تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
21.11.2026
افغانستان د پوتين او د تاجکستاني ولسمشر د کتنې په اجنډا کې
افغانستان د پوتين او د تاجکستاني ولسمشر د کتنې په اجنډا کېجدید
بی بی سی

​

د روسيې ولسمشر ولادمير پوتين د جمعې په ورځ (۲۰ نومبر) تاجکستان ته په يوه ورځني سفر تللی و او هلته یې د دغه هېواد له ولسمشر امام علي رحمان سره وکتل.

د روسيې تاس خبري اژانس د راپور له مخې دواړو مشرانو په پلازمېنه دوشنبې کې "په تاجکستان کې د روسيې د پوځي اډې د فعاليتونو، د سيمه ييز امنيت د مسايلو او د دوه اړخيزو همکاریو د پراختيا" په اړه خبرې وکړې.

د تاجکستان او افغانستان ترمنځ د سرحدي امنيت موضوع هم د دواړو لوريو د خبرو اترو له مهمو موضوعاتو وه.

له افغانستان سره په تړاو د دواړو ولسمشرانو د ليدنې نور جزيات نه دي خپاره شوي خو په دوشنبې کې د بي بي سي خبريال سهراب ضيا وايي، "داسې ښکاري چې پوتين په خپله تګلاره کې غواړي چې د منځنۍ اسيا هېوادونه د طالبانو له حکومت سره ښې اړیکې ولري، مسکو دغه هېوادونه خپل انګړ بولي چې امنيت یې د روسيې پر امنيت مستقيم اغېز لري، په ځانګړې توګه په داسې وخت کې چې روسيه په اوکرايين کې په جګړه بوخته ده".

د کابل او دوشنبې ترمنځ د اړیکو د ښه کېدو نښې هم ليدل کېږي. په دې وروستيو کې دواړو لوريو د يوه ګډ سرحدي بازار د پرانيستلو لپاره د خپل چمتووالي خبر هم ورکړی و.

په دې وروستيو کې نيويارک ټايمز ويلي وو چې د روسيې او امریکا د استازو په وروستۍ ليدنه کې مسکو د اوکرايين او ختیځې اروپا د موضوعاتو ترڅنګ غوښتنه کړې وه چې ناټو دې په "منځنۍ اسيا او جنوبي قفقاز کې له هر ډول فعاليتونو" ډډه وکړي.

دا غوښتنه وروسته له هغه مطرح شوې چې د امریکا د بهرنیو چارو وزير مارکو روبيو منځنۍ اسيا ته په خپل وروستۍ سفر کې د واشنګټن او د دغه سيمې ترمنځ د اړيکو د پراختيا خبر ورکړ.

په تاجکستان کې د روسيې ۲۰۱مه پوځي اډه هم له امام علي رحمان سره د ښاغلي پوتين د خبرو اترو له موضوعاتو وه. څو روسي چارواکو هم په دې وروستيو کې د همدې موضوع په موخه تاجکستان ته سفرونه کړي وو او د دغې اډې د پراختيا په اړه یې خبرې کړې وې. دا اډه د روسيې له خاورې بهر د روسي ځواکونو تر ټولو لوی مرکز دی.​

 
21.11.2026
له پاکستانه ستنېدونکي کډوال: پر تورخم مو درمل او د کور توکي اخیستل کېږي
له پاکستانه ستنېدونکي کډوال: پر تورخم مو درمل او د کور توکي اخیستل کېږيجدید
دآزادی رادیو

له پاکستانه ستنېدونکي افغان کډوال وايي، پاکستاني سرحدي پولیس او ګمرکي چارواکي پر تورخم ترې درمل او کورني توکي اخلي. د ګمرک یو چارواکی دا ستونزه مني، خو وايي تجارتي توکو ته اجازه نه ورکول کېږي. کډوال غواړي، دواړه هېوادونه یې د اړینو توکو لپاره ځانګړې لاره جوړه کړي.

افغانستان ته ستنېدونکی سمیع الله وايي: «موږ جلال آباد ته ځو، زما د ورور کډه ولاړه، زه هم پسې روان يم، د کور شيان مې ټول تړلي دي، خو زما د ورور د کور له سامانه يې درمل او نور شيان په تورخم کې اخيستي وو او هغه يې نه ورسره پرېښودل، د کور لپاره مو بوره او اوړه اخيستي وو هغه يې هم راڅخه کښته کړي.»

