې د فاکس شبکې له سیمه ایزې څانګې سره په یوه جلا مرکه کې وویل چې د امریکا پوځي چمتووالی له «یو ساده ګواښ څخه ډېر څه» و.

هغه زیاته کړه: «په ژوند کې خلک پوهېږي چې تاسو کله رښتیا اقدام ته چمتو یاست او کله یوازې تشې خبرې کوئ. موږ اقدام ته چمتو وو، او که اړتیا وي اوس هم چمتو یو.»

ولسمشر دا څرګندونې په داسې حال کې وکړې چې ویل کېږي د هرمز تنګي د کړکېچ د حل لپاره خبرې اترې په وروستي پړاو کې دي او نهايي کېدو ته نږدې شوې دي.

د متحدو ایالتونو د ولسمشر مرستیال جې ډي ونس د پرله پسې اوږدو خبرو اترو لامل په ایران کې اوسنی «ټوټه ټوټه سیاسي او اداري نظام» وباله.

ونس د چهارشنبې په ورځ له فاکس نیوز سره په مرکه کې وویل: «لومړی دا چې ایرانیان ډیر سخت خلک دي. دویم دا چې هغوی یو ټوټه ټوټه نظام لري. د هغوی په نظام کې ځینې کسان غواړي جګړه پای ته ورسېږي، خو د دوی په نظام کې ځینې نور افراطي او سخت دریځي عناصر شته چې غواړي جګړه دوام ومومي.»

هغه زیاته کړه: «زموږ دنده دا ده چې له دې وضعیت څخه په سمه توګه تېر شو او د امریکا د خلکو لپاره تر ټولو غوره پایله ترلاسه کړو.»

ونس وویل چې له ایران سره دغه پېچلې او اوږدمهاله خبرې به په پای کې د امریکا لپاره مطلوبه پایله ولري او د نفتو بیې به راکمې او باثباته کړي.

هغه وویل: «ایران به هېڅکله اټومي وسله ترلاسه نه کړي، او متحده ایالات به په لا پیاوړي دریځ کې وي. خو موږ اوس د دې بهیر په منځنۍ مرحله کې یو، او ځینې خلک د ممکنه پایلو په اړه له وخته مخکې قضاوت کوي.»

ایران د چهارشنبې په ورځ اعلان وکړ چې د هرمز تنګي په اړه یې له عمان سره د یوې هوکړې وروستي پړاوونه بشپړ کړي دي.

د نړۍ نږدې ۲۰ سلنه نفت او مایع ګاز او همدارنګه نور سوداګریز توګي د هرمز له تنګي څخه تیریږي.


 
07.08.2026
اعتراض نماینده‌گان و علمای هزاره و شیعیان افغانستان به عملکرد وزیر عدلیه طالبانجدید
روزنامه هشت صبح

۸صبح، کابل: نماینده‌گان، علما و متنفذین هزاره و شیعیان افغانستان با نشر بیانیه‌ای، عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان را به رفتارهای توهین‌آمیز و تبعیض‌آمیز در برابر مردم اهل تشیع متهم کرده‌اند.

این نماینده‌گان روز پنج‌شنبه، ۱۵ اسد، با نشر بیانیه‌ای گفته‌اند که در سال‌های گذشته هزاره‌ها و شیعیان افغانستان با آنچه «بی‌مهری» از سوی وزیر عدلیه طالبان خوانده‌اند، روبه‌رو بوده‌اند و این وضعیت در ماه‌های اخیر افزایش یافته است.


در این بیانیه گفته شده که رفتارهای وزیر عدلیه طالبان شامل برخورد توهین‌آمیز با شماری از علما، بزرگان، موی‌سفیدان و باورهای مذهبی مردم اهل تشیع بوده است.

از جمله مواردی که آن را اقدام‌های تبعیض‌آمیز خوانده‌اند، به مسدود شدن برخی قبرستان‌ها و مسجدها، بازداشت شماری از باشنده‌گان مناطق شیعه‌نشین و مسدود شدن شماری از مراکز فرهنگی و مذهبی اشاره کرده‌اند.

در این بیانیه همچنین به شهرک «امید سبز» در غرب کابل اشاره شده و آمده است که طالبان این شهرک را «امارتی» اعلام کرده و دستور تخلیه آن را صادر کرده‌اند.

نماینده‌گان و علمای هزاره و شیعیان افغانستان این اقدامات را «تبعیض سیستماتیک» و زمینه‌ساز «کوچ اجباری» خوانده و از رهبری طالبان خواسته‌اند که جلو آنچه رفتارهای تبعیض‌آمیز وزیر عدلیه این گروه خوانده‌اند، گرفته شود.