تاریخ امروز:
  
  
  
  
خبر
10.10.2026
د طالبانو حکومت: د اسلامي امارت په لیکو کې د کم‌عمره کسانو ګومارل په کلکه منع دي
د طالبانو حکومت: د اسلامي امارت په لیکو کې د کم‌عمره کسانو ګومارل په کلکه منع ديجدید
بی بی سی

​

په افغانستان کې د طالبانو حکومت مرستيال ویاند حمدالله فطرت د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د راپور په غبرګون کې بي بي سي ته ويلي، دا راپور ردوي او د، "اسلامي امارت په لیکو کې د کم عمره کسانو ګومارل په کله منع دي".

د امریکا د بهرنيو چارو وزارت د ۲۰۲۶ کال د انساني قاچاق په اړه خپل کلني راپور کې ويلي، په افغانستان کې "د پوځيانو په توګه د ماشومانو ګومارل او جنسي غلامي" شته او په وینا یې د طالبانو د حکومت امنيتی ارګانونه د دې پديدې د له منځه وړولو لپاره کافي هڅې نه دي کړې.

خو د دې راپور په ځواب کې ښاغلي فطرت وويل، "په هېواد کې د شرعي قوانینو په پلي کولو سره هم په ټولنه کې له ماشومانو د ناوړه استفادې مخه نیول شوې ده. موږ په دې اړوند هر ډول اندېښنې ردوو او له افغانستان څخه یې د نا خبرۍ په معنی بولو".

د امریکا د بهرنيو چارو وزارت د ۲۰۲۶ کال د انسانانو د قاچاق په اړه په کلني راپور کې دا هم راغلي چې د طالبانو حکومت د قاچاق پر وړاندې د مبارزې لپاره ځينې ګامونه پورته کړي چې په هغو کې په جزايی قانون کې بدلونونه شامل دي، "خو نوی فرمان کې د انسانانو د قاچاق روښانه تعريف یا په کافي اندازه سختې سزاوې نه دې وړاندې شوې".

په راپور کې ويل شوي، دغه جزايي قانون، "داسې احکام هم لري چې د غلامۍ ځينې اړخونه په رسميت پېژني".

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ټينګار کړی چې "په دې راپور کې د طالبانو يادونه په دې معنا نه ده چې امریکا طالبان د افغانستان د حکومت په توګه په رسميت پېژني".​

 
10.10.2026
د جګړو او ناامنیو له امله د افغانستان د سرحدي سیمو یو شمېر بې‌ځایه شوي له سخت بشري ناورین څخه سر ټکوي
د جګړو او ناامنیو له امله د افغانستان د سرحدي سیمو یو شمېر بې‌ځایه شوي له سخت بشري ناورین څخه سر ټکويجدید
دآزادی رادیو

​


جګړو او ناامنیو بې‌کوره کړې دا کورنۍ وايي، په داسې حال کې له خپلو سیمو په پرله‌پسې توګه کډو ته اړ کېږي چې په خبره یې، یو خوا یې د مني په راتګ سیمې سړې او ورښتونه پیل شوي او بل خوا ته یې ناامني ژوند ګواښي.

د پکتیا ولایت د څمکنۍ ولسوالۍ یوه اوسېدونکي، چې درې میاشتې وړاندې پر دغه ولایت د پاکستان په یوه هوایي بمبار کې سخت ټپي شوی هم و، ازادۍ راډیو ته وویل: «دلته د ډیورند کرښې ته نږدې څمکنیو ولسوالۍ کې خلک له تېرو ۸ میاشتو راهیسې د جګړو له امله کوچېدلي او ځینې یې اوس خپلو کورونو ته ګرځېدلي.»

دی زیاتوي، چې لا یې هم کلي کې یو شمېر هغه کسان چې د طالبانو او پاکستاني ځواکونو تر منځ د نښتو له امله له خپلو مېنو بې‌ځایه شوي وو، په نامناسبو سرپناوو کې ژوند تېروي.