په تورخم کې د ګمرکونو یوه لوړپوړي چارواکي، چې نه یې غوښتل نوم یې په راپور کې واخیستل شي، دا ستونزه تایید کړه.

هغه ازادي راډیو ته وویل، چې خوراکي توکو او هغو شیانو ته اجازه نه ورکول کېږي، چې د تجارت او کاروبار په ډله کې راځي او که درمل هم تر خپلې اندازې زیات وي، په همدې ډله کې شاملېږي.

د کور پر توکو سربېره، ګمرکي چارواکي د کډوالو څاروي هم اخلي او افغانستان ته یې د وړلو اجازه نه ورکوي.

د کور لپاره مو بوره او اوړه اخيستي وو هغه يې هم راڅخه کښته کړي
سمیع الله، له پاکستانه ستنېدونکی کډوال

د ګمرک دغه چارواکی د دې بندیز لامل داسې بیانوي: «د ترهګرۍ په کارونو کې به هلته موټرسايکلونه نيول شوي چې وايي دا له پاکستانه راغلي، او بل تجارت بند دی، که يو سړی له ځان سره د دوکان سامان وړي يا بل شی، خو اوس يې نه پرېږدي.»

په پېښور کې مېشتې یوې افغان زده کوونکې، چې نه یې غوښتل نوم یې په راپور کې واخیستل شي، ازادي راډیو ته وویل، چې ستونزه یوازې د پاکستان له لوري نه ده، بلکې د افغانستان لوري ته هم درمل او ځینې نور توکي نه پرېښودل کېږي.

هغې زیاته کړه: «دا مسئله له اوسه نه ده، له پخوا ده، اول به هم د پاکستان له لوري بيخي په لږ مقدار کې درمل پرېښول کېدل، خو اوس دا ده چې افغانستان لوري ته اجازه نشته او هلته خو د پاکستان پر درملو پوره بنديز دی.»

 
21.11.2026
زنان افغان در دیدار با رئیس یوناما خواهان آموزش، کار و مشارکت در تصمیم‌گیری‌ها شدند
زنان افغان در دیدار با رئیس یوناما خواهان آموزش، کار و مشارکت در تصمیم‌گیری‌ها شدندجدید
رادیو آزادی

​

شماری از زنان افغان در دیدار با رباب فاطمه، نمایندۀ خاص سرمنشی سازمان ملل متحد برای افغانستان و رئیس یوناما، در کابل خواهان دسترسی به آموزش، کار و مشارکت بیشتر در تصمیم‌گیری‌های مربوط به آیندۀ کشور شده‌اند.

هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان، یوناما، روز پنجشنبه، ۱۹ نومبر، با نشر گزارشی اعلام کرد که حدود ۵۰ تن از فعالان حقوق زنان، خبرنگاران، زنان تجارت‌پیشه و نمایندگان جامعۀ مدنی در این نشست اشتراک داشتند.

این نشست در چارچوب برنامۀ «روز جهانی گفت‌وگوی آزاد» برگزار شده بود.

به گفتۀ یوناما، اشتراک‌کنندگان دربارۀ مشکلات و محدودیت‌هایی که زنان و دختران افغان با آن روبه‌رو هستند، گفت‌وگو کردند و خواهان فرصت‌های بیشتر برای آموزش، کار و سهم گرفتن در تصمیم‌گیری‌ها شدند.

اما یکی از زنان حاضر در این نشست می‌گوید که اشتراک‌کنندگان تأکید داشتند خواست‌های‌شان تنها روی کاغذ نماند و به اقدامات عملی منجر شود.

داکتر ممتاز یوسفزی، روان‌شناس و رئیس اتحادیۀ زنان زراعت‌پیشه، که در این نشست اشتراک داشته، به رادیو آزادی می‌گوید که رباب فاطمه چهار پرسش را با زنان مطرح کرد که همۀ آن‌ها به وضعیت زنان افغان ارتباط داشت.

به گفتۀ او، یکی از پرسش‌های مهم این بود که سه اولویت اصلی زنان افغان برای مشارکت در گفت‌وگوهای مربوط به آیندۀ افغانستان چیست؟

یوسفزی می‌گوید که اشتراک‌کنندگان بر بازگشایی مکتب‌ها و پوهنتون‌ها به روی دختران، حق کار، حمایت از فعالیت‌های اقتصادی زنان و مشارکت آنان در تصمیم‌گیری‌های سیاسی و اجتماعی تأکید کردند.

او می‌افزاید که زنان افغان در سال‌های گذشته بارها مشکلات و خواست‌های خود را با نمایندگان سازمان ملل متحد در میان گذاشته‌اند و امیدوارند که گفت‌وگوهای تازه به اقدامات عملی منجر شود.

داکتر ممتاز یوسفزی در صحبت با رادیو آزادی گفت:

"امیدوار هستیم که این موضوع ما بالای کاغذ نماند."

او تأکید کرد که خواست‌های زنان باید عملی شود و یوناما این موضوعات را در گفت‌وگوهای بین‌المللی، از جمله روند دوحه، با طالبان مطرح کند.​

 
21.11.2026
آیا پاکستان واقعاَ از مخالفان نظامی طالبان حمایت می‌کند؟ و با چه هدفی؟
آیا پاکستان واقعاَ از مخالفان نظامی طالبان حمایت می‌کند؟ و با چه هدفی؟جدید
صدای آلمان

​طالبان اسلام‌آباد را به حمایت و میزبانی از مخالفان نظامی خود متهم می‌کنند. آیا پاکستان واقعاَ از مخالفان نظامی طالبان حمایت می‌کند، و اگر بله، با چه هدفی؟​

اداره طالبان حاکم بر افغانستان حکومت پاکستان را متهم می‌کند که پس از درگیری‌های مرزی و حملات هوایی به افغانستان، حالا از گروه‌های نظامی ضد طالبان حمایت می‌کند.

امیرخان متقی، وزیر خارجه اداره طالبان حتی گفته که پاکستان «پروژه‌ای را برای ناامن‌سازی افغانستان» راه‌اندازی کرده است: «در امتداد خط دیورند هزاران فرد مسلح را جمع‌آوری کرده اند تا ثبات به وجود آمده در افغانستان را از بین ببرند.»

اتهام حمایت پاکستان از مخالفان نظامی طالبان زمانی شدت گرفت که گروه‌های نظامی ضد طالبان در دو منطقه افغانستان که با پاکستان هم‌مرز است، با نیروهای طالبان درگیر و مدعی تصرف برخی پُسته‌ها شدند.

گروه ضد طالبان «جبهه آزادی افغانستان» در ماه جولای در ولسوالی زیباک ولایت بدخشان و در ماه اکتوبر از درگیری با طالبان در ولایت‌های نورستان و کنر و استقرار نیروهای خود خبر داد که در نوع خود در پنج سال اخیر یک رویداد بزرگ بوده است.

همچنین یک گروه دیگر ضد طالبان به نام «جبهه متحد افغانستان» اعلام کرد که از قندهار، دیگر ولایت هم‌مرز با پاکستان، عملیات‌های خود را شروع کرده است.

اداره طالبان در هر دو درگیری در ولایت‌های بدخشان و نورستان مدعی شد که این افراد نظامی از پاکستان وارد شده بودند. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی اصلی اداره طالبان، در ماه سپتمبر به دویچه‌وله گفت: «همین کسانی که در بدخشان ناامنی ایجاد کرده بودند، از چترال گذشته بودند و بعد به چترال فرار کردند. این‌ها آورده شده بودند. حتی نظامی‌های پاکستان هم همراه‌شان بودند.»

وزارت اطلاعات پاکستان در هر دو مورد ادعای شمولیت افراد و نظامیان پاکستانی در درگیری‌ها را رد کرده و پروپاگندا خوانده است.

در داخل افغانستان این‌گونه اظهارات مقام‌های طالبان در گذشته تا حدی به عنوان تلاشی برای بی‌اعتبار ساختن گروه‌های ضدطالبان دانسته می‌شد، اما قضیه اخیراَ زمانی جدی‌تر شد که برخی چهره‌های مخالف طالبان نیز از پیامدهای حمایت پاکستان از گروه‌های مخالف هشدار دادند.

عطامحمد نور، والی سابق ولایت بلخ و از چهره‌های مخالف طالبان که در خارج به سر می‌برد، اخیراَ از تبدیل شدن گروه‌های مخالف طالبان به «نیابتی»های قدرت‌های بیرونی هشدار داد.

گروه‌های نظامی مخالف طالبان این ادعاها را رد کرده و مدعی اند که جنگجویانشان در درون مردم در داخل افغانستان ریشه دارند و از قبل در این محلات جابجا شده اند.

چرا طالبان نگران حمایت پاکستان از مخالفان خود اند؟

طالبان در بیش از پنج سالی که قدرت را به دست دارند، کنترول بر قدرت را در داخل کشور مستحکم کرده و هرگونه مقاومت نظامی و حتی مخالفت سیاسی را سرکوب کرده اند. به این ترتیب، ناظران زمینه‌های زیادی برای شکل‌گیری مخالفت نظامی از داخل نمی‌بینند.

بیشتر بخوانید: پاکستان و طالبان؛ چگونه متحدان سابق به رقیبان امنیتی تبدیل شدند؟

مخالفان طالبان عمدتاَ در بیرون از کشور به سر می‌برند و برای جنگیدن با طالبان نیازمند به مسیرهای ورودی و تدارکاتی، و پایگاه‌هایی برای تجهیز و سازمان‌دهی خود اند. دیگر همسایگان افغانستان مناسبات خوبی با اداره طالبان دارند و حتی تاجیکستان که مناسبات محدودی با طالبان و سابقه مناسبات خوب با نیروهای ضد طالبان دارد نیز ظاهراَ اجازه فعالیت آشکار سیاسی به مخالفان طالبان نداده است.

شینکی کروخیل، عضو سابق پارلمان افغانستان، با اشاره به این درگیری‌ها به دویچه‌وله گفت: «وقتی این تعداد افراد مسلح از پاکستان داخل افغانستان می‌شوند، چطور می‌تواند بدون حمایت و رضایت پاکستان باشد؟ اصلاً امکان ندارد.»

طالبان بیشتر از هر کسی دیگر پیامدهای حمایت پاکستان از از شورشگری در افغانستان را درک می‌کنند. این گروه در دو دهه جنگ با ائتلاف زیر رهبری امریکا و حکومت سابق افغانستان، پناهگاه‌هایی در پاکستان داشت و مقام‌های سابق افغان و غربی، بارها از حمایت اسلام‌آباد از این گروه انتقاد کرده بودند.

 افراسیاب ختگ، تحلیلگر مسایل سیاسی در پاکستان و سناتور سابق، می‌گوید حمایت پاکستان از گروه‌های ضد طالبان یک واقعیت است: «مخالفان طالبان می‌آیند به اسلام‌آباد، 

 
21.11.2026
ولسمشر ټرمپ: ایران موافقه غواړي خو په داسې شرایطو نه چې ماته د منلو وړ وي
ولسمشر ټرمپ: ایران موافقه غواړي خو په داسې شرایطو نه چې ماته د منلو وړ ويجدید
دامریکا غږ

​

د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جمعې په ورځ (نومبر ۲۰) وویل چې ایران له امریکا سره د شخړې په اړه د یوې موافقې غوښتنه کوي، خو واشنګټن بیا یوه رښتینې موافقه غواړي او په داسې شرایطو چې د ده لپاره د منلو وړ وي.

ټرمپ چې تازه د چین په شېنزن ښار کې د اسیا – ارام سمندر د اقتصادي همکاریو (اپیک) له غونډې راستون شوی، په سپینه ماڼۍ کې خبریالانو ته وویل: «هغوی غواړي موافقه وکړي، خو نه غواړي په داسې شرایطو موافقه وکړي چې زما لپاره د منلو وړ وي.»

ولسمشر ټرمپ زیاته کړه: «موږ یوه ریښتینې موافقه غواړو، نه هغه جعلي موافقه چې دوی یې له تېرو ۵۱ کلونو راهیسې کوي.»

ټرمپ د نړیوال امنیت او د اټومي وسلو د پراختیا د مخنیوي په اړه هم خبرې وکړې. هغه وویل دا موضوع د چین له ولسمشر شي جین پینګ او د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره د درې اړخیزې غونډې پر مهال هم په تفصیل سره مطرح شوې وه. دا د درې واړو هېوادونو د مشرانو ترمنځ لومړنۍ داسې غونډه وه.

هغه زیاته کړه: «په ځانګړې توګه مو په دې اړه پراخې خبرې وکړې چې ایران باید هېڅکله اټومي وسله ترلاسه نه کړي. هغوی لېوني دي. موږ به اجازه ورنه کړو چې اټومي وسله ولري.»

ټرمپ د انرژۍ د بیو د کمېدو یادونه هم وکړه او ویې ویل چې د نومبر له پیل راهیسې د خامو تېلو بیې ۲۰ سلنه راټیټې شوې دي، او وړاندوینه یې وکړه چې د تیلو بیې به نورې هم راکمې شي.

د مطبوعاتي غونډې پر مهال د امریکا د ولسمشر مرستیال جي ډي ونس او د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو هم د ټرمپ تر څنګ ولاړ وو.

له ټرمپ څخه د نومبر د څلورمې نېټې د ونس د هغې څرګندونې په اړه پوښتنه وشوه چې په کې یې د جمهوري غوښتونکي ګوند د منځمهاله ټاکنو ناکامۍ د ایران له جګړې سره تړلې بللې وې.

ټرمپ وویل: «ما ونه ویل چې له دې خبرې ناخوښه وم. زما په اند هغه څرګندونه ښه وه، خو که له ما څخه پوښتنه شوې وای چې ایا بیا به هم همدا کار کوئ؟، نو ځواب به مې خامخا هو و، ځکه موږ ایران ته د اټومي وسلې د ترلاسه کولو اجازه نه شو ورکولی.»

هغه زیاته کړه: «په دې کې هېڅ ستونزه نه وه. حقیقت دا دی چې دا یوه ډېره دقیقه څرګندونه وه. جګړې بیې لوړې کړې، خو د سون توکو بیې تر هغه کچې ډېرې لوړې نه شوې چې ما یې اټکل کړی و.»

ټرمپ وویل چې د تېرې اوونۍ د امریکا پوځ د هرمز تنګي له لارې د بې سارې اندازې نفتو د لېږد په ممکن کولو کې مرسته کړې ده.

بل لور ته، په هرمز تنګي کې پر بېړیو د بریدونو راپورونه هم دوام لري او وروستۍ پېښه د جمعې په ورځ ثبت شوې ده.

د بریتانیا د سمندري سوداګرۍ ادارې راپور ورکړی چې د تېلو لېږدوونکې یوه بېړۍ د هرمز تنګي څخه د وتلو پر مهال په توغندي ویشتل شوې ده. دا پېښه د عمان د خصب ښار اته سمندري میله شمال ته رامنځته شوې ده.

د راپور له مخې، په بېړۍ کې اور لګېدلی و، خو د مرګ ژوبلې راپور نه دی ورکړل شوی.​

 
21.11.2026
منابع: طالبان در در نشست کابل ۱۰۰میلیون افغانی هزینه کرده‌اند
منابع: طالبان در در نشست کابل ۱۰۰میلیون افغانی هزینه کرده‌اندجدید
روزنامه هشت صبح

​۸صبح، کابل: منابع می‌گویند که طالبان در کنفرانس چهار روزه اخیر در هفته گذشته، ۱۰۰ میلیون افغانی هزینه کرده‌اند.​

این منابع، روز جمعه، ۲۹ عقرب، به روزنامه ۸صبح گفتند که طالبان در این کنفرانس، به شمول ملاهای طرف‌دار خود، حدود چهارهزار ملا را از ۳۴ ولایت دعوت کرده بودند که برای تمام آنان غذا و محل اقامت از سوی طالبان تامین شده بود.

بر اساس اطلاعات، برای هر مهمان دعوت شده از ولایات، در آخر این کنفرانس، مبلغ ۱۰ هزار افغانی به عنوان کرایه و مصارف پرداخته شده است.

به گفته منابع، این کنفرانس چهار روزه، به ابتکار دانشگاه میدان‌وردک، به رهبری ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، و امر ملا هبت‌الله آخوندزاده، رهبر این گروه، برگزار شده بود.

آنان افزوده‌اند که در این کنفرانس، مقاله‌هایی در مورد تاثیر و عملی کردن فرمان‌های ملاهبت‌الله، خوانده شده است.

این در حالی است که طالبان پیش از این نیز نشست‌هایی با حضور ملاهای طرفدار خود به منظور تقویت پایه‌های سلطه خود بر افغانستان برگزار کرده‌اند.