ده د نوم نه خپرولو په شرط ازادۍ راډیو ته وویل: «د دې لپاره چې دا د برید سیمه مو غرنۍ ساحه ده، ساړه په‌کې ډېر او د خلکو اقتصاد هم خراب دی او د سونګ توکو وس هم نه‌لري، دغو بریدونو کې دردېدلې کورنۍ، چې ډېری یې ژوبلې شوې هم وې، اوس هم د جګړو وېره لري، ځکه چې کله کله د جېټ الوتکو ګزمې کېږي.»

دی وایي، ډېری کلیوال یې د ورځې په خپل کور کې وي او د شپې چې د الوتکو غږونه واوري، له سیمو راوځي. د پاکستان حکومت د روان زېږدیز کال د جون میاشتې پر ۲۸مه د شپې ناوخته د څمکنۍ ولسوالۍ پر مندوخېل کلي هوایي بریدونه وکړل، چې د طالبانو د حکومت د ادعا له مخې په هغه برید کې ۲۸ ملکیان ووژل شول او ۱۵۸ نور په‌کې ټپیان شول.

دغه ډول پر دغه برید سربېره د افغانستان په ځینو نورو ولایتونو، لکه پکتیکا او ننګرهار کې هم د پاکستان او طالبانو تر منځ د نښتو او هوایي بمباریو له امله زیانمنې شوې کورنۍ وایي، چې یو خوا یې د جګړو وېره کړوي او بل خوا د مني سړه هوا پرې په نامناسبو سرپناوو کې راغلې ده.​

 
10.10.2026
کمک ۱.۷ میلیون دالری برای زنان کارآفرین افغان؛ امید به رونق دوباره کسب‌وکارها
کمک ۱.۷ میلیون دالری برای زنان کارآفرین افغان؛ امید به رونق دوباره کسب‌وکارهاجدید
رادیو آزادی

​

عکس از ارشیف
 
عکس از ارشیف

برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) و نهاد زنان سازمان ملل متحد (UN Women) از اختصاص ۱.۷ میلیون دالر برای حمایت از حدود ۱۵۰۰ زن کارآفرین افغان خبر داده‌اند.

شماری از زنان متشبث می‌گویند این سرمایه‌گذاری می‌تواند به رونق دوباره کسب‌وکارهای‌شان و ایجاد فرصت‌های کاری برای زنان کمک کند، اما تأکید دارند که روند توزیع این کمک‌ها باید شفاف و عادلانه باشد.

صدیقه، زنی که در کابل در بخش تولید صنایع دستی فعالیت می‌کند، می‌گوید در گذشته برای صدها زن در خانه‌ها و کارگاه‌های کوچک در ولایت غور زمینه کار فراهم کرده بود، اما در یک سال اخیر فعالیت‌هایش کاهش یافته و شماری از کارمندانش بیکار شده‌اند. او به رادیو آزادی گفت: «این کمک باید به گونهٔ شفاف و عادلانه برای خانم‌ها صورت بگیرد، چون کار آفرین زیاد است ولی مهم این است که پس از دریافت کمک آن را چه می‌کند؟»

صدیقه امیدوار است کمک تازه بتواند زمینه رونق دوباره فعالیت‌هایش و بازگشت شماری از کارمندانش را به کار فراهم کند. او افزود: «مدت یک‌سال می‌شود که کار های ما خراب شده، تولیدات ما کم شده، کارمندانم کم شده و بخشی زیادی از آن‌ها بیکار است، اگر این کمک صورت بیگیرد یک دریاچه‌ای است که کار‌ما رونق بیگیرد و کارمندانم دوباره سر کار شوند.»

کمبود سرمایه تنها مشکل زنانی نیست که می‌خواهند کاروبارهای موجود خود را گسترش دهند؛ شماری دیگر می‌گویند با وجود داشتن مهارت و طرح اقتصادی، به دلیل نبود سرمایه حتی نمی‌توانند فعالیت مورد نظرشان را آغاز کنند.

مریم حیدری می‌خواهد شرکتی برای بازاریابی محصولات زراعتی و صنایع دستی زنان ایجاد کند؛ طرحی که به گفته او می‌تواند به معرفی تولیدات زنان و فراهم‌شدن فرصت‌های درآمدزایی بیشتر کمک کند.

بودجه کافی نداریم و این سبب شده که کار و بار ما استاپ شود
مریم حیدری

او به رادیو آزادی گفت: «بودجه کافی نداریم و این سبب شده که کار و بار ما استاپ شود، مهارت فوق‌العاده دارم که زنان بتوانند در خانه خود شان روی پای شان ایستاد شوند و یک تغییری در زندگی خود شان و خانواده شان ایجاد شود، اما متاسفانه بودجه آن را ندارم.»

زنان کارآفرین می‌گویند در کنار سرمایه، دسترسی به بازار، مواد اولیه و فرصت‌های آموزشی نیز برای دوام و گسترش فعالیت‌های‌شان اهمیت دارد. فرزانه، یکی دیگر از زنان کارآفرین، می‌گوید اگر کمک مالی با آموزش و دسترسی به بازار همراه باشد، می‌تواند تأثیر بیشتری داشته باشد.​​​

 
10.10.2026
جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ به ناوی پیلای تعلق گرفت
جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ به ناوی پیلای تعلق گرفتجدید
صدای آلمان

​ناوانتم «ناوی» پیلای، قاضی اهل افریقای جنوبی، به پاس تلاش‌هایش برای ترویج صلح و حقوق بین‌الملل، برنده جایزه صلح نوبل امسال شد.​

یورگن واتنه فریدنس، رئیس کمیته نوبل ناروی، هم‌زمان با اعلام اعطای جایزه صلح نوبل به ناوی پیلای، حقوقدان اهل افریقای جنوبی، نسبت به گرایش خطرناک به سوی جهانی هشدار داد که در آن «زور» بر «حق» مقدم شمرده می‌شود.

فریدنس پس از تمجید از تلاش‌های چندین‌ ساله پیلای در راستای تقویت حقوق بین‌الملل، اظهار داشت: «هرگاه زور بر حق غلبه کند، ثبات، اعتماد و همزیستی مسالمت‌آمیز تضعیف می‌شود.»

او هشدار داد که نظم حقوقی بین‌المللی با چالشی فزاینده و جدی روبروست، چرا که کشورهای قدرتمند اغلب از پاسخگویی در قبال اقدامات خود می‌گریزند.

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

وی گفت: «ما شاهد گذار به سوی سیاستِ مبتنی بر قدرت هستیم؛ روندی که به بهای تضعیف چارچوب‌های حقوقی و کاهش احترام جهانی به قانون و عدالت تمام می‌شود.»

فریدنس اذعان کرد که نظم بین‌المللیِ مبتنی بر قواعد، هرگز بی‌نقص نبوده است.

ناوی پیلای کیست؟

ناوی پیلای که در سال ۱۹۴۱ در دوربان متولد شد، در دوران آپارتاید بزرگ شد و به یکی از نخستین زنانِ با تبار هندی در افریقای جنوبی تبدیل گشت که به حرفه وکالت پرداختند.

او از فعالان ضد آپارتاید، از جمله نلسون ماندلا (که او نیز برنده جایزه صلح نوبل بود)، دفاع کرد و برای پایان دادن به شرایط تبعیض‌آمیز در زندان‌ها مبارزه نمود.

پس از پایان آپارتاید، او به عنوان قاضی در دیوان کیفری بین المللی برای رواندا منصوب شد و در آنجا به ایجاد رویه‌های حقوقی مهمی کمک کرد که تجاوز جنسی را به عنوان مصداقی از نسل‌کشی به رسمیت می‌شناختند.

او بعدها به عنوان قاضی در دیوان کیفری بین‌المللی و همچنین در فاصله سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ به عنوان کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد خدمت کرد.

در سال‌های اخیر نیز، او ریاست کمیسیونی از سازمان ملل را بر عهده داشت که مسئولیت تحقیق درباره نقض حقوق بشر در اسرائیل و سرزمین‌های فلسطینی را داشت.

استقبال رئیس جمهور افریقای جنوبی

سیریل رامافوزا، رئیس‌جمهور افریقای جنوبی، انتخاب ناوی پیلای، حقوقدان برجسته، به عنوان برنده جایزه صلح نوبل را تبریک گفت و این جایزه را ادای احترام به تعهد مادام‌العمر او به عدالت، صلح و کرامت انسانی توصیف کرد.

رامافوزا در بیانیه‌ای که از سوی دفترش منتشر شد، اظهار داشت: «او با پایبندی به اصول و با این باور که جهان می‌تواند و باید به مکانی بهتر تبدیل شود، به بشریت خدمت کرده است.»

او از فعالیت‌های پیشگامانه پیلای به عنوان وکیل مدافع فعالان ضد آپارتاید، از جمله نلسون ماندلا، و همچنین سوابق بعدی او در حوزه عدالت بین‌المللی تمجید کرد.

پیلای در ادامه فعالیت‌های خود، به عنوان قاضی و رئیس «دیوان کیفری بین‌المللی برای رواندا» و سپس به عنوان کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد خدمت کرد.

 
10.10.2026
ټرمپ: د روسیې د مشر سره مې ' په لوړه کچه بریالۍ ' خبرې کړي
ټرمپ: د روسیې د مشر سره مې ' په لوړه کچه بریالۍ ' خبرې کړيجدید
دامریکا غږ

​

د متحده ایالاتو جمهور رئیس ډونالډ ټرمپ وایي چې د روسیې د جمهور رئیس ولادمیر پوتین سره یې په " په لوړه کچه بریالۍ " خبرې کړي او دا چې روسیې موافقه کړې چې ۳۰۰ لکه ټنه ډیزل تیل په سمدستي توګه د امریکا او نړۍ بازار ته عرضه کړي.

ښاغلي ټرمپ د واشنګټن پر وخت جمعه اکَټوبر ۹ د ټروت سوشل په حساب کې همدارنګه لیکلي چې پدې ټیلیفوني خبرو کې روسیې دا موافقه هم کړې چې په را روانې نومبر میاشت کې به ۵۰۰ کله ټنه او تر هغې سمدستي وروسته یو ملیون ټنه ډیزل تیل د نړۍ بازار ته عرضه کړي.

د متحده ایالاتو جمهور رئیس ویلي چې په روسیه کې د تیلو تصفیه خانو وضعیت ته په کتو سره به دا هیواد تر لنډې مودې وروسته درې میلیونه ټنه نور ډیزل تیل عرضه کړي.

ټرمپ د امریکا او نړۍ بازارونو ته د روسیې لخوا د ډیزل تیلو دا عرضه کیدل د امریکایانو او نړۍ لپاره غوره اعلان وباله او زیاته یې کړه چې پدې کار سره به د ډیزلو بیه په بې سارې توګه ټیټه شي.

جمهور رئیس ټرمپ دا د امریکایي بزګرانو او ټرکونو چلونکو لپاره هم ښه خبر وباله.

د امریکا جمهور رئیس همدارنګه ویلي چې د روسیې سره دا موافقه پداسې حال کې کیږي چې ایران به ونشي کړی اتومي وسله تر لاسه کړي.​​

 
10.10.2026
وزارت خارجه پاکستان کابل را پناهگاه امن تروریستان خواند
وزارت خارجه پاکستان کابل را پناهگاه امن تروریستان خواندجدید
روزنامه هشت صبح

​

۸صبح، کابل: سجاد حیدرخان، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، گفته است که کابل پناهگاه امن گروه‌های تروریستی شده است.

حیدرخان، روز جمعه، ۱۷ میزان، در یک نشست خبری مدعی شده است که تحریک طالبان پاکستانی، ارتش آزادی‌بخش بلوچستان و سایر گروه‌های تروریستی در افغانستان پناهگاه امن دارند.

براساس ادعای حیدرخان، حملات نظامی اخیر پاکستان بر نقاطی در افغانستان بسیار دقیق بوده و مکان‌های خصی هدف قرار گرفته است.

او همچنین ادعا کرده که بارها موقعیت دقیق گروه‌هایی را که از نظر پاکستان تروریست خوانده می‌شوند، اعلام کرده است.

سخنگوی وزارت خارجه پاکستان تاکید کرده که هرگاه طالبان به حمایت خود از گروه‌های ضد پاکستانی پایان دهند، اسلام‌آباد خواهان روابط دوستانه با آنان خواهد بود.

این در حالی است که طالبان همواره حمایت از گروه‌های ضد پاکستانی رد کرده و اسلام‌آباد را در تامین امنیت خود ناتوان خوانده‌اند